II SA/KR 1609/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-10-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowadeportacjakombatanciosoby represjonowanetermin składania wnioskówTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją.

Skarżący W. T. złożył wniosek o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej po terminie określonym w ustawie. Organ administracji umorzył postępowanie, powołując się na art. 4 ust. 5 ustawy. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17.06.2003 r., który stwierdził niezgodność wspomnianego przepisu z Konstytucją RP i utratę jego mocy obowiązującej. Sąd uznał, że naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi W. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Organ administracji oparł swoją decyzję na art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., który określał termin składania wniosków do 31 grudnia 1999 r. Skarżący złożył wniosek po tym terminie, argumentując, że dopiero wtedy skompletował dokumenty i nie był świadomy terminu. Organ administracji utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając termin za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z Konstytucją RP, a przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca 2003 r. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję. Sąd uznał, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepis określający termin został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją RP, daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje uchyleniem decyzji o umorzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

ustawa z dnia 31 maja 1996 r. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten określał termin składania wniosków do 31 grudnia 1999 r. Został uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem TK z 17.06.2003 r. i utracił moc.

ustawa - PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą uwzględnienia skargi jest naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy jest ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dz.U. nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r.

ustawa - PPSA art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

ustawa - PPSA art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji.

ustawa - PPSA art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka jak w punkcie I wyroku (uchylenie decyzji).

ustawa - PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Argument organu o materialnoprawnym charakterze terminu i jego niepodleganiu przywróceniu.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten utracił moc z dniem 27 czerwca 2003r. Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Niecikowski

sędzia

Barbara Pasternak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, nawet po upływie terminów."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją przez TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na zakończone postępowania administracyjne i przywrócić prawa obywatelom, nawet po upływie terminów.

Nawet po terminie można dochodzić swoich praw, gdy prawo okazuje się niezgodne z Konstytucją!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1609/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski
Barbara Pasternak
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Barbara Pasternak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję z dnia [...] 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego W. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
IIS.A./Kr 1609/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2001r Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa w związku z art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznym Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, złożonego po dniu [...] 1999r przez W. T.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z treścią art.4 ust.5 cytowanej ustawy wnioski, o których mowa w ust. l (zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji) , zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten nie może być przez organ przedłużany.
Dlatego też uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.
Gdy postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe , w myśl przepisu art. 105 kpa, organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. T. podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art.105 kpa oraz art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznym Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]2000r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.
W myśl przepisu art.4 ust.5 ustawy ż dnia31 maja 1996r, strony mogły składać przedmiotowe wnioski do dnia 31.12.1999r. Strona nie wykazała , że wniosek złożyła w ustawowym terminie. Dlatego też orzeczono jak w sentencji decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W. T. podał, że wniosek o przyznanie świadczenia złożył w dniu [...] 2000r., gdyż dopiero wtedy udało mu się skompletować dokumenty. Podniósł, że termin wskazany przez organ nie był podany do publicznej wiadomości.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał , że termin określony w art.4 ust.5 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Wyrokiem z dnia 17.06.2003r Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że art.4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. l 788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem przepis ten utracił moc z dniem 27 czerwca 2003r.
Z kolei w myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do przepisu art.145 § l pkt l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą do uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI