II SA/Kr 1667/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-02-07
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja kasatoryjnapostępowanie administracyjnekontrola sądowawadliwość decyzjinaruszenie przepisów proceduralnychwykuszgranica działki

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając ją za wadliwą proceduralnie i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. S. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego wykuszu. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że zastosował on art. 138 § 2 k.p.a. w sposób nieprawidłowy, wydając wadliwą decyzję kasatoryjną. Sąd wskazał na sprzeczności w uzasadnieniu organu odwoławczego i brak odniesienia się do dowodów przedstawionych przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw M. S. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia wykuszu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie wadliwej decyzji kasatoryjnej. Sąd podkreślił, że decyzja kasatoryjna jest wyjątkiem i wymaga szczegółowego uzasadnienia, wskazania, dlaczego braków nie da się usunąć w postępowaniu uzupełniającym oraz sformułowania wytycznych dla organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, wytyczne organu odwoławczego były wadliwe i wewnętrznie sprzeczne, a organ nie odniósł się do kluczowych dowodów przedstawionych przez skarżącą, które podważały legalność wykonania wykuszu. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja kasatoryjna została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ była wadliwa, wewnętrznie sprzeczna i nie odnosiła się do wszystkich istotnych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego braków nie da się usunąć w postępowaniu uzupełniającym, a sformułowane wytyczne były wadliwe i sprzeczne. Organ nie odniósł się również do dowodów przedstawionych przez skarżącą, które podważały legalność wykonania wykuszu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 151a § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli wymaga tego wzgląd na istotne naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Pb art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Pb art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku samowolnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.

Pb art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do działania na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, wyjaśnienie stanu faktycznego stwierdzonego na podstawie dowodów, argumentów prawnych i wskazań co do sposobu załatwienia sprawy.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

u.o.s. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

Określa zasady pobierania opłaty skarbowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie wadliwej decyzji kasatoryjnej. Uzasadnienie decyzji kasatoryjnej było wewnętrznie sprzeczne i nie odnosiło się do wszystkich istotnych dowodów. Organ odwoławczy dokonał oceny prawa materialnego, co wykraczało poza zakres dopuszczalny przy stosowaniu art. 138 § 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja kasatoryjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Sformułowane wytyczne są wadliwe i świadczą o wewnętrznej sprzeczności rozstrzygnięcia. Nade wszystko jednak z wytycznych nie wynika, w kierunku jakich odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie miałby teraz prowadzić postępowanie.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji kasatoryjnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej i oceny jej zgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje ich działania. Pokazuje również złożoność spraw budowlanych i potencjalne konflikty między stronami postępowania.

Sąd administracyjny uchyla decyzję nadzoru budowlanego: kluczowa lekcja o błędach proceduralnych

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1667/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151 a  par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od decyzji nr 604/24 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 listopada 2024 r., znak: WOB.7721.336.2024.AMLYN w przedmiocie obowiązku wykonania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącej M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie decyzją nr 118/2024 z 22 sierpnia 2024 r., znak: PINB-I-5160.117.19.44, wydaną m.in. na podstawie 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] (obecnie nr [...]) w Ł. bez pozwolenia na budowę, nałożył na R. i B. K. (inwestorów budynku mieszkalnego i współwłaścicieli działki) obowiązek wykonania rozbiórki wykonanej zabudowy (wykuszu) w poziomie przyziemia i piętra w elewacji frontowej (północnej) o kształcie wielokąta o długości ok. 2,84 m.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że ze względu na wszczęcie postępowania w sprawie rozbudowy budynku 30 kwietnia 2019 r. zastosowanie mają przepisy sprzed nowelizacji z 13 lutego 2020 r.
Zasadnicza bryła budynku została wybudowana na postawie pozwolenia na budowę z 22 maja 1991 r. (znak: BGK 8381/41/1991). Podczas oględzin 4 czerwca 2019 r. stwierdzono, że budynek w elewacji frontowej (północnej) rozbudowano w poziomie przyziemia i piętra przez wykonanie zabudowy w kształcie wielokąta o dł. ok 2,84 m, stwierdzono także odstępstwa od projektu w zakresie otworów okiennych w elewacji wschodniej budynku oraz wejścia od strony elewacji frontowej. Choć inwestorka oświadczyła, że bryła budynku powstała w latach 1991-1993, a zabudowa elewacji frontowej w 1994 r., to jednak ze zdjęć lotniczych oraz oświadczeń i zdjęć M. S. wynika, że rozbudowa powstała po 2003 r. i została zakończona do 2009 r.
Roboty budowlane przy rozbudowie budynku wstrzymano, a na inwestorów nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów do 30 lipca 2022 r. (zaświadczenia wójta o zgodności rozbudowy z planem miejscowym albo decyzją WZ, projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Ze względu na zakończenie budowy nie było konieczności zastosowania zabezpieczeń budowy (postanowienie nr 161/2022 z 1 marca 2022 r. wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pb). Po rozpatrzeniu zażalenia M. S., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił powyższe postanowienie, nakazał wstrzymać prowadzenie robót budowlanych oraz przedłożyć dokumenty w terminie do 31 stycznia 2023 r. (postanowienie nr 883/2022 z 8 listopada 2022 r.). Po zwrocie akt organ pierwszej instancji wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 31 lipca 2023 r., a następnie zmienił termin na przedłożenie dokumentów do 30 września 2023 r. (postanowienie nr 471/2023 z 7 lipca 2023 r.).
21 marca 2024 r. wpłynęło pismo inwestorów z odnalezionym zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym, co do którego wskazano, że obejmuje on korekty dokonane przez projektanta przed wydaniem pozwolenia na budowę domu (poprawki naniesione w kolorze czerwonym "na roboczo" pisakiem, opatrzone podpisem projektanta). Celem weryfikacji organ pierwszej instancji zwrócił się do wójta o przesłanie kopii pozwolenia na budowę i kopii projektu budowlanego budynku mieszkalnego, a także o udzielenie informacji, czy dla pozwolenia na budowę były zgłaszane zmiany projektu oraz czy były one zatwierdzane przez wójta. Równocześnie inwestorów wezwano do wskazania osoby sporządzającej zmiany i jej uprawnień budowlanych oraz podania, na czyje zlecenie i kiedy dokonano zmiany w zatwierdzonym projekcie oraz czy zmiany zostały zgłoszone do wójta.
Wójt poinformował, że całość akt znajduje się w sądzie powszechnym, więc zwrócono się tam o wypożyczenie celem wykonania kopii. Również M. S. przekazała kopię akt poświadczonych przez sekretarza sądowego. Z kolei inwestorzy wskazali, że trudno po latach podać nazwisko osoby adaptującej projekt domu. Z nieczytelnej pieczątki wynika, że była to osoba z uprawnieniami w zakresie architektonicznym ("mgr inż. arch. K. ..."). Zmiany były naniesione na ich prośbę na rysunkach A2, A3 w tym samym czasie przez architekta i przekazane do urzędu gminy, zaś osobą, która to sprawdzała, był prawdopodobnie inspektor nadzoru inż. J. R..
W świetle powyższego organ pierwszej instancji wskazał, że rozbudowa nastąpiła w okresie 2003-2009, co wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadali. Zmienionego projektu nie można uznać za zatwierdzony przez wójta (w aktach przekazanych przez sąd powszechny znajduje się projekt bez zmian naniesionych na czerwono, natomiast przepisy dotyczące milczącego załatwienia sprawy nie mają zastosowania). Inwestorzy nie przedłożyli ani zaświadczenia wójta o zgodności rozbudowy ustaleniami planu miejscowego albo decyzji WZ, ani oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] (własność M. S.), na której znajduje się południowy narożnik wykuszu.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 604/2024 z 27 listopada 2024 r., znak: WOB.7721.336.2024.AMLYN, wydaną po rozpatrzeniu odwołania R. i B. K., orzekł kasatoryjnie, wskazując przy tym, że nakaz rozbiórki był przedwczesny, bo nowy materiał dowodowy daje podstawy do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 Pb zamiast w trybie art. 48 Pb, więc organ naruszył pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a w ponownie prowadzonym postępowaniu powinien ustalić przede wszystkim datę zakończenia budowy budynku i to, czy obiekt został przyjęty do użytkowania.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedłożony przez inwestorów oryginalny projekt zawiera opis techniczny projekt architektoniczny, konstrukcyjny, projekt instalacji sanitarnych; c.o., elektryczny, zestawienie kosztów oraz materiałów dla rozwiązania podstawowego. W opisie technicznym dokonano przekreślenia danych technicznych dla rozwiązania podstawowego, co wskazuje na wykonanie budowy budynku mieszkalnego zgodnie z projektem alternatywnym. Zmiana ta została potwierdzona przez projektanta. Następnie na rysunkach: rzut piwnicy oraz rzut parteru osoba posiadająca uprawnienia budowlane w zakresie architektoniczno-budowlanym zaprojektowała wykusz będący przedmiotem sporu, tym samym określając przedmiot postępowania jako część budynku objętą pozwoleniem na budowę. Rzuty oraz przekroje projektu będące rozwiązaniem podstawowym wykonane w skali 1:100 dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały przekreślone kolorem czerwonym jako zmiany w projekcie. W dalszej części projektu poinformowano, że budynek powstał zgodnie z rysunkami zamiennymi. Przedłożony projekt jest opieczętowany przez Urząd Gminy. Wykusz nie mógł więc zostać wykonany bez zgody i wiedzy organu, który wydał pozwolenie na budowę i zatwierdził projekt z naniesionymi zmianami. Świadczy o tym spójność danych zawartych w pozwoleniu z danymi zawartymi w przedłożonym projekcie budowlanym na stronie drugiej w opisie technicznym. Zgodnie z pozwoleniem na budowę, według projektu typowego powierzchnia zabudowy wynosi 108 m2, powierzchnia całkowita 260 m2, powierzchnia użytkowa 128,90 m2, a kubatura 746 m3. Dane zawarte w pozwoleniu na budowę są tożsame z danymi według projektu alternatywnego, który został nim zatwierdzony. Zatem za wiarygodne należy uznać naniesione zmiany przez posiadającego uprawnienia budowlane w zakresie architektoniczno-budowlanym projektanta techniką skreśleń i naniesionych zmian w projekcie alternatywnym czerwonym flamastrem. Pozwala to sądzić, że prace przy zabudowie (wykuszu) były zgodne z pozwoleniem na budowę. Uzyskanie pozwolenia na budowę sprawia, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z treścią projektu budowlanego załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę. Przesłanką zastosowania art. 48 ustawy Pb jest całkowite zignorowanie przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast w razie samowolnego odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź zgłoszeniu, zastosowanie znajdzie art. 50-51 Pb. Art. 51 ust. 1 pkt 3 Pb znajduje zastosowanie, gdy inwestor przekroczy granice pozwolenia na budowę, a zatem z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, chyba że zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę.
W sprzeciwie od powyższej decyzji M. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania powiększonych o koszty zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w dwukrotnej wysokości, zarzucając przy tym:
1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez zastosowanie, podczas gdy organ pierwszej instancji:
1. prawidłowo ustalił, że złożony przez inwestora projekt nie był złożony we właściwym urzędzie oraz nie jest tożsamy z treścią projektu znajdującego się w urzędzie, gdyż rożni się powierzchnią zabudowy, tj. projekt inwestora ma 126 m2, a projekt oryginalny znajdujący w urzędzie ma 108 m2;
2. prawidłowo ustalił, że wykusz:
i. mający okna w kierunku działki nr [...] powstał w sprzeczności z planem miejscowym (rozbudowa musi być zgodna z planem);
ii. znajduje się na działce nr [...], która w dacie powstania wykuszu nie stanowiła własności inwestorów, a zatem nie mogli oni przedłożyć oświadczenia o prawie do dysponowania tą częścią nieruchomości,
iii. został wybudowany w odległości mniejszej niż 4 m od nieruchomości sąsiedniej stanowiącej działkę nr [...], tj. 2,70 m (okna usytuowane są wprost na wejście do budynku sąsiedniego, co powoduje znaczny dyskomfort dla osób zajmujących ten budynek);
3. prawidłowo ustalił, że inwestorzy nie przedłożyli zaświadczenia wójta o zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego (o wykusz) z planem miejscowym;
4. prawidłowo ustalił, że wykusz nie powstał w dacie wskazanej przez inwestorów, tj. w 1994 r., skoro zdjęcia i mapy temu zaprzeczają;
5. prawidłowo ustalił, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentacji potwierdzającej, że zmieniony projekt budowlany został skutecznie złożony i zatwierdzony przez organ wydający pozwolenie na budowę, a całość projektu pozwalającego na budowę zachowała się w urzędzie;
6. nie wydał decyzji naruszającej wskazane przepisy procesowe;
7. oparł się na materiale dowodowym uprawniającym do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz cześć dowodów została bezpodstawnie pominięta przez organ odwoławczy:
i. zdjęcie lotnicze z 1993 wskazujące na brak wykonania wykuszu w tej dacie wyklucza uwzględnienie zmian projektowych w dacie wydania pozwolenia na budowę, tj. w 1991 r.;
ii. zdjęcia lotnicze z 08/1996 i 04/2003 wskazujące na brak wykonania wykuszu w tej dacie wykluczają uwzględnienie zmian projektowych w dacie wydania pozwolenia na budowę, tj. w 1991 r., a także wykonanie wykuszu w 1994 zgodnie z twierdzeniem inwestorów;
iii. mapa sytuacyjno-wysokościowa "zgodna z terenem wg stanu 02.2001" oraz klauzulą nr 3355/1162/2000 ujawnia budynek bez wykuszu;
iv. mapa sytuacyjno-wysokościowa "zgodna z terenem wg stanu 08.2004" oraz klauzulą nr 3355/1162/2000 ujawnia budynek bez wykuszu;
v. zestawienie zdjęć budynku z 2005 i 2013 r. ujawnia budynek bez wykuszu;
vi. mapa z 7 maja 2009 r., na której pierwszy raz ujawniony został wykusz (na mapie z 2001 r. brak wykuszu);
vii. zdjęcie lotnicze z 26 sierpnia 2019 r. wskazujące na pojawienie się wykuszu;
viii. protokół oględzin nieruchomości wskazujący, że odległość budynku z oknami od granicy sąsiedniej wynosi mniej niż 4 m, a zatem sprzecznie z planem miejscowym;
ix. protokół z 2 listopada 2021 r. zawierający sprzeczne z treścią zdjęć lotniczych i map oświadczenie inwestorów, że wykusz powstał w 1994 r.;
x. oryginalne pozwolenie na budowę z 22 maja 1991 r. wraz z planem realizacji zagospodarowania działki, który nie uwzględnia wykuszu oraz pow. zabudowy 126 m2, lecz 108 m2;
xi. oryginalne pozwolenie na budowę z 22 maja 1991 r. znajduje się w aktach od 2019 r., a dopiero w 2024 r. inwestorzy przedłożyli wersję z modyfikacjami rzekomo złożoną do właściwego organu;
xii. dokumenty projektowe przedłożone w marcu 2024 r. z naniesionymi zmianami kolorem czerwonym należy traktować jako "dokumenty prywatne" z uwagi na brak informacji co do tego, kto i kiedy nanosił zmiany, czy miał uprawnienia, czy dokument został faktycznie wniesiony do właściwego organu wobec jego braku w dokumentacji organu oraz braku wykonania takich zmian, tj. wykuszu co najmniej do 2009 r., gdy budynek był już wykończony i zamieszkały;
2) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez ustalenie, że decyzja organu pierwszej instancji obarczona jest wadą prawa materialnego (zastosowanie art. 48 Pb zamiast art. 50-51 Pb), podczas gdy organ odwoławczy może dokonać oceny wyłącznie prawa procesowego;
3) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 2 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób nieprawidłowy, tj. z pominięciem szeregu dowodów w aktach i bez odniesienia się do przyczyn niewypowiedzenia się co do tych dokumentów/nieuznania okoliczności, które z nich wynikają, podczas gdy są to niezakwestionowane dokumenty urzędowe, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wykusz nie mógł zostać wykonany bez zgody i wiedzy organu, który wydał pozwolenie na budowę i zatwierdził projekt z naniesionymi zmianami, podczas gdy wykusz nie był uwzględniony w projekcie objętym pozwoleniem na budowę, inwestor nie wykazał, aby wykusz został wybudowany przed 2009 r., pozwolenie na budowę obejmuje 108 m2, a nie jak w prywatnych dokumentach inwestora 126 m2;
4) błędne przyjęcie, że budynek powstał (czyli również i wykusz) w okresie 1991-1994, podczas gdy brak jest materiału dowodowego, który by to potwierdzał, a skarżąca temu zaprzeczyła i przedłożyła m.in. zdjęcia lotnicze, zaś inwestorzy nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających zakończenie budowy budynku w zakresie wykuszu przed/z końcem 1994 r.;
5) zaniechanie ustalenia:
1. daty wykonania wykuszu (w sytuacji stwierdzenia, że wykusz ten był objęty pozwoleniem na budowę);
2. daty zakończenia budowy budynku;
3. odległości między budynkiem a nieruchomością sąsiednią, która wynosi od 0 cm do 1,5m do działki nr [...] i ok. 2,7 m do działki nr [...], podczas gdy winna wynosić 4 m;
6) naruszenie art. 8 i art. 107 k.p.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia sprowadzającego się do:
1. ogólnikowych stwierdzeń, że dokument przedłożony w marcu 2024 r. zawiera zmiany zatwierdzone przez projektanta z uprawnieniami techniką skreśleń, podczas gdy nie wskazano danych tego projektanta, jego uprawnień ani źródła wiedzy organu odwoławczego w tym zakresie;
2. pominięcia zarzutu skarżącej, że budynek został posadowiony zbyt blisko granicy jej działki, tj. niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz przepisami prawa;
7) naruszenie art. 7, art. 8 art. 77 i art. 80 k.p.a. przez pominięcie dokumentów złożonych przez strony, a w szczególności niewykonania podczas oględzin pomiaru odległości budynku do granic sąsiedniej nieruchomości, nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji treści pozwolenia na budowę oraz projektu realizacji zagospodarowania terenu wskazującego na brak odstępstw w zakresie odległości budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej czy wykonania wykuszu.
W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że już samo to, że organ odwoławczy ocenił zastosowane prawo materialne (art. 48 Pb) i stwierdził, że należy zastosować inne (art. 50-51 Pb), świadczy o naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. Niezależnie od tego wskazała, że decyzja kasatoryjna opiera się na prywatnym dokumencie. Inwestorzy w ramach taktyki procesowej twierdzą, że te nakreślenia są wykonane przez projektanta i opatrzone jego podpisem, lecz organ odwoławczy nie powinien wierzyć im na słowo. Bezkrytyczne przyjęcie od inwestora w 2024 r. dokumentu z prywatnego archiwum – który stoi w sprzeczności z całością dokumentacji architektonicznej dostępnej od 2019 r. i pochodzącej z zasobów wójta – powinno być poprzedzone odkodowaniem danych o projektancie i jego uprawnieniach, ustaleniem, czy i kiedy taki projekt został złożony do urzędu oraz dlaczego jest inny niż egzemplarz znajdujący się u wójta, zwłaszcza że organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na projekcie znajdującym się u wójta. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego niekwestionowane przez inwestorów dokumenty w aktach sprawy nie ujawniają wykuszu aż do 2009 r. Być może inwestorzy mieli w planach wykonanie wykuszu, lecz właściwego projektu nie złożyli w odpowiednim terminie do właściwego urzędu. Organ odwoławczy nie odpytał inwestorów o to, kto złożył projekt zamienny do urzędu, kiedy i jak odnaleziono dokument w marcu 2024 r., czy posiadają egzemplarz pierwotnego projektu z prezentatą (skoro twierdzą, że złożyli dodatkowo projekt zamienny). Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego dał wiarę prywatnym dokumentom z pow. 126 m2, choć dysponował pozwoleniem na budowę obejmującym 108 m2.
Na koniec podniosła, że protokół oględzin potwierdza posadowienie budynku w odległości mniejszej niż 4 m od działki nr [...] i działki nr [...], co wielokrotnie sygnalizowała, a nie ustalono, aby istniały w tej kwestii odstępstwa/zgody. Świadczy to o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Orzeczenie merytoryczne (rozstrzygające o istocie sprawy) jest zasadą, natomiast orzeczenie procesowe (odsuwające w czasie rozstrzygnięcie sprawy i generujące niepewność w zakresie sytuacji prawnej strony) ma charakter wyjątku. Nabiera to tym większego znaczenia, im dłużej toczy się postępowanie (tu: ponad pięć lat).
Decyzja kasatoryjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga po pierwsze – stwierdzenia "naruszenia przepisów postępowania", po drugie – wykazania dlaczego dostrzeżonych braków, niejasności lub wątpliwości nie da się wyeliminować w trybie tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy lub przez ewentualnie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji i tym samym konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania, a wreszcie po trzecie – sformułowania wytycznych dla organu pierwszej instancji, który sprawę ma ponownie rozpatrzeć.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., bo powinno toczyć się postępowanie naprawcze (a nie postępowanie legalizacyjne), zaś zadaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie miałoby być przede wszystkim "ustalenie daty zakończenia budowy budynku mieszkalnego [...] i czy został przyjęty użytkowania".
W ocenie Sądu tak skonstruowana decyzja kasatoryjna została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd nie przesądza – bo w zainicjowanym sprzeciwem przez sąsiadkę inwestorów postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym z woli ustawodawcy udział biorą wyłącznie ona i organ, przesądzić nie może – czy powinno toczyć się postępowanie naprawcze, postępowanie legalizacyjne czy też powinno dojść do umorzenia postępowania administracyjnego.
Sformułowane wytyczne są wadliwe i świadczą o wewnętrznej sprzeczności rozstrzygnięcia. Wytyczne odnoszą się do czynności, które z powodzeniem mógłby samodzielnie podjąć Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie.
Nade wszystko jednak z wytycznych nie wynika, w kierunku jakich odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie miałby teraz prowadzić postępowanie. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podkreślił wszak, że "zrealizowany wykusz w budynku [...] nie mógł zostać wykonany bez zgody i wiedzy" organu architektoniczno-budowlanego i można sądzić, że "wykonane prace budowlane [...] były zgodne z pozwoleniem na budowę".
Z jednej strony organ odwoławczy wskazuje zatem na to, że budynek w obecnym kształcie został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę (bez odstępstw) a z drugiej nakazuje organowi I Instancji ich poszukiwać.
Jednocześnie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w żaden sposób nie odniósł się do dowodów, które zostały przedstawione w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą (zdjęcia, rysunki, mapy przedstawiające charakterystyczny wykusz) i to w sytuacji, gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie tak dalece odmiennie potraktował odnalezioną przez inwestorów dokumentację ("nie znalazł potwierdzenia, że przedłożony [...] zmieniony projekt został skutecznie złożony i zatwierdzony [...]") i stwierdził m.in. na podstawie wspomnianych zdjęć, że rozbudowa nastąpiła w okresie 2003-2009, czyli w czasie, w którym pozwolenie na budowę z 1991 r. już dawno by wygasło. Dowody przedstawione przez skarżącą nie zostały przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie zestawione z dokumentacją odnalezioną przez inwestorów, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy i z jakich względów odmówił im wiary.
Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z tego tylko powodu, że winna ona być analizowana w innym trybie, domaga się szerszego uzasadnienia, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że postępowanie wszczęto w 2019 r.
W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja nie spełnia przewidzianych ustawą wymogów dla decyzji kasatoryjnych i jako taka podlega uchyleniu na zasadzie art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.
Z kolei na zasadzie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów. Na koszty złożyły się wpis stały od sprzeciwu (100 zł - § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stawka minimalna wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą (480 zł - art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) i opłata skarbowa za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z cz. IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej), albowiem skarżąca nie wskazała (zaś Sąd we własnym zakresie nie dopatrzył się) okoliczności, które przemawiałyby za zasądzeniem kosztów zastępstwa "w dwukrotnej wysokości".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI