II SA/KR 1555/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-11-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipostępowanie administracyjnekurnikpozwolenie na budowęodbudowapożarnaruszenie przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące nakazu rozbiórki kurnika, wskazując na istotne naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazu rozbiórki kurnika. Organy administracji kilkukrotnie odmawiały nakazu rozbiórki, powołując się na legalność budowy i późniejsze zmiany. Sąd administracyjny uchylił jednak decyzje obu instancji, stwierdzając liczne naruszenia przepisów prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego budowy oraz odbudowy obiektu po pożarze.

Sprawa wywodzi się ze skargi grupy mieszkańców na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazu rozbiórki kurnika. Mieszkańcy domagali się rozbiórki obiektu jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę lub z naruszeniem przepisów. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie odmawiały nakazu rozbiórki, argumentując, że kurnik został wybudowany na podstawie decyzji z 1975 r., a późniejsze zmiany nie stanowiły zmiany sposobu użytkowania obiektu. Podkreślano również, że kwestia legalności odbudowy po pożarze w 1991 r. została już rozstrzygnięta innymi decyzjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na liczne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, a także naruszenia przepisów prawa materialnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy odbudowa kurnika po pożarze w 1991 r. wymagała nowego pozwolenia na budowę i czy faktycznie została przeprowadzona zgodnie z prawem. Sąd stwierdził, że organy administracji nie ustaliły tego w sposób prawidłowy, a także pominęły istotne dowody, takie jak protokół likwidacji szkody po pożarze. Ponadto, sąd zakwestionował stosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektu, którego budowa lub odbudowa mogła mieć miejsce przed wejściem w życie tej ustawy, wskazując na konieczność zastosowania przepisów ustawy z 1974 r. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odbudowa zniszczonego wskutek pożaru budynku była budową w świetle wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i wymagała uzyskania nowego pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że protokół likwidacji szkody potwierdza zniszczenie budynku fermy wskutek pożaru, co oznacza, że inwestor był zobowiązany uzyskać nowe pozwolenie na budowę celem odbudowania obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

pr. budowlane art. 48

Ustawa Prawo budowlane

Niewłaściwe zastosowanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wobec faktu, iż przedmiotem sprawy jest obiekt, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy.

pr. budowlane art. 37 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa prawna decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, w tym obiektu zlokalizowanego z naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym lub powodującego niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

pr. budowlane art. 103 § § 2

Ustawa Prawo budowlane

W związku z dyspozycją art. 103 ust.2 w zw. z art. 107 ust. l ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane - stosowanie art.37 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane jako podstawy prawnej decyzji o nakazie rozbiórki.

pr. budowlane art. 71 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Zmiana systemu hodowli kur nie stanowi zmiany sposobu użytkowania obiektu.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym granicami skargi.

P.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe WSA.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu zwrot kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

u.p.z.p. art. 26a § ust. 1 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zakaz lokalizacji ośrodków chowu lub hodowli posługujących się metodą bezściółkową na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania, w tym brak zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 48 ustawy z 1994 r. zamiast przepisów ustawy z 1974 r. Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego dotyczącego legalności budowy i odbudowy kurnika. Brak uzasadnienia dla uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżących o połączenie niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą tut. Sądu sygn. akt II SA/Kr 263/04. Organy administracji naruszyły zarówno przepisy postępowania administracyjnego jak i przepisy prawa materialnego. Przede wszystkim wskazać należy na swoistą wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem prowadzić dwóch odrębnych postępowań dotyczących tej samej sprawy. Całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę, że badanie legalności przedmiotowej inwestycji - miało już miejsce w związku z wydaną w dniu [...] kwietnia 1998r. decyzją [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Barbara Pasternak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, odbudowy po pożarze oraz stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy/odbudowy kurnika i stosowania przepisów Prawa budowlanego z lat 1974 i 1994.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z interpretacją przepisów Prawa budowlanego i zawiłościami postępowań administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Sąd uchyla decyzję w sprawie kurnika: Organy budowlane popełniły błędy proceduralne i materialne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1555/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak
Izabela Dobosz /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2006 r. sprawy ze skargi G. S., B. S., M. S., Z. S. i W. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23.05.2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących G. S., B. S., M. S., Z. S. i W. H. kwotę 355 zł. (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Grupa mieszkańców C. zwróciła się pismem z dnia [...].07.2001 r. do Wójta Gminy w C. o zbadanie zgodności z prawem wybudowania fermy chowu kur w C. przy ul. Ł. [...] na działce nr [...].
Wójt Gminy skierował ten wniosek zgodnie z właściwością do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N., który zwrócił się do wnioskodawców o sprecyzowanie żądania. Pismem z dnia [...].09.2001 r. G. S., M. S., S. S., W. H., B. i M. S., M. Ś., R. P., M. i A. S., T. i S. D., A. S., T. i Z. S., P. Ś., J. i B. M. oraz M. i M. K. sprecyzowali swoje żądanie domagając się wydania na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyzji o rozbiórce obiektu produkcyjnego-kurnika zlokalizowanego na działce nr [...] w C. przy ul. Ł. [...] jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę.
W trakcie postępowania A. S., M. S., B. i M. S., W. H., Z. S. i G. S. udzielili pełnomocnictwa adwokatowi J. D..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...].02.2002 r. znak [...] odmówił wydania decyzji nakazującej J. S. dokonania rozbiórki budynku-kurnika zlokalizowanego na działce nr [...] w C..
W uzasadnieniu wyjaśniono, że kurnik został wybudowany w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy C. z dnia [...].07.1975 r. W 1996 r. J. S. dokonał zmiany systemu hodowli kur, co nie daje podstaw do uznania zmiany systemu hodowli za zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wskazano również, że sprawa dotycząca odbudowy kurnika po pożarze została rozstrzygnięta decyzją [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych z dnia [...].04.1998 r., która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...].02.1999 r.
Na tę decyzję w dniu [...].03.2002 r odwołanie wnieśli M. S., G. S., A. S., W. H., B. i M. S. oraz Z. S., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata J. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2002 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. poprzez brak zapewnienia udziału wszystkim stronom w postępowaniu oraz nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Pominięto pełnomocnika stron w postępowaniu I-instancyjnym i uchylenie decyzji następuje wyłącznie z przyczyn formalnych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...].11.2002 r. znak [...] ponownie odmówił wydania decyzji nakazującej J. S. dokonania rozbiórki budynku-kurnika zlokalizowanego na działce nr [...] w C..
W uzasadnieniu wyjaśniono, że kurnik został wybudowany w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy C. z dnia [...].07.1975 r., nr [...]. "Po pożarze w 1991 r. przedmiotowy obiekt został odbudowany i zużytkowany. Kwestia legalności odbudowy i użytkowania przesądzona została decyzją [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych z dnia [...] kwietnia 1998 r. [...] utrzymaną w mocy decyzją SKO w N. z dnia [...] Iutego l999 r. [...]. (...) W roku 1996 inwestor dokonał zmiany systemu hodowli kur, co w rozumieniu art.71 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nie daje podstaw do uznania za zmianę sposobu użytkowania. Obecnie obiekt funkcjonuje legalnie, użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem, brak jest dowodów potwierdzających zgłaszane przez interweniujących negatywne oddziaływanie kurnika na środowisko i zagrożenie zdrowia ludzi."
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...].11.2002 r. wnieśli G. S., W. H., B. i M. S. oraz Z. S., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata J. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu odwołania zarzucono naruszenie art.7, art.8, art.75 § l i art.77 § l k.p.a. (przez całkowity brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania materiału dowodowego i wszechstronnego jego rozważenia i wskutek tego naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa); art.107 § 3 (przez rażące braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a to całkowity brak wskazania dowodów, na których organ oparł się, ewentualnie przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś w odniesieniu do uzasadnienia prawnego - przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji); art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (przez niewłaściwe jego zastosowanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wobec faktu, iż przedmiotem sprawy jest obiekt, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy, co uzasadnia - w związku z dyspozycją art.103 ust.2 w zw. z art.107 ust. l ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane - stosowanie art.37 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38. poz.229 z późn. zm.) jako podstawy prawnej decyzji o nakazie rozbiórki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23.05.2003r.. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że "po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie I instancyjne i stwierdził, iż organ ten dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie pojawiły się nowe okoliczności, istnienie których spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy." W szczególności organ odwoławczy wskazał na fakt przedłożenia przez pełnomocnika odwołujących się wyroku NSA z 18.03.2003r., sygn. akt II SA/Kr 529/99 uchylającego decyzję SKO w N. z dnia 25.02.1999r.. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych z dnia [...].04.1998r. [...]. "Uchylenie tych decyzji przez NSA spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien rozważyć zarzuty podniesione w odwołaniu, gdyż w ocenie organu odwoławczego zasługują one na uwzględnienie."
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23.05.2003r. wniósł adw. J. D. działający w imieniu G. S., B. S., M. S., Z. S. oraz W. H., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi II instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § l oraz art. 138 k.p.a. a także art. 37 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Skarżący podnieśli, iż przedmiotowa sprawa jest rozpatrywana już od września 2000r., a kolejne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że zachodziły przesłanki do wydania decyzji merytorycznej zgodnie z wnioskiem skarżących, jest bezpodstawne. Nadto organ odwoławczy nie wyraził w jej uzasadnieniu wyczerpującej oceny prawnej. Podkreślono, iż "wobec faktu że samowolna odbudowa kurnika miała miejsce w 1992r., w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2000 nr 106 póz.1126 ze zm.) powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, lecz - w związku z dyspozycja art. 103 ust.2 w zw. z art. 107 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - art.37 ust.l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz.229 z późn. zm.). Wskazać przy tym należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy wyczerpuje przesłanki zarówno pkt l jak i pkt 2 powołanego przepisu art. 37 pr. budowlanego z 1974r., co uzasadnia obowiązek wydania decyzji o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu. Kurnik bowiem został zlokalizowany z naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym (przesłanka z art.37 ust. l pkt l ustawy z 1974r.) gdyż usytuowany jest na terenie przeznaczonym już od 1983r. - zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowani przestrzennego - na budownictwo jednorodzinne, jak też powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (przesłanka z art.37 ust. l pkt. 2 ustawy z 1974r.). Nadto obszar, na którym zlokalizowany jest kurnik zaliczony został do Obszaru Chronionego Krajobrazu Województwa N., na terenie którego zgodnie z art.26a ust.l pkt 6 ustawy z dnia 16.10.1990r. (t. jedn. Dz.U. 2001 nr 99 poz.1079) zabroniona jest lokalizacja ośrodków chowu, hodowli posługujących się metodą bezściółkową."
Dodatkowo w piśmie procesowym z [...].10.2006r. pełnomocnik skarżących zgłosił wniosek o połączenie do łącznego rozpoznania z przedmiotową sprawą sprawy prowadzonej przed tut. Sądem o sygn. akt II SA/Kr 263/04.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...].10.2006r. J. S. przedstawił swoje stanowisko odnośnie wniesionej skargi oraz podniósł, że wszystkie przeprowadzone dotąd kontrole wykazują, że ferma była i jest prowadzona "wzorowo", a dążenie do wstrzymania działalności fermy przez jego sąsiadów jest wyłącznie skutkiem ich wrogiego nastawienia.
Na rozprawie w dniu 6.11.2006r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżących o połączenie niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą tut. Sądu sygn. akt II SA/Kr 263/04 oraz dopuścił dowód z akt spraw prowadzonych przed tut Sądem o sygn. II SA/Kr 2993/02, II SA/Kr 2994/02 i II SA/Kr 2995/02.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2003r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu [...].06.2003r.
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153. póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P. o p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P. o p.s.a.).
W niniejszej sprawie organy administracji naruszyły zarówno przepisy postępowania administracyjnego jak i przepisy prawa materialnego.
Przede wszystkim wskazać należy na swoistą wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy uznał, iż "po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji (...) organ ten dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego." Jednocześnie na zakończenie uzasadnienia wskazano, że przy "ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien rozważyć zarzuty podniesione w odwołaniu, gdyż w ocenie organu odwoławczego zasługują one na uwzględnienie." Zatem organ odwoławczy jednocześnie twierdzi, iż decyzja organu I instancji i przeprowadzone postępowanie administracyjne są prawidłowe oraz podziela zarzuty skarżących, że organ I instancji jednak naruszył art.7, art.8, art.75 § l i art.77 § l k.p.a. (przez całkowity brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania materiału dowodowego i wszechstronnego jego rozważenia i wskutek tego naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 107 § 3 (przez rażące braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a to całkowity brak wskazania dowodem, na których organ oparł się, ewentualnie przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś w odniesieniu do uzasadnienia prawnego - przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji), a także art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (przez niewłaściwe jego zastosowanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wobec faktu, iż przedmiotem sprawy jest obiekt, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy, co uzasadnia - w związku z dyspozycją art. 103 ust.2 w zw. z art. 107 ust. l ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane -stosowanie art.37 ust.l pkt l i 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38. poz.229 z późn. zm.) jako podstawy prawnej decyzji o nakazie rozbiórki. Skoro organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji za uzasadnione, to brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego
Po drugie nietrafne jest uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego, iż ustalenia organu I instancji poczyniono prawidłowo. Taka ocena, mająca podstawowe znaczenie w sprawie, nie może być uznana za prawidłową. Mając zaś na uwadze okoliczność, iż organ odwoławczy przekazując sprawę do rozpoznania organowi I-instancji uznał od strony merytorycznej całość postępowania za przeprowadzoną prawidłowo, zasadnym było uchylenie również decyzji organu odwoławczego, ponieważ zamieszczone w niej uzasadnienie nie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Przede wszystkim strony wniosły o zbadanie legalności wybudowania fermy chowu kur na działce nr [...]. Tym samym organ I-instancji miał obowiązek ustalić kiedy została wybudowana przedmiotowa ferma i czy inwestor posiadał stosowne pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy są spełnione przesłanki do zastosowania art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane lub 37 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane. W tym zakresie organy administracji ustaliły, że Naczelnik Gminy C. decyzją z dnia [...].07.1975 r. zezwolił na budowę przedmiotowego kurnika. Organy administracji pominęły kilkakrotnie zgłaszane przez strony oświadczenia o budowie tej fermy, jaka miała w 1991-1992 r. w związku z pożarem z lutego 1991 r., kiedy to spłonęła znacząca część kurnika. Odbudowa zniszczonego wskutek pożaru budynku była budową w świetle wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 2993/02 (karty nr 53-62). znajduje się protokół likwidacji szkody wskazujący na zniszczenie budynku fermy wskutek pożaru. Nie ulega więc wątpliwości, że po takim pożarze, inwestor zobowiązany był uzyskać nowe pozwolenie na budowę celem odbudowania ww. obiektu. Organy administracji nie ustaliły, czy istotnie budowa miała miejsce w 1992 r. (przed 1994r.) i czy inwestor dysponował na tę datę pozwoleniem na budowę. To zaś było istotą postępowania w tej sprawie. Co więcej dodać należy, iż z powołanego wyżej protokołu wynika, że inwestor już przed pożarem i odbudową kurnika w latach 1991-1992 dokonał zmian konstrukcyjnych (rozebrano żelbetonowy stropodach oraz "cały budynek składowy", nadbudowano ściany kurnika, wykonano nad nim i przybudówkami dach z konstrukcji stalowej i pokryciu z eternitu falistego i strop drewniany nad kurnikiem) w 1985r. W aktach sprawy jest brak jakichkolwiek informacji czy inwestor posiadał pozwolenie na owe zmiany w konstrukcji kurnika. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest pełnej dokumentacji inwestycji dotyczącej budowy kurnika w 1975r. (pozwolenia na budowę, zatwierdzonego projektu technicznego oraz planu zagospodarowania działki). Nie sposób zatem porównać legalnie postawionej inwestycji (jej zakresu) na podstawie pozwolenia na budowę z [...].07.1975r. z obecnym stanem faktycznym - aktualnie istniejącym obiektem (kurnikiem). Zasadnie podnosi pełnomocnik skarżących, że uznanie, iż prace budowlane zostały ukończone przed końcem 1994 r. determinowało organy administracji do orzekania na podstawie ustawy z dnia 24 października 1997 r. Prawo budowlane. Tak bowiem wynika wprost z art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę, że badanie legalności przedmiotowej inwestycji - miało już miejsce w związku z wydaną w dniu [...].04.1998r. decyzją [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych. Decyzją tą odmówiono wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszego użytkowania kurnika na działce nr [...] oraz umorzono postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania kurnika na działce nr [...]. Stąd należy stwierdzić, że ani w treści rozstrzygnięcia, ani w treści uzasadnienia organ [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych nie odniósł się do legalności budowy tego kurnika. W związku z tym nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że organ II instancji nie mógł podjąć innej decyzji, bez uprzedniego zajęcia stanowiska przez organ I instancji co do zaistnienia przesłanek z art.37 prawa budowlanego z 1974r. (ponieważ mogłoby dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego), gdyż już od chwili wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie (o zbadanie "legalności kurnika") organy nadzoru budowlanego winny prowadzić postępowanie administracyjne pod kątem spełnienia przesłanek i zastosowania art.48 prawa budowlanego z 7.07.1994r. oraz odpowiednio art.37 prawa budowlanego z 24.10.1974r.
Ponadto należy wskazać, iż gdyby tak było w istocie jak twierdziły organy w tej sprawie, wówczas postępowanie w sprawie zbadania legalności budowy przedmiotowego kurnika powinno być uznane za bezprzedmiotowe i w konsekwencji umorzone. Nie można bowiem prowadzić dwóch odrębnych postępowań dotyczących tej samej sprawy. Taka wada została wskazana w art. 156 § l pkt 3 k.p.a.
Jako zasadny ocenić należy zarzut skarżących naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 w zw. z art.107 § 3 k.p.a. Przepis ten umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB z dnia 23.05.2003r. na próżno szukać wskazania w jakim to zakresie rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. W szczególności fakt uchylenia wyrokiem NSA z 18.03.2003r., sygn. akt II SA/Kr 529/99 decyzji SKO w N. z dnia 25.02.1999r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Miejskiej Strefy Usług Publicznych z dnia [...].04.1998r. [...] oraz konieczność rozważenia zarzutów podniesionych w odwołaniu, gdyż w ocenie organu odwoławczego zasługują one na uwzględnienie (!). nie wymagają same w sobie ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy poprzez uprzednie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jak już to wskazano wyżej pierwsza okoliczność nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej, a druga (rozważenie i szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów wyrażonych w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji) w całości należy do organu odwoławczego.
Tym samym prowadząc postępowanie administracyjnej organy naruszyły art. 7. art. 8 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie wszystkich istotnych w sprawie dowodów, mających na celu wyjaśnienie sprawy, brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a wskutek tego naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa..
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż w tej sprawie organy administracyjne naruszyły art. 48 w związku z art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz odpowiednio art.37 prawa budowlanego z 24.10.1974r. poprzez niezastosowanie w tej sprawie wskazanych przepisów.
Na koniec dodać należy, iż w zaskarżonej decyzji błędnie określono datę jej wydania. Jako datę wydania zaskarżonej decyzji wskazano 23.05.2002r. Tymczasem nie budzi wątpliwości Sądu (mając na uwadze datę wydania decyzji przez organ I instancji, datę wniesienia odwołania, datę wysyłki organu II instancji, datę wniesienia skargi do sądu administracyjnego), iż datą wydania zaskarżanej decyzji jest 23.05.2003r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § l pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .
Nie zastosowano wymogu wynikającego z art. 152 P.p.s.a., ponieważ uchylone decyzje nie podlegają wykonywaniu.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI