II SA/KR 160/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego.
Skarżący Ł. M. wniósł skargę na postanowienie MWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o oddaleniu jego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku, błędnego określenia obowiązku, braku upomnienia i wygaśnięcia obowiązku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, a kwestie takie jak prawidłowość doręczenia decyzji czy niewykonalność obowiązku podlegają weryfikacji w innych trybach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Ł. M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) oddalające zarzuty egzekucyjne. Sprawa dotyczyła egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, nałożonego pierwotnie decyzją MWINB z 2018 r. na M. M. jako inwestora i użytkownika wieczystego. Egzekucja została wszczęta wobec skarżącego jako następcy prawnego. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku, określenie go niezgodnie z orzeczeniem, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcie obowiązku oraz brak wymagalności. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując, że postępowanie egzekucyjne nie służy do badania prawidłowości decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego ani do kwestionowania jej wykonalności. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że katalog zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zamknięty i nie obejmuje kwestii niewykonalności obowiązku czy wad tytułu wykonawczego. Sąd wyjaśnił, że prawidłowość doręczenia decyzji rozbiórkowej oraz upomnienia, a także przejście obowiązku na następcę prawnego, zostały ocenione prawidłowo przez organy. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ katalog dopuszczalnych zarzutów jest zamknięty i nie obejmuje tych kwestii. Badanie prawidłowości decyzji administracyjnej, jej doręczenia czy wykonalności obowiązku nie leży w kognicji organu egzekucyjnego w ramach postępowania zarzutowego.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są ograniczone do katalogu z art. 33 § 2 u.p.e.a. Kwestie takie jak niewykonalność obowiązku czy wady tytułu wykonawczego podlegają badaniu w odrębnym trybie (np. umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.), a nie w ramach zarzutów. Prawidłowość doręczenia decyzji administracyjnej nie może być kwestionowana w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog dopuszczalnych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej jest zamknięty i nie obejmuje kwestii niewykonalności obowiązku, wad tytułu wykonawczego, czy prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego.
u.p.b. art. 50a
Ustawa Prawo budowlane
Podstawa nałożenia obowiązku rozbiórki.
u.p.b. art. 80 § 2
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niewykonalność obowiązku lub niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego mogą stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale badane są w odrębnym trybie.
u.p.e.a. art. 29 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia i upływie 7 dni od jego doręczenia.
u.p.e.a. art. 28a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku przejścia obowiązku na następcę prawnego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.w.h. art. 29
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu.
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary ksiąg wieczystych nie chroni właściciela przed przejściem obowiązków związanych z nabytą nieruchomością pomiędzy dniem nabycia a dokonaniem wpisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły być skutecznie rozpatrzone w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ wykraczały poza katalog dopuszczalnych zarzutów z art. 33 u.p.e.a. Prawidłowość doręczenia decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie podlega badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Doręczenie upomnienia skarżącemu było skuteczne, ponieważ przejście obowiązków związanych z nieruchomością nastąpiło z chwilą zawarcia umowy darowizny, a nie z datą wpisu do księgi wieczystej.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieistnienia obowiązku z powodu wadliwego doręczenia decyzji rozbiórkowej. Zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia z powodu braków w tytule wykonawczym. Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia z powodu późniejszego wpisu do księgi wieczystej. Zarzut wygaśnięcia lub braku wymagalności obowiązku z powodu jego rzekomej niewykonalności prawnej, faktycznej lub technicznej.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Dopóki decyzja pozostaje jednak w obrocie prawnym, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, organ ma obowiązek prowadzić działania zmierzające do wyegzekwowania wynikającego z niej obowiązku. Katalog zarzutów ma charakter zamknięty i nie może wykraczać poza regulację zawartą w art. 33 § 2 u.p.e.a. Badanie na etapie postępowania egzekucyjnego w ramach zgłoszonych zarzutów prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłych ram postępowania egzekucyjnego i ograniczonej kognicji organu egzekucyjnego w zakresie badania prawidłowości decyzji administracyjnych oraz dopuszczalności podnoszenia zarzutów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale jego zasady dotyczące zakresu kontroli sądowej i organów egzekucyjnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego i ograniczenia w kwestionowaniu decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy można kwestionować decyzję? Sąd wyjaśnia granice zarzutów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 160/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-04-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-02-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Tuszyńska /przewodniczący/ Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Sebastian Pietrzyk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1966 nr 24 poz 151 art 33 par 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2024 r. znak WSE.7722.59.2024.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) z dnia 6 grudnia 2024 r. znak: WSE.7722.59.2024.MZEG, po rozpoznaniu zażalenia Ł. M. (dalej: skarżący), utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki (dalej: PINB) z dnia 19 marca 2024 r. znak: RPE.520.33.2023.ASA w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Decyzją MWINB z dnia 20 czerwca 2018 r., znak: WOB.7721.78.2017.MWEL/AKAN, na podstawie art. 50a pkt 1, art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.) nakazano M. M. jako inwestorowi i użytkownikowi wieczystemu działki nr [...] obr. [...] N. H. przy ul. [...] w K. rozbiórkę całego obiektu budowalnego wybudowanego na tej działce. Tytułem wykonawczym nr 7/2024 z dnia 29 stycznia 2024 r. wszczęto względem skarżącego, jako następcy prawnemu, egzekucję administracją, w ramach której skarżący wniósł następujące zarzuty: 1. zarzut nieistnienia obowiązku (33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), 2. zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.), 3. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), 4. zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), 5. zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. PINB oddalił powyższe zarzuty, a po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie organ odwoławczy przytoczył dopuszczalne podstawy zarzutów, wymienione w art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz wyjaśnił, że nie można skutecznie uzasadniać zarzutów przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionymi w art. 59 § 1 u.p.e.a. Są to dwa odrębne tryby, rozstrzygane przez inne podmioty. Wobec powyższego bezzasadne są zarzuty dot. braków, jakimi obarczony jest wystawiony względem skarżącego tytuł wykonawczy oraz niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Są to bowiem przesłanki ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, a wszelkie wywody organu I instancji w tym zakresie były nieuprawnione. Uzasadniając oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowiący podstawę tytułu wykonawczego akt administracyjny w postaci decyzji rozbiórkowej istniał i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Organ zajął w tym zakresie stanowisko, że w ramach postępowania egzekucyjnego nie bada się prawidłowości doręczenia tej decyzji. Weryfikacja ostatecznej decyzji jest możliwa ewentualnie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych. Dopóki decyzja pozostaje jednak w obrocie prawnym, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, organ ma obowiązek prowadzić działania zmierzające do wyegzekwowania wynikającego z niej obowiązku. Odnosząc się do zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia organ ocenił, że w obu dokumentach obowiązek ten określony został w sposób tożsamy. Podnoszony przez skarżącego brak powołania w tytule wykonawczym właściwej podstawy prawnej obowiązku oraz błędami pisarskimi części formularza tytułu wykonawczego pozostają bez związku z ww. zarzutem. W opinii organu w sposób skuteczny doszło również do doręczenia skarżącemu upomnienia, które miało miejsce w dniu 3 lipca 2023 r. W odniesieniu do argumentacji skarżącego wskazano, że egzekwowany obowiązek był orzeczony względem M. M., będącej inwestorką oraz użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której znajduje się budynek objęty obowiązkiem rozbiórki. Użytkowanie wieczyste wraz z prawem własności budynku zostały przekazane skarżącemu w drodze darowizny w dniu 2 marca 2023 r. Wpis powyższego prawa do księgi wieczystej nastąpił w dniu 5 lipca 2023 r., jednakże ma on moc wsteczną od daty złożenia wniosku o dokonanie tego wpisu, datowanego na dzień 2 marca 2023 r. Stąd doręczenie upomnienia w dniu poprzedzającym dokonanie wpisu było w pełni skuteczne. Organ oddalił również zarzut braku wymagalności obowiązku. Wyjaśnił, że skoro decyzji rozbiórkowej przysługuje przymiot ostateczności, nie określono w niej terminu wykonalności oraz nie zostało wstrzymane jej wykonanie, to wynikający z niej obowiązek był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, tj. w dniu 29 stycznia 2024 r. Podnoszona przez skarżącego prawna i faktyczna niewykonalność obowiązku nie ma związku z jego wymagalnością. Wbrew zarzutom skarżącego, nie można zdaniem organu uznać, że doszło do wygaśnięcia obowiązku. Bez związku w tym zakresie pozostają argumenty dotyczące niewykonalności obowiązku ze względów technicznych. Ł. M. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 § 1 u.p.e.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia PINB oddalającego zarzuty pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych dla ich uwzględnienia; 2. art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów podniesionych zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. pomimo ich zasadności. W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu autor skargi argumentował, że decyzje określone w tytule wykonawczym nie są ostateczne, gdyż nie dokonano ich prawidłowego doręczenia, co pozbawia je waloru ostateczności i wymagalności. Decyzje takie nie mogą zaś podlegać egzekucji. Dalej zarzucono, że w tytule wykonawczym nie wskazano podstawy faktycznej ani prawnej, z których wynikałoby przejście obowiązku na skarżącego oraz nie wskazano właściwej podstawy prawnej obowiązku, gdyż pominięto art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego. Stwierdzono też, że upomnienie odebrane w dniu 3 lipca 2023 r. nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu, gdyż konstytutywny wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej nastąpił dopiero 5 lipca 2023 r. i dopiero od tej daty skarżący mógł zostać uznany za zobowiązanego. Skarżący podkreślał też, że nie ma legalnej możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki z uwagi na brak możliwości dojazdu do budynku objętego nakazem oraz fakt, że budynek znajduje się w wyłącznym posiadaniu osoby trzeciej, której skarżący nie ma prawa wyeksmitować. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zmianami, dalej p.p.s.a.) stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oceniając zaskarżone postanowienie przez pryzmat powyższych przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Ramy prawne rozpoznawanej sprawy wyznaczają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie do art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl § 2 podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a)orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b)dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c)przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4)brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Sformułowane w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanej z poddania jej egzekucji administracyjnej. W rezultacie strona nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, chyba że poprzez nie wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 821/24). Przystępując do kontroli zaskarżonego postanowienia z prawem w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że istotny z punktu widzenia powołanych przepisów prawa stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Decyzją MWINB z dnia 20 czerwca 2018 r., znak: WOB.7721.78.2017.MWEL/AKAN, nakazano M. M. – jako inwestorowi i użytkownikowi wieczystemu działki nr [...] rozbiórkę znajdującego się na niej obiektu budowalnego. W sprawie niespornym jest również, że prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości wraz z własnością położonego na niej budynku zostało przekazane w drodze umowy darowizny z dnia 2 marca 2023 r. (akt notarialny rep. A nr [...]) na rzecz skarżącego. W tym samym dniu złożony został elektroniczny wniosek o wpis powyższego prawa do księgi wieczystej, który ostatecznie nastąpił w dniu 5 lipca 2023 r. Po dokonaniu kontroli, która wykazała, że budynek nie został rozebrany, wystosowano względem skarżącego, jako następcy prawnego adresatki obowiązku, upomnienie (doręczone osobiście skarżącemu w dniu 3 lipca 2023 r.), a następnie wystawiono tytuł wykonawczy. Powyższe okoliczności nie są przez skarżącego kwestionowane. Swoje zarzuty, a następnie argumentację skargi zasadniczo oparł na próbie podważenia prawidłowości doręczenia decyzji rozbiórkowej, upomnienia oraz niewykonalności orzeczonego obowiązku. Zarzuty te organy słusznie uznały jednak za bezskuteczne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie stanowiły skutecznego uzasadnienia zarzutów podnoszone przez skarżącego braki w tytule wykonawczym, czy też okoliczności, mające świadczyć o tym, że orzeczony obowiązek rozbiórki jest niewykonalny pod względem prawnym, faktycznym i technicznym. Jak wskazano powyżej, katalog zarzutów ma charakter zamknięty i nie może wykraczać poza regulację zawartą w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wśród wymienionych tam okoliczności nie ma natomiast niewykonalności obowiązku, czy też wad tytułu wykonawczego. Nie oznacza to automatycznie, że są to okoliczności całkowicie obojętne z punktu widzenia egzekucji. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. niewykonalność obowiązku o charakterze pieniężnym stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, podobnie jak niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Kwestie te badane są jednak w odrębnym trybie i przez organ egzekucyjny, podczas gdy zarzuty rozpatrywane są przez wierzyciela. W związku z powyższym oddaleniu podlegały zarzuty braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), czy też jego wygaśnięcia (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). Zostały one bowiem uzasadnione przez skarżącego niewykonalnością obowiązku, która to okoliczność nie może być powoływana skutecznie jako podstawa zarzutów przeciwegzekucyjnych. O wymagalności obowiązku świadczy fakt, że wynika on z ostatecznej decyzji, która nie określała terminu wykonania obowiązku, ani też nie zapadły żadne postanowienia, które wstrzymywałyby jego wykonanie. W tym świetle data doręczenia tytułu wykonawczego skarżącemu, jest jednocześnie dniem wymagalności obowiązku. W sprawie nie zaszły również żadne okoliczności, które świadczyłyby o wygaśnięciu obowiązku, tj. wykonanie obowiązku, upływ terminu przedawnienia, czy też umorzenie obowiązku. W odniesieniu do podnoszonego przez skarżącego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku, należy wyjaśnić, że "pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów" (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 13/25, wyrok WSA w Poznaniu z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 23/25, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 617/24). Jednocześnie, "zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku" (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1528/23). W przedmiotowej sprawie fakt istnienia obowiązku, nie budzi żadnych wątpliwości, wynika bowiem z ostatecznej decyzji rozbiórkowej, która bez wątpienia zapadła i funkcjonuje wciąż w obrocie prawnym. Nieistnienia obowiązku skarżący dopatruje się w błędnym oznaczeniu stron postępowania zakończonego ww. decyzją oraz wadliwym jej doręczeniu, które wynikało z tego, że rozstrzygnięcie zostało skierowane do osób zmarłych. Tymczasem ugruntowane w orzecznictwie stanowisko sprzeciwia się możliwości podważania prawidłowości doręczenia decyzji w toku postępowania egzekucyjnego. "Analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym, czy zobowiązanie stało się wymagalne. Wobec tego, badanie tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o nieistnieniu obowiązku stanowiłoby w istocie kontrolę wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, czego zabrania wskazany już wyżej art. 29 § 1 u.p.e.a. Mając zatem na uwadze regulację art. 29 § 1 u.p.e.a. badanie na etapie postępowania egzekucyjnego w ramach zgłoszonych zarzutów prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne. Tymczasem przez podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty natury procesowej skarżąca dąży do wykazania, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Stanowisko to stoi w sprzeczności z orzecznictwem sądów administracyjnych, w którym niejednokrotnie wskazywano, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 15.01.2020 r., II FSK 436/18, z dnia 12.10.2018 r., II FSK 1358/18; z dnia 7.07.2016 r., II FSK 1887/14; z dnia 6.05.2016 r., II FSK 1032/14; z dnia 6.12.2013 r., II OSK 1576/12; z dnia 14.01.2010 r., II FSK1378/08; z dnia 10.09.2013 r., II FSK 2383/11; z dnia 27.01.2012 r., II FSK 1221/11; z dnia 20 03.2008 r., II FSK 172/07). Powyższe stanowisko jest konsekwencją uznania, że "zarzut oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego" (wyrok NSA z 27.10.1999 r., IV SA 1104/96). "Postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji. To ograniczenie kognicji znalazło wyraz w art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym." (wyrok NSA z dnia 24 maja 2016, sygn. II FSK 1138/14). Niezasadny był zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.). Nie budzi wątpliwości, że treść obowiązku w tytule wykonawczym jest tożsama z obowiązkiem wynikającym z ostatecznej decyzji i dotyczy rozbiórki budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] obr[...] N. H. przy ul. [...] w K.. Powoływany w tym zakresie przez skarżącego brak powołania w tytule wykonawczym podstawy prawnej, czy też zawarte w nim błędy pisarskie nie świadczą o wadliwym określeniu treści obowiązku. Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. może być wniesiony wyłącznie w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. W przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia bada się jedynie, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 949/24). W opinii Sądu do takiego zniekształcenia w przedmiotowej sprawie z pewnością nie doszło. Zasadnie oddalono również zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Jak wskazano powyżej, okolicznością bezsporną jest, że upomnienie zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 3 lipca 2023 r. Fakt, że do doręczenia doszło dwa dni przed wpisaniem skarżącego do księgi wieczystej nieruchomości, jako jej wieczystego użytkownika i właściciela posadowionego na niej budynku nie oznacza, że upomnienie to było nieskuteczne. Do przejścia praw i obowiązków związanych z nieruchomością, w tym o charakterze administracyjnym, doszło skutecznie z chwilą jej zbycia, a to nastąpiło w dniu zawarcia umowy darowizny, tj. 2 marca 2023 r. Fakt, że wpis do księgi wieczystej następuje w późniejszym terminie nie oznacza, że w okresie poprzedzającym nabywca nieruchomości nie dysponuje prawem do tej nieruchomości, a z drugiej strony nie obciążają go związane z tą nieruchomością obowiązki. W powyższym kontekście należy pamiętać o treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 341 ze zm.), zgodnie z którym wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu - od chwili wszczęcia tego postępowania. Nade wszystko należy jednak podkreślić, że rękojmia wiary ksiąg wieczystych, wynikająca z art. 5 ww. ustawy nie chroni właściciela przed przejściem obowiązków związanych z nabytą nieruchomością pomiędzy dniem nabycia, a dokonaniem adekwatnego wpisu w księdze. Stanowi ona wyłącznie ochronę dla osób trzecich i oznacza, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Jak wynika z powyższego sądowa kontrola skarżonego postanowienia nie wykazała naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a skarga została oddalona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI