II SA/Kr 1584/23

II SA/Kr 1584/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Monika Niedźwiedź /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2163/24 - Wyrok NSA z 2025-06-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2024 roku sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 778/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w K. jest postanowienie nr 778/2023 Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 roku stwierdzające, że zażalenie M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.
W dniu 20 stycznia 2023r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wydał postanowienie nr 70/2023, znak: PINB-I-5160.204.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina Liszki, oznaczonego na załączniku graficznym numerem 5 wstrzymał D. sp. z o.o. - inwestorowi robót – wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Za pismem z dnia 3 marca 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) przekazał Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) zażalenie M. P. – reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego T. O. na powyższe postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowieniem nr 777/2023 z dnia 9 października 2023r., znak: WOB.7722.69.2023.AJAN MWINB, po rozpatrzeniu wniosku P. M. P. - reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego T. O. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina Liszki, oznaczonego na załączniku graficznym numerem 5 wstrzymano D. sp. z o.o. — inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Następnie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie po przeprowadzeniu wstępnego postanowieniem nr 778/2023 z dnia 9 października 2023 roku stwierdził, że zażalenie M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.
Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, iż wysłana przez organ I instancji, za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłka, zawierająca postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42 adresowana do: P. M. P. została doręczona adresatowi w dniu 25 stycznia 2023r.
Zatem zażalenie na postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42 strona mogła złożyć najpóźniej w dniu 1 lutego 2023r. (dzień tygodnia: środa).
Wskazać w tym miejscu należy, iż zażalenie na postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42 oraz Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego -ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023r. (k: 8-10 akt WINB znak: WOB.7722.69.2023). Tym samym w ocenie MWINB bezspornym jest, iż uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a.
W świetle powyższego stwierdzić więc należy, że zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego złożenia, gdyż jego koniec nastąpił zgodnie z art. 57 k.p.a. z upływem dnia 1 lutego 2023r. (dzień tygodnia: środa - 7 dni od daty 25 stycznia 2023r.).
Nadmienić należy, iż wraz z zażaleniem M. P. został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po rozpatrzeniu wniosku M. P. - reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego T. O. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.204.22.42, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. (który w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań) oraz art. 141 § 2 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie.
Podkreślić należy, że rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym postanowienia ostatecznego, czyli postanowienia, które korzysta z wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości.
Organ zaznaczył, że złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (odwołania) ma ten skutek, że do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia (odwołania). Jednakże po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest obligatoryjne (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 23 lipca 201 Or., sygn. akt: I OSK 521/10; z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt: II OSK 271/10; z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt: II FSK 1663/10; z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: II GSK 151/12; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013r., sygn. akt: II OZ 141/13, z dnia 1 października 2009r., sygn. akt: I FSK 854/08, z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt: I FSK 214/10, z 8 lutego 2011 r., sygn. akt: II FSK 1785/09, z 23 lutego 2011 r., sygn. akt: II FSK 1342/10; z 29 lutego 2012 r., sygn. akt: II FSK 1663/10, z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt: II FSK 1248/12, wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 831/15, w Opolu z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt: II SA/Op 81/16, w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 743/17). Ponieważ zarówno postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jak i postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia mają charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od nich zażalenie (art. 134 k.p.a) "odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Brak jest natomiast (...) wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania tej czynności bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 13.12.2019 r., sygn. akt II OSK 278/18). Takich przesłanek nie można zrekonstruować na podstawie treści art. 134 Kpa (...) Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 Kpa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie (...)" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2020r., sygn. akt: I OSK 1565/20).
Skargę na powyższe postanowienie wniosła D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego D. S., w której podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez Organ postanowienia w niniejszej sprawie o numerze 777/2023 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia na decyzję Organu I Instancji;
b) art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia, pomimo iż Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, podczas gdy Skarżąca wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą. Skarżąca bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożyła ona zażalenie, czym spełniła przesłanki do przywrócenia terminu,
b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez Skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;
c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu Skarżącej, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa Skarżącej, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powodu bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Skarżąca spółka nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia nr 778/2023 Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 roku stwierdzającego, że zażalenie M. P. na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, które zostało skierowane do inwestora tych robót D. sp. z o.o. z siedzibą w M. .
Postanowienie to (nr 70/2023) zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem tj. działki nr [...].
Spóźnione zażalenie na postanowienie nr 70/2023 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. jak i M. P..
Wojewódzki Inspektor wydał zatem dwa rozstrzygnięcia dotyczące przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 775/2023 z dnia 9 października 2023 r., którym odmówił Skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.
Ponadto Wojewódzki Inspektor wydał postanowienie nr 777/2023 z dnia 9 października 2023 r., którym odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.
Następnie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 776/2023 z dnia 9 października 2023 r., którym stwierdzono, że zażalenie D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Ponadto Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 778/2023 z dnia 9 października 2023 r., którym stwierdzono, że zażalenie M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Wskazane postanowienie nr 778/2023 jest przedmiotem rozpoznawanej w tej sprawie skargi spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w M. . Skarga spółki D. dotyczy zatem stwierdzenia przez organ, że M. P. wniósł zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W tym miejscu trzeba wskazać, że kwestia czy M. P. wniósł zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia, nie dotyczy interesu prawnego Skarżącej spółki.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. II OZ 819/14). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II GW 13/11; z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II GW 15/11). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., sygn. II GZ 196/12).
W tej sytuacji skarżąca spółka nie ma legitymacji do złożenia niniejszej skargi w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dla złożenia skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi mieć zatem interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością.
Nie sposób jednak mówić o interesie prawnym Skarżącej spółki w zaskarżeniu postanowienia, którego przedmiotem jest stwierdzenie, że zażalenie M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 70/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: PINB-I-5160.204.22.42 zostało wniesione z uchybieniem terminu
Na koniec wyjaśnić należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżąca miała interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na postanowienie, która w ogóle jej nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś komentarz do art. 151 teza 6 [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016,).
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.