II SA/Kr 1577/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego tartaku, uznając go za budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową.
Skarżąca J.S. wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę tartaku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, ale utrzymał w mocy nakaz rozbiórki, doprecyzowując jego treść. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także błędną kwalifikację obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że tartak stanowił budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a jego budowa w 2013 r. była samowolą budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała rozbiórkę obiektu budowlanego – tartaku – wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach nr ew. [...] i [...] w S. Tartak składał się z budynku blaszanego (garażowego), wiaty stalowej, płyty betonowej stanowiącej fundament, utwardzenia terenu płytami betonowymi monolitycznymi oraz prefabrykowanymi. Obiekty te zostały wybudowane w okresie od lipca do września 2013 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wszystkie te elementy tworzą całość techniczno-użytkową, stanowiącą budowlę – tartak, której budowa wymagała pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnych pomiarów, niewłaściwej oceny prawnej oraz naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że ocena samowoli budowlanej jest dokonywana według przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót, a w tym przypadku budowa tartaku bez pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną. Sąd odrzucił zarzuty skarżącej dotyczące błędnej kwalifikacji poszczególnych elementów jako odrębnych obiektów budowlanych, wskazując na definicję budowli jako całości techniczno-użytkowej. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące przepisów proceduralnych i materialnych są nieuzasadnione, a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, zespół tych obiektów stanowi budowlę będącą całością techniczno-użytkową, która wymagała pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że elementy tartaku są ze sobą funkcjonalnie powiązane i tworzą jedną budowlę, a nie odrębne obiekty. Definicja budowli jako całości techniczno-użytkowej obejmuje takie powiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (32)
Główne
u.p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa – Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 48 § ust. 2 pkt 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § ust. 83 ust. 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § ust. 2 pkt 2
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § ust. 83 ust. 2
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 29
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 30
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 3 § pkt 9
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 5
Ustawa – Prawo budowlane
ustawa nowelizująca u.p.b. z dnia 13 lutego 2020 r. art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 26 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 6 ust. 1
P.u.s.a. art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tartak stanowi całość techniczno-użytkową wymagającą pozwolenia na budowę. Budowa tartaku w 2013 r. była samowolą budowlaną, ocenianą według przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót. Niespełnienie obowiązków legalizacyjnych po wstrzymaniu robót budowlanych uzasadnia nakaz rozbiórki. Zawieszenie postępowania z powodu śmierci inwestora nie wyłączało możliwości wydania decyzji o rozbiórce po upływie terminu na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnych pomiarów poszczególnych elementów tartaku. Zarzuty dotyczące niewłaściwej kwalifikacji prawnej poszczególnych elementów jako odrębnych obiektów budowlanych. Zarzuty dotyczące oceny zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi według przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (wydanie decyzji mimo rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją). Zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 u.p.b. (niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego).
Godne uwagi sformułowania
ocena, czy dokonana została samowola budowlana, dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami nie można utożsamiać całości techniczno-użytkowej z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu przepisów k.c.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
sędzia
Sebastian Pietrzyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'całość techniczno-użytkowa' w kontekście budowli (tartaku), ocena samowoli budowlanej według przepisów z daty wykonania robót, zasady prowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku śmierci inwestora."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja pojęcia 'całość techniczno-użytkowa' może być stosowana do podobnych zespołów obiektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i złożoności przepisów Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście definicji budowli jako całości techniczno-użytkowej. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne.
“Tartak bez pozwolenia: Sąd wyjaśnia, co jest budowlą i kiedy grozi rozbiórka.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1577/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-02-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Niedźwiedź Sebastian Pietrzyk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję nr 473/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 października 2024 r. znak: WOB.7721.122.2024.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją nr 39/2024, znak: PINB.7355.II.9.BS.2014.RL, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.) i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 – dalej jako: ustawa nowelizująca u.p.b. z dnia 13 lutego 2020 r.), nakazał J. S. (dalej jako: odwołująca się lub skarżąca) dokonać rozbiórki obiektu budowlanego – tartaku – wybudowanego na działkach nr ew. [...] i [...] w S. bez wymaganego pozwolenia, polegającej na: - rozbiórce budynku blaszanego o wymiarach 4,90 x 6,80 m, w którym znajdują się urządzenia do ostrzenia pił taśmowych do traka (oznaczonego nr 2 na szkicu terenu), - rozbiórce wiaty o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 x 15,00 m stanowiącej zadaszenie nad trakiem (oznaczonej nr 3 na szkicu terenu), - rozbiórce płyty betonowej o wymiarach 4,65 x 5,00 m stanowiącej fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych (oznaczonej nr 4 na szkicu terenu), - rozbiórce utwardzenia terenu w postaci płyty betonowej monolitycznej o wymiarach 4,00 x 10,20 m (oznaczonego nr 5 na szkicu terenu), - rozbiórce utwardzenia terenu wykonanego z płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2 (oznaczonego nr 1 na szkicu terenu). W uzasadnieniu decyzji podano, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2013 r. stwierdzono, że na działkach nr [...] i [...] położonych w S. został wybudowany budynek blaszany o wymiarach 4,90 x 6,80 m, wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 x 15,00 m stanowiąca zadaszenie nad trakiem, płyta betonowa o wymiarach 4,65 x 5,00 m stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych oraz utwardzenie terenu w postaci płyty betonowej monolitycznej o wymiarach 4,00 x 10,20 m i płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2. Obiekty te zostały wybudowane w okresie od lipca do września 2013 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i były technicznie i użytkowo ze sobą powiązane, stanowiąc tartak. Inwestorami budowy byli J. S. i J. S.. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej u.p.b. z dnia 13 lutego 2020 r. postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane obowiązujących przed dniem wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej. Powołując się na treść art. 28 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym przed ww. nowelizacją organ wskazał, że w katalogu robót wykazanych w art. 29-31 u.p.b. budowa obiektów tartacznych nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym budowa przedmiotowego tartaku stanowiła samowolę budowlaną polegającą na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co uzasadniało wszczęcie postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 u.p.b. Organ podał, że postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b., wstrzymał roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu budowlanego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. dokumentów legalizacyjnych wynikających z art. 48 ust. 3 u.p.b. Dokumenty te nie zostały przedłożone. W dniu 14 października 2014 r. wpłynął wniosek inwestorów o przeprowadzenie ponownej wizji na ww. działkach, gdyż część obiektów została rozebrana oraz o umorzenie postępowania w tym zakresie. Domagali się ustalenia, czy i jakie obiekty winny zostać objęte postępowaniem i wyznaczenie ewentualnego terminu do przedłożenia dokumentacji lub przywrócenie terminu do jej złożenia. Organ I instancji w dniu 28 listopada 2014 r. przeprowadził ponowne oględziny przedmiotu postepowania, w wyniku których ustalił, że stan na gruncie od daty poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2013 r. nie uległ zmianie, tj. żaden z obiektów nie został rozebrany. W dniu 3 grudnia 2014 r. wpłynął wniosek inwestorów z dnia 1 grudnia 2014 r. o przywrócenie terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych do dnia 30 kwietnia 2015 r., zaś organ I instancji postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. przywrócił termin przedłożenia dokumentów - do dnia 30 kwietnia 2015 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że pomimo zmiany terminu, dokumenty nie zostały przedłożone. Dlatego też organ I instancji wystosował do stron pismo w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Następnie w dniu 8 grudnia 2015 r. wpłynął wniosek inwestorów o przedłużeniu terminu do zapoznania się z aktami sprawy w związku z czym organ I instancji ponownie zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W dniu 15 grudnia 2015 r. wpłynął wniosek J. S. o zawieszenie postępowania z powodu śmierci jej męża J. S., będącego uczestnikiem prowadzonego postępowania. Organ I instancji postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. zawiesił prowadzone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 2 czerwca 2022 r. podjął je z urzędu, ustalając, że jedynym właścicielem działek objętych inwestycją pozostaje J. S.. W dniu 24 czerwca 2022 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny, które wykazały, że stan zabudowy nie uległ zmianie od daty poprzednich oględzin, które miały miejsce w dniu 28 listopada 2014 r. Następnie PINB podał, że w dniu 15 lipca 2022 r. wpłynął do organu wniosek J. S. o wyłączenie do odrębnego rozpoznania budowy garażu blaszanego bez wymaganego pozwolenia, w którym to wniosku podano, że garaż nie jest związany z obiektem budowlanym, jakim są urządzenia tartaczne, a w obiekcie tym obecnie garażowany jest samochód i są przechowywane sprzęty ogrodnicze i domowe. Dlatego też organ I instancji w dniu 31 sierpnia 2023 r. przeprowadził kolejne oględziny, które wykazały, że w budynku garażowym znajdowały się magazynowane piły taśmowe oraz urządzenia służące do ostrzenia pił tartacznych, co było związane z prowadzoną działalnością tartaczną. Dlatego też organ I instancji nie znalazł podstaw do wyłączenia przedmiotowego budynku blaszanego z prowadzonego postępowania. Wobec powyższego, ponieważ inwestor nie przedłożył żadnego z wymaganych dokumentów legalizacyjnych wynikających z art. 48 ust. 3 u.p.b., zachodziła podstawa do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 u.p.b., czyli wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wniosła J. S., wnioskując o uchylenie kwestionowanej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę powinna być oceniana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Jednocześnie zarzucono, że organ z dwóch drobnych budowli i utwardzenia terenu stworzył tartak, ku czemu – zdaniem odwołującej się – nie było zasadnych podstaw, zwłaszcza do rozbijania utwardzenia terenu na trzy obiekty, gdyż na gruncie stanowiło to zwykłe utwardzenie terenu. W tym zakresie podniesiono również, że w ocenie odwołującej się, oznaczona nr 5 płyta monolityczna nie znajdowała się w tym miejscu, w jakim zaznaczono to na szkicu, a w miejscu oznaczonym nr 5 znajdowała się normalnie utwardzona część terenu. Ponadto zdaniem odwołującej się, w przedmiotowej sprawie nie mogło być wątpliwości, że budynek blaszany, jakiego rozbiórki domagał się organ I instancji miał powierzchnię nieprzekraczającą 35 m2 i był on usytuowany na działce budowlanej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, a w związku z tym w świetle obowiązujących przepisów nie mógł być on objęty decyzją o rozbiórce. Dodatkowo strona odwołująca się zarzuciła błędy w przeprowadzonych pomiarach wiaty i ustaloną w ich następstwie jej powierzchnię na 57,75 m2, która – w ocenie odwołującej się – przy prawidłowych pomiarach nie przekraczałaby 50 m2 i przy tak ustalonej jej powierzchni nie wymagałaby pozwolenia na budowę. Jednocześnie odwołująca się, powołując się na art. 29 ust. 4 pkt 4 u.p.b. zakwestionowała, aby utwardzenie gruntu na działce budowlanej mogło prowadzić do powstania samodzielnego obiektu budowlanego i tym samym, aby konieczne było uzyskanie w tym przedmiocie pozwolenia na budowę. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 473/2024 z dnia 10 października 2024 r., znak: WOB.7721.122.2024.JKUR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz.725 z późn.zm) i art.25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r poz.471), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 7 marca 2024 r., uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nakazaniu inwestorowi, będącemu także właścicielem działek ewid. nr [...] oraz [...], w miejscowości S. – J. S. rozbiórki obiektu budowlanego – tartaku – wykonanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na ww. działkach polegającej na: - rozbiórce budynku blaszanego w formie typowej dla garażu blaszanego o wymiarach 4,90 m x 6,80 m, w którym znajdują się urządzenia do ostrzenia pił taśmowych do traka (oznaczonego nr 2 na szkicu stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji), - rozbiórce wiaty o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 x 15,00 m stanowiącej zadaszenie pod trakiem (oznaczonej nr 3 na szkicu stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji), - rozbiórce płyty betonowej o wymiarach 4,65 m x 5,00 m stanowiącej fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych (oznaczonej nr 4 stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji), - rozbiórce utwardzenia terenu w postaci płyty betonowej o wymiarach 4,0 m x 10,20 m (oznaczonego nr 5 na szkicu stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji), - rozbiórce utwardzenia terenu wykonanego z płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2 (oznaczonego nr 1 na szkicu stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, odnosząc się do podstaw prawnych wydanej decyzji podkreślił, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), której art. 6 przewidywał, że "do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe", a wobec tego wskazano, że w dacie nakładania obowiązku postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. przez organ I instancji zastosowanie miały przepisy u.p.b. przed wspomnianą nowelizacją. Z uwagi na obowiązującą od dnia 1 stycznia 2017 r. ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255), zmieniającą brzmienie niektórych przepisów u.p.b., w tym art. 36a, art. 48 i art. 49b u.p.b., zgodnie z art. 26 ust. 2 tej ustawy: "w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Organ odwoławczy wyjaśnił także, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy z art. 25 ustawy nowelizującej u.p.b. z dnia 13 lutego 2020 r. "do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Tym samym, mając na uwadze powyższe unormowania oraz z uwagi na fakt, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 39 ww. ustawy, a także, że postępowanie prowadzone było w trybie art. 48 u.p.b., organ II instancji podkreślił, że zastosowanie w niniejszej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną znajdowały przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją. Następnie organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości S. usytuowany był tartak, w skład którego wchodziły: budynek blaszany o wymiarach 4,90 m x 6,80 m, w którym znajdowały się urządzenia do ostrzenia pił taśmowych do traka, wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 m x 15,00 m stanowiąca zadaszenie pod trakiem, płyta betonowa o wymiarach 4,65 m x 5,00 m stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych, utwardzenie terenu w postaci płyty betonowej o wymiarach 4,00 m x 10,20 m oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, w tak ustalonym stanie sprawy należało przyjąć, że był to obiekt budowlany – budowla składająca się z elementów tworzących całość techniczno-użytkową. Zdaniem organu II instancji, dokumentacja fotograficzna oraz treść protokołów z czynności kontrolnych i oględzin potwierdzały, że płyta betonowa o wymiarach 4,65 m x 5,00 m stanowiła fundament pod urządzenie do podawania bali, natomiast utwardzenie terenu było związane z budynkiem blaszanym oraz wiatą stanowiącą zadaszenie pod trakiem, stanowiąc swoistego rodzaju do nich dojazd (zaznaczono przy tym, że na fotografiach dołączonych do protokołu z oględzin z dnia 31 sierpnia 2023 r. widoczny był ciągnik rolniczy przewożący bal drewniany poruszający się po ww. utwardzeniu, zaś na fotografiach z dnia 22 listopada 2023 r. na utwardzeniu koło wiaty składowane były deski drewniane). Ponadto podniesiono, że jak wynikało z protokołu z oględzin z dnia 31 sierpnia 2023 r. w budynku blaszanym (określanym przez organ I instancji także garażem blaszanym) znajdowały się piły do traku oraz urządzenia do ostrzenia pił. Jednocześnie dodano, że w ww. protokole z oględzin z dnia 31 sierpnia 2023 r. wskazano, iż "ustalono, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w okresie od lipca do września 2013 r. i są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie przeróbki drewna", a protokół ten został podpisany bez uwag przez pełnomocnika odwołującej się. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, uwzględniając całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a zwłaszcza dokumentację fotograficzną można było bezsprzecznie stwierdzić, że budynek blaszany, wiata o konstrukcji stalowej stanowiąca zadaszenie nad trakiem, płyta betonowa stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych, utwardzenie terenu w postaci płyty betonowej oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt prefabrykowanych były ze sobą powiązane technicznie i użytkowo stanowiąc budowlę – tartak, który mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej związanej z przeróbką drewna i takie też było jego wykorzystanie, co – zdaniem organu II instancji – potwierdzały ustalenia zawarte w protokole z dnia 31 sierpnia 2023 r. Stąd też w ocenie organu odwoławczego, wszystkie ww. obiekty znajdujące się na ww. działkach stanowiły zespół technologicznie i użytkowo powiązanych ze sobą elementów służących działalności tartacznej. Organ II instancji podkreślił przy tym, iż nie wyklucza, że każdy z tych elementów może stanowić samodzielny obiekt, jednak niekoniecznie może być samodzielnie wykorzystywany do celu prowadzenia działalności tartacznej. Na poparcie swojej argumentacji organ odwoławczy przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do tego, co należy rozumieć pod pojęciem "całości techniczno-użytkowej". Jednocześnie zaś organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że skoro ustawodawca definiuje budowlę jako całość techniczno-użytkową, zarazem zaznaczając w odniesieniu do niektórych obiektów, że budowlę stanowią tylko części, które nie są odrębne pod względem technicznym, to wyróżnia w budowli części budowlane i niebudowlane. Organ odwoławczy podał, że przez całość techniczną rozumie całość spójną pod względem technicznym, a zatem wykonaną w tej samej technice i z tego względu za budowlę uznaje fundamenty pod maszyny, a maszyn, dla których ten fundament został wykonany już za budowlę nie uważa, choć sam fundament, bez posadowienia na nim maszyny, nie będzie pozwalał przedsiębiorcy na prowadzenie produkcji. Dla uznania budowli za całość techniczno-użytkową nie ma przy tym znaczenia cel prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, a jedynie funkcjonalność obiektu budowlanego jako całości, z punktu widzenia techniki wykorzystywanej w budownictwie, co oznacza, że użyte w definicji budowli określenie całość techniczno-użytkowa odnosić należy wyłącznie do budowli jako obiektu budowlanego. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, uznać należało, że budynek blaszany (zwany przez organ I instancji także garażem blaszanym), wiata o konstrukcji stalowej, płyta betonowa stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali, utwardzenie terenu w formie płyty betonowej oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych zlokalizowane na ww. działkach zostały prawidłowo sklasyfikowane przez organ I instancji jako tartak. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji powołując się na przepisy art. 28 ust. 1, art. 29 i art. 30 u.p.b. wskazał, że budowa budynku blaszanego, wiaty w konstrukcji stalowej, płyty betonowej stanowiącej fundament pod urządzenie do podawania bali, utwardzenia terenu w postaci płyty betonowej oraz utwardzenia wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych, w takiej konfiguracji nie podlegały wyłączeniu z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na moment rozpoczęcia robót budowlanych przy budowie ww. tartaku, tj. na okres lipca 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ocena czy miała miejsce samowola budowlana jest zawsze dokonywana według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania. Podkreślono przy tym, że przedmiotowa inwestycja jako funkcjonalna całość (a nie każdy element z osobna) obejmowała szereg różnych robót, które nie były ujęte w katalogu art. 29 i art. 30 u.p.b. Tym samym w ocenie organu II instancji, w realiach przedmiotowej sprawy stwierdzić należało, że zrealizowanie przedmiotowej budowli – tartaku wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której jednak nie uzyskano. Stąd też zaznaczono, że organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w sprawie legalności ww. budowli – tartaku w trybie art. 48 u.p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji, którego treść następnie przywołano. Powołując się na ww. unormowania, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r., w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., nakazał inwestorom wstrzymać roboty budowlane i przedłożyć w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. określone w tym postanowieniu dokumenty legalizacyjne. WINB zaznaczył, że postanowienie to zostało inwestorom doręczone zastępczo w dniu 14 lutego 2014 r. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku inwestorów z dnia 1 grudnia 2014 r. o przywrócenie terminu na przedłożenie dokumentacji legalizacyjnej, organ I instancji postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. przywrócił termin na przedłożenie dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia z dnia 12 lutego 2014 r. i zobowiązał inwestorów do przedłożenia dokumentów w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. Dodano przy tym, że z akt sprawy wynikało, iż postanowienie to zostało odebrane przez pełnomocnika inwestorów w dniu 16 lutego 2024 r. Kolejno wskazano, że jak wynikało z akt sprawy, organ I instancji w związku ze śmiercią jednego z inwestorów, tj. J. S. postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. zawiesił postępowanie administracyjne, a następnie postanowieniem z dnia 2 czerwca 2022 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wobec powyższego, organ odwoławczy wskazał, że w tak ukształtowanym stanie sprawy termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych upłynął w dniu 30 kwietnia 2015 r., zaś J. S., będący jednym z adresatów postanowienia z dnia 12 lutego 2014 r. wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych i nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, zmienionego następnie postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., zmarł w dniu 4 grudnia 2015 r., a więc już po wydaniu ww. postanowień, jednak z uwagi na treść art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ I instancji był zobligowany do zawieszenia postępowania, co nastąpiło na mocy postanowienia z dnia 15 stycznia 2016 r. Następnie organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynikało, iż po zawieszeniu postępowania, organ I instancji włączył do akt postępowania aktualne wydruki z ksiąg wieczystych dla ww. działek, z których wynikało, że obecnie jedynym właścicielem ww. nieruchomości jest odwołująca się, która to okoliczność stanowiła podstawę do podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2022 r. W ocenie organu II instancji, powołującego się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, skoro przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania upłynął termin wyznaczony w postanowieniu wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., to zachodziła sytuacja określona w art. 48 ust. 4 u.p.b. Organ odwoławczy nadmienił też, że termin, o którym stanowi art. 48 ust. 1 pkt 2 u.p.b. jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany, zwracając także uwagę, że wypełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem nawet po upływie terminu określonego w postanowieniu, o ile organ nie podejmie kolejnych rozstrzygnięć, w dalszym ciągu umożliwia uznanie przez organ wypełnienia obowiązków i daje podstawę do legalizacji zabudowy. Wobec powyższego, organ II instancji podkreślił, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie miało ten skutek, że w istocie w tym okresie wyłączona była możliwość wydania przez organ I instancji decyzji kończącej postępowanie, co nie oznaczało jednak, że w okresie zawieszenia odwołująca się nie mogła przedłożyć chociażby częściowo żądaną dokumentację legalizacyjną, jeżeli jej wolą byłoby zalegalizowanie spornego obiektu. Do dnia wydania decyzji odwołująca się nie przedłożyła żadnego z dokumentów legalizacyjnych żądanych postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r., pomimo, że inwestorzy wyrażali wolę zalegalizowania spornego obiektu, czemu dali wyraz w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r., w którym zwrócili się o przywrócenie terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r. W dalszej kolejności organ odwoławczy, odnosząc się także do zarzutów odwołania zmierzających do wykazania, że w realiach przedmiotowej sprawy nie było w istocie podstaw do przyjęcia, że była to budowla w postaci tartaku, ale szereg obiektów mogących niezależnie istnieć od siebie i podlegających z tego tytułu różnej reglamentacji prawnobudowlanej, wskazał, że w jego ocenie sporna inwestycja jako funkcjonalna całość (a nie każdy element z osobna) obejmowała szereg różnych robót, które nie były ujęte w katalogu art. 29 i art. 30 u.p.b. Jednocześnie odnosząc się do wzmiankowanego w piśmie z dnia 14 lipca 2022 r. budynku blaszanego zwanego przez odwołującą się garażem blaszanym i służącego, według odwołującej się, do garażowania samochodu i przechowywania sprzętów ogrodniczych i domowych, organ II instancji podniósł, że w dniu 31 sierpnia 2023 r. miały miejsce oględziny, w trakcie których ustalono, że na ww. działkach znajduje się garaż blaszany o wymiarach 4,90 x 6,80 m (w obiekcie znajdują się piły do traku oraz urządzenie do ostrzenia pił). Dodano przy tym, że w protokole z ww. oględzin wskazano, że ustalono, iż przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w okresie od lipca do września 2013 r. i były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie przeróbki drewna. Podkreślono przy tym, że protokół z ww. oględzin został podpisany bez zastrzeżeń przez pełnomocnika odwołującej się. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie sposób było dać wiarę wyjaśnieniom zawartym w piśmie odwołującej się z dnia 14 lipca 2022 r. oraz w odwołaniu. Zdaniem organu II instancji, argumentacja ta była aktualnym stanowiskiem odwołującej się związanym z koniecznością rozbiórki spornego obiektu, przy czym dla organu nie było to stanowisko wiarygodne, w przeciwieństwie do treści protokołu z oględzin – przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2023 r. oraz w dniu 24 czerwca 2022 r. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, wobec faktu, że do dnia 30 kwietnia 2015 r. nie przedłożono żądanych dokumentów legalizacyjnych, ani dokumenty te nie zostały też przedłożone na późniejszych etapach postępowania, należało stwierdzić, że organ I instancji był zobligowany do zastosowania art. 48 ust. 4 u.p.b. i wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, będącego przedmiotem postępowania wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że w odwołaniu odwołująca się nie wyraziła woli legalizacji spornego obiektu, ani też na etapie postępowania odwoławczego nie przedłożyła żadnego z dokumentów legalizacyjnych. Jednocześnie organ odwoławczy powołując się na treść art. 52 u.p.b. wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż inwestorami spornego obiektu byli J. S. i J. S., będący także adresatami postanowienia z dnia 12 lutego 2014 r. o wstrzymaniu robót budowlanych stanowiących pierwszy etap procedury legalizacyjnej, ale ze względu na śmierć drugiego z ww. inwestorów zasadnie skierowano obowiązek wykonania rozbiórki na odwołującą się, będącą jedną z inwestorów rzeczonych robót budowlanych oraz właścicielką ww. działek, na których usytuowany był przedmiot postępowania. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie należało przyjąć, że decyzja organu I instancji była co do zasady prawidłowa. Niemniej jednak organ II instancji zaznaczył, że kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy z uwagi na dostrzeżone omyłki pisarskie w sentencji kwestionowanej decyzji, które mogły wzbudzać wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia. W tym zakresie zaznaczono, że po pierwsze organ I instancji w sentencji kwestionowanej decyzji wskazał, że sporny tartak jest usytuowany na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości S., przy czym jak wynikało z akt sprawy przedmiotowy obiekt faktycznie usytuowany był na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w ww. miejscowości i takie też usytuowanie odzwierciedlono na załączniku do zaskarżonej decyzji. Dodano przy tym, że wzmiankowany załącznik stanowił integralną część zaskarżonej decyzji i de facto został nim uczyniony szkic sytuacyjny sporządzony w trakcie czynności oględzin w dniu 31 sierpnia 2023 r. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy koniecznym było sporządzenie stosownego załącznika graficznego, tak aby nie było żadnych wątpliwości co do zakresu nałożonego obowiązku. Ponadto organ II instancji zaznaczył, że po zestawieniu treści załącznika z sentencją zaskarżonej decyzji, dostrzegł pewną nieścisłość noszącą znamiona omyłki pisarskiej polegającej na niezamierzonym użyciu wyrazu, a mianowicie wskazano, że organ I instancji nakazał m.in. rozbiórkę utwardzenia terenu w postaci płyty betonowej monolitycznej o wymiarach 4,0) x 10,20 m (oznaczonego nr [...] na szkicu terenu), zaś pod numerem 5 na załączniku graficznym opisano obiekt jako płyta betonowa. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że z protokołów z czynności oględzin wynikało, iż w istocie w oznaczonym miejscu znajdowała się płyta betonowa, a w sentencji zaskarżonej decyzji mylnie dookreślona została ona jako płyta monolityczna i z racji tego, że omyłka ta mogła budzić wątpliwości została także usunięta poprzez reformację orzeczenia organu I instancji. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że doprecyzowano też, iż wzmiankowany w sentencji budynek blaszany ma formę typową dla garażu blaszanego. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowe rozstrzygnięcie mieściło się w normie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na wydanie przez organ decyzji w ramach tej samej podstawy materialnoprawnej, tj. art. 48 u.p.b. i zarazem nie naruszało art. 139 i art. 15 k.p.a., co – w ocenie organu II instancji – znajdowało również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skargę na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca – J. S., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego to jest: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i rozpatrzenie w sposób wystarczający materiału dowodowego w sprawie, - art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przyczynieniu ustaleń faktycznych dokonanie ustaleń sprzecznych z dowodami przedłożonymi w sprawie, 2. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego to jest: - art. 48 ust. 1 u.p.b., poprzez jego błędną interpretację. 1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z dnia 19 marca 2014 r., a następnie decyzji z dnia 13 sierpnia 2014 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję pomimo, iż niniejsza sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją administracyjna, a to decyzją z dnia 21 grudnia 2004 r. 2. naruszenie art. 103 ust. 2 u.p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumentację przedstawioną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały zgodnie z prawem, a skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, poczynić należy na wstępie kilka uwag o charakterze ogólniejszym. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie powołanych art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślić jednak trzeba, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Ponadto przeprowadzane dowody muszą mieć przymiot istotności dla rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania merytorycznym orzeczeniem. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeśli zatem organ na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania może dokonać ustalenia stanu faktycznego niebudzącego wątpliwości, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu (por. np. uzasadnienia do wyroków NSA: z dnia 11 lutego 2014 roku, sygn. II OSK 2191/12, z dnia 14 kwietnia 2015 roku, sygn. I GSK 830/13, z dnia 21 lipca 2016 roku, sygn. I FSK 808/16, z dnia 8 grudnia 2017 roku, sygn. I OSK 1214/17, z dnia 18 września 2019 roku, sygn. II GSK 2374/17, z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18). Niezależnie trzeba wskazać, że zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy zatem uwzględnić specyfikę danej sprawy, jej inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art.48 ust.1 pkt 1 w zw. z art.48 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.725) w zw. z art.25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. Zgodnie z przepisami art.48 ust.1 pkt 1 pr. bud. w brzmieniu sprzed wejścia w życie noweli z dnia 13 lutego 2020 r., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust.2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (ust.3). Stosownie zaś do art.48 ust.4 pr. bud., w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Tak więc te przepisy wytyczały ramy koniecznego do przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego. Wszystkie fakty niezbędne do zastosowania powyższych przepisów zostały ustalone. Jak wynika z ustaleń organu nadzoru budowlanego II instancji na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości S. usytuowany jest tartak, w skład którego wchodzą: budynek blaszany w formie typowej dla garażu blaszanego o wymiarach 4,90 m x 6,80 m, w którym znajdują się urządzenia do ostrzenia pił taśmowych do traka (oznaczony nr 2 na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji), wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 x 15,00 m stanowiąca zadaszenie nad trakiem (oznaczona nr 3 na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji), płyta betonowa o wymiarach 4,65 m x 5,00 m stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych (oznaczona nr 4 stanowiącym załącznik do decyzji), utwardzenie terenu w postaci płyty betonowej o wymiarach 4,0 m x 10,20 m (oznaczone nr 5 na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji), utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2 (oznaczone nr 1 na szkicu stanowiącym załącznik do decyzji). Jak ustalono w kontrolowanej sprawie powyższe obiekty wykonano w okresie od lipca do września 2013 r. Organy nadzoru uznały, że zrealizowanie przedmiotowej budowli - tartaku wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestorzy J. S. i jej mąż J. S. nie uzyskali dla przedmiotowego obiektu budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe ustalenia organów, dokonane zostały m.in. w oparciu o przeprowadzone kontrole (co potwierdzają protokoły kontroli oraz zgromadzony w aktach materiał fotograficzny). Ustalenia te nie budzą wątpliwości. J. S. i J. S. podpisali protokół kontroli z dnia 22 11.2013 r. bez zastrzeżeń. Po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu z dnia 12.02.2014 r. nie kwestionowali ustaleń w nim zawartych, wnosząc jedynie o ponowne oględziny, twierdząc, że część obiektów zostało już rozebranych. J. S. podpisał bez zastrzeżeń protokół z dnia 28.11.2014 r. W dniu 1 grudnia 2014 r. pełnomocnik inwestorów złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych, przedstawiając argumenty związane ze złym stanem zdrowia J. S.. W piśmie tym nie zakwestionowano ustaleń organu. Kolejny protokół oględzin z dnia 24.06.2022 r. podpisany został przez J. S. i adwokata ją reprezentującego także bez zastrzeżeń. Również kolejny protokół oględzin przeprowadzonych na żądanie inwestora w dniu 31.08.2023 r., w którym ponownie wpisano wymiary samowolnie wykonanych obiektów, został bez uwag podpisany przez reprezentującego inwestorkę adwokata. Dopiero w odwołaniu zakwestionowano prawidłowość dokonanego pomiaru wiaty, twierdząc że gdyby pomiar wykonano nie jako rzut dachu, ale według obrysu słupów konstrukcyjnych, to miałaby ona powierzchnię mniejszą niż 50 m2 i nie wymagałaby pozwolenia na budowę. Zarzut ten powtórzony został w skardze. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. nie są uzasadnione. W uzasadnieniu skargi, tak jak w odwołaniu zarzucono, że zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę powinna być oceniana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Wyjaśnić zatem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechne jest stanowisko, w myśl którego ocena, czy dokonana została samowola budowlana, dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2018 r., sygn. II OSK 109/18, dostępne w CBOiS pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do samowoli budowlanej dochodzi m.in. wtedy, gdy obiekt budowlany jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe oznacza, że organy nadzoru budowlanego oceniając zaistnienie samowoli budowlanej mają obowiązek sięgnięcia do przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie realizacji obiektu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (np. wyroki NSA 23 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1879/17, 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10 – dostępne w CBOiS pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawdopodobnie dlatego w skardze przywołany został pogląd, że zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę powinna być oceniana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Ma on jednak znaczenie dla dokonywania oceny wymaganej przepisem art.48 ust.2 Prawa budowlanego, czyli czy w sprawie można zastosować procedurę legalizacyjną, a nie dla ustalenia, czy stwierdzone wykonanie robót stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art.48 ust.1 pkt 1 omawianej ustawy. Tej oceny dokonuje się bowiem wedle przepisów obowiązujących w dacie wykonania kwestionowanych robót budowlnych. Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania samowoli budowlanej - Dz.U.2013.1409 t.j.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z wymienionych w przepisie art.29 pr. bud. wyłączeń, z uwagi na rodzaj powstałych obiektów, w grę mogły wchodzić jedynie przypadki określone w art.29 ust.1 pkt 1) i 2) oraz z art.29 ust.2 pkt 5). I tak, zgodnie z art.29 ust.1 ustawy pozwolenia na budowę nie wymagała m.in. budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, 2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z kolei w myśl art.29 ust.2 pkt 5) ustawy pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Nadto, wyjaśnić należy, że stosownie do art.3 pkt 1) ustawy (w powołanym wyżej brzmieniu) ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Z kolei zgodnie z definicją z art.3 pkt 3) ustawy przez budowlę - należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Jak stanowi art.3 pkt 9) pr. bud. – przez urządzenia budowlane - należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Od dnia dokonania przedmiotowej samowoli budowlanej do dnia wydania zaskarżonej decyzji miały miejsce 82 nowelizacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 22 listopada 2013 r. Istotne znaczenie mogły mieć dla rozstrzygnięcia sprawy zmiany wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) nowelizującą m.in. przepisy art.3, art.29, art.30 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (weszła w życie 28 czerwca 2015 r.). Jednakże, stosownie do jej art.6 ust.1 do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolejna ważniejsza nowela prawa budowlanego weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Przepisem art.5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U.2016.2255 z dnia 2016.12.30) zmieniono m.in. przepisy art.3, art.29, art.30 art. 48, art. 49 oraz art. 49b ustawy. Zgodnie z przepisem przejściowym zamieszczonym w art.26 ustawy nowelizującej w sprawach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust.1). W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust.2). Przepis art.48 omawianą nowelizacją otrzymał brzmienie: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Ważne zmiany wprowadziła następnie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 z dnia 2020.03.18), która weszła w życie 19 września 2020 r. Zmieniła ona treść art.48 Prawa budowlanego oraz dodała przepisy art.48a i 48b oraz art.49 d – 49i. Jednakże, w myśl art.25 ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Powyższe oznacza, że w kontrolowanej sprawie, do skutków dokonanej samowoli budowlanej, należało stosować przepis art.48 ustawy Prawo budowlane w cytowanym wyżej brzmieniu, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. (Dz.U.2016.2255). W ocenie Sądu organy nadzoru prawidłowo stwierdziły, że wymienione w sentencji decyzji obiekty są ze sobą funkcjonalnie powiązane i razem stanowią jedną budowlę, to jest tartak. Bezzasadne i sztuczne jest rozdzielanie poszczególnych elementów tartaku i traktowanie ich jako odrębnych obiektów. Niewątpliwie wskazane powyżej elementy stanowią techniczną i funkcjonalną całość, przeznaczoną do obróbki (przecierania) drewna, i razem wzięte stanowią obiekt budowalny (budowlę) w rozumieniu art. 3 pkt 1) i pkt 3) ustawy Prawo budowlane. Jak wskazuje się w orzecznictwie przez całość techniczno-użytkową należy rozumieć takie połączenie poszczególnych elementów, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się one do określonego użytku. Jest to zatem zespół, technologicznie powiązanych ze sobą elementów, służący określonym zadaniom. Nie można przy tym wykluczyć, że każdy z tych elementów może być samodzielnym obiektem, choć nie zawsze będzie mógł być samodzielnie wykorzystywany do określonego celu, a budowla stanowić ma zaś całość techniczno-użytkową (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. II FSK 3214/16. Ponadto "skoro ustawodawca definiuje budowlę jako całość techniczno-użytkową, jednocześnie zaznaczając w odniesieniu do niektórych obiektów, że budowlę stanowią tylko części, które nie są odrębne pod względem technicznym, to tym samym wyróżnia w budowli części budowlane i niebudowlane. Ponadto przez całość techniczną rozumie całość spójną pod względem technicznym, a zatem wykonaną w tej samej technice. Z tego względu za budowlę uznaje fundamenty pod maszyny, a maszyn, dla których ten fundament został wykonany już za budowlę nie uważa, choć sam fundament, bez posadowienia na nim maszyny, nie będzie pozwalał przedsiębiorcy na prowadzenie produkcji. Dla uznania budowli za całość techniczno-użytkową nie ma też znaczenia cel prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, a jedynie funkcjonalność obiektu budowlanego jako całości, z punktu widzenia techniki wykorzystywanej w budownictwie. Użyte w definicji budowli określenie całość techniczno-użytkowa odnosić należy zatem wyłącznie do budowli jako obiektu budowlanego" (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. I SA/Sz 443/18). "W przypadku powiązania części budowlanych z urządzeniami technicznymi dla oceny, czy jest to budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z urządzeniami i instalacjami, czy też budowla i odrębne od niej urządzenia techniczne, należy zbadać, czy tworzą one całość wyłącznie użytkową, ale są odrębne pod względem technicznym, czy też tworzą całość techniczno-użytkową, bo stanowią całość także pod względem technicznym. Ustawodawca wymaga bowiem nie tylko istnienia związku użytkowego, ale również technicznego. Warunek ten dotyczy tak budowli, jak i urządzeń i instalacji, które stanowią jeden obiekt budowlany jako budowla" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. II FSK 3033/16). Pojęcia całości techniczno-użytkowej nie można utożsamiać z rzeczą i jej częściami składowymi w rozumieniu przepisów k.c. Prawo budowlane nie odwołuje się bowiem do art. 45 i 47 k.c. Tworzenie całości techniczno-użytkowej należy natomiast rozumieć jako połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do użytku (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Ke 681/18) W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy organy słusznie przyjęły, że budynek blaszany o wymiarach 4,90 m x 6,80 m, w którym znajdowały się urządzenia do ostrzenia pił taśmowych do traka, wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 3,85 m x 15,00 m stanowiąca zadaszenie nad trakiem, płyta betonowa o wymiarach 4,65 m x 5,00 m stanowiąca fundament pod urządzenie do podawania bali drewnianych, utwardzenie terenu w postaci płyty betonowej o wymiarach 4,00 m x 10,20 m oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych prefabrykowanych o łącznej powierzchni ok. 463,5 m2 są ze sobą funkcjonalnie powiązane i razem stanowią jedną budowlę – tartak. Odnosząc się do zarzutów skargi, kwestionujących dokonaną kwalifikację całego tartaku jako budowli, oraz odnoszących się odrębnie do wszystkich jego elementów, zauważyć należy, że budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dopiero z dniem 28 czerwca 2015 r., na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2c dodanego przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U.2015.443) zmieniającej ustawę Prawo budowlane. Tak więc zarzuty związane z błędnym dokonaniem pomiaru powierzchni zabudowy wiaty są zupełnie bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. W dacie dokonania samowoli budowa wiaty wymagała bowiem uzyskania pozwolenia na budowę. Skarga nieprawidłowo odwołuje się również do treści art.29 pr. bud. W dacie dokonywania samowoli przepis art.29 ust.1 pkt 2) miał bowiem brzmienie: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". W tym zakresie skarga niezasadnie odnosi się do powierzchni 35 m2. Z kolei w odniesieniu do decyzji nakazującej rozbiórkę utwardzenia terenu skarga odwołuje się do treści art.29 ust.4 pkt 4 prawa budowlanego, jednakże w aktualnym brzmieniu. Przepis ten stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzaniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. W dacie dokonywania samowoli miał on następujące brzmienie: "art.29 ust.2. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: 5) utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych". Zauważyć należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. ustawodawca zwolnił "wykonywanie robót budowlanych" polegających na "utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych" z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i z obowiązku uprzedniego dokonania zgłoszenia. Podkreślenia wymaga, że przepis ten dotyczy "wykonywania robót budowlanych" (art. 29 ust. 2 zd. 1 P.b.), a nie "budowy obiektu budowlanego". Nie należy więc tego przepisu wykładać w sposób rozszerzający i poczytywać go jako liberalizującego budowę budowli, które stanowią szeroko rozumiane postacie utwardzenia terenu. Oczywiście "roboty budowlane" (art. 3 pkt 7 P.b.), to przede wszystkim budowa (art. 3 pkt 6 P.b.), a więc "wykonywanie obiektu budowlanego", niemniej nie można zapominać, że prawo budowlane łączy z obiektem budowlanym także otoczenie użytkowe, które zachowując pewną odrębność, nie stanowi odrębnych obiektów budowlanych, lecz urządzenia budowlane (art. 3 pkt 9 P.b.). Efekt robót budowlanych polegających na "utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych" wpisuje się w tą ostatnią kategorię - urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym, zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jeżeli pomiędzy utwardzeniem działki a innym obiektem budowlanym na tej działce brak jest bezpośredniego związku funkcjonalnego (utwardzenie pełni samodzielną lub dominującą - a nie służebną - funkcję), wtedy zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 9 p.b. jest nieuzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II OSK 272/21, LEX nr 3600487). Zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla zamierzenia wymienionego w art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. nie będzie obejmowało robót budowlanych realizowanych w celu stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji, a taki właśnie charakter należy przypisać przedmiotowemu utwardzeniu terenu w celu prowadzenia tartaku (por. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., II OSK 1077/23, LEX nr 3765469 – powołany wyrok dotyczy placu manewrowego dla samochodów dostawczych ciężarowych). Tak więc powyższe argumenty skargi są niezasadne. Podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącej możliwość funkcjonowania poszczególnych elementów wchodzących w skład tartaku samodzielnie i niezależne od siebie nie jest warunkiem, by nie uznawać ich za całość techniczno - użytkową w rozumieniu art. 3 pkt 3) prawa budowlanego, funkcjonalnie ze sobą powiązaną. Dlatego też niezasadne jest odrębne ustalanie dla każdego z elementów funkcjonującej budowli, czy dla jego wykonania konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Określone elementy stanowią całość techniczno - użytkową w rozumieniu art. 3 pkt 3) pr. bud., jeśli łącznie funkcjonują w ramach jednego wspólnego procesu technologicznego, a nie dlatego że poszczególne elementy niezależnie od siebie mogą lub nie mogą być wykorzystywane w określonym celu. Nadto, twierdzenie skargi, że "zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę powinna być oceniana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji" nie ma żadnego odniesienia do zaskarżonej decyzji. Decyzja o rozbiórce wydana została nie dlatego, że organ niewłaściwie ocenił zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie ich wykonania (tego w ogóle nie ustalał), ale dlatego, że inwestor nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych. Jeżeli zarzut ten ma zmierzać do tego, aby ustalenie, czy wykonane roboty budowlane stanowiły samowolę budowlaną było dokonywane na podstawie przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydawania decyzji przez organ, to jest on niezasadny. Jak już wcześniej przedstawiono, kwalifikacji budowy według kryterium konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dokonuje się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej wykonania. Dopiero doprowadzenie budowy do stanu zgodności z prawem ma uwzględniać, co do zasady, aktualne przepisy. Na marginesie zauważyć należy, że przywołane przy omówieniu tego zarzutu orzeczenia NSA nie są adekwatne do kontrolowanej sprawy. Również wybiórczo odwołano się w skardze do wyroku WSA z dnia 25.09.2013 r. sygn. II SA/Po 555/13. Rozstrzygany w tej sprawie problem nie dotyczył bowiem tego, że przez utwardzenie gruntu należy rozumieć wylanie betonu, czy ułożenie kostki brukowej, ale tego, że w zależności od konkretnego stanu faktycznego utwardzenie powierzchni gruntu, które rodzajowo mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia "urządzenie budowlane", może stanowić urządzenie budowlane funkcjonalnie związane z innym obiektem ale również może występować jako wyodrębniony obiekt budowlany – budowla. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela. Zbyt ogólne jest również twierdzenie skargi, odwołujące się do wyroku WSA w Łodzi z dnia 11.05.2015 r. sygn. II SA/Ło 220/15, że sądy traktują utwardzenie terenu jako roboty budowlane. W powołanej sprawie dokonano utwardzenia nawierzchni gruntu o wymiarach 1 m długości i 2,90 m szerokości, celem zabezpieczenia przed grzęźnięciem, poprzez wykonanie wylewki betonowej. Sąd tylko dlatego nie uznał kwestionowanego w sprawie utwardzenia terenu jako budowli, gdyż wykonane utwardzenie terenu związane było z zabudową mieszkalną na nieruchomości i pełniło funkcję ułatwiającą wjazd na teren nieruchomości (urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem). Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z dnia 19 marca 2014 r., a następnie decyzji z dnia 13 sierpnia 2014 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję pomimo, iż niniejsza sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją administracyjna, a to decyzją z dnia 21 grudnia 2004 r. Wydaje się, że fragment ten przeniesiony został z innej skargi, gdyż w kontrolowanej sprawie w podanych datach nie zapadły żadne decyzje. Całkowicie bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 u.p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Jeżeli samowoli budowlanej dokonano w 2013 r., postępowanie wszczęto w dniu 22.11.2013 r. , ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązuje od 1 stycznia 1995 r. do chwili obecnej – to jaką inną ustawę należało stosować? Wobec powyższego, skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI