II SA/Kr 159/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2011-03-21
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniegospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnestan prawnykonstytucjaEKPCskarżącyorgan administracji

WSA uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1975 r., uznając, że prawo do odszkodowania można ustalić na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji.

Sprawa dotyczyła odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa w 1975 r. na podstawie ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego. Po stwierdzeniu nieważności decyzji z 1978/1979 r. ustalających odszkodowanie, organ odwoławczy (Wojewoda) umorzył postępowanie, uznając brak podstaw prawnych. WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe i odszkodowanie można ustalić na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 233 tej ustawy, co jest zgodne z Konstytucją i EKPC.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A.T., T.T. i K.T. na decyzję Wojewody z dnia 26 listopada 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za część działki nr [....] obr. [....] o pow. 960 m2, która została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w 1975 r. na podstawie ustawy z 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie w wysokości 665 702,00 zł. Wojewoda uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, argumentując, że przepis art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1998 r.). Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezastosowanie art. 233 tej ustawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz nieuprawnione umorzenie postępowania. Argumentowali, że linia orzecznicza NSA uległa zmianie i przepis ten ma zastosowanie również do stanów faktycznych sprzed 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przejęcie nieruchomości w 1975 r. wiązało się z obowiązkiem odszkodowania, które zostało przyznane decyzją z 1978 r., jednak decyzje te zostały następnie stwierdzone nieważnością w części dotyczącej odszkodowania. W związku z tym, wniosek skarżących z 2003 r. stanowił kontynuację postępowania rozpoczętego w 1975 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed 1 stycznia 1998 r. prowadzi się na podstawie jej przepisów. Dlatego też, brak jest przeszkód do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, nawet jeśli stan faktyczny miał miejsce przed 1998 r. Sąd uznał, że przyjęcie odmiennej interpretacji skutkowałoby naruszeniem art. 21 ust. 2 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Dodatkowego do EKPC. Sąd podzielił pogląd NSA, że przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 1998 r., zwłaszcza w sytuacji, gdy wcześniejsze decyzje ustalające odszkodowanie zostały stwierdzone nieważnością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji z lat 1978/1979 w części dotyczącej odszkodowania oznacza, że sprawa nie została zakończona ostateczną decyzją. Zgodnie z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte i nie zakończone przed 1 stycznia 1998 r. prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 jest zgodne z Konstytucją i EKPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.g.n. art. 129 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 1998 r., jeśli odszkodowanie nie zostało ustalone.

u.g.n. art. 129 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

pkt 3

u.g.n. art. 233

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed 1 stycznia 1998 r. prowadzi się na podstawie przepisów ustawy.

Pomocnicze

u.g.n. art. 128 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 5 § 2

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 1998 r. Stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji o odszkodowaniu nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Zastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 jest zgodne z Konstytucją i EKPC. Art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala na prowadzenie spraw wszczętych przed 1998 r. na podstawie nowych przepisów.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody, że art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 1998 r.

Godne uwagi sformułowania

sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów brak jest materialno-prawnej podstawy orzekania w tej kwestii, czego konsekwencją winno być umorzenie postępowania w sprawie nie można przyjąć poglądu, że warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 u.g.n. jest okoliczność, aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, istniał w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

przewodniczący

Krystyna Daniel

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczenie do stanów faktycznych sprzed 1998 r., ochrona własności i prawa do odszkodowania w świetle Konstytucji i EKPC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji o odszkodowaniu i przejęcia nieruchomości na podstawie przepisów z lat 70.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długo mogą ciągnąć się procesy o odszkodowanie za wywłaszczenia i jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych, co ma znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Nawet 40 lat po wywłaszczeniu można walczyć o odszkodowanie! Sąd administracyjny wyjaśnia, jak to zrobić.

Dane finansowe

WPS: 665 702 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 159/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący/
Krystyna Daniel /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1084/11 - Wyrok NSA z 2012-07-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 128,129 ust.5 pkt. 3 , art. 233
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi A.T. , T.T. i K.T. na decyzję Wojewody z dnia 26 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A.T. kwotę 457 /czterysta pięćdziesiąt siedem/ złotych, T.T. kwotę 457 /czterysta pięćdziesiąt siedem/ złotych, K.T. kwotę 457 /czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Starosta K. decyzją z 27 października 2009 r, na podstawie art. 128 ust. 1 i art. 129 ust. 5, w zw. z art. 130, art. 132, art. 134 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 póz. 2603 ze zm.) orzekł w punkcie:
1. o ustaleniu odszkodowania w wysokości 665 702,00 zł za część działki nr [....] obr. [....] o pow. 960 m2, aktualnie odpowiadającą: części działki nr [....] o pow. 26 m2, części działki nr [....] o pow. 686 m2 i części działki nr [....] , o pow. 248 m2 położonych w obrębie [....] jedn. ewid. [....] m. K. , stanowiących własność Gminy K. ;
2. o wypłacie kwoty 659 923,72 zł na rzecz następujących osób:
- A.T. za udział wynoszący 1/3 część - 219 974,76 zł
- K.T. za udział wynoszący 1/3 części - 219 974,76 zł
- T.T. za udział wynoszący 1/3 części - 219 974,76 zł;
3. o zobowiązaniu Gminy K. , reprezentowanej przez Prezydenta Miasta K. do zapłaty wskazanej w punkcie 1 kwoty odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja, stanie się wykonalna;
4. o tym, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się przepisy kodeksu cywilnego;
5. o tym, że wskazana w punkcie 2 wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień zapłaty;
6. o tym, że odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody.
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że pismem z [....] października 2003 r.A.T. , T.T. i K.T. wystąpili z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wraz z odsetkami za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część działki nr [....] o pow. 2034 m2 obr. [....] w związku z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z 21 lipca 2003 r. nr [....] i z 23 września 2003 r. nr [....] .
Będąca przedmiotem postępowania działka nr [....] znajdowała się w terenie położonym w obrębie ulic: [....] , [....] i projektowanej ulicy [....] oraz rzeki R. zwanym dalej "terenem budowlanym", który
Naczelnik Dzielnicy [....] objął swym Zarządzeniem Nr 17 z 14 maja 1975 r. w sprawie terenu budownictwa jednorodzinnego osiedla "[....] " i jego podziału na działki budowlane, wydanym w trybie art. 2 ustawy z 6. 07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, ogłoszonym 6. 06. 1975 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej m. K. Nr [....] , póz. [....] . Wskazany teren zgodnie z art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy z 6. 07. 1972 r. z mocy prawa został przejęty na rzecz Skarbu Państwa po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia Zarządzenia Naczelnika Dzielnicy [....] tj. z dniem 7 sierpnia 1975 r.
Starosta K. wskazał, że zgodnie z rejestrem parcelowym nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne na osiedlu "[....] ", który wraz z projektem podziału nr [....] stanowił załącznik do Zarządzenia Nr 17 Naczelnika Dzielnicy [....] z 19 maja 1975 r. działka nr [....] stanowiła współwłasność: A.T. w 1/3 cz., T.N. w 1/3 cz. i K.T. w 1/3 cz. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z 2.1 lipca 1977 r. sygn. akt l Ns 1423/77 spadek po zmarłym T.N. nabył T.T. w całości.
Organ l instancji wskazał, iż decyzją z 29 grudnia 1978 r. nr [....] Naczelnik Dzielnicy [....] orzekł o nieodpłatnym zachowaniu prawa własności działki nr [....] o pow. 758 m2 na rzecz współwłaścicieli tj. A.T. , T.T. i K.T. oraz ustalił jednocześnie odszkodowanie w kwocie 36 612 zł za część nieruchomości oznaczonej nr [....] o pow. 2034 m2 w związku z jej przejęciem na rzecz Skarbu Państwa. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezydenta Miasta K. z 10 marca 1979 r. nr [....]. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z 21 lipca 2003 r. nr [....] oraz wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzją z 23 września 2003 r. nr [....] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [....] z 10 marca 1979 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] nr [....] z 29 grudnia 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] , włączonej do terenu osiedla "[....] " o pow. 2034 m2.
Wartość przedmiotowej nieruchomości zgodnie z operatem szacunkowym opracowanym przez rzeczoznawcę majątkowego została określona na kwotę 665 702
zł. Od powyższej kwoty do wypłaty została odjęta kwota 5778,28 zł stanowiąca zwaloryzowane odszkodowanie jakie zostało przyznane i wypłacone poprzednim właścicielom na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z 29 grudnia 1978 r.
Od ww. decyzji odwołanie złożyła Gmina Miejska K. , reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 9, art. 107 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 36 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i art. 5 pkt 21 póz. 1 lit a i g ustawy z 17. 05. 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze. zm.).
Wojewoda [....] decyzją z 26 listopada 2010 r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem l instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w 1975 r., organ l instancji błędnie zastosował jako podstawę prawną decyzji przepis art. 129 ust. 5 obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stosuje się bowiem do stanów faktycznych mających miejsce przed wejściem w życie tej ustawy, a zatem do spraw, w których przed tą datą wydano decyzję o wywłaszczeniu albo przejęto nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa bez ustalenia odszkodowania. Do takiego stanowiska upoważnia m.in. ogólna zasada dotycząca obowiązywania aktu prawnego -wchodzi on w życie z dniem ogłoszenia albo w innym wskazanym terminie i ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych od tego dnia. Skoro omawiana ustawa weszła w życie 1 stycznia 1998 r., a żaden jej przepis nie rozszerzył zakresu obowiązywania art. 129 ust. 5 powołanej ustawy na wzór jej art. 216 dotyczącego zwrotu nieruchomości, to w zakresie ustalania odszkodowań (rozdział 5 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami) ma ona zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych od tej daty. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Konkludował, że brak jest materialno-prawnej podstawy orzekania w tej kwestii, czego konsekwencją winno być
umorzenie postępowania w sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody [....] wnieśli A.T. , T.T. i K.T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że przepisu tego nie stosuje się do stanów faktycznych mających miejsce przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., podczas gdy:
a) wniosku takiego nie da się wyciągnąć z treści tego przepisu,
b) wniosek taki pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 64 Konstytucji RP zasadą ochrony własności oraz z konstytucyjną zasadą gwarantującą wywłaszczonemu prawo do odszkodowania (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP),
c) wniosek taki jest sprzeczny z art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego 20. 03. 1952 r., ratyfikowanego przez Polskę 10.10.1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, póz. 175);
2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie będące konsekwencją pominięcia przez organ administracji, że w wyniku stwierdzenia nieważności (wywołującego skutki prawne ex tunć) decyzji Prezydenta Miasta K. z 10. 03. 1979 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z 29. 12. 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości powstała sytuacja, w której przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, lecz z tego tytułu nie zostało ustalone stosowne odszkodowanie. Nastąpiło zatem otwarcie na nowo sprawy administracyjnej, która w części dotyczącej odszkodowania pozostaje do dzisiaj niezałatwiona, która to sytuacja mieści się w dyspozycji art. 233 ustawy stanowiącego, iż sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów;
3) naruszenie prawa procesowego w postaci przepisów art. 110 k.p.a. i art. 16
k.p.a. polegające na ich pominięciu i nie wzięciu pod uwagę faktu związania Wojewody [....] jego własną, wcześniejszą decyzją wydaną w niniejszej sprawie w dniu 13. 10. 2005 r. , w której uznał on co do zasady prawo skarżących do otrzymania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość właśnie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy.
4) naruszenie prawa procesowego tj. art. 8 k.p.a. formułującego fundamentalną zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez całkowitą zmianę poglądu prawnego prezentowanego przez organ administracji do tej pory w sprawie i wyrażonego z obszernym uzasadnieniem w decyzji Wojewody [....] z 13. 10.2005 r.
5) naruszenie prawa procesowego w postaci przepisu art. 105 § 1 k.p.a, będące konsekwencją przyjęcia przez organ administracji błędnego poglądu w kwestii wykładni art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na nieuprawnionym umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
W uzasadnieniu skarżący argumentowali, że linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii wykładni art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami uległa zmianie i obecnie prezentowane jest stanowisko, że do stanów faktycznych sprzed wejścia ww. ustawy w życie przepis ten również ma zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
Skarga jest zasadna, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest możliwość przyznania odszkodowania za nieruchomość w oparciu o przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, póz. 2603 ze zm.) w sytuacji gdy do przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa doszło w 1975 r. w oparciu o przepis art. 5 ust. 2 ustawy z 6. 07 . 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Odnosząc się do ww. kwestii spornej należy stwierdzić, że przejęcie przez Skarb Państwa z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 5 ustawy z 6 lipca 1972 r. wiązało się z przyznaniem odszkodowania. Odszkodowanie takie zostało przyznane osobom uprawnionym tj, A.T. , K.T. i T.T. w decyzji Naczelnika Dzielnicy [....] z 29. 12. 1978 r. nr [....] , którą orzeczono o nieodpłatnym zachowaniu prawa własności działki nr [....] o pow. 758 m 2 na rzecz właścicieli tj. A.T. , T.T. K.T. oraz o odszkodowaniu w kwocie 36612 zł za część działki nr [....] w związku z przejęciem jej z mocy prawa przez Skarb Państwa w 1975 r. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Prezydent M. K. decyzją z 10 marca 1979 r. Zarazem podnieść należy, że na skutek wznowienia postępowania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z 21 lipca 2003 r. - po ponownym rozpoznaniu sprawy - stwierdził nieważność decyzji z 10 marca 1979 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 29 grudnia 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część działki nr [....] .
Mając na uwadze fakt stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 29.12.1978 r. i z 10. 03. 1979 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną w trybie art. 5 ust. 2 ustawy 6.07.1972 r. część przedmiotowej działki nr [....] trzeba zauważyć, że oznacza to, iż złożenie w dniu [....] 10. 2003 r. wniosku o ustalenie przedmiotowego odszkodowania przez skarżących :A.T. , T.T. i K.T. nie inicjuje nowej sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania w związku z utraconą w 1975 r. z mocy prawa własnością nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, ale stanowi kontynuację postępowania rozpoczętego w 1975 r. Należy podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji z 10 marca 1979 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 29 grudnia 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną część działki nr [....] -przewidzianego dyspozycją z art. 10 ust. 1 cyt. ustawy z 6. 07. 1972 r. - oznacza, że sprawa w zakresie ustalenia należnego odszkodowania nie zastała zakończona decyzją ostateczną ponieważ decyzja ta została uchylona z mocą ex tunc ( była nieważna od
chwili wydania) decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 21. 07. 2003 r. utrzymaną w mocy decyzją tego samego organu z 23.09.2003 r.
W konsekwencji - ze względu na treść art 233 obowiązującej od 1 stycznia 1998 r. ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - stanowiący, że sprawy wszczęte i nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1998 r. prowadzi się na podstawie jej przepisów - nie ma przeszkód do rozstrzygnięcia w kwestii przedmiotowego odszkodowania w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, tak jak to uczynił organ l instancji. Powyższy przepis stanowi bowiem, że starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Skoro zatem odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną w 1975 r. nie zostało przyznane osobom uprawnionym to nic nie stoi na przeszkodzie aby w oparciu o art. 129 ust. 5 ust 3 cyt. ustawy odszkodowanie takie zostało przyznane. W ocenie Sądu nje zasługuje na uznanie pogląd zaprezentowany przez organ odwoławczy/który przyjął, iż warunkiem zatasowania art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest okoliczność aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, zaistniał najwcześniej w dacie wejścia ustawy w życie tj. 1 stycznia 1998 r. Przeciwnie - w szczególności w związku z faktem stwierdzenia nieważności wydanych wcześniej decyzji w części, w której orzekały o odszkodowaniu prawidłowe jest zastosowanie dyspozycji z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami także do stanów faktycznych, które miały miejsce przed dniem 1 stycznia 1998 r.
Za ustaleniem odszkodowania w trybie obowiązującej ustawy przemawia także cyt. art. 233 ustawy. Nadto podkreślić należy, że instytucja wywłaszczenia zawsze łączy się z obowiązkiem odszkodowania. Wynika to przede wszystkim z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która w art. 21 ust. 2 przewiduje wywłaszczenie jedynie za słusznym odszkodowaniem. Zasadę tę precyzuje dodatkowo art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym ponieważ - po stwierdzeniu nieważności decyzji z 10 marca 1979 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 29 grudnia 1978 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za część działki nr [....] - nie została wydana odrębna decyzja o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową działkę, to powinna ona być wydana w trybie art. 129 ust. 5 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyjęcie odmiennej interpretacji art. 129 ust. 5 oraz art. 233 cyt. ustawy skutkowałoby bowiem nie tylko naruszeniem dyspozycji z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, ale także
konstytucyjnej zasady ochrony własności z art. 64 Konstytucji. Należy także się zgodzić ze skarżącymi, że brak przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość naruszałby nadto przepis art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 20 marca 1952 r. , ratyfikowanego przez Polskę 10.10.1994 r. (Dz. U. z 1995 r. nr 26, póz. 175), zgodnie z którym zachodzi konieczność utrzymania uzasadnionego prawnie zaufania obywateli do Państwa i prawa pochodzącego od Państwa, jako elementu składającego się na zasadę praworządności i zobowiązującego władze do eliminowania dystynkcyjnych regulacji i naprawiania pozaprawnych praktyk.
Nadto trzeba wskazać, że Sąd podziela w całości pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony m. in. w wyroku z 21 grudnia 2009 r. (sygn. akt l OSK 1111/08, Lex nr 582460), zgodnie z którym NSA wskazuje, iż nie można przyjąć poglądu, że warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 u.g.n. jest okoliczność, aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, istniał w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
A zatem mając powyższe na uwadze należało uznać, że organ II instancji wadliwie zastosował dyspozycję z art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ przedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz skarżących nie było bezprzedmiotowe, poprzez co naruszył przepisy postępowanie administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi nie mają znaczenia.
W tych warunkach, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. stanowiący, że sąd l instancji uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI