Orzeczenie · 2025-04-23

II SA/KR 1612/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-04-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
rozbiórkaprawo budowlanekpaart 155uchylenie decyzjipostępowanie administracyjnesłuszny interes stronyinteres społecznysamowola budowlana

Sprawa dotyczyła wniosku W. R. i J. R. o uchylenie ostatecznej decyzji z 2011 r. nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, wskazując na brak przesłanek z art. 155 K.p.a. i przepisy szczególne. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją z 2021 r. odmawiającą uchylenia decyzji rozbiórkowej, co czyniło kolejny wniosek bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję MWINB, uznając, że organ II instancji błędnie zinterpretował przepisy. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. ma charakter formalny i weryfikacyjny, nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i może być wszczynane wielokrotnie, jeśli strona wykaże nowe okoliczności. Umorzenie postępowania bez merytorycznej analizy wniosku i nowych okoliczności narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności wielokrotnego wszczynania postępowań w trybie art. 155 K.p.a. oraz charakteru prawnego decyzji wydawanych w tym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 155 K.p.a. i decyzjami nakazującymi rozbiórkę, choć ogólne zasady dotyczące postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ponowne wszczęcie postępowania w trybie art. 155 K.p.a. w celu uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji jest dopuszczalne, jeśli wcześniej postępowanie w tym trybie zostało zakończone decyzją odmowną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wszczęcie postępowania w trybie art. 155 K.p.a. jest dopuszczalne, o ile strona wykaże nowe okoliczności lub zmieni się stan faktyczny lub prawny. Decyzja wydana w trybie art. 155 K.p.a. nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Uzasadnienie

Postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. ma charakter formalny i weryfikacyjny, nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Nie tworzy stanu res iudicata, dlatego wcześniejsza decyzja odmowna nie wyklucza ponownego wniosku, jeśli pojawią się nowe okoliczności.

Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 K.p.a.?

Odpowiedź sądu

Zastosowanie art. 155 K.p.a. do decyzji nakazującej rozbiórkę jest problematyczne, gdyż przepisy Prawa budowlanego (art. 37, art. 48) mogą być traktowane jako przepisy szczególne sprzeciwiające się uchyleniu takiej decyzji. Ponadto, tryb ten nie służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, zwłaszcza gdy dotyczy ona usuwania stanów niezgodnych z prawem.

Uzasadnienie

Orzecznictwo NSA wskazuje, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki mogą stanowić przeszkodę do zastosowania art. 155 K.p.a. Tryb ten nie jest przeznaczony do ponownego merytorycznego rozpatrywania spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi, szczególnie tych dotyczących samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2024 r. nr 489/2024 znak: WOP.7721.8.2024.AMLY, uznając ją za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis pozwalający na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej za zgodą strony, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie. Sąd podkreślił, że postępowanie w tym trybie jest formalne, weryfikacyjne i może być wszczynane wielokrotnie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 154 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w przypadku samowoli budowlanej.

Prawo budowlane art. 37

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wspomniany jako przepis szczególny, który może sprzeciwiać się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 K.p.a.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do decyzji wydanych w trybie art. 155 K.p.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. może być wszczynane wielokrotnie, jeśli strona wykaże nowe okoliczności. • Decyzja w trybie art. 155 K.p.a. nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). • Organ II instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie dokonując merytorycznej analizy wniosku i nowych okoliczności.

Odrzucone argumenty

Organ II instancji uznał, że wcześniejsze postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. zakończone decyzją odmowną wyklucza możliwość ponownego rozpoznania wniosku. • Organ II instancji umorzył postępowanie bez merytorycznego zbadania przesłanek z art. 155 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. nie zmierza do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w sensie materialnym, lecz ma charakter formalny i weryfikacyjny. • Decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). • Umorzenie postępowania bez merytorycznej analizy wniosku strony stanowi przejaw działania sprzecznego z zasadami legalizmu i praworządności.

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Fronc

sędzia

Anna Kopeć

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wielokrotnego wszczynania postępowań w trybie art. 155 K.p.a. oraz charakteru prawnego decyzji wydawanych w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 155 K.p.a. i decyzjami nakazującymi rozbiórkę, choć ogólne zasady dotyczące postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – możliwości ponownego wnioskowania o uchylenie decyzji administracyjnej po wcześniejszej odmowie. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można prosić o drugą szansę dla decyzji administracyjnej? WSA w Krakowie wyjaśnia zasady art. 155 K.p.a.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst