II SA/Kr 1583/23

II SA/Kr 1583/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Anna Kopeć
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 58 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 775/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 9 października 2023 r. znak WOB.7722.69.2023.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. jest postanowienie nr 775/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z 9 października 2023 r., znak: WOB.7722.69.2023.AJAN, odmawiające spółce D. sp. z o.o. z siedzibą w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (PINB) nr 70/2023 z 20 stycznia 2023 r., którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem 5 wstrzymano D. sp. z o.o. — inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Na powyższe postanowienie zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła D. Sp. z.o.o. w M. (skarżący) oraz M. P..
W uzasadnieniu tego zaskarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowienie PINB zostało skutecznie doręczone adresatowi czyli D. Sp.z.o.o. z siedzibą w M. w dniu 26 stycznia 2023 r. (vide k-22a akt administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru). Tym samym termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 2 lutego 2023 r. (czwartek). Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia D. Sp.z.o.o. złożyła na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r., tym samym uchybiono terminowi do dokonania tej czynności procesowej.
We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia jako przyczynę uniemożliwiającą dochowania terminu wskazał konieczność poszukania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Jak wskazano w piśmie z 22 lutego 2023 r.: "w związku z postępowaniem prowadzonym w mniejszej sprawie wydano postanowienie o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenie pracy przy przedmiotowym obiekcie. Postanowienie to zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika strony, D. sp. z o.o. powzięła informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie."
W ocenie MWINB skarżąca: D. sp. z o.o. z siedzibą w M. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ani też nie uprawdopodobniła, aby istniała taka przeszkoda, której strona nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazano, iż cyt.: Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. W ocenie MWINB wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Podane we wniosku z dnia 22 lutego 2023r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy skarżącej spółki, która nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.
Organ podkreślił, że względy organizacyjne przedsiębiorstwa strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiła przeszkody, której skarżąca spółka nie mogła przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Zatem aby przywrócić termin, strona powinna wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dopełnienie czynności.
W świetle powyższego MWINB uznał, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika spółki na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.
W świetle powyższego należy również wskazać, iż wątpliwy jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, iż w skarżonym postanowieniu strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.
Tym samym w ocenie MWINB nie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie opisane na wstępie postanowienie PINB. Wobec powyższego MWINB odmówił w trybie art. 59 § 2 k.p.a. przywrócenia uchybionego terminu.
Skarżacy w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił naruszenie:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy skarżący wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;
b) art 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;
c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa należącego do skarżącego - D. sp. z o.o., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie organu I Instancji zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Skarżący nie wniósł zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika skarżącego, powzięła ona informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie.
Ponadto zaznaczono, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając je w terminie 7-dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył on przedmiotowe zażalenie. Należy podkreślić, że skarżący nie został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a., Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W realiach niniejszej sprawy skarżącemu nie umożliwiono dokonania czynności, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Organ I Instancji zachował się zatem nielojalnie względem strony, a pierwszą czynnością w sprawie, o której skarżący został poinformowany, było doręczenie jej postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowanych przez organ I Instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z powodu jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 "p.p.s.a. - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga jest nieuzasadniona, z tego powodu, że skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 70/2023 z 20 stycznia 2023 r.
Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do przesądzenia czy okoliczności przedstawione przez skarżącego w skardze spełniają przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. i w związku z tym zasługiwały na przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia jak wyżej w terminie z powodów od niego niezależnych, obiektywnych a zatem niezawinionych. Okolicznościami uzasadniającymi przywrócenie terminu w badanej sprawie są w ocenie skarżącego: znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiło proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który przyjąłby sprawę.
Podstawą materialnoprawną zapadłego rozstrzygnięcia organu był przepis art. 58 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na podstawie ww. przepisu obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Wprowadzenie środka w postaci uprawdopodobnienia do wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest incydentalnym, wpadkowym charakterem tego postępowania w stosunku do toku postępowania zasadniczego. Z tego powodu ustawodawca przewiduje jedynie namiastkę dowodu, a weryfikacja twierdzeń zawartych we wniosku nie może przerodzić się w osobne postępowanie. Organ powinien jedynie ocenić prawdopodobieństwo określonego ciągu zdarzeń, a przeprowadzanie dowodów mających na celu weryfikację uprawdopodobnienia ograniczyć do niezbędnego minimum. Jedynie brak prawdopodobieństwa przywołanych we wniosku okoliczności powinien stać się przedmiotem ustaleń organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1654/11, orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").
Jednocześnie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 lutego 2012 r., III SA/Gl 972/11, CBOSA). Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych, a nie subiektywnych, mierników staranności. Pogląd, że winę strony w uchybieniu terminowi należy oceniać według jej subiektywnej oceny stanu rzeczy, z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i doświadczenia życiowego, nie może więc być zaaprobowany.
Dokonując zatem oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet za pomocą największego w danych warunkach wysiłku. W związku z tym od strony postępowania wymaga się szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak wyrok NSA z 2 marca 2023 r., II OSK 2322/20, z 7 grudnia 2022 r., I GSK190/19, publik CBOSA).
W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, że nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, stosując miernik należytej staranności, należy przyjąć, że skarżący wykazał się niedbałością w prowadzeniu swoich spraw. Zauważenia wymaga, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymaga szczególnej formy ani treści (art. 144 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a.). Wystarczające jest, że wynika z niego niezadowolenie strony lub osoby trzeciej z treści zaskarżonego postanowienia. Nie trzeba powoływać podstawy prawnej ani szczegółowego uzasadnienia. Są to oczywiście elementy wskazane, bo gwarantują lepszą ochronę interesu skarżącego i mogą mieć wpływ na rozpatrzenie zażalenia na jego korzyść. Jedyne wymogi formalne zażalenia to tylko ogólne wymogi, jakie muszą spełniać wszystkie pisma procesowe. Nadto wniesione zażalenie można następnie uzupełnić o dodatkowe uzasadnienie, wnioski lub dokumenty (zob. m.in. uzasadnienie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 maja 2017r., sygn. akt I SA/Wa 178/17). Wbrew twierdzeniom skarżącego względy organizacyjne przedsiębiorstwa, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie.
W świetle powyższego Sąd uznał za prawidłowe stanowisko MWINB wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącego na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Nie można bowiem uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.
Ze względu na powyższe skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.