II SA/Kr 1561/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy były sprzeciwy skarżących L. P. i K. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 września 2023 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej oraz niewystarczające uzbrojenie terenu. SKO, uchylając tę decyzję, uznało, że organ pierwszej instancji oparł się na niewłaściwych mapach (w nieodpowiedniej skali i z nieaktualnymi danymi), co uniemożliwiło prawidłową analizę. SKO błędnie oceniło, że dostęp do drogi publicznej jest spełniony i że inwestor nie musi dysponować tytułem prawnym do drogi wewnętrznej, a także że wystarczające jest zapewnienie o przyłączeniu do sieci energetycznej. Skarżące w sprzeciwach podniosły zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kwestionując ustalenia SKO dotyczące stosunków własnościowych i dostępu do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił sprzeciwy, uznając je za niezasadne. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.) poprzez oparcie się na niewłaściwych mapach, co uniemożliwiło wyznaczenie obszaru analizowanego i przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu ocenia się jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., art. 140 i 143 KC) nie mogły być uwzględnione na tym etapie. Sąd wyjaśnił również, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do gruntu ani nie narusza prawa własności, a zasada czynnego udziału strony nie oznacza obowiązku uwzględnienia jej stanowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji dotyczących dokumentacji mapowej w postępowaniu o warunki zabudowy. Potwierdzenie, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej nie bada się merytorycznie prawa materialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej. Interpretacja przepisów o dostępie do drogi publicznej i własności dróg wewnętrznych może być przedmiotem dalszych postępowań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji oparł się na niewłaściwych mapach, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.) poprzez oparcie się na niewłaściwych mapach, co uniemożliwiło wyznaczenie obszaru analizowanego i przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji (korzystanie z niewłaściwych map) było na tyle istotne, że uniemożliwiło kontrolę instancyjną i uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.
Czy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ jest zobowiązany do badania stosunków własnościowych nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że podmiot wnioskujący nie musi dysponować tytułem prawnym do terenu zapewniającego dostęp do drogi publicznej, a decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do gruntu ani nie narusza prawa własności, a kwestie własnościowe dotyczące dróg wewnętrznych nie są decydujące na etapie ustalania warunków zabudowy, jeśli istnieje prawnie dostępna droga.
Czy zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (np. art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., art. 140 i 143 KC) mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być podstawą do uwzględnienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, ponieważ sąd w tym postępowaniu ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że kontrola sądowa w postępowaniu ze sprzeciwu dotyczy wyłącznie oceny zasadności wydania decyzji kasacyjnej (art. 64e P.p.s.a.), a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy czy wykładni prawa materialnego, które strony będą mogły podnosić w dalszym toku postępowania.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunkiem ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków zabudowy jest co najmniej jedna z poniższych przesłanek: 1) sąsiednia działka uzbrojona jest w niezbędną infrastrukturę techniczną; 2) zapewniony jest dostęp do drogi publicznej; 3) planowana inwestycja nie narusza przepisów odrębnych.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 52 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się mapę, o której mowa w art. 64 ust. 1.
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ właściwy w sprawach planowania i zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów ustawy, sporządza analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w szczególności w zakresie: 1) istniejącej funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu oraz sposobu ich użytkowania; 2) stanu i charakteru zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym wielkości, charakterystycznych parametrów, itd. Analiza ta sporządzana jest na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany do dołożenia wszelkiej staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa; w takim samym zakresie może rozporządzać rzeczą.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Granice nieruchomości są odgraniczone znakami granicznymi na gruncie oraz zgodnie z danymi katastru nieruchomości.
p.b. art. 32 § 4
Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o warunkach zabudowy, uwzględniając przepisy ustawy i przepisy odrębne, a także warunki określone w art. 50 ust. 1.
P.p.s.a. art. 64d § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy ze sprzeciwów od decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a., sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozpoznają sprzeciwy od decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
P.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
P.p.s.a. art. 151a § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji oparł się na niewłaściwych mapach (w nieodpowiedniej skali, z nieaktualnymi danymi), co uniemożliwiło prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego i przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji było na tyle istotne, że uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia prawa materialnego (np. art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., art. 140 i 143 KC) nie mogły być uwzględnione w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. • Kwestie własnościowe dotyczące dróg wewnętrznych i konieczność posiadania tytułu prawnego do nich nie są decydujące na etapie ustalania warunków zabudowy. • Decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Godne uwagi sformułowania
sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. • organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a uchybienie to miało wagę na tyle dużą, że uniemożliwiło Kolegium przeprowadzenie kontroli instancyjnej • decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do gruntu, ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich
Skład orzekający
Małgorzata Łoboz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji dotyczących dokumentacji mapowej w postępowaniu o warunki zabudowy. Potwierdzenie, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej nie bada się merytorycznie prawa materialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej. Interpretacja przepisów o dostępie do drogi publicznej i własności dróg wewnętrznych może być przedmiotem dalszych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury administracyjnej – prawidłowości dokumentacji mapowej w postępowaniu o warunki zabudowy oraz zakresu kontroli sądowej w przypadku sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Jest to interesujące dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa administracyjnego.
“Błędy w mapach mogą uchylić decyzję o warunkach zabudowy – Sąd wyjaśnia, kiedy sąd bada tylko procedurę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.