II SA/Kr 1622/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając, że własność przeszła na Skarb Państwa na mocy decyzji z 1957 r., a nie przepisów z 1998 r.
Skarżący S. K. domagał się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę, powołując się na przepisy z 1998 r. Organy administracji umorzyły postępowanie, wskazując, że nieruchomość została wywłaszczona i stała się własnością Skarbu Państwa na mocy decyzji z 1957 r. Sąd administracyjny uznał decyzję o umorzeniu za prawidłową, stwierdzając, że przesłanki do wypłaty odszkodowania na podstawie przepisów z 1998 r. nie zostały spełnione, a kwestia odszkodowania za wcześniejsze zajęcie (1952 r.) nie była przedmiotem postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę zajętą pod drogę. Skarżący domagał się odszkodowania, powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organy administracji uznały, że nieruchomość, której dotyczy żądanie, stała się własnością Skarbu Państwa na mocy ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej z dnia 30 grudnia 1957 r., a nie na mocy przepisów z 1998 r. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie przepisów z 1998 r. stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, kontrolując zaskarżoną decyzję, uznał ją za prawidłową. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W tej sprawie, skoro nieruchomość została wywłaszczona na długo przed wejściem w życie przepisów z 1998 r., nie mogły one znaleźć zastosowania. Sąd wskazał również, że żądanie dotyczące odszkodowania za wcześniejsze zajęcie nieruchomości w 1952 r. nie było przedmiotem postępowania administracyjnego i w celu jego dochodzenia skarżący musiałby złożyć nowy wniosek. Wobec powyższego, skarga została oddalona jako bezzasadna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie może być prowadzone na podstawie tych przepisów, ponieważ nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa na mocy decyzji z 1957 r., a nie na mocy przepisów z 1998 r.
Uzasadnienie
Przepis art. 73 ustawy z 1998 r. dotyczy nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. i nie stanowiły ich własności. W sytuacji, gdy nieruchomość została wywłaszczona i stała się własnością Skarbu Państwa na kilkadziesiąt lat przed tą datą, przepis ten nie ma zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części.
u.g.n. art. 73 § ust. 2, ust. 4 i ust. 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które nie stanowiły własności jednostek władających nimi na dzień 31 grudnia 1998 r., stają się ich własnością z mocy prawa za odszkodowaniem. W tej sprawie przepis nie miał zastosowania, gdyż nieruchomość była już własnością Skarbu Państwa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość została wywłaszczona i stała się własnością Skarbu Państwa na mocy decyzji z 1957 r., co czyni postępowanie w trybie przepisów z 1998 r. bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Godne uwagi sformułowania
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Sebastian Pietrzyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zastosowania przepisów przejściowych, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia sprzed wejścia w życie przepisów z 1998 r. i nie obejmuje nowych żądań zgłaszanych po raz pierwszy przed sądem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Wywłaszczenie sprzed lat: Kiedy można domagać się odszkodowania na nowych zasadach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1622/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OZ 717/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-12 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 135 par 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 września 2024 r. znak: WS-VI.7534.1.18.2024.AB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala. Uzasadnienie II SA/Kr 1622/24 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 31 lipca 2024 r., znak: GS-14.UK.72211-2-38/04, wydaną m.in. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i art. 73 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133 poz. 872 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty na rzecz S. K. odszkodowania za parcelę l. kat. [...] b. gm. kat. B. (obecnie część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. ) zajętą pod drogę ul. [...] w K.. Wojewoda Małopolski decyzją z 30 września 2024 r., znak: WS-VI.7534.1.18.2024.AB, wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym, że własność nieruchomości przeszła na Skarb Państwa na mocy ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie z dnia 30 grudnia 1957 r. (L.dz. Sa. V/1/61/57), a nie na mocy przepisów reformujących administrację publiczną. S. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a także podnosząc, że z odpisu KW nr [...] z 7 lutego 2001 r. wynika, że figurował (i nadal figuruje) jako współwłaściciel nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. skarżący podał, że na pierwsza nitkę ul. [...] jego matka została wywłaszczona w 1952 r. bez decyzji, natomiast w 1957 r. została wydana decyzja wywłaszczeniowa na druga nitkę ulicy [...] i za to odszkodowanie zostało wypłacone. Za ten pierwszy zabór w 1952 r. odszkodowanie nie zostało wypłacone i tego się domaga. Wcześniej ul. [...] nosiła nazwę [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że jest ona prawidłowa. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiot postępowania zostaje określony w żądaniu strony wszczęcia postępowania oraz w zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 1 i 3 k.p.a.). Zadaniem organu administracji jest załatwienie określonej w ten sposób sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz, Zarys procesu..., s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1025/96, LEX nr 1690657). W niniejszej sprawie, skarżący złożył w dniu 15 stycznia 2002 r. do Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie (k. 1) wniosek "o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę l.kat.[...] o pow. 5 57 m2, która obecni stanowi ul. [...]". W dniu 27 lutego 2004 r. skarżący złożył wniosek do Wojewody Małopolskiego "o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ust. 13.X.98 r. za zabraną działkę l.kat. [...] o pow. 5.578 m2, która obecnie stanowi ul. [...]". W dniu 21 listopada 2005 r. skarżący złożył do Wojewody kolejny wniosek (k. 40) w którym zwrócił się o " wypłatę odszkodowania za zajęte działki (...) nr [...] o pow. 5a 57 m2." Wnioski te zostały przekazane Prezydentowi Miasta Krakowa. Z wszystkich tych pism jednoznacznie wynika, że wniosek o wypłatę odszkodowania dotyczył zajętej pod drogę publiczną działki nr [...] ( w pierwszym piśmie zapewne omyłkowo skarżący wskazał nr [...] zamiast [...]). W każdym wniosku podana została również powierzchnia działki – 557 m2. Skarżący wskazał też, że wypłaty żąda zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Innymi słowy, treść żądań skarżącego była jednoznaczna, nietrudna do zidentyfikowania, a organ prawidłowo rozpoznał tak właśnie sformułowany wniosek. W aktach sprawy (k. 31) znajduje się kopia orzeczenia z dnia 30 grudnia 1957 r., Prezydium Rady Narodowej w Krakowie, o wywłaszczeniu nieruchomości, znak Ldz.Sa.V/1/61/57, gdzie w poz. 16 figuruje wywłaszczana działka nr [...], o powierzchni 11103 m2, z której wywłaszczono 557 m2. Natomiast na k. 32 a.a., znajduje się kopia protokołu z dnia 20 października 1961 r., z którego wynika, że H. K. w imieniu swojej żony A. K. wnosi o w wydanie orzeczenia o odszkodowaniu za nieruchomość l/kat [...] z której wywłaszczono 557 m2. Identyfikacja wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczy żądanie, jest zatem także niewątpliwa. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), który stanowił podstawę żądania wypłaty odszkodowania, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że organ prawidłowo doszedł od przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ustawy przepisy wprowadzające, skoro nieruchomość stanowiąca działkę [...] została wywłaszczona i tym samym stała się własnością Skarbu Państwa na kilkadziesiąt lat przed 31 grudnia 1998 r. W tej dacie nieruchomość, za którą odszkodowania domaga się skarżący w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające, była już własnością Skarbu Państwa, zatem przepis ten nie mógł mieć zastosowania. Tym samym postępowanie jako bezprzedmiotowe zostało prawidłowo umorzone. Ustalenia organów korespondują zresztą z oświadczeniem skarżącego złożonym na rozprawie, kiedy to wskazał, że "w 1957 r. została wydana decyzja wywłaszczeniowa na druga nitkę ulicy [...] i za to odszkodowanie zostało wypłacone". Jeśli zaś chodzi o żądanie dotyczące wypłaty odszkodowania za nieruchomość zabraną matce skarżącego bez decyzji i odszkodowania w 1952 r. na pierwsza nitkę ul. [...] (daw. [...]), to jest to żądanie sformułowane po raz pierwszy przed Sądem. W toku całego postępowania administracyjnego skarżący w żaden sposób nawet nie nawiązał do tych okoliczności, zatem nie można czynić organowi zarzutu, że nie rozpoznał wniosku, który nie został przed organem zgłoszony. Jak już wyżej wskazano, sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, natomiast jej nie zastępuje. Z tego względu, jeżeli skarżący oczekuje rozstrzygnięcia w tym zakresie, musi złożyć do organu stosowny (nowy) wniosek. Końcowo dodać należy, że po zamknięciu rozprawy, za pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. skarżący przedłożył do akt sądowych (k. 113, koperta) kopię mapy – projekt podziału działek ewidencyjnych, wykonany w dniu 26 lutego 1988 r. Mapa ta jednak dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI