II SA/Kr 1559/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G. Z. U. w B. na decyzję SKO w Krakowie, odmawiającą uchylenia decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej, uznając, że decyzja z 2012 r. została skonsumowana przez realizację inwestycji i nie można jej zmienić w trybie art. 155 k.p.a. mimo późniejszej zmiany klasyfikacji gruntów.
Gminny Zakład Usługowy w B. złożył wniosek o uchylenie decyzji z 2012 r. zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów rolnych klasy ŁIII pod budowę magazynu, powołując się na późniejsze zmiany klasyfikacji gruntów. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły uchylenia decyzji, wskazując, że decyzja z 2012 r. została już wykonana, a tryb art. 155 k.p.a. nie służy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy ani do zmiany decyzji, która została skonsumowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła wniosku Gminnego Zakładu Usługowego w B. (GZU) o uchylenie decyzji Starosty Wadowickiego z 2012 r., zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów rolnych klasy ŁIII (o powierzchni 736,20 m2) z produkcji rolniczej pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. GZU powołał się na późniejsze zmiany klasyfikacji tych gruntów, które miały nastąpić w wyniku innych postępowań. Organ I instancji (Starosta Wadowicki) odmówił uchylenia decyzji, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Organy uznały, że decyzja z 2012 r. została już wykonana poprzez realizację inwestycji budowlanej (budynek magazynowy, droga dojazdowa), a postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie może służyć do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy ani do zmiany decyzji, która została skonsumowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę GZU, podzielając argumentację organów. Sąd podkreślił, że tryb art. 155 k.p.a. wymaga niezmienionego stanu faktycznego i prawnego, a decyzja, która została wykonana, nie może być zmieniona, nawet jeśli nastąpiła późniejsza zmiana klasyfikacji gruntu. Sąd wskazał, że późniejsze decyzje dotyczące klasyfikacji gruntów nastąpiły po wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i nie mogą mieć skutku wstecznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zezwalająca na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej, która została wykonana (skonsumowana) poprzez realizację inwestycji budowlanej, nie może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a., nawet jeśli nastąpiła późniejsza zmiana klasyfikacji tych gruntów. Tryb ten nie służy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy ani do zmiany decyzji, która została skonsumowana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej została skonsumowana przez realizację inwestycji budowlanej. W związku z tym, późniejsza zmiana klasyfikacji gruntów nie może mieć skutku wstecznego i nie stanowi podstawy do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Postępowanie w tym trybie wymaga niezmienionego stanu faktycznego i prawnego, a decyzja wykonana nie może być wzruszona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana decyzji ostatecznej jest możliwa tylko za zgodą strony, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie. Nie może być stosowana do decyzji, które zostały skonsumowane lub gdy organ nie miał luzu decyzyjnego.
u.o.g.r.l. art. 11
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej wymaga wydania decyzji zezwalającej i wiąże się z obowiązkiem uiszczenia należności i opłat.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna ją za bezzasadną.
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 12
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji została skonsumowana przez realizację inwestycji budowlanej. Tryb art. 155 k.p.a. nie może być stosowany do zmiany decyzji, która została wykonana. Późniejsza zmiana klasyfikacji gruntów nie może mieć skutku wstecznego i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji wykonanej.
Odrzucone argumenty
Interpretacja, że przepis art. 155 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej jest nieuzasadniona. Istniały przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a. do uchylenia decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 13.04.2012 r. ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony, wynikający z późniejszych zmian klasyfikacji gruntów.
Godne uwagi sformułowania
decyzja została skonsumowana poprzez realizację budynków i drogi dojazdowej przez skarżącego Zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów orzeczone decyzjami [...] nastąpiły po wyłączeniu przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej. Wraz z wyłączeniem gruntów powstały prawnie uzasadnione obowiązki finansowe nałożone na skarżącego. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Łoboz
członek
Piotr Fronc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych w trybie art. 155 k.p.a., zwłaszcza gdy decyzja została już wykonana, a także kwestie związane z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji i wpływem późniejszych zmian klasyfikacji gruntów na takie decyzje."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja została wykonana przed zmianą stanu prawnego lub faktycznego, a postępowanie toczy się w trybie art. 155 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między postępowaniem zwyczajnym a nadzwyczajnym (art. 155 k.p.a.) oraz jak wykonanie decyzji wpływa na możliwość jej późniejszego wzruszenia, nawet w obliczu zmian prawnych.
“Wykonana decyzja o wyłączeniu gruntu rolnego nie do ruszenia, nawet po zmianie klasyfikacji!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1559/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-02-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Łoboz Piotr Fronc Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. Z. U. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2023 r., znak: SKO.Rol/4172/21/2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 21.08.2023 r. znak WSR.6124.332.2023.JKO Starosta Wadowicki odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 13.04.2012 r., znak WSR.6124.146.2012 zezwalającej Gminnemu Zakładowi Usługowemu w B. na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII z produkcji rolniczej o łącznej powierzchni 736,20 m2 pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości B., gmina B.. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Gminnego Zakładu Usługowego w B. z 04.05.2023 r. o uchylenie wskazanej wyżej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. We wniosku powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.02.2023 r. sygn. akt I OSK 2495/19 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10.05.2019 r., sygn. akt III SA/Kr 162/19, decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10.12.2018 r., nr IG-II.7513.13.2018.UK oraz pkt 2 decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 29.08.2018 r., znak: NGK.6622.10.2018 w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W tych okolicznościach brak podstawy prawnej do wyłączenia gruntu klasy ŁIII położonych w miejscowości B.. Organ I instancji przeprowadził oględziny na terenie, w trakcie których zostało ustalone, że grunt rolny w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości B. został wyłączony z produkcji rolniczej. Wybudowane zostały: budynek magazynowy i utwardzony asfaltem teren drogi dojazdowej. Zmiany te zostały udokumentowane zdjęciami wykonanymi podczas oględzin. Przedstawiono przebieg postępowania budowlanego realizowanego przez skarżącego, w tym wydanie decyzji nr 1061/2012 z dnia 22.11.2012 r. Starosty Wadowickiego, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku magazynowego i dojazdu oraz pozwolenie na ich użytkowanie, wydane przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach decyzją z dnia 18.04.2016 r., nr 52/2016. W wyniku tych działań nastąpiła zmiana użytków w obrębie działek nr: [...] na: ŁIII - 0,2426 ha, ŁIV - 0,1112 ha, Ba - 0,0370 ha, Bi - 0,0152 ha oraz [...] na: ŁIII- 0,0853 ha, ŁIV - 0,0890 ha, Ba - 0,0544 ha, Bi - 0,0672 ha. Załatwiając kolejny wniosek skarżącego decyzją 29.06.2023 r. Starosta Wadowicki dokonał ponownej klasyfikacji gruntu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych na terenie miejscowości B., gm. B. w ten sposób, że dla działki nr: • [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,3538 ha, Ba - 0,0370 ha, Bi - 0,0152 ha, • [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,1723 ha, Ba - 0,0564 ha, Bi – 0,0672 ha, • [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,0387 ha, Ba - 0,0617 ha, Bi - 0,0027 ha. Jest to obecnie decyzja ostateczna. Zostały dokonane odpowiednie wpisy w ewidencji gruntów. Przytoczono obowiązujące przepisy prawa. Organ I instancji podkreślił, że grunty objęte wnioskiem Gminnego Zakładu Usługowego w B. o wydanie decyzji zezwalającej na trwałe ich wyłączenie z produkcji rolniczej stanowiły grunty rolne zaliczone do łąk trwałych klasy III zarówno w dniu złożenia ww. wniosku jak również w dniu wydania decyzji zezwalającej na ich trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej. Wnioskodawca dokonał wyłączenia z produkcji rolniczej, wybudował budynek magazynowy i utwardził teren w okresie 10.2013 r. do 03.2016 r. Z decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 29.06.2023 r., znak: NGK.6622.10.2018 w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntu na przedmiotowych działkach wynika, że w ich obrębie dokonano zmiany użytku i klasy gruntu z ŁIII na ŁIV w dniu 29.06.2023 r. Jednakże opisana decyzja zmiany gleboznawczej klasyfikacji z dnia 29.06.2023 r nie obejmowała gruntów objętych decyzją Starosty Wadowickiego z dnia 13.04.2012 r., znak: WSR.6124.146.2012 zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII z produkcji rolniczej. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył Gminny Zakład Usługowy w B. , który podniósł, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 z późn. zm.) w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne. Odwołujący wskazał, że działki nr [...], [...] i [...] położone w B. były przedmiotem zmiany gleboznawczej. Po rozpatrzeniu dowołania Gminnego Zakładu Usługowego w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 18.10.2023 r., znak SKO.Rol/4172/21/2023, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. 1326, dalej jako u.o.g.r.l.) oraz art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r, poz. 775) – dalej jako "k.p.a.". W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że postępowanie prowadzone obecnie jest rozpatrywane w trybie nadzwyczajnym art. 155 k.p.a. i dotyczy wydanego w 2012 r. zezwolenia Gminnemu Zakładowi Usługowemu w B. na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII z produkcji rolniczej o łącznej powierzchni 736,20 m2 pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości B., gmina B.. Stan faktyczny sprawy został ustalony i opisany w decyzji Starosty Wadowickiego przedstawionej wyżej. Starosta Wadowicki na wniosek Gminnego Zakładu Usługowego w B. udzielił decyzją z dnia 13.04.2012 r., znak: WSR.6124.146.2012 zezwolenia wnioskodawcy na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII o powierzchni 736,20 m2 w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w B. pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Decyzja stała się ostateczna w dniu 14.01.2016 r. i 04.05.2012 r. Decyzją nr 1061/2012 z dnia 22.11.2012 r., znak: NBZ.6740.1.82.2012.B Starosta Wadowicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla Gminnego Zakładu Usługowego w B. y na budowę budynku magazynowego oczyszczalni ścieków wraz z instalacjami oraz dojazdu na działkach nr [...], [...] i [...], w miejscowości B.. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach przyjął w dniu 07.10.2013 r. zawiadomienie Gminnego Zakładu Usługowego w B. o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych związanych z budową budynku magazynowego z instalacjami na działkach nr [...], [...] i [...] w miejscowości B., w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 22.11.2012 r., znak: NBZ. 6740.1.82.2012.B, wydaną przez Starostę Wadowickiego. W dniu 31.03.2016 r. Gminny Zakład Usługowy w B. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budowy budynku magazynowego z instalacjami oraz dojazdu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w B. Decyzją z dnia 18.04.2016 r., nr 52/2016, znak: PINB.7353.22.2016.B Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach udzielił Gminnemu Zakładowi Usługowemu w B. pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowego oczyszczalni ścieków z instalacjami (kategoria obiektu XVIII) oraz dojazdu na działkach nr [...],[...] w miejscowości B.. W dniu 11.02.2016 r. zgodnie z operatem technicznym nr [...] z dnia 15.01.2016 r. inwentaryzacji powykonawczej budynku magazynowego zmieniono użytki w obrębie działek nr : [...], [...]. Ponadto do działki nr [...] został przypisany budynek magazynowy (posadowiony na działkach nr [...] i [...]) o identyfikatorze 121802 [...], jednej kondygnacji nadziemnej i powierzchni zabudowy 348,00 m2, rok zakończenia budowy 2015. Starosta Wadowicki decyzją z dnia 29.06.2023 r., znak: NGK.6622.10.2018 orzekł o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych na terenie miejscowości B., gm. B. w ten sposób, że dla działki nr: * [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,3538 ha, Ba -0,0370 ha, Bi - 0,0152 ha, * [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,1723 ha, Ba -0,0564 ha, Bi - 0,0672 ha, * [...] położonej w B. ustalono użytki ŁIV - 0,0387 ha, Ba -0,0617 ha, Bi- 0,0027 ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 20.07.2023 r. Z ww. decyzji wynika, że Dyrektor Gminnego Zakładu Usługowego w B. w dniu 28.11.2017 r. złożył wniosek w sprawie ponownej klasyfikacji gruntu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych na terenie miejscowości B.. Z decyzji wynika również, że: w dniu założenia ewidencji gruntów wpisano działkę nr [...] o użytkach LIII o powierzchni 0,3174 ha oraz ŁIV o powierzchni 0,0886 ha. Operatem modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...] dla działki nr [...] o powierzchni 0,4060 ha ustalono użytki ŁIII o powierzchni 0,2796 ha, ŁIV o powierzchni 0,1112 ha oraz Bi o powierzchni 0,0152 ha. Następnie operatem nr [...] oraz [...] dla działki nr [...] o powierzchni 0,4060 ha ustalono użytki ŁIII o powierzchni 0,2426 ha, ŁIV o powierzchni 0,1112 ha, Bi o powierzchni 0,0152 ha oraz Ba o powierzchni 0,0370 ha - w dniu założenia ewidencji gruntów wpisano działkę nr [...] o użytkach ŁIII o powierzchni 0,2257 ha oraz ŁIV o powierzchni 0,0702 ha. Operatem modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...] dla działki nr [...] o powierzchni 0,2959 ha ustalono użytki LIII o powierzchni 0,1397 ha, ŁIV o powierzchni 0,0890 ha oraz Bi o powierzchni 0,0672 ha. Kolejnym operatem [...] oraz [...] dla działki nr [...]ustalono użytki LIII o pow.0,0833 ha i ŁIV o pow. 0,0890 ha. Podstawą materialno - prawną skarżonej decyzji oraz wnioskowanej do uchylenia decyzji z dnia 13.04.2012 r. wydanej przez Starostę Wadowickiego jest przepis art.11 u.o.g.r.l.). Postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych lub leśnych z produkcji rolniczej lub leśnej jest samoistnym postępowaniem, toczącym się na podstawie przepisów rozdziału 3 u.o.g.r.l. i w oparciu o określone tam przesłanki. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego (art. 11 u.o.g.r.l.), zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IlIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 u.o.g.r.l., oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IlIb, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 u.o.g.r.l., oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji (art. 12 u.o.g.r.l.), jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Obecnie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest nadzwyczajnym postępowaniem, które nie może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale do kontroli i weryfikacji decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym zmianie tej nie mogą sprzeciwiać się przepisy szczególne (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 1995 r., sygn. akt III SA 326/95, LEX nr 27118). Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Łd 576/15, LEX nr 1930284). Podkreślono, że zmiana decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego może nastąpić jedynie przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym i za zgodą wszystkich stron postępowania. Zmiana stanu prawnego czy faktycznego wpływa na treść podjętego rozstrzygnięcia i tożsamość przedmiotową sprawy. Kolegium wyjaśniło w pierwszej kolejności, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą wydano decyzję "pierwotną". Jak wynika z powyższego, przepis art. 155 k.p.a. ustanawia przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było zmienić lub uchylić decyzję. Po pierwsze, decyzja (będąca decyzją ostateczną) tworzy prawa nabyte dla stron postępowania; po drugie, strony wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji; po trzecie, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a po czwarte, za wzruszeniem tej decyzji przemawiają względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Z istoty przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że decyzja wydana w tym trybie może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 4093/01). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego wart. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA 819/99; z dnia 2 czerwca 2000 r. sygn. akt III SA 1854/99). Przez przepisy szczególne, które sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji należy rozumieć m.in. takie przepisy, które w sposób jednoznaczny nie pozostawiający organowi tzw. luzu decyzyjnego kształtują treść rozstrzygnięcia, mającego zapaść w danym stanie faktycznym. Innymi słowy przepisy, które stanowią podstawę do wydania tzw. decyzji związanej. Mając na uwadze powyższe organ nie może w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na interes społeczny lub słuszny interes strony wydać rozstrzygnięcia, które pozostawałoby w sprzeczności z przepisem nakazującym organowi w danych okolicznościach faktycznych wydanie orzeczenia o ściśle określonej treści. W razie gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 188/11). Kolegium stwierdziło, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony i opisany w decyzji Starosty Wadowickiego przedstawionej wyżej. Wydane zostało zezwolenie odwołującej się stronie na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII o powierzchni 736,20 m2 w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w B. pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Decyzja stała się ostateczna w dniu 14.01.2016 r i 04.05.2012 r. i niewątpliwie została zrealizowania. Kwestionowana decyzja była legalna, ma oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego jak i ustalonym stanie faktycznym. Opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18.10.2023 r., znak SKO.Rol/4172/21/2023, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gminny Zakład Usługowy w B. zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 155 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 z późn. zm.) oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.) poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zarówno decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18.10.2023 r. znak SKO. Rol/4172/21/2023 jak i decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 21.08.2023 r. jak i z dnia 13.04.2012 r. Zdaniem skarżącego interpretacja, że przepis art. 155 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej jest nieuzasadniona. Skarżący wskazał na orzecznictwo sądowe w tym przedmiocie. Wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. - jest możliwe tylko wówczas, gdy za zmianą (uchyleniem) przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, która strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, zaś przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji. Rozważenie możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. wymaga jednak uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a. do uchylenia decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 13.04.2012 r. ze względu interes społeczny lub słuszny interes strony. Wynika on z orzeczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.02.2023 r. sygn. akt I OSK 2495/19, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10.05.2019 r. sygn. akt III SA/Kr 162/19, uchylonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10.12.2018 r. nr IG-II.7513.13.2018.UK a w końcu uchylony został pkt 2 Decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 29.08.2018 r. znak NGK.6622.10.2018 w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W wyniku tych zmian w decyzji Starosty Wadowickiego z dnia 29.06.2023 r. znak NGK.6622.10.2018. ustalono zmianę gleboznawczej klasyfikacji gruntu m.in dla działek nr [...] [...] i [...] w miejscowości B. na użytki ŁIV Ba i Bi o wskazanych powierzchniach. Wobec dokonanych zmian grunty objęte decyzją Starosty Wadowickiego z dnia 13.04.2012 r. otrzymały zezwolenie na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII o pow. 736,20 m2 z produkcji rolniczej pod budowę budynku magazynowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą część gruntów stanowią część gruntów objętych Decyzją Starosty Wadowickiego z dnia 29.06.2023 r., znak: NGK.6622.10.2018 w sprawie zmiany klasyfikacji gruntu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w B. . Skarżący ponownie zwrócił uwagę na wyroki i decyzje administracyjne w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów objętych decyzją pierwotną o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji rolnej. Podkreślił, że za jej uchyleniem przemawia nie tylko słuszny interes strony wynikający z cytowanych wyżej przepisów, ale także interes społeczny ponieważ Gminny Zakład Usługowy w B. jako jednostka organizacyjna Gminy B., reprezentuje i realizuje interesy samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że obie te decyzje są prawidłowe, a skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Kontrolowane postępowanie prowadzone jest w trybie art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, oprócz przesłanki interesu społecznego oraz zgody strony nie są jedynymi, które muszą być spełnione. W literaturze i w orzecznictwie wskazuje się, że zmiana decyzji możliwa jest wyłącznie w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym oraz obejmuje wyłącznie decyzje uznaniowe. Na takim stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2715/20 (LEX nr 3636937) stwierdzając: "Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji". Z kolei w wyroku z dnia 14 marca 2023 r., sygn. I OSK 135/22 (LEX nr 3560037) NSA wyraził pogląd, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest bowiem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy już zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. W tym trybie nie można rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie polega więc na ocenie prawidłowości zmienianej decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Podkreślić należy, że postępowanie, w ramach którego Starosta Wadowicki wydał decyzję z dnia 13.04.2012 r., znak WSR.6124.146.2012, zezwalającą Gminnemu Zakładowi Usługowemu w B. na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII z produkcji rolniczej o łącznej powierzchni 736,20 m2 pod budowę budynku magazynowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą w obrębie działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości B., gmina B. - zostało zainicjowane wnioskiem Gminnego Zakładu Usługowego w B. Potrzeba wyłączenia była motywowana zamiarem opisanej wyżej budowy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że decyzją nr 1061/2012 z dnia 22.11.2012 r., znak: NBZ.6740.1.82.2012.B Starosta Wadowicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla Gminnego Zakładu Usługowego w B. na budowę budynku magazynowego oczyszczalni ścieków wraz z instalacjami oraz dojazdu na działkach nr [...], [...] i [...], w miejscowości B.. Obiekty te zostały wybudowane na podstawie w.w. pozwolenia na budowę. W dniu 31.03.2016 r. Gminny Zakład Usługowy w B. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budowy budynku magazynowego z instalacjami oraz dojazdu na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w B. . Decyzją z dnia 18.04.2016 r., nr 52/2016, znak: PINB.7353.22.2016.B Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach udzielił Gminnemu Zakładowi Usługowemu w B. pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowego oczyszczalni ścieków z instalacjami (kategoria obiektu XVIII) oraz dojazdu na działkach nr [...],[...] w miejscowości B.. Wnioskodawca dokonał wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Dopiero wydane później decyzje administracyjne oraz wyroki sądów administracyjnych zmieniły klasyfikację gruntów objętych wskazaną decyzją. Po jej wydaniu grunty te nie są już objęte obowiązkiem wydania decyzji zezwalającej na ich wyłączenie z produkcji rolnej. Oznacza to, że po wydaniu decyzji pierwotnej doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego, który jednak nie może odnieść skutku wstecznego i spowodować zmiany decyzji ostatecznej. W dacie złożenia pierwotnego wniosku Gminnego Zakładu Usługowego w B. uzyskanie decyzji zezwalającej na wyłączenie przedmiotowego gruntu z produkcji rolnej było warunkiem koniecznym do realizacji na tym terenie zamierzonej przez stronę inwestycji. Poprzez realizację tej inwestycji decyzja o wyłączeniu została więc skonsumowana (wykonana) i brak jest jakichkolwiek podstaw, by obecnie dokonać jej zmiany. Na ocenę tę nie wpływa ani fakt, ze wnioskodawca jest jednostką samorządową i reprezentuje interesy wspólnoty samorządowej, ani późniejsza zmiana klasyfikacji podlegającemu wcześniej wyłączeniu gruntu. Ma rację Kolegium, że opisana decyzja Starosty Wadowickiego z dnia 13.04.2012 r., znak: WSR.6124.146.2012, zezwalająca na trwałe wyłączenie gruntów rolnych ŁIII z produkcji rolniczej, została skonsumowana poprzez realizację budynków i drogi dojazdowej przez skarżącego. Zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów orzeczone decyzjami Starosty Wadowickiego z dnia 29.06.2023 r. i wcześniejsze na terenie miejscowości B., gm. B., nastąpiły po wyłączeniu przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej. Wraz z wyłączeniem gruntów powstały prawnie uzasadnione obowiązki finansowe nałożone na skarżącego. Analogiczne stanowisko zajął tut. Sąd w podobnej sprawie między tymi samymi stronami - o sygn. akt II SA/Kr 1560/23. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI