II SA/Kr 1633/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-02-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyroboty budowlanerozbudowaprzebudowabalkontarasbezprzedmiotowość postępowaniaprawo budowlanedecyzja umarzająca

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych dotyczących rozbudowy balkonu, uznając, że po zmianie stanu faktycznego sprawa stała się bezprzedmiotowa, a wykonane prace stanowiły przebudowę, a nie rozbudowę.

Sąd rozpatrzył skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie balkonu o taras nad garażem. Organy nadzoru budowlanego pierwotnie umorzyły postępowanie, uznając, że roboty zostały cofnięte do stanu poprzedniego, a następnie, po uzupełnieniu materiału dowodowego, uznały, że prace stanowiły przebudowę, a nie rozbudowę. Sąd uznał, że po zmianie stanu faktycznego sprawa stała się bezprzedmiotowa, a zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów o wstrzymaniu robót budowlanych uznał za nieuzasadnione, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi K. O. i Z. O. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie balkonu-loggii o taras nad garażem. Organy uznały, że roboty zostały cofnięte do stanu poprzedniego, co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania. Organ odwoławczy, mimo błędnej kwalifikacji robót przez organ pierwszej instancji jako rozbudowy (zamiast przebudowy), utrzymał decyzję o umorzeniu. Sąd administracyjny w Krakowie, analizując sprawę, uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu zmiany stanu faktycznego. Stwierdzono, że inwestorka cofnęła barierkę do pierwotnego stanu, co doprowadziło do braku przedmiotu postępowania. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nawet gdyby przedmiot postępowania istniał, wykonane prace stanowiłyby przebudowę, a nie rozbudowę, zgodnie z definicją z Prawa budowlanego. Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki w przypadku kontynuowania budowy mimo wstrzymania) uznano za nieuzasadnione, ponieważ inwestorka dobrowolnie zlikwidowała samowolę, a celem postępowania jest restytucja, a nie represja. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie balustrady do stanu poprzedniego, co zostało potwierdzone kontrolą, doprowadziło do zmiany stanu faktycznego i braku przedmiotu postępowania, co skutkuje jego umorzeniem jako bezprzedmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana stanu faktycznego poprzez przywrócenie balustrady do pierwotnego położenia, co zostało potwierdzone przez organy, powoduje, że postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej traci swój przedmiot i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 105 § par 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Pb art. 3 § pkt 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pb art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pb art. 49e

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu faktycznego poprzez cofnięcie balustrady do pierwotnego stanu spowodowała bezprzedmiotowość postępowania. Wykonane roboty stanowiły przebudowę, a nie rozbudowę, co oznacza, że nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących rozbudowy bez pozwolenia. Dobrowolne zlikwidowanie samowoli budowlanej przez inwestorkę wyłącza zastosowanie art. 49e pkt 6 Pb, który dotyczy kontynuowania budowy mimo wstrzymania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji umorzeniowej zamiast jej uchylenia. Naruszenie art. 7, 7a, 7b, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 49e pkt 6 Pb przez niezastosowanie nakazu rozbiórki mimo niezastosowania się do postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

„Celem tym nie jest natomiast represja czyli ukaranie sprawcy samowoli. Cel restytucyjny może zostać osiągnięty w drodze przymusu administracyjnego lub poprzez dobrowolne działania inwestora, co jest sytuacją najbardziej pożądaną i zgodną z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 Kpa.” „Jak można przypuszczać, awizowana opłata legalizacyjna w kwocie 25 000,00 złotych nie była kwotą, którą inwestorka była skłonna zapłacić za powiększenie balkonu, dlatego przywróciła barierkę do stanu poprzedniego.” „Natomiast kwestia położenia (pozostawienia) desek na podłodze balkonu, wystających także poza ten balkon na fragment dachu garażu, nie jest tego rodzaju działaniem, które leży w zakresie zainteresowania prawa budowlanego i organów nadzoru budowlanego.”

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący sprawozdawca

Monika Niedźwiedź

sędzia

Sebastian Pietrzyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezprzedmiotowości postępowania, rozbudowy i przebudowy w kontekście robót budowlanych, a także zastosowanie art. 49e Pb w przypadku dobrowolnego usunięcia samowoli."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowa była zmiana stanu faktycznego i dobrowolne działania inwestorki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest ustalenie faktycznego stanu rzeczy i dobrowolne działania inwestora w postępowaniach budowlanych. Pokazuje też subtelne różnice między rozbudową a przebudową.

Samowola budowlana zniknęła? Sąd umorzył postępowanie, bo inwestorka cofnęła barierkę!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1633/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 3 pkt 7a , art 48 , art 49 e
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 105 par 1 , art 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. O. i Z. O. na decyzję nr 476/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 11 października 2024 r., znak WOB.7721.429.2023.ABIE w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzonych robót budowlanych skargę oddala.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1633/24
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki decyzją z 10 października 2023 r., znak: ROIK II.5160.103.2023.SMI, umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie – bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej – budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. w zakresie istniejącego balkonu-loggii na kondygnacji pierwszego piętra o taras nad garażem, wskazując przy tym, że podczas kontroli 31 sierpnia 2023 r. stwierdzono brak przedmiotu postępowania, bo barierka została cofnięta do stanu poprzedniego (w linii wcześniej istniejącego balkonu).
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 476/2024 z 11 października 2024 r., znak: WOB.7721.429.2023.ABIE, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z. O. i K. O., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że kierunek rozstrzygnięcia jest właściwy, choć błędem organu pierwszej instancji było przyjęcie, że roboty budowlane stanowiły rozbudowę i w związku z tym wdrożenie trybu z art. 48 Pb, albowiem stanowiły one przebudowę (budynku mieszkalnego i budynku garażu – jego zadaszenia) i w związku z tym należało wdrożyć tryb z art. 50-51 Pb.
Organ odwoławczy wskazał na ustalenia zleconej w ramach uzupełnienia materiału dowodowego kontroli PINB z 14 sierpnia 2024 r.: podłoga balkonu wykonana jest z desek drewnianych ryflowanych, z rowkami antypoślizgowymi o długości 240 cm, usytuowana częściowo na płycie balkonowej istniejącej (na długości ok 130), a w pozostałej części na dachu garażu; łata drewniana przymocowana do konstrukcji stalowej dachu garażu, do której mocowane są deski za pomocą wkrętów; balustrada (wys. 1 m) usytuowana w odległości 140 od drzwi balkonowych, przymocowana śrubami do desek drewnianych oraz do ściany; płaszczyzna z desek wystaje poza balustradę balkonu o około 1 m, na tej części usytuowane są donice z kwiatami. W balustradzie wykonano drzwiczki w celu czyszczenia dachu, usuwania śniegu w zimie i czyszczenia rynien odprowadzających wody z dachu garażu; nie zaobserwowano ugięć, pęknięć, uskoków ani żadnych uszkodzeń na płycie balkonowej istniejącej oraz konstrukcji dachu garażu; obecnie balustrada została przesunięta o grubość ocieplenia na zewnątrz budynku.
Organ pierwszej instancji uznał, że obiekt wykonano w okresie 2017-2019, czym doprowadzono do poszerzenia powierzchni balkonu (loggii) i w efekcie rozbudowy budynku mieszkalnego wobec zmiany jego charakterystycznych parametrów, tj. kubatury i powierzchni zabudowy. Tymczasem skoro pierwotnie istniały loggia-balkon i budynek garażu dobudowany do budynku mieszkalnego o dachu płaskim o niewielkim spadku, to przez powiększenie balkonu i wykonanie tarasu na dachu istniejącego budynku garażu nie powstał nowy, samodzielny i niezależny obiekt, a konstrukcja stanowiąca integralną część dotychczasowego budynku (integralną cześć balkonu-logii) niemająca samodzielnego bytu. Wskutek robót budowlanych (w tym przesunięcia balustrady) dotychczasowy płaski nieużytkowy dach garażu zmienił swoje parametry użytkowe, bowiem część stropodachu służyła jako taras użytkowy. Wykonane roboty przy dachu oraz montaż balustrady zostały zrealizowane w obrysie istniejącego ówcześnie zadaszenia garażu, czyli nie zmieniły charakterystycznych parametrów obiektu (II SA/Kr 385/21). Budynek mieszkalny jednorodzinny pierwotnie w poziomie I i II pietra miał analogicznie wyglądające loggie-balkony. W toku postępowania ustalono, że do budynku od strony południowej dobudowany został przez ojca L. W. budynek garażu (pozwolenie na budowę z 23 października 1986 r.). Około 2019 r. wykonano roboty budowalne polegające na powiększeniu powierzchni logii, co spowodowało utworzenie tarasu obejmującego powierzchnię loggii i części dachu budynku garażowego (L. W.: "Taras w obecnym obrysie powstał ponad 20 łat temu, a około 5 lat temu wykonano remont tarasu polegający na wymianie płytek na deski"; Z. O. i K. O.: "Taras w obecnym obrysie powstał około 3-4 lata temu". Organ odwoławczy nie dał wiary L. W., natomiast w świetle ortofotomap uznał za wiarygodne oświadczenie Z. O. i K. O. (przed 2019 r. na dachu budynku garażu nie istniał taras, natomiast pojawia się on się na zdjęciach z 2019 r.).
Roboty polegające na ułożeniu desek na istniejącej płycie żelbetowej oraz istniejącym zadaszeniu stanowiły przebudowę, bo wykonane zostały w obrysie istniejącej płyty żelbetowej i istniejącego zadaszenia budynku garażu, a tym samym nie wpłynęły na zmianę charakterystycznych parametrów budynku, jak długość, szerokość, powierzchnia zabudowy czy kubatura; jednocześnie dokonano montażu balustrady, przez co cześć stanowiąca do tej pory zadaszenie garażu włączona została do powierzchni tarasu (w części desek ułożonych na tym zadaszeniu). Z uwagi na rozgraniczenie "montażu" i "budowy" – mimo zwiększania kubatury brutto obiektu budowlanego (§ 3 pkt 24 rozporządzenia WT) – wykonane prace stanowiły przebudowę (zmiana parametrów użytkowych: zużytkowanie nowej powierzchni; zmiana parametrów technicznych: zmiana układu obciążeń) istniejącego obiektu oraz montaż balustrady. Realizacja tarasu miała miejsce w obrębie istniejących obiektów, wobec czego nie doszło do zmiany powierzchni zabudowy. Nie doszło również do zwiększenia kubatury. Jednym z charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jest wymieniona w art. 3 pkt 7a Pb "kubatura". Ustawodawca nie precyzuje tego pojęcia, a w szczególności nie rozstrzyga, czy chodzi w tym przepisie o "kubaturę brutto", czy "kubaturę netto", ani czy pojęcie to należy odnosić tylko do zamkniętych i przekrytych części budynku, czy także do tych części budynku, które nie są zamknięte do pełnej wysokości ze wszystkich stron lub są ograniczone przez elementy budowli (np. balustrady, deski czołowe okapu, poręcze) i są przekryte (por. Polska Norma PN-ISO 9836). W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do wykładania terminu "kubatura obiektu" użytego w art. 3 pkt 7a ustawy Pb za pomocą zdefiniowanego w § 3 pkt 24 rozporządzenia WT terminu "kubatura brutto budynku", bo są one różne, a poza tym ustawy nie można wykładać przez pryzmat rozporządzenia. Skoro balkon-loggia został powiększony ok. 2019 r., to zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie dokonania tej samowoli budowlanej (przepisy Pb w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.).
W toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego, bo balustrada balkonu została zdemontowana i zamontowana ponownie w miejscu, gdzie znajdowała się pierwotnie (jedynie przesunięta o grubość ocieplenia elewacji pierwszego piętra). Tak więc w przypadku balkonu-logii to balustrada ogranicza jego wielkość i możliwość użytkowania jego powierzchni, nie zaś wielkość zamontowanych desek na jego podłodze. Pozostawione deski nie wpływają również na powiększenie kubatury budynku.
W ramach oceny legalności robót budowlanych organ odwoławczy wskazał w odniesieniu do § 298 ust. 2 i § 320 rozporządzenia WT, że wymagania wysokościowe balustrady są spełnione (min. 0,9 m, w rzeczywistości ok. 1 m), a zastosowane materiały na balkonie to deski przeznaczone na tarasy odpowiednio zabezpieczone, ryflowane z rowkami antypoślizgowymi. Woda z balkonu i jego przedłużenia z desek tarasowych odprowadzana jest na dach budynku garażu (stamtąd jak z budynku), więc nie doszło do naruszenia prawa. Poza tym przedłużone deski balkonowe nie wpływają niekorzystnie na płytę balkonową i dach garażu. Nie występują na nich uszkodzenia w postaci ugięć, pęknięć, uskoków ani żadne inne uszkodzenia. Deski oparte są na dachu garażu, który należy do właścicielki balkonu.
W skardze na powyższą decyzją Z. O. i K. O. wnieśli o: 1) uchylenie decyzji organów obu instancji, 2) zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania w określonym terminie nakazu rozbiórki loggii-tarasu, 3) zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w kwocie 500 zł, zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. przez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji umorzeniowej zamiast jej uchylenia;
2) art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, że stan faktyczny sprawy uzasadnia umorzenie postępowania zamiast prowadzenia postępowania zmierzającego do rozbiórki;
3) art. 49e pkt 6 Pb przez niezastosowanie mimo niezastosowania się do postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z 7 lipca 2023 r.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że loggia-taras i barierka nie zostały zdemontowane, o czym świadczy wizja lokalna przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w sierpniu 2024 r., zaś organy pomijają, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych z 7 lipca 2023 r. nie zostało wykonane, co w świetle kategorycznego brzmienia art. 49e pkt 6 Pb powinno skutkować nakazem rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna, którą należy rozumieć jako szczególną kompozycję podmiotu administracyjnego stosunku prawnego, jego przedmiotu (węzła praw i obowiązków), podstawy faktycznej oraz podstawy prawnej, w wyniku czego następuje możliwość władczej konkretyzacji norm prawnych odnoszących się do wzajemnych uprawnień i obowiązków organu administracji publicznej oraz podmiotu będącego adresatem rozstrzygnięcia tego organu. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia, jeżeli nastąpi dekompletacja któregoś z wyżej wskazanych elementów, w wyniku czego organ stwierdzi, że sprawa administracyjna albo nigdy nie istniała (bezprzedmiotowość pierwotna), albo przestała istnieć (bezprzedmiotowość następcza). Stanowisko to potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2019 II OSK 1242/17 bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Sprawa zawisła przed organem administracji jest, lub stała się bezprzedmiotowa jeżeli organ stwierdzi, że bądź brak przedmiotu sprawy administracyjnej tj. sprawy która ma, czy może być załatwiona w formie decyzji (rozstrzygnięcia) organu administracji (bezprzedmiotowość przedmiotowa), bądź podmiot który domaga się takiego rozstrzygnięcia nie może być adresatem decyzji czy innego rozstrzygnięcia organu administracji (bezprzedmiotowość podmiotowa) bądź nie istnieje norma prawna, która dany stan faktyczny nakazuje lub pozwala rozstrzygnąć w formie decyzji organu administracji.
W niniejszej sprawie organ uznał, że skoro w toku postępowania zmienił się stan faktyczny, to zaszła następcza bezprzedmiotowość postępowania z powodu braku przedmiotu postępowania.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w sprawie robót budowlanych polegających na powiększeniu istniejącego balkonu – loggi, znajdującej się na pierwszej kondygnacji budynku jednorodzinnego o dodatkową przestrzeń, poprzez przesunięcie barierki na fragment dachu przylegającego do balkonu – loggi garażu, oraz zamontowanie na balkonie – loggi oraz na fragmencie dachu garażu łaty drewnianej, a na niej desek ryflowanych drewnianych. Organ I Instancji uznał te roboty za rozbudowę budynku mieszkalnego i prowadził postępowanie na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), wydając w dniu 7 lipca 2023r. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w którym poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizacje i konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł.
W odpowiedzi na to postanowienie inwestorka L. W. niezwłocznie poinformowała organ, że balustrada została "rozebrana i skrócona do stanu pierwotnego". Organ I Instancji po dokonaniu w dniu 31 sierpnia 2023r. czynności kontrolnych ustalił, że barierka została cofnięta do stanu poprzedniego (w linii wcześniej istniejącego balkonu). Wobec powyższego organ umorzył postępowanie.
Organ II Instancji przeprowadził postępowanie dowodowe uzupełniające w trybie art. 136 kpa ustalając dodatkowo, że podłoga z desek nie została zdemontowana i znajduje się częściowo na balkonie – loggi, ograniczonym (przesuniętą już do stanu poprzedniego) barierką, a częściowo poza barierką, na dachu garażu, na długości około 1 metra. Z protokołu oględzin (z dnia 14 sierpnia2024 r.) wynika nadto, że w czerwcu 2024r. została wykonana elewacja budynku w zakresie pierwszego pietra i w związku z tymi pracami balustrada została chwilowo zdemontowana i zamontowana po wykonaniu prac. Obecnie zatem balustrada została przesunięta o grubość ocieplenia, na zewnątrz budynku. ocieplenie budynku
Ustalono także, że nie nastąpiła żadna ingerencja w konstrukcję budynku mieszkalnego ani garażu, poza zamontowaniem łaty drewnianej za pomocą wkrętów do stalowej konstrukcji dachu garażu. W szczególności nie została przedłużona płyta balkonowa.
W tej sytuacji organ II Instancji doszedł do przekonania, że wykonane roboty nie stanowią rozbudowy ale przebudowę, zatem nawet gdyby istniał nadal przedmiot postępowania, to powinno się ono toczyć nie w trybie art. 48 u.p.b. ale w trybie naprawczym – art. 50 – 51 u.p.b.
Przez przebudowę - zgodnie z art. 3 pkt. 7a ustawy prawo budowlane -rozumie się bowiem wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Zdaniem Sądu z całą pewnością wykonane roboty budowlane nie były rozbudową, bo trudno taką konstrukcję traktować z całą powagą jako obiekt budowlany lub jego część, a montaż takiej nietrwałej konstrukcyjnie podłogi czy przesunięcie i ponowne zamontowanie barierki balkonu jako budowy w rozumieniu art. 48 ust. 1 u.p.b. (por. wyrok NSA z 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 573/13).
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość czy szerokość. W szczególności jako rozbudowę traktuje się powiększenie istniejącego budynku o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie nie doszło do powstania żadnego dodatkowego pomieszczenia, a powstała przestrzeń dopowiadała definicji tarasu, (odkryta, płaska część budynku otoczona balustradą). Nadto o kubaturze obiektu budowlanego można mówić, gdy posiada on przegrody budowlane (podłogę, ściany, sufit), które wydzielają go z przestrzeni. Rozbudowa obejmuje więc szerszy zakres ingerencji w substancję budowlaną, która może polegać nie tylko na wymianie elementów konstrukcyjnych, ale także na pewnej zmianie granic budowli.
Można oczywiście dyskutować czy roboty budowlane wykonane w niniejszej sprawie były przebudową czy montażem, niemniej nie było błędem stwierdzenie organu II Instancji, że stanowiły one przebudowę, albowiem zmieniły się parametry użytkowe loggi – balkonu, poprzez zwiększenie jego powierzchni.
Sąd podziela zatem ustalenia organu II Instancji dotyczące kwalifikacji wykonanych robót, choć wobec ustalenia przez organy, że inwestorka zdemontowała barierkę i zamontowała ją ponownie w poprzednim miejscu, co doprowadziło do zmiany stanu faktycznego powodującego, że postępowanie utraciło swój przedmiot- kwalifikacja robót obecnie jest kwestią drugorzędną.
Skarżący wskazują, że organy naruszyły art. 49e pkt. 6 u.p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2025r. skarżący oświadczyli, że naruszenia tego przepisu upatrują w tym, że skarżąca cofnęła barierkę w stronę loggi, co ich zdaniem jest kontunuowaniem budowy.
Jest to zarzut nieuzasadniony. Po pierwsze wskazać należy, że przepis art. 49e u.p.b. ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie legalizacyjne toczy się w trybie art. 48 u.p.b., a jak wyżej wskazano, w niniejszej sprawie organ I Instancji zastosował niewłaściwą kwalifikację robót budowlanych i w związku z tym prowadził postepowanie w niewłaściwym trybie. Po wtóre wskazać należy, że sformułowanie "kontynuowanie budowy" oznacza, że inwestor w dalszym ciągu realizuje rozpoczętą samowolę budowlaną. Tymczasem w niniejszej sprawie inwestorka dobrowolnie samowolę zlikwidowała. Celem postępowań zarówno legalizacyjnych jak i naprawczych, o których mowa w rozdziale 5b ustawy prawo budowlane (art. 48 do art. 53a u.p.b.) jest restytucja tj. doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego. Celem tym nie jest natomiast represja czyli ukaranie sprawcy samowoli. Cel restytucyjny może zostać osiągnięty w drodze przymusu administracyjnego lub poprzez dobrowolne działania inwestora, co jest sytuacją najbardziej pożądaną i zgodną z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 Kpa. Istotnym elementem tej zasady jest takie działanie administracji publicznej, które doprowadzi do "wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu".
Jak można przypuszczać, awizowana opłata legalizacyjna w kwocie 25 000,00 złotych nie była kwotą, którą inwestorka była skłonna zapłacić za powiększenie balkonu, dlatego przywróciła barierkę do stanu poprzedniego. Natomiast kwestia położenia (pozostawienia) desek na podłodze balkonu, wystających także poza ten balkon na fragment dachu garażu, nie jest tego rodzaju działaniem, które leży w zakresie zainteresowania prawa budowlanego i organów nadzoru budowlanego. Rację ma organ, że w przypadku balkonu-logii to balustrada ogranicza jego wielkość i możliwość użytkowania jego powierzchni, nie zaś wielkość zamontowanych desek na jego podłodze. W szczególności organ nie stwierdził także naruszeń przepisów dotyczących warunków technicznych (w tym w zakresie balustrady oraz
posadzki loggi – balkonu), a także wpływu tej konstrukcji na płytę balkonową oraz konstrukcję dachu garażu. Skarżący wskazali także na rozprawie, że obecnie balkon skarżącej jest szerszy od balkonu ich mieszkania o 33 cm. Prawdą jest, że organ nie czynił tego rodzaju pomiarów, ale jak już wyżej wspominano, organ w protokole z 14 sierpnia 2024 r. odnotował, że w czerwcu 2024 r. skarżąca ociepliła elewację budynku na poziomie pierwszego pietra, czyli na poziomie swojego mieszkania i obecnie balustrada została przesunięta o grubość ocieplenia, na zewnątrz budynku. W przypadku wykonywania ocieplenia budynku materiałami izolacyjnymi np. typu styropian, co wiąże się z najczęściej również z pokryciem warstwy ocieplenia tynkiem, niewątpliwe ściana budynku na całej powierzchni ocieplenia (w tym także na poziomie balkonów, okien, drzwi wejściowych) staje się grubsza od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów i nie inaczej stało się również w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI