II SA/KR 1585/24

II SA/Kr 1585/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Joanna Człowiekowska
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art  3 ust 1 pkt 19 i art 26  ust 1 i  2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
art3  ust 1 i 2  , art 5
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 3 października 2024 r. nr SKO-OŚ-4170-85/24 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1585/24
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta Nowego Sącza decyzją z 30 lipca 2024 r., znak: WSR.6236.4.2024.RPK, wydaną m.in. na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587), nakazał posiadaczowi odpadów – Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie) usunięcie – tworzących nasyp o szerokości ok. 10 m, długości ok. 10 m i wysokości od 0,1 do 1,2 m – odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. działki nr [...] obr. [...] w N. przy rzece D. (własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie RZGW) przy zachowaniu wskazanych warunków, w tym m.in. przedłożenia w terminie 14 dni od zakończenia prac związanych z usunięciem odpadów dokumentów na okoliczność wykonania nałożonego obowiązku.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że informacja od Straży Miejskiej dała asumpt do tego, że 17 maja 2024 r. przeprowadzono z udziałem RZGW oględziny działki, która zgodnie z EGiB pozostaje w trwałym zarządzie RZGW. Ustalono tam składowanie gruzu budowlanego, drewna, tworzyw sztucznych (folie, butelki), puszek metalowych i papieru, co do których RZGW oświadczył, że nie poczuwa się do obowiązku ich usunięcia, bo nie przeszkadzają w spływie wód i nie znajdują się w korycie rzeki, a zostały nawiezione prawdopodobnie przez osoby trzecie. Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że działka jest w części pokryta wodami płynącymi rzeki i nie dokonano dla niej rozgraniczenia na grunty pokryte wodami i grunty przylegające. RZGW jako władający powierzchnią ziemi (art. 258 Prawa wodnego w zw. z art. 3 pkt 44 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach) mógłby zwolnić się z odpowiedzialności, gdyby wskazał, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot. Zwolnienie z odpowiedzialności nie może wynikać z tego, że obowiązki właściciela wód nie obejmują usuwania odpadów z terenów przybrzeżnych, a teren wzdłuż rzeki jest ogólnodostępny i nie ma prawnych możliwości jego zamknięcia. Co prawda gmina zapewnia czystość i porządek na swoim terenie i tworzy warunki niezbędne do ich utrzymania, ale usuwanie na koszt gminy dzikiego wysypiska, które nie znajduje się na nieruchomości gminnej, byłoby naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Organ pierwszej instancji podkreślił, że art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach nie dotyczy terenów otwartych, którymi włada inny podmiot.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 3 października 2024 r., znak: SKO-OŚ-4170-85/24, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie), orzekło w ten sposób, że uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części obejmującej nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów na okoliczność wykonania nałożonego obowiązku w terminie 14 dni od zakończenia prac związanych z usunięciem odpadów i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił tok rozumowania organu pierwszej instancji z tym zastrzeżeniem, że zwrot "w szczególności", o którym mowa w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach nie umożliwiał nałożenia dodatkowego obowiązku związanego ze sposobem wykazania wykonania obowiązku usunięcia odpadów, a zwłaszcza takiego, który jest nieprecyzyjny ("dokumenty").
W skardze na powyższą decyzję Skarb Państwa – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy skarżący jest posiadaczem-wytwórcą odpadów w rozumieniu art. 26 ustawy o odpadach;
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzeniu uzasadnienia niezgodnie z wymogami;
3) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia kontrolę, w szczególności niewyjaśnienie, czy adresatem decyzji jest skarżący w aspekcie jego ograniczonego prawa własności (posiadania terenów nad rzekami), a w zasadzie niemożliwości prawnej pełnego wykonywania prawa własności, jak to mogą czynić inne osoby fizyczne, osoby prawne czy też jednostki organizacyjne;
4) art. 9 i art. 11 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy w części decyzji organu pierwszej instancji;
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji zamiast jej uchylenia i umorzenia postępowania;
6) art. 8 k.p.a. w związku z art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przez przyjęcie zasady nierównego traktowania stron w znaczeniu formalnym i materialnym polegające na wydaniu decyzji wywołującej negatywne skutki prawne, podczas gdy do terenów położonych nad rzeką skarżący nie mógł wykonywać pełnego prawa własności (np. ogrodzenie przed dostępem osób trzecich).
W uzasadnieniu skargi powołał się na zasadę powszechnego korzystania z wód (art. 32 Prawa wodnego) i podkreślił, że sporne odpady nie znajdują się w korycie rzeki, lecz na terenach przybrzeżnych. Skarżącego obciąża obowiązek usuwania ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz wynikających z działalności człowieka (art. 227 ust. 3 pkt 4 Prawa wodnego), zaś gminę obciąża obowiązek zapobiegania zanieczyszczaniu terenów otwartych (art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Skarżone rozstrzygnięcie przełamuje wynikający z Prawa wodnego zamknięty katalog zadań skarżącego, skutkuje naruszeniem dyscypliny finansów publicznych i doprowadzi do sytuacji, w której destynowani do ochrony ludności przed powodzią pracownicy Wód Polskich będą biegać nad brzegami rzek z workami na śmieci. Skoro sporna działka jest terenem otwartym dla ludności i nie można jej ogrodzić (art. 232 Prawa wodnego), a w konsekwencji tereny nadrzeczne może zaśmiecać każdy, to skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za coś, czemu nie może przeciwdziałać. Zdaniem skarżącego Kolegium nie może nakładać na Skarb Państwa obowiązków o charakterze administracyjnym, bo nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Skarżący podkreślił, że nie może wydatkować środków publicznych na usuwanie odpadów, których nie wytworzył, natomiast gmina jest uprawniona do finansowania usuwania dzikich wysypisk (art. 6r ust. 2b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zadanie własne gminy finansowane przez opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może być finansowane po raz drugi z budżetu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Nie ma sporu między stronami co do następujących okoliczności:
1/ działka nr [...] obr. [...] w N. , częściowo pokryta wodami ( rzeka D. ) a częściowo stanowiąca grunty przylegające, zgodnie z rejestrem gruntów stanowi własność Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (RZGW);
2/ na części działki nie pokrytej wodami znajdują się odpady – gruz, drewno, puszki metalowe i papier tworzące nasyp o szerokości ok. 10 m, długości ok. 10 m i wysokości od 0,1 do 1,2 m;
3/ działka nie jest przeznaczona do składowania lub magazynowania odpadów;
4/ RZGW nie umieścił na działce odpadów i nie udało się ustalić, kto je tam umieścił.
Podmiot zarządzający działką uważa, że skoro odpady nie przeszkadzają w spływie wód i nie znajdują się w korycie rzeki, to w świetle prawa wodnego nie ma on obowiązku ich usunięcia. W ocenie skarżącego, obowiązek ten w odniesieniu do terenów otwartych spoczywa na Gminie, w świetle ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że obowiązek usunięcia odpadów nie wynika bezpośrednio z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2024.1087 t.j, dalej "p.w."), która reguluje powinności podmiotów przede wszystkim w stosunku do wód.
Bezpośrednio stosowanym aktem prawnym, który stanowi podstawę nałożenia obowiązku na skarżącego, jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2023.1587 t.j., dalej "u.o.").
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 i 19 u.o.:
Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
6) odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany;
19) posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 u.o.:
Art. 26. 1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
2. Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.
W niniejszej sprawie nie ustalono podmiotu, który złożył odpady na działce nr [...], w trwałym zarządzie RZGW. Zatem należało ustalić podmiot będący władającym powierzchnią ziemi, a to w związku z domniemaniem ustanowionym w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Organy prawidłowo wskazały, że jest to Skarb Państwa - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, wpisany do operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów /k.2 akt adm./. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 212 ust. 2 p.w. Wody Polskie wykonują prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, znajdujących się w obrębie działki ewidencyjnej, która obejmuje także śródlądowe wody płynące będące własnością Skarbu Państwa.
Jeśli zatem RZGW w Krakowie wykonuje w świetle powyższego przepisu - prawa właścicielskie w stosunku do działki nr [...] obr. [...] N. obejmującej tak wody płynące, jak i część nieruchomości nie pokrytą wodami, to jest bezsprzecznie władającym powierzchnią ziemi, gdzie złożono odpady, a zatem zgodnie z cytowanym domniemaniem posiadaczem odpadów zobowiązanym z mocy art. 26 u.o. do ich usunięcia. "W definicji posiadacza odpadu (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 2012 r. o odpadach), ustawodawca zawarł obowiązek posiadania odpadów, a więc faktyczne dysponowanie tymi odpadami. Dodatkowo, ustawodawca wprowadza domniemanie, że posiadaczem odpadów jest ten podmiot, który włada nieruchomością, na której znajdują się odpady. Na gruncie ustawy z 2012 r. o odpadach ustawodawca wymaga więc jedynie faktycznego posiadania odpadów – dzierżenia" (tak wyrok NSA z dnia 26 września 2024 r. III OSK 4877/21 LEX nr 3783304). Intencją ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Następstwem powyższego było wprowadzenie w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 2012 r. o odpadach instytucji domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Bez tak jednoznacznego określenia posiadacza odpadów realizacja celów ustawy byłaby znacząco utrudniona, a w niektórych przypadkach nawet niemożliwa. Zasadniczą intencją art. 26 ust. 2 tej ustawy jest skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi ( wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2024 r. III OSK 7295/21 LEX nr 3693334).
Podkreślenia wymaga, że obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Ciężar przeprowadzenia dowodu w celu obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie można też ciężaru dowodowego obalenia domniemania przenosić na organ. Organy nie są bowiem zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów, jeśli domniemany posiadacz nie przedstawi wiarygodnych dowodów w tym zakresie. Konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie, to jest wbrew woli właściciela nieruchomości ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2023 r. II SA/Gl 1088/23 LEX nr 3628373). "Przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. (...) Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie można ustalić podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za odpady, obowiązuje domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Jeśli domniemanie nie zostanie obalone, odpowiedzialność za odpady będzie ponosił władający powierzchnią ziemi, na której odpady się znajdują. Jeżeli odpady nie zostaną usunięte zgodnie z obowiązkiem wyrażonym w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania" (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r. III OSK 1904/22, LEX nr 3587519 oraz z dnia 4 października 2022 r. III OSK 1318/21 LEX nr 3416834).
Wobec faktu, że skarżący nie obalił domniemania, na nim jako na posiadaczu odpadów spoczywa obowiązek ich usunięcia. Tego obowiązku nie zmienia okoliczność, że z uwagi na zasadę powszechnego korzystania z wód ( art. 32 p.w.) nie może ogrodzić terenu, aby zapobiegać takim wydarzeniom. To, że w prawie wodnym przewidziano usuwanie przeszkód ze śródlądowych wód powierzchniowych, a nie z części nie pokrytej wodami, jest związane z przedmiotem regulacji prawa wodnego. Zgodnie bowiem z art. 1 p.w.: ustawa reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi.
Jednakże wspomniany już art. 212 ust. 2 p.w. nawiązał do wykonywania uprawnień właścicielskich przez Wody Polskie w części działki nie pokrytej wodami i w tym zakresie mamy do czynienia z działaniem innych ustaw, w tym ustawy o odpadach. Nietrafne jest bowiem stanowisko skarżącego zmierzające do wykazania, że na części działki nie pokrytej wodami, a pozostającej w trwałym zarządzie RZGW, obowiązki związane z usunięciem odpadów winna wykonywać gmina, a to w świetle ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2024.399 t.j., dalej "u.c.p.g."), a w szczególności z art. 3 ust. 2 tej ustawy. Należy wobec tego zacytować te przepisy:
Art. 3. 1. Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. 2. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:
pkt 1) tworzą warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewniają wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych;
pkt 11) zapobiegają zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych, w szczególności przez: zbieranie i pozbywanie się, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4, błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z dróg dla pieszych przez właścicieli nieruchomości oraz odpadów zgromadzonych w przeznaczonych do tego celu pojemnikach ustawionych na drodze dla pieszych.
Doktryna wskazuje tutaj na rzecz bardzo istotną, mianowicie że "Zakres ciążącego na gminach obowiązku zapewnienia czystości na ulicach, placach i terenach otwartych (art. 3 ust. 2 pkt 11) oraz przystankach komunikacyjnych (art. 3 ust. 2 pkt 12) wynika z regulacji zamieszczonych w art. 5 u.c.p.g. i w uwagach do tego ostatniego będzie omawiany" (Danecka Daria, Radecki Wojciech, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz do art. 3, publ. Lex/el.).
Zatem, żeby dowiedzieć się, jaki jest zakres obowiązku gminy, należy sięgnąć do wspomnianego art. 5 u.c.p.g., w zakresie ustępu 1-5.
"Art. 5.
1. Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:
1) wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych;
3) zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1;
3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków;
3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi;
4) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych;
5) realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.
1a. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne są przekazywane przez właścicieli nieruchomości gminnej jednostce organizacyjnej lub przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2.
2. Wykonywanie obowiązków, o których mowa w ust. 1, na terenie budowy należy do wykonawcy robót budowlanych.
3. Uprzątnięcie i pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z wydzielonych krawężnikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych, znajdujących się na terenie gminy, należy do obowiązków przedsiębiorców użytkujących te torowiska.
4. Obowiązki utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych należą do zarządu drogi. Do obowiązków zarządu drogi należy także:
1) zbieranie i pozbywanie się odpadów zgromadzonych w pojemnikach lub workach do tego przeznaczonych i utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów;
2) pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z dróg dla pieszych przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi publicznej;
3) uprzątnięcie i pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych, jeżeli zarząd drogi pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania pojazdów samochodowych na takiej drodze dla pieszych.
5. Obowiązki utrzymania czystości i porządku na terenach innych niż wymienione w ust. 1-4 należą do gminy. Do obowiązków gminy należy także uprzątnięcie i pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych, jeżeli gmina pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania pojazdów samochodowych na takiej drodze dla pieszych, oraz zbieranie i pozbycie się odpadów zgromadzonych w pojemnikach lub workach do tego przeznaczonych, umieszczonych na tej drodze dla pieszych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów".
Jak wyraźnie wskazano w ustępie 5 art. 5 – obowiązki utrzymania czystości i porządku na terenach innych niż wymienione w ust. 1-4 należą do gminy. Trzeba wobec tego zauważyć, że ustęp 1 art. 5 wymienia obowiązki właścicieli nieruchomości, zwalniając w tym zakresie gminę. Należy przy tym dodać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle ustawy RZGW Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie traktuje się jak właściciela nieruchomości ( trwały zarząd).
Z powyższego wynika zatem, że wskazane w ustawie obowiązki właścicieli nieruchomości na działce nr [...] obr[...] N. w zakresie utrzymania czystości i porządku spoczywają na skarżącym. Taki też pogląd wyrazili wspomniani wyżej autorzy komentarza do art. 5 u.p.c.g.(ubl. Lex/el): Mianowicie wypowiadając się odnośnie utrzymania czystości i porządku na terenach innych niż wymienione w ust. 1–4, czyli na terenach poza nieruchomościami stanowiącymi własność podmiotów innych niż gmina, poza terenami budów, poza torowiskami pojazdów szynowych, poza drogami publicznym wskazali: "Na tle pierwszej z tych sytuacji w praktyce pojawił się problem, do kogo należy utrzymanie czystości i porządku na terenach otwartych, stanowiących własność Skarbu Państwa, administrowanych przez regionalny zarząd gospodarki wodnej, takich jak tereny skarp wewnętrznych obwałowań rzeki, tereny zalewowe, międzywala oraz skarpy koryta kanału. Regionalny zarząd gospodarki wodnej argumentował, że są to tereny otwarte, do których wszyscy mają dostęp, a wobec tego art. 3 ust. 2 pkt 3 zobowiązujący gminy do zapobiegania zanieczyszczaniu m.in. terenów otwartych wskazuje, że utrzymanie czystości i porządku na takich terenach obciąża gminę. Rozważając ten problem , współautor naszego komentarza doszedł do wniosku, że jednak nie. Rozwiązania należy bowiem szukać nie w ogólnym przepisie art. 3 ust. 2 pkt 3, lecz w specjalnym przepisie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Regionalny zarząd gospodarki wodnej administrujący tymi terenami jest traktowany tak jak właściciel (art. 2 ust. 1 pkt 4), a zatem do niego należy utrzymanie czystości i porządku. Gminy są zobowiązane do utrzymywania czystości i porządku na terenach "innych niż wymienione w ust. 1–4 art. 5 ustawy", a teren administrowany przez regionalny zarząd gospodarki wodnej nie podpada pod tę kategorię, nie jest "inny" niż wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Pogląd ten nie stracił aktualności".
Jak z tego wynika, nie można, mówiąc o terenach otwartych własności Skarbu Państwa, w zarządzie Wód Polskich, przerzucać obowiązku utrzymania ich w czystości i porządku na gminę w świetle w/w ustawy. Podobnie, nie można poszukiwać odpowiedzialności gminy za usunięcie z nich odpadów - jeśli w świetle ustawy o odpadach to Wody Polskie zostaną uznane za posiadacza odpadów; w sytuacji, gdy zgodnie z art. 212 ust. 2 wykonują w stosunku do danego terenu uprawnienia właścicielskie.
Argumentacja związana z koniecznością utrzymania dyscypliny finansowej nie może skutkować tutaj zdjęciem obowiązku. Nawiasem mówiąc, na gminie również ciąży odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Wobec powyższego zasadnym jest, w świetle okoliczności sprawy, nałożenie obowiązku na posiadacza odpadów – zarządcę nieruchomości.
Końcowo należy zauważyć, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze. Organy zebrały w sposób wystarczający materiał dowodowy, oceniły go prawidłowo i należycie uzasadniły wydane decyzje. W efekcie zapadły prawidłowe, zgodne z prawem orzeczenia
Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.