II SA/KR 1657/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi T. S. i innych na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 października 2024 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Skarga została oddalona. Sprawa dotyczyła nieruchomości wywłaszczonych decyzją z 1969 r. pod budowę Ośrodka Turystycznego oraz dróg publicznych. Po stwierdzeniu nieważności części pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej, organy administracji rozpatrywały wnioski o zwrot nieruchomości. Wojewoda Małopolski decyzją z 22 października 2024 r. odmówił zwrotu części działek, umorzył postępowanie w sprawie jednej działki i odmówił zwrotu pozostałych. Sąd administracyjny uznał decyzję Wojewody za prawidłową. W odniesieniu do działki nr [...], sąd stwierdził, że w całości znajduje się ona w pasie drogowym drogi publicznej (krajowej) ul. [...] w K., co zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych wyklucza możliwość jej zwrotu. Działki nr [...] i nr [...] zostały objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) z 17 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 11d ust. 9 specustawy drogowej, nieruchomości objęte wnioskiem o wydanie decyzji ZRID nie mogą być przedmiotem obrotu od dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Sąd uznał, że wobec objęcia tych działek decyzją ZRID i skutecznego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie jest możliwe orzeczenie o ich zwrocie. Postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...] zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja stwierdzająca nieważność pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej oznacza, że wywłaszczenie nigdy nie miało miejsca, a zatem nie można mówić o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Sąd podkreślił, że zarzuty skarżących dotyczące decyzji ZRID nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, gdyż dotyczyły decyzji ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym. Wobec powyższego, skarga została oddalona jako nieuzasadniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod drogi publiczne, nieruchomości objętych decyzjami ZRID oraz skutków stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniami pod drogi publiczne i inwestycje drogowe, a także z prawomocnym stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość stanowiąca część drogi publicznej może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela po stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość stanowiąca część drogi publicznej nie może być zwrócona, ponieważ jej własność może przysługiwać jedynie podmiotowi publicznemu, a przepisy ustawy o drogach publicznych wyłączają możliwość obrotu takimi nieruchomościami.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi niższych kategorii własność samorządów. Pojęcie drogi publicznej obejmuje pas gruntu w liniach rozgraniczających, w tym jezdnie, chodniki, parkingi i sieci. Nieruchomości te nie mogą być zwrócone pierwotnym właścicielom, a jedyna dopuszczalna forma obrotu to przeniesienie własności między podmiotami publicznymi.
Czy nieruchomości objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) mogą być przedmiotem zwrotu po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomości objęte decyzją ZRID nie mogą być przedmiotem zwrotu, ponieważ od dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji ZRID, nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Art. 11d ust. 9 specustawy drogowej stanowi, że nieruchomości objęte wnioskiem o wydanie decyzji ZRID nie mogą być przedmiotem obrotu od dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Skoro działki te zostały objęte decyzją ZRID i nastąpiło skuteczne zawiadomienie, nie jest możliwe orzeczenie o ich zwrocie. Zarzuty dotyczące decyzji ZRID nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu.
Czy postępowanie o zwrot nieruchomości jest bezprzedmiotowe, jeśli stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie o zwrot nieruchomości jest bezprzedmiotowe, jeśli stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej, ponieważ oznacza to, że wywłaszczenie nigdy nie miało miejsca.
Uzasadnienie
Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją deklaratoryjną, która potwierdza, że wadliwa decyzja nie wywoływała skutków prawnych od chwili jej wydania. Skoro wywłaszczenie nie miało miejsca, nie można mówić o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. W takim przypadku organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
Przepisy (9)
Główne
u.d.p. art. 2a
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
specustawa drogowa art. 11d § 9
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 11d § 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 2 § 11
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 13 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość stanowi część drogi publicznej i nie podlega zwrotowi. • Nieruchomości objęte decyzją ZRID nie mogą być przedmiotem zwrotu. • Postępowanie zwrotowe jest bezprzedmiotowe po stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
Odrzucone argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany. • Cel wywłaszczenia może być dookreślony w aktach wydanych po decyzji wywłaszczeniowej. • Decyzja zwrotowa nie jest 'czynnością prawną' w rozumieniu specustawy drogowej. • Nieważna decyzja wywłaszczeniowa nie skutkowała nabyciem własności przez Skarb Państwa/Gminę. • Przepis art. 2a u.d.p. odnosi się do czynności cywilnoprawnych, a nie decyzji administracyjnych. • Nieważność decyzji wywłaszczeniowej nie wyklucza prowadzenia postępowania zwrotowego. • Prace związane z realizacją celu wywłaszczenia rozpoczęto w ciągu 7 lat od dnia ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. • Nastąpiło prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania ZRID.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją deklaratoryjną, co oznacza, że decyzja, której nieważność stwierdzono, nie wywoływała skutków prawnych od chwili jej wydania. • Pojęcie drogi publicznej na gruncie art. 2a udp jest bliższe pojęciu pasa drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 udp niż drogi czy ulicy w znaczeniu nadanym tym wyrażeniom odpowiednio w art. 4 pkt 2 i 3 udp. • Skoro skutkiem decyzji nieważnościowej jest stan prawny, zgodnie z którym wywłaszczenie nigdy nie nastąpiło, to nie może być mowy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, która wywłaszczona nie została.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
sprawozdawca
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod drogi publiczne, nieruchomości objętych decyzjami ZRID oraz skutków stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniami pod drogi publiczne i inwestycje drogowe, a także z prawomocnym stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z wywłaszczeniami i zwrotem nieruchomości, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Choć fakty nie są sensacyjne, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.
“Nieruchomość drogowa nie podlega zwrotowi, nawet po unieważnieniu decyzji wywłaszczeniowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.