II SA/Kr 1674/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy tarasu, wskazując na konieczność ponownego zbadania kwestii samowoli budowlanej i naruszenia przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy tarasu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano na potrzebę ponownego ustalenia, czy rozbudowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę, czy nie stanowiła samowoli budowlanej oraz czy naruszała interesy osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy tarasu. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza przepisy postępowania (art. 7, 77 i 107 kpa) w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia organów były niewystarczające, a wydanie decyzji przedwczesne. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie ustaliły w pierwszej kolejności, czy na rozbudowę tarasu wymagane było pozwolenie na budowę wydane na rzecz konkretnych osób, ani czy nie zachodzi przypadek samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Dopiero po wykluczeniu tych przesłanek należało rozważać postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ponadto, organy nie wyjaśniły, na czym polegały istotne odstępstwa od projektu budowlanego, jak również dlaczego uznały, że rozbudowa nie narusza interesów skarżącej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Organy administracji nie ustaliły w pierwszej kolejności, czy na rozbudowę tarasu było konieczne uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz E. i T. K., ani czy w sprawie nie zachodzi przypadek z art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny najpierw zbadać kwestię konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla rozbudowy tarasu przez konkretne osoby, a następnie ocenić, czy nie doszło do samowoli budowlanej, zanim przejdą do rozpatrywania sprawy jako odstępstwa od pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pr. bud. art. 37
Prawo budowlane
pr. bud. art. 5 § ust. 1 pkt 6
Prawo budowlane
pr. bud. art. 48
Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
pr. bud. art. 50 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
pr. bud. art. 51
Prawo budowlane
pr. bud. art. 28
Prawo budowlane
pr. bud. art. 40
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. Niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Brak ustalenia, czy rozbudowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę i czy stanowiła samowolę budowlaną. Brak wyjaśnienia, na czym polegały istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Brak wyjaśnienia, dlaczego uznano, że rozbudowa nie narusza interesów skarżącej.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu przerw w budowie. Argumenty organów o braku istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Argumenty organów o braku naruszenia interesów osób trzecich.
Godne uwagi sformułowania
Organy nie dostrzegły jednak innego problemu. Inwestorowi tylko wtedy nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną na jego rzecz. Dopiero realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w wydanym mu pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Konkluzja organów, że nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia decyzji z art.37 prawa budowlanego, była przedwczesna.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Niecikowski
sędzia
Anna Znamiec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, pozwoleń na budowę, istotnych odstępstw od projektu oraz naruszenia interesów osób trzecich w kontekście rozbudowy obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozbudowy obiektów, a sąd wskazuje na błędy proceduralne organów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Samowola budowlana czy odstępstwo od projektu? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny badać rozbudowę tarasu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1674/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-06-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-06-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski Anna Znamiec Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Anna Znamiec Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej T. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie II S A/Kr 1674/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2001r., wydaną na podstawie art.105 § 1 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy tarasu przy wybudowanym budynku mieszkalnym szeregowym na działce nr 293/3 położonej w B. na os.[...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] 1999r. zostało , na wniosek T. P. wszczęte postępowanie w sprawie rozbudowy istniejącego tarasu przy budynku mieszkalnym-szeregowym położonym na os. [...], wykonanej przez T. K. Przedstawił następnie historię postępowania , począwszy od wydanej w dniu [...] 1999r. decyzji o nakazaniu rozbiórki części samowolnie wybudowanego tarasu. Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił , że budynki były wybudowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] 1994r , że ostatni wpis w dzienniku budowy pochodził z dnia [...] 1995r , że po wybudowaniu stanu surowego budynki zostały przekazane członkom spółdzielni do dalszych prac , którzy winni wykonać roboty wykończeniowe , instalacyjne , elewacyjne , zagospodarowanie terenu oraz uzyskać niezbędne protokoły odbiorcze w zakresie wykonanych prac. Na podstawie oświadczenia złożonego przez T. K. organ przyjął , że nie użytkuje on przedmiotowego segmentu , przebywając w nim jedynie podczas wykonywania prac wykończeniowych. Na podstawie przedstawionego przez inwestorów zeszytu z wpisami dotyczącymi wykonywanych prac organ ustalił , że między wpisami w dzienniku nie było przerwy dłuższej niż 2 lata. Dlatego też nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę /art.37 prawa budowlanego z 1995r/. W dalszej części organ podał, że w dniu [...] 2000r , po stwierdzeniu, że roboty budowlane nie naruszają ustawy prawo budowlane i wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną , wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Po kolejnym uchyleniu decyzji organu I instancji , po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię architektoniczną /stwierdzającą , że rozbudowa tarasu nie wpływa niekorzystnie na konstrukcję budynku ani na jego formę architektoniczną i nie narusza uprawnień osób trzecich -w zakresie dostępu do drogi publicznej , korzystania w wody , kanalizacji , energii dopływu światła / , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W odwołaniu od tej decyzji T. P. zarzuciła, że wybudowany taras, jako usytuowany w granicy działek, narusza jej prywatność, gdyż umożliwia wgląd do jej mieszkania. Podała, iż nie podnosiła zarzutów związanych z dostępem do drogi publicznej, korzystaniem z wody i kanalizacji, energii, dopływem światła. Decyzją z dnia [...] 2001r znak : [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał , że istota sprawy sprowadzała się do ustalenia czy zachodzi konieczność ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego mając na uwadze konieczność rozbiórki bądź doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem w drodze przeróbek. Organ odwoławczy ocenił , że dokonane odstępstwa nie można uznać za istotnie naruszające warunki techniczne w taki sposób , aby obligowały nadzór budowlany do władczego wkroczenia w sprawę. Opinia przedłożona przez spółdzielnię dowodzi , że przez wykonanie tarasu nie zostały naruszone interesy osób trzecich /art.5 ust. l pkt 6 prawa budowlanego/. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję T. P. wniosła o jej uchylenie , jak i o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła, że narusza ona art.5 ust. 1 pkt 6 i art.48 prawa budowlanego przez odmówienie nakazania rozbiórki tarasu mimo popełnienia oczywistej samowoli budowlanej oraz art. 7 , 77 § 1 kpa przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podała, że w dacie wykonania spornego tarasu budowa osiedla mieszkaniowego jeszcze trwała, żaden z segmentów nie został oddany do użytkowania, inwestorem domów szeregowych była spółdzielnia. Fakt, że spółdzielnia w dniu [...] 1995r spisała "Protokół odbioru stanu surowego obiektu", nie wywołuje żadnych skutków prawnych z punktu widzenia prawa budowlanego. Skoro zgodnie z zatwierdzonym projektem przedmiotowy segment miał posiadać taras , a jedynie mniejszy , nie można mówić o wybudowaniu samowolnie części obiektu budowlanego. Dlatego art. 48 prawa budowlanego nie mógł znaleźć zastosowania. Wykonanie tarasu stanowiło odstępstwo od projektu budowlanego, nie wywołało jednakże obowiązku dokonania przeróbek tarasu w myśl art.51 prawa budowlanego ze względu na pozytywną treść opinii. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza przepisy postępowania /art.7 , 77 i 107 kpa/ w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia dokonane przez organ były nie wystarczające, co powoduje, że wydanie decyzji w sprawie było przedwczesne. Jak się wydaje, podstawą faktyczną decyzji było ustalenie organu , że /stosownie do treści art. 50 ust. l pkt 3 prawa budowlanego/ wykonane przez T. K. roboty budowlane przy rozbudowie tarasu nie stanowiły istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę , co skutkowało umorzeniem postępowania w sprawie. Organy nie dostrzegły jednak innego problemu. Pozwolenie na dokończenie budowy osiedla domów jednorodzinnych szeregowych na os.[...] w B. uzyskała Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. /k I-137. Jak wynika z wpisu do dziennika budowy z dnia [...] 1995r w tym dniu rozpoczęto wykonywanie ścianek działowych segmentu A. Ostatni wpis w dzienniku budowy pochodzi z dnia [...] 1995r . Podano w nim informację, że w tym dniu zakończono roboty budowlane na segmencie B i zgłoszono budynek do odbioru. Pismem z dnia [...] 1999r. Spółdzielnia zwróciła się do E. K. o wstrzymanie rozpoczętych prac związanych z rozbudową tarasu , informując , że potrzebna jest na to jej zgoda i uzyskanie pozwolenia na budowę. Na marginesie należy zauważyć, że dołączony w kserokopii zeszyt -książka budowy nr działki 293/3 nie jest dziennikiem budowy o jakim mowa w prawie budowlanym Jest zupełnie nieczytelny, można się jedynie domyślać , że pod datą [...] 1999r wpisano w nim wykonanie tarasu. Następnie pismem z dnia 17.12.1999r Spółdzielnia poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że domy zostały wykonane w stanie surowym w oparciu o dokumentację techniczną, w tym również przedmiotowy balkon. Domy zostały przekazane do dalszych prac członkom spółdzielni , którzy winni wykonać roboty wykończeniowe , instalacyjne i elewacyjne. W dniu [...] 1999r spółdzielnia wyraziła zgodę na rozbudowę budynku mieszkalnego o taras na działce nr 293/3 w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr[...]. W związku z powyższym należało odpowiedzieć na pytanie , czy na prace , które mieli wykonać członkowie spółdzielni potrzebne było uzyskanie nowego pozwolenia na budowę , oraz ewentualnie , czy członkowie spółdzielni, w świetle art.40 prawa budowlanego , winni uzyskać przeniesienie pozwolenia na budowę. Bezspornym w sprawie było , że rozbudowy tarasu dokonała nie spółdzielnia , legitymująca się pozwoleniem na budowę , lecz inny podmiot. Dlatego też dywagacje organu , że skoro budowa nie została przerwana na dłużej niż 2 lata , decyzja o pozwoleniu na budowę udzielona spółdzielni nie wygasła , i sprawa może być rozpatrywana jako odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę , były przedwczesne. Inwestorowi tylko wtedy nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną na jego rzecz. Dopiero realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w wydanym mu pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W związku z tym podnieść należy, że w pierwszej kolejności organy winny ustalić, czy na rozbudowę tarasu, zgodnie z art. 28 prawa budowlanego, było konieczne uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na rzecz E. i T. K. Następnie organ winien się wypowiedzieć , czy w sprawie nie zachodzi przypadek z art. 48 prawa budowlanego. Dopiero po wykluczeniu tych przesłanek , organ nadzoru budowlanego winien ewentualnie prowadzić postępowanie w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego. Zauważyć zresztą należy , że prowadząc już w tym trybie postępowanie , organ nie wyjaśnił szczegółowo okoliczności, czy w wyniku dokonania rozbudowy tarasu nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ nie ustalił na czym dokładnie polegają dokonane odstępstwa. Nie ustalił na czym polegała zmiana usytuowania schodów prowadzących na taras i zmiana ich wymiarów i jakiej w związku z tym zmianie uległo usytuowanie tarasu wraz ze schodami w stosunku do sąsiedniej działki. Teza, iż stwierdzone odstępstwa nie były istotne, nie została uzasadniona. Nadto, organy administracji nie wyjaśniły też dlaczego uznały, że dokonana rozbudowa nie narusza interesów odwołującej się - w aspekcie przez nią zgłaszanym. Nie jest zrozumiała również konkluzja organów , że skoro pomiędzy wpisami w dzienniku budowy wydanym Spółdzielni , a wpisami dokonanymi w zeszycie prac prowadzonych przez T. K. , nie ma przerwy większej niż 2 lata , to nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia decyzji z art.37 prawa budowlanego. Organ I instancji ograniczył się bowiem wyłącznie do postawienia takiej tezy, nawet nie dokonując próby jej uzasadnienia. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI