II SA/Kr 1585/25

II SA/Kr 1585/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Magda Froncisz
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art 71 ust 2 , art 66 ust 1 pkt 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. J. i R. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 września 2021 znak: SKO.OŚ/4170/58/2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżących M. J. i R. Ś. solidarnie kwotę 680 zł ( sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy M. decyzją z dnia 9 lipca 2021 r. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Wydobycie kopalin metodą odkrywkową z obszaru udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego W. – P." na terenie działek nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości W., gmina M. w oparciu o przedłożony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko.
Od powyższej decyzji M. J. i R. Ś. złożyli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie:
1. art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedłożony do akt sprawy raport oddziaływania na środowisko zawiera wszystkie obligatoryjne elementy wymagane przez ww. ustawę, podczas gdy przedmiotowy dokument nie spełnia kryteriów wynikających z ustawy środowiskowej, a tym samym nie może stanowić podstawy merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie,
2. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji, że realizowane przedsięwzięcie będzie stanowiło znaczną uciążliwość dla terenów sąsiednich, zwłaszcza w kontekście wpływu hałasu i zapylania powodowanego ruchem maszyn i pojazdów, a także zupełne pominięcie możliwości wystąpienia innych uciążliwości zagrażających zdrowiu mieszkańców oraz ich mieniu, w tym także tych wynikających z emisji zanieczyszczeń powodowanych przez ruch maszyn,
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77. k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w oparciu o niekompletny i nierzetelny raport oddziaływania na środowisko tj. w oparciu o raport pozbawiony obligatoryjnego elementu w postaci istnienia co najmniej trzech wariantów realizacji inwestycji,
4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77. k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez oparcie wydanej w sprawie decyzji administracyjnej na przedłożonym przez Inwestora raporcie oddziaływania na środowisko, w sytuacji kiedy ww. raport obarczony jest brakiem obiektywizmu oraz uwzględnia wyłącznie interesy inwestora, a tym samym jest dokumentem nierzetelnym i jednostronnym,
5. art. 7 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia przez organ l Instancji dowodu z urzędu w postaci niezależnego raportu oddziaływania na środowisko, w sytuacji kiedy przedłożony przez inwestora raport pozostaje dokumentem niekompletnym oraz pomija interesy ogółu mieszkańców, a w szczególności narusza prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich,
6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, iż prowadzona inwestycja nie spowoduje nadmiernych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, w sytuacji kiedy w związku z planowanym przedsięwzięciem okoliczni mieszkańcy zostaną narażeni na immisję pośrednie w postaci hałasu przekraczającego dopuszczalne prawem normy, znacznego zapylenia i zadymienia w związku z realizowanym wydobyciem oraz przewozem urobku pokopalnianego do miejsca przesiewu, a także immisje bezpośrednie w postaci doprowadzenia przez inwestora do utraty oparcia budynków sąsiednich wskutek działania maszyn wydobywczych i wydobywania urobku z basenu wydobywczego, zbyt blisko zlokalizowanego względem zabudowanych nieruchomości sąsiednich,
7. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym oparcie się przez organ na nierzetelnym raporcie oddziaływania na środowisko, a tym samym nieuwzględnienie tak istotnej okoliczności, że planowane przedsięwzięcie znajduje się w miejscu bezpośrednio sąsiadującym z zabudowaniami mieszkalnymi budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] znajduje się około 10 m od granicy wzmiankowanej inwestycji), zaś eksploatacja przedsięwzięcia nieodzownie wiązać się będzie z występowaniem trwałych i znacznych emisji zanieczyszczeń oraz hałasu, co wpływać będzie zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne osób mieszkających w pobliżu miejsca planowanej inwestycji,
8. art. 85 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, w sytuacji kiedy takowy dowód pozostawał niezwykle istotny w kontekście ustalenia rzeczywistej odległości obszaru planowanego przedsięwzięcia od nieruchomości będących własnością skarżących.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 9 września 2021 r. nr SKO.OŚ/4170/58/2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie przytoczono materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia w postaci m.in. art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz stwierdzono, że analizowane w przedmiotowej sprawie przedsięwzięcie polegać będzie na wydobywaniu kopaliny metodą odkrywkową, a zatem należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których stanowi § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na eksploatacji złoża kopalin metodą odkrywkową, bez odwadniania wyrobisk, bez użycia materiałów wybuchowych, przy założeniu kroczącego przedsięwzięcia. Planowany obszar górniczy obejmował będzie dwa pola eksploatacyjne: pole nr 1 o powierzchni 8978 m2 oraz pole nr II o powierzchni 8975 m2. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie planuje się budowy stałych obiektów budowlanych oraz przeróbczych. Urobiona kopalina nie będzie poddawana procesowi przeróbki mechanicznej. Na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] zlokalizowany jest obecnie zakład przeróbczy, który zostanie zlikwidowany - w miejscu tym powstanie pole nr II projektowanego obszaru i terenu górniczego "W. P.". Na pozostałym obszarze złoża przewidzianego do wydobycia występują użytki rolne użytkowane jako pastwiska. Kopalnię w złożu "W. P." stanowi kruszywo naturalne piaskowo-żwirowe o przeważającym udziale frakcji piaskowej, średnio 65,4 % i zawierającej średnio 26,7% frakcji żwirowej. Udokumentowane zasoby złoża wynoszą 134,20 tyś. Mg. Wydobywanie kopalin ze złoża prowadzone będzie systemem ścianowo-zbierakowym. Szerokość zabierki wyniesie od 5 do 15 m. W ramach rekultywacji brzegi wyrobiska zostaną uformowane w postaci skarp o kącie nachylenia zapewniającym ich stateczność, a tym samym bezpieczeństwo powierzchni terenów sąsiadujących ze zbiornikami. Kąty te zostaną określone w planie ruchu zakładu górniczego. Etap likwidacji będzie polegał na wycofaniu z terenu inwestycji maszyn i obiektów, a następnie przeprowadzeniu jego rekultywacji. W wyniku eksploatacji kruszywa powstaną wyrobiska poeksploatacyjne w postaci dwóch basenów wodnych. Docelowa powierzchnia basenu poeksploatacyjnego w obrębie pola nr 1 wynosić będzie ok. 7200 m2, natomiast w obrębie pola nr II ok. 8386 m2. Z uwagi na miąższość serii złożowej oraz grubość nadkładu, przewidywana docelowa głębokość basenów poeksploatacyjnych wynosić będzie ok. 4 m. Eksploatacja prowadzona będzie spod lustra wody, a technologia nie przewiduje odwadniania wyrobiska. Ubytek wody rekompensowany będzie dopływem opadów atmosferycznych. Na terenie planowanego przedsięwzięcia nie przewiduje się wykorzystania wody do celów technologicznych. Projektowana eksploatacja kruszywa nie wpłynie w sposób znaczący na zmianę stosunków wodnych na terenach przyległych i nie spowoduje obniżenia poziomu wód podziemnych w sąsiedztwie ternu inwestycji w dłuższej perspektywie czasowej. Uwzględniając głębokość zalegania zwierciadła wody, głębokość wody w basenach poeksploatacyjnych wyniesie średnio ok. 1,5 m p.p.t. W raporcie znajduje się opis analizowanych wariantów. "Wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz racjonalny wariant alternatywny. Wariant proponowany przez wnioskodawcę został omówiony w punkcie 2 raportu oddziaływania na środowisko, natomiast jego wpływ na wszystkie komponenty środowiska oraz dobra materialne został przedstawiony w poszczególnych punktach raportu. Z uwagi na charakter działalności, jasne ramy i warunki jej prowadzenia poparte obowiązującymi wymaganiami prawnymi oraz ze względu na zastosowanie w planowanej inwestycji typowych dla tego rodzaju działalności rozwiązań nie analizowano innych rozwiązań technologicznych. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana zostanie w bezpośrednim sąsiedztwie eksploatowanego złoża "W. oraz w pobliżu złóż, których eksploatacja zakończyła się kilka lat temu, a obecnie trwa tam proces rekultywacji. W niniejszym przypadku wariantowość inwestycji jest trudna do określenia. Lokalizacja inwestycji nie może ulec zmianie, ze względu na brak technicznej możliwości przeniesienia złoża w inne miejsce. W ramach planowanej inwestycji przewiduje się postawienie ubikacji typu Toi-Toi, która nie wymaga odprowadzenia ścieków. W ramach planowanego przedsięwzięcia nie przewiduje się poboru wody do celów socjalno bytowych i odprowadzenia ścieków. Wariant alternatywny mógłby polegać na budowie kontenera socjalnego z dostępem do wody, która dostarczana może być w beczkach. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W przypadku przedmiotowej Inwestycji wariantowość może dotyczyć zmiany zagospodarowania terenu i budowy kontenera socjalnego. Wariantem korzystniejszym dla inwestora jest wariant nr 1, proponowany przez wnioskodawcę, tj. zainstalowanie jedynie ubikacji typu Toi-Toi. Analizowane złoże zlokalizowane jest w sąsiedztwie istniejącej Kopalni W. należącej do inwestora. Pracownicy obsługi analizowanego złoża dochodzić będą z placówki istniejącej, która to wyposażona jest w pełne zaplecze socjalne, zapewniające odpowiednie warunki socjalne związane z zatrudnieniem w zależności od pory roku. W związku z powyższym nie przewiduje się zapotrzebowania na wodę do celów higieniczno sanitarnych na terenie Kopalni W. P. i tym samym posiadania źródła zaopatrzenia w wodę. Woda do celów spożywczych dostarczana będzie w plastikowych butelkach handlowych. Inwestycja prowadzona będzie na podstawie przyjętej przez organ koncesyjny dokumentacji geologicznej oraz otrzymanej na jej podstawie koncesji. Eksploatacja złoża prowadzona zgodnie z dokumentacją geologiczną oraz zasadami techniki górniczej zminimalizuje oddziaływanie na poszczególne elementy środowiska i zdrowie ludzi. Rozpatrywany wariant planowany przez Inwestora przewiduje prowadzenie działalności zgodnie z przepisami o ochronie środowiska, a w szczególności środowiska gruntowo - wodnego oraz gospodarki odpadami niebezpiecznymi i innymi niż niebezpieczne. Warunkiem realizacji przedsięwzięcia jest przede wszystkim ochrona środowiska. Wszelkie działania związane z planowaną inwestycją będą prowadzone tak, aby nie stwarzały zagrożenia dla poszczególnych elementów środowiska i z założeniem osiągnięcia długoterminowych korzyści ekologicznych i ekonomicznych. Wykonana na potrzeby niniejszego raportu oddziaływania na środowisko prognoza hałasu w polu swobodnym nie wykazała przekroczeń poziomów dźwięku emitowanych w związku z działalnością projektowanej inwestycji. Na podstawie uzyskanych wyników obliczeń można jednoznacznie stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie w fazie normalnej eksploatacji, nie będzie oddziaływać w sposób ponadnormatywny na klimat akustyczny środowiska. Na podstawie przeprowadzonych analiz i obliczeń prognostycznych stwierdzono również, iż projektowana inwestycja powodować występowania ponadnormatywnych wartości zanieczyszczeń w powietrzu w do prognozowanych wskaźników. Z punktu widzenia ochrony środowiska rozważany wariant 1 można, więc ocenić pozytywnie. Autor raportu jednoznacznie stwierdził, że w związku z eksploatacją przedsięwzięcia nie nastąpią niekorzystne zmiany z punktu widzenia ochrony krajobrazu czy dóbr kultury; zarówno faza realizacji jak i eksploatacji przedmiotowej inwestycji nie będzie powodować przekraczania dopuszczalnych standardów jakości środowiska i naruszać interesów osób trzecich; emitowany hałas, przy przedstawionych założeniach nie będzie powodować ponadnormatywnego pogorszenia klimatu akustycznego na okolicznych terenach; planowany sposób postępowania z wytwarzanymi odpadami nie będzie wywierał negatywnego wpływu na środowisko; emisja zanieczyszczeń do powietrza nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia. Na podstawie przeprowadzonych w przedłożonym raporcie obliczeń hałasu można jednoznacznie stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie w fazie normalnej eksploatacji i przy określonych założeniach projektowych, które wynikają bezpośrednio z koncesji i nie mogą być większe (m.in. czas pracy koparki na poziomie 70 min w ciągu doby, czas pracy ładowarki na poziomie 50 min, 20 przejazdów pojazdów ciężarowych) nie będzie oddziaływać w sposób ponadnormatywny na klimat akustyczny środowiska. Dokonując oceny powyższych ustaleń i wniosków organ wskazał, że brak jest podstaw do realizacji inwestycji w innym wariancie, niż w wariancie zaproponowanym przez Inwestora. Zwrócić należy uwagę, iż: "przedmiotowa inwestycja zlokalizowana zostanie w bezpośrednim sąsiedztwie eksploatowanego złoża "W. oraz w pobliżu złóż, których eksploatacja zakończyła się kilka lat temu, a obecnie trwa tam proces rekultywacji. W niniejszym przypadku wariantowość inwestycji jest trudna do określenia. Lokalizacja inwestycji nie może ulec zmianie, ze względu na brak technicznej możliwości przeniesienia złoża w inne miejsce." Tak więc wariantowość realizacji nie może dotyczyć realizacji przedsięwzięcia w innym miejscu z uwagi na umiejscowienie złoża. Specyfika inwestycji, oraz względy technologiczne nie pozwalają na inne rozwiązania, niż w wariacie zaproponowanym przez Wnioskodawcę. Jeżeli chodzi o poszczególne fazy realizacji przedsięwzięcia i przewidywany wpływ na środowisko, w raporcie wykazano, iż (str. 42): realizacja planowanego przedsięwzięcia będzie powodowała podobne uciążliwości jak etap eksploatacji złoża i będą to oddziaływania porównywalne z inwestycjami budowlanymi. Uciążliwości związane z emisją hałasu oraz niezorganizowaną emisją zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, powodowana będzie z pracą maszyn (koparka, spycharka) oraz ruchem samochodów ciężarowych. Ponadto faza realizacji związana będzie z powstawaniem odpadów głównie w postaci zużytych olejów silnikowych i przekładniowych, czyściwa zanieczyszczonego smarami. Oddziaływanie planowanej inwestycji na środowisko w trakcie realizacji można określić jako chwilowe, nieciągłe o niewielkim natężeniu i zasięgu, skoncentrowane na terenie własności Inwestora. Odpowiednio zorganizowane zaplecze budowlane, stosowanie wyłącznie sprawnego, będącego w dobrym stanie technicznym sprzętu budowlanego oraz środków transportu, ograniczenie pracy ciężkiego sprzętu wyłącznie do pory dnia spowoduje, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie wywierała znaczącego wpływu na środowisko. W zakresie emisji hałasu w raporcie znajduje się jednoznaczny wniosek iż: wykonana prognoza emisji hałasu w polu swobodnym nie wykazała przekroczeń poziomów dźwięku emitowanych w związku z funkcjonowaniem projektowanej inwestycji w stosunku do obiektów i terenów objętych ochroną akustyczną (str. 56 raportu). Ten wniosek został poparty obliczeniami oraz z uwzględnieniem przewidywanych źródeł emisji hałasu: "Na terenie występować będą jedynie ruchome źródła dźwięku, tj. samochód ciężarowy, ładowarka oraz koparka. Pojazdy ciężarowe poruszać się będą po wyznaczonych drogach, w większości przypadków w sposób niezorganizowany, z różną częstotliwością, koparka poruszać się będzie w obrębie eksploatowanych pól złoża ([...] l i [...] II nigdy nie będą eksploatowane jednocześnie). Z kolei ładowarka pracowała będzie w obrębie pryzm, gdzie składowana będzie pozyskana kopalina - wykorzystywana będzie do ładowanie pojazdów, które odbierać będą kopalinę. (...). W końcowych wnioskach (w zakresie emisji hałasu) wskazano: "Na podstawie uzyskanych wyników obliczeń można jednoznacznie stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie w fazie normalnej eksploatacji i przy określonych założeniach projektowych nie będzie oddziaływać w sposób ponadnormatywny na klimat akustyczny środowiska. Obliczona wartość poziomów hałasu emitowanego przez ruch pojazdów ciężarowych oraz pracę koparki i ładowarki nie spowoduje przekroczeń hałasu dla poszczególnych obiektów w odniesieniu do ich funkcji. Emisja hałasu akustycznego nie stanowi zagrożenia akustycznego dla najbliższych obiektów i terenów chronionych akustycznie". W zakresie emisji substancji do środowiska, w raporcie (str. 100), po dokonaniu obliczeń prognozowanych źródeł emisji, wskazano, że "Projektowana inwestycja będzie źródłem niezorganizowanej emisji gazów i pyłów do powietrza. Na podstawie przeprowadzonych analiz i obliczeń prognostycznych stwierdzono, iż projektowana inwestycja nie będzie powodować występowania ponadnormatywnych wartości zanieczyszczeń w powietrzu w odniesieniu do prognozowanych wskaźników. Podstawowym kryterium prognozowania emisji zanieczyszczeń do powietrza jest dotrzymywanie warunków dopuszczalnych stężeń poszczególnych substancji w powietrzu. Uznaje się, że wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu są dotrzymane, jeżeli częstość przekraczania wartości D1 przez stężenie uśrednione dla jednej godziny jest nie większa niż 0,274% czasu w roku w przypadku dwutlenku siarki oraz nie większa niż 0,2% czasu w roku dla pozostałych substancji. Mając na uwadze przeprowadzoną powyżej analizę, należy stwierdzić, iż uciążliwość projektowanej inwestycji w zakresie emisji do powietrza nie przekroczy dopuszczalnych standardów środowiskowych określonych dla powietrza atmosferycznego określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2010 nr 16, póz. 87)." W podsumowaniu powyższych ustaleń autor raportu jednoznacznie stwierdził, iż: "Po przeprowadzeniu analizy oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia stwierdzono, iż: w związku z eksploatacją przedsięwzięcia nie nastąpią niekorzystne zmiany z punktu widzenia ochrony krajobrazu czy dóbr kultury; zarówno faza realizacji jak i eksploatacji przedmiotowej inwestycji nie będzie powodować przekraczania dopuszczalnych standardów jakości środowiska i naruszać interesów osób trzecich; emitowany hałas, przy przedstawionych założeniach nie będzie powodować ponadnormatywnego pogorszenia klimatu akustycznego na okolicznych terenach; planowany sposób postępowania z wytwarzanymi odpadami nie będzie wywierał negatywnego wpływu na środowisko; emisja zanieczyszczeń do powietrza nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia. Eksploatacja złoża będzie ingerować w naturalne komponenty środowiska oraz wpływać na zmianę ukształtowania terenu, jednak ze względu na zastosowane rozwiązania oraz prowadzenie prac na każdym etapie zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze, przewiduje się, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko będzie znikome. Emisja hałasu będzie miała charakter stały i będzie skoncentrowana na terenie nieruchomości, na których zlokalizowane zostanie przedsięwzięcie. Podobnie będzie z emisją zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego ze spalania paliw w silnikach urządzeń i maszyn. Jak wykazano w niniejszym opracowaniu oddziaływania w zakresie emisji substancji do atmosfery nie będą znaczące w kształtowaniu klimatu aerosanitarnego w rejonie inwestycji. Również emisja hałasu, w generalnej ocenie nie będzie źródłem szczególnych uciążliwości. Związana będzie z ruchem pojazdów i maszyn pracujących w obszarze złoża. Odpady komunalne z planowanego obszaru oraz odpady powstające w trakcie działalności górniczej odbierane będą przez wyspecjalizowane, posiadające odpowiednie zgody i pozwolenia przedsiębiorstwa. Likwidacja żwirowiska "W. P." przebiegać będzie zgodnie z planem likwidacji zakładu górniczego, a tereny poeksploatacyjne zostaną zrekultywowane i zagospodarowane zgodnie z dokumentacją techniczną rekultywacji. Oddziaływania bezpośrednie wynikają z istnienia przedsięwzięcia, czyli prowadzenia prac przygotowawczych, a następnie eksploatacyjnych. Do oddziaływań bezpośrednich przy realizacji przedmiotowej inwestycji należą: ze względu na istnienie przedsięwzięcia - zmiana zagospodarowania i ukształtowania terenu na nieruchomości, ze względu na wykorzystanie zasobów środowiska - trwałe wyeksploatowani złóż surowca naturalnego, ze względu na emisję - emisja hałasu i wibracji z maszyn i urządzeń, emisja zanieczyszczeń do powietrza ze spalania paliw w maszynach. Oddziaływanie bezpośrednie inwestycji niesie za sobą pozytywne i negatywne skutki, które są nieodłączne przy wprowadzaniu zmiany sposobu zagospodarowania przestrzeni i korzystania ze środowiska. Kumulacja pozytywnych oddziaływań jest zjawiskiem pożądanym i poprzez kolejne działania może zostać dodatkowo wzmocniona. Oddziaływania negatywne natomiast, poprzez wstępne rozpoznanie na etapie koncepcji, będą mogły zostać ograniczone bądź zahamowane. Oddziaływania pośrednie nie są jednoznacznie związane z inwestycją i trudno jest je przewidzieć, a tym samym trudno jest im przeciwdziałać. Oddziaływania pośrednie mogą wystąpić z opóźnieniem lub w oddaleniu od źródła, co dodatkowo wpływa na trudność w oszacowaniu oddziaływań. Do oddziaływań pośrednich przy realizacji planowanej inwestycji potencjalnie należeć mogą ze względu na istnienie przedsięwzięcia - wzrost natężenia ruchu pojazdów w związku z planowana inwestycją, ze względu na emisję - przewiewanie zanieczyszczeń powietrza na tereny sąsiednie, zanieczyszczenie wód substancjami ropopochodnymi. Oddziaływania pośrednie w niniejszym raporcie są wyłącznie oddziaływaniami szacunkowymi, mogą ale nie muszą wystąpić, a na obecnym etapie nie jest możliwa ocena ich intensywności. Działania chroniące środowisko podjęte na etapie budowy i eksploatacji obiektu będą miały na celu maksymalne ograniczenie wszelkich negatywnych skutków inwestycji, co powinno przyczynić się także do ograniczenia bądź wyeliminowania negatywnych oddziaływań pośrednich. Oddziaływania skumulowane mogą być spowodowane połączeniem szeregu oddziaływań pochodzących z pojedynczych projektów realizowanych oraz istniejących w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia. Oddziaływania skumulowane należy rozumieć, jako występujące łącznie w określonym czasie podobne czynniki pochodzące z różnych, położonych we wzajemnym sąsiedztwie źródeł, powodujących takie same lub podobne, sumujące się skutki środowiskowe. W takich sytuacjach następuje nałożenie się na siebie podobnych wpływów, co może prowadzić do sytuacji, że określony teren narażony jest na większe negatywne oddziaływanie, względnie rośnie powierzchnia terenu poddanego niepożądanym/nieakceptowanym oddziaływaniom. Omawiana inwestycja, jak wykazano w raporcie jest przedsięwzięciem o stosunkowo niewielkiej uciążliwości. Do oddziaływań skumulowanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji potencjalnie należeć mogą ze względu na istnienie przedsięwzięcia - zwiększenie ruchu samochodowego, ze względu na emisję: zwiększenie emisji spalin oraz innych zanieczyszczeń do powietrza; wzrost poziomu hałasu i wibracji. Wykonane w raporcie obliczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza uwzględniają tło zanieczyszczeń powietrza w rejonie inwestycji (tym samym emisje powodowane przez inne źródła). Emisja hałasu wynikająca z funkcjonowania przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w stosunku do obiektów/terenów objętych ochrona akustyczną. W opinii organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania raport jest prawidłowy i może stanowić podstawę do określenia środowiskowych uwarunkowań. Wyjaśniono też, że ocena organu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, oraz czy spełnia wymagania ustawowe. Jeżeli natomiast strona kwestionuje treść raportu, to na niej, a nie na organie administracji ciąży obowiązek przedstawienia kontrraportu. Podkreślić należy, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez podnoszonych przez strony w toku postępowania, w szczególności raport przedłożony przez inwestora nie musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.
Od powyższej decyzji M. J. i R. Ś. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1251/21 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie mogła się ostać z uwagi na treść przedstawionego przez stronę skarżącą postanowienia Komendy Powiatowej Policji w D. T. z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia śledztwa. Wynika z niego, że przeprowadzone przez Pracownię Badań Środowiskowych badania wykazały, iż na działce nr [...], a zatem w miejscu spornego przedsięwzięcia, pobrana próbka gleby zawierała azbest chryzotylowy w ilości do 5%, przy czym zagrożenie emisją włókien azbestu do środowiska może nastąpić tylko w przypadku naruszenia struktury gleby na głębokość ok 1,5 m, np. podczas prac ziemnych. Wobec tego, że planowane przedsięwzięcie polegać ma właśnie na prowadzeniu prac ziemnych poprzez wydobycie kopalin metodą odkrywkową, a treść przedstawionego przez inwestora raportu nie wskazuje, aby kwestie zawartości azbestu w glebie były w ogóle badane, konieczne jest w opinii Sądu ustalenie, czy gleba na przedmiotowej działce jest faktycznie zanieczyszczona azbestem, a jeżeli tak, to czy prowadzenie prac wydobywczych na tym terenie nie będzie stanowiło zagrożenia dla środowiska. Sąd stwierdził jednocześnie, że sporządzony w niniejszej sprawie raport jest prawidłowy pod względem wariantowania przedsięwzięcia oraz nie zgodził się również z zarzutem skargi, jakoby w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono, że realizowane przedsięwzięcie będzie stanowiło znaczną uciążliwość dla terenów sąsiednich.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie oraz M. J. i R. Ś.. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie podniosło, że zostało pozbawione możności obrony swoich praw poprzez zaniechanie doręczenia lub też umożliwienia innego sposobu zapoznania się z odpisem pisma procesowego złożonego w toku postępowania sądowego przez skarżących. W skardze kasacyjnej M. J. oraz R. Ś. zarzucili między innymi błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I Instancji, że na gruncie analizowanego stanu sprawy zawarcie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wyłącznie dwóch wariantów realizacji przedsięwzięcia nie podważa automatycznie prawidłowości tego raportu, podczas gdy w przepisach ustawy środowiskowej mowa jest o obowiązku przedstawienia trzech rodzajów wariantów, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wszystkie wraz z uzasadnieniem, natomiast przedmiotowy dokument nie spełnia kryteriów wynikających z ustawy środowiskowej, albowiem pomija on w swej treści istnienie racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniami tychże wariantów, zaś charakter planowanej inwestycji, mimo, że polega ona na eksploatacji złóż naturalnych, nie uniemożliwia opracowania i przedstawienia ww. wariantów alternatywnych w stosunku do inwestycji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt III OSK 1946/22 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyrok WSA podlegał uchyleniu z uwagi na nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Pozbawienie SKO w Tarnowie możności obrony swych praw nastąpiło przez zaniechanie doręczenia lub też umożliwienia innego sposobu zapoznania się z odpisem pisma procesowego złożonego w toku postępowania sądowego przez M. J. i R. Ś., które wpłynęło do Sądu I instancji w dniu 15 lutego 2022 r. NSA nie odnosił się do pozostałych zarzutów zawartych w skargach kasacyjnych, gdyż uznał je za przedwczesne. W tym stanie sprawy, odniesienie się do podstaw kasacyjnych i tym samym ich prawna ocena powodowałoby, że Sąd I instancji, byłby związany dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa (art. 190 p.p.s.a.), co z kolei sprawiałoby, że przeprowadzenie ponownego postępowania z zapewnieniem SKO w Tarnowie możności obrony swych praw stałoby się nieznaczącą czynnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopalin (kruszywo piaskowo-żwirowe) metodą odkrywkową. W ocenie organu, złożony przez wnioskodawcę raport oddziaływania na środowisko został sporządzony prawidłowo, w szczególności warianty przedsięwzięcia spełniają ustawowe wymogi przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W ocenie sądu skarżona decyzja jest wadliwa.
Zgodnie z dyspozycją 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm (dalej; ustawa) wg stanu prawnego aktualnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Z kolei art. 59 ustawy mówi, iż przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Przepis art. 63 ust 1 ustawy przesądza z kolei, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Na koniec wskazać należy na regulację zamieszczoną w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, która stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest sporządzany w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącej część postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej (art. 67 ustawy) i winien mieć treść, o której mowa w art. 66 ustawy, między innymi opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy tego przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy – stan prawny aktualny na dzień wydania zaskarżonej decyzji). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien określać też przewidywane oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy) oraz zawierać porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobrazu, dóbr materialnych, zabytków i krajobrazu kulturowego, oraz form ochrony przyrody oraz wzajemne oddziaływanie między tymi elementami (art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest składany przez wnioskodawcę a organ określa zakres tego raportu w drodze postanowienia (art. 69 ust. 3 ustawy).
Przenosząc te regulacje na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż wydobycie kopalin metodą odkrywkową jest zaliczane do kategorii przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, przy czym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko uzależniona jest (i w efekcie wynikła) od postanowienia organu prowadzącego to postępowanie. W ramach przeprowadzanej oceny oddziaływania na środowisko poza zapewnieniem udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz uzyskania wymaganych opinii i uzgodnień organ winien przede wszystkim poddać weryfikacji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Raport, to dokument prywatny składany przez wnioskodawcę i ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ właśnie w oparciu o raport ustalany jest wariant realizacji przedsięwzięcia. Zaznaczyć można, że organ ma bardzo ograniczone możliwości ingerowania w przebieg planowanej inwestycji dla której ustala uwarunkowania środowiskowe. Jego rola ogranicza się do przyjęcia (wyboru) do realizacji jednego z trzech wariantów przedstawionych mu w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z ustawą ma być to wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Z kolei zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (a więc weryfikacji raportu) wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji, spośród wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5, wariant dopuszczony do realizacji (tj. jeden z dwóch pozostałych wariantów, które wskazuje raport) oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczonego do realizacji, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ musi zatem wybrać wariant przebiegu projektowanego przedsięwzięcia, z tych które zawiera raport tj. dokument prywatny, sporządzony na zlecenie i koszt wnioskodawcy - przyszłego inwestora. Jedyną możliwość, jaką ma organ to wskazanie innego niż ten proponowany przez wnioskodawcę wariant a brak zgody wnioskodawcy jest przesłanką wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Weryfikacja raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest zatem szczególnie istotnym, by nie powiedzieć kluczowym elementem dokonywania przez organ oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o wydanie uwarunkowań środowiskowych. Raport jest dowodem ocenianym przez organ przez pryzmat art. 80 k.p.a. Organ powinien zweryfikować czy raport dostatecznie wykazuje, że wariant proponowany do przyjęcia jest wariantem optymalnym dla środowiska przy porównaniu oddziaływania przedsięwzięcia w tym wariancie na ludzi, rośliny, zwierzęta, siedliska przyrodnicze, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, krajobrazu, dobra materialne zabytki i formy ochrony przyrody (art. 66 ust. 1 pkt 6 oraz 6a ustawy). Jak podkreśla się w orzecznictwie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy i jest dowodem z dokumentu a zatem jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2015 r. II SA/Łd 238/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1214/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 192/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2013 r., II SA/Gd 725/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt: II SA/Gd 312/11). Niewątpliwie raport jest dowodem o szczególnej mocy, ale nie oznacza to, że jest on niewzruszalny. Oceniać należy cały raport (jego rzetelność i kompletność, ale też czy warianty przedsięwzięcia nie mają charakteru pozornego i który z wariantów w ocenie organów jest najkorzystniejszy dla środowiska przy uwzględnieniu kryteriów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2018 r. II OSK 2533/16 raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z zasadniczych dokumentów występujących w procedurze przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Treść raportu można rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest ściśle związane z wyborem pomiędzy poszczególnymi wariantami, które powinny zawierać dane o alternatywach jego realizacji. Słowo wariant oznacza inne opracowanie, wykonanie czegoś; odmianę, modyfikację, wersję. Kwestie praktyczne związane z treścią raportu dotyczą często "wariantowania". Obejmują one: lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne. Racjonalny wariant powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę.
Podkreślić wypada, iż sąd co prawda nie jest uprawniony do merytorycznej oceny raportu gdyż ocena taka wymaga wiedzy specjalistycznej (por; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r. II OSK 495/13 oaz z dnia 29 listopada 2017 r. II OSK 555/16), ocenia natomiast, czy uprawione i wyspecjalizowane organy administracji merytorycznej oceny (weryfikacji) raportu dokonały i czy z uzasadnienia decyzji wynika, że weryfikacja ta jest prawidłowa.
Przechodząc do kontroli w tym zakresie stwierdzić należy, iż w ocenie sądu organy obu instancji prawidłowej weryfikacji raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie kontroli wariantowości przedsięwzięcia, nie przeprowadziły. Jak mowa wyżej, przeprowadzona w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, weryfikacja raportu powinna dotyczyć w pierwszej kolejności wariantowości przedsięwzięcia i oceny czy wariant przyjęty do realizacji jest przy uwzględnieniu kryteriów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 6a wariantem najkorzystniejszym. Podkreślić należy, że rzeczą organu nie jest jedynie kontrola czy raport zawiera wymagane prawem warianty przedsięwzięcia, ale czy dokonany wybór wariantu jest optymalny oraz czy sam raport jest dokumentem wiarygodnym, dającym podstawę do wydania decyzji, czy też wymaga uzupełnienia gdyż np. przedstawione w nim warianty mają charakter pozorny. Żadnej oceny organ w tym zakresie nie przeprowadził.
Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. II OSK 1871/17 warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Przytoczyć można także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2018 r. IV SA/Po 1046/17 w którym wskazano, iż warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, przestrzenne zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, ponieważ stanowią one jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji uregulowanej w art. 6 ust. 1 p.o.ś.
Warto podkreślić, że organ administracji zatrudnia wyspecjalizowanych pracowników, którzy są władni ocenić czy raport jest pełny a proponowany przez autora raportu wariant faktycznie ma najkorzystniejszy przebieg. Jak zasadnie podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2020 r. II OSK 507/18 jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia. Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2019 r. II OSK 1216/19 podkreślono, iż opracowanie racjonalnego wariantu alternatywnego oprócz wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru jest obowiązkiem ustawowym, o którym stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i lit. b ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Można przyjąć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia, (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12, z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, LEX nr 2331249, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, z dnia 14 stycznia 2020 r. II OSK 507/18.
W ocenie sądu, przedstawione w raporcie oddziaływania na środowisko warianty realizacji przedsięwzięcia, mają charakter pozorny. Różnica w tych wariantach sprowadza się do lokalizacji na terenie działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym ubikacji typu Toj Toj (w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę) lub kontenera sanitarnego z dostępem do wody, która dostarczana może być w beczkach (jako wariant alternatywny). Jak mowa w wyżej przytoczonym orzecznictwie, wariantowość przedsięwzięcia będącego przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko musi dotyczyć rożnych sposobów realizacji przedsięwzięcia, ze względu na ich (różne) oddziaływania na środowisko. Warianty te dotyczyć mogą lokalizacji przedsięwzięcia, ale też sposobu jego realizacji (użytych technologii), zagospodarowania terenu, rozwiązań dotyczących obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów czy czasu realizacji. Nie do przyjęcia jest powielona z raportu oddziaływania na środowisko argumentacja organu, że wariantowość inwestycji jest trudna do określenia, gdyż lokalizacja inwestycji nie może ulec zmianie, ze względu na brak technicznej możliwości przeniesienia złoża w inne miejsce, a także że z uwagi na charakter działalności, jasne ramy i warunki jej prowadzenia poparte obowiązującymi wymaganiami prawnymi oraz ze względu na zastosowanie w planowanej inwestycji typowych dla tego rodzaju działalności rozwiązań nie analizowano innych rozwiązań technologicznych.
Brak możliwości zmiany lokalizacji przedsięwzięcia, nie wpływa na fakt, że wydobycie kopalin może odbywać się z użyciem różnych rozwiązań technicznych i w różnym czasie. Raport oddziaływania na środowisko, powinien opisywać trzy (nie dwa) warianty realizacji przedsięwzięcia, które w różny sposób oddziaływają na środowisko, z uwagi na użytą technologię wydobycia kopalin, czas w jakim wydobycie to powinno się odbywać, sposób transportu kopalin czy geometrii wyrobiska. Sprowadzenie wariantów przedsięwzięcia do lokalizacji ubikacji typu Toj Toj lub kontenera sanitarnego, jest pozorowaniem wskazywania różnych sposobów realizacji przedsięwzięcia, ze względu na oddziaływanie tych sposobów na środowisko. W ocenie sądu warianty przedstawione w raporcie i zaaprobowane przez organ są obojętne dla środowiska, a zatem sam raport był wadliwy i nie stanowił podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Odnośnie zarzutu sformułowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1251/21 jakoby zachodziła konieczność prowadzenia badań gleby obszaru objętego postępowaniem pod kątem zanieczyszczenia azbestem, co wynika z badań przeprowadzonych przez Pracownię Badań Środowiskowych wskazanych w postanowieniu Komendy Powiatowej Policji w D. T. z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia śledztwa, sąd w składzie rozpoznającym sprawę ponownie nie do końca ten zarzut podziela. W postanowieniu Komendy Powiatowej Policji w D. T. z dnia 17 grudnia 2021 r. wzmiankowano o azbeście którego obecność odnotowano na działce nr [...]. Przedmiotem postępowania było natomiast ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia na działkach nr [...] [...], [...] tj. na innych obszarach, niż działka na której stwierdzono wystąpienie azbestu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.