II SA/KR 155/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2019-03-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniaobowiązek niepieniężnydoręczeniapełnomocnictwoKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, uznając doręczenia dokonane pełnomocnikowi za skuteczne.

Skarżący M. R. kwestionował postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieskuteczne doręczenie postanowienia i upomnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając doręczenia dokonane pełnomocnikowi za skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego i uznając, że pełnomocnictwo udzielone radcom prawnym obejmowało również postępowanie egzekucyjne i czynności poprzedzające jego wszczęcie.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności nieskuteczne doręczenie postanowienia i upomnienia, twierdząc, że nie został prawidłowo poinformowany o toczącym się postępowaniu. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały, że doręczenia dokonane pełnomocnikowi skarżącego, radcy prawnemu S. K. i A. W., były skuteczne, powołując się na szeroki zakres udzielonego pełnomocnictwa, które obejmowało również postępowanie egzekucyjne i czynności poprzedzające jego wszczęcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący od początku korzystał z pomocy profesjonalnych pełnomocników, którzy aktywnie działali w jego imieniu, a udzielone pełnomocnictwo, mimo że pierwotnie dotyczyło postępowania administracyjnego, powinno być interpretowane rozszerzająco w kontekście czynności poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że kwestia prawidłowości ustanowienia pełnomocnika i doręczeń była już przedmiotem kontroli w innej sprawie, gdzie zarzuty te zostały oddalone. W związku z tym, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie dokonane pełnomocnikowi, który posiadał umocowanie do reprezentacji strony w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, a którego pełnomocnictwo można interpretować rozszerzająco na postępowanie egzekucyjne i czynności poprzedzające jego wszczęcie, jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo udzielone radcom prawnemu S. K. i A. W. obejmowało również postępowanie egzekucyjne i czynności poprzedzające jego wszczęcie, biorąc pod uwagę aktywność pełnomocników w imieniu strony od wczesnych etapów postępowania, w tym podczas oględzin, oraz fakt udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Skoro strona działała przez profesjonalnych pełnomocników, doręczenia kierowane do nich były skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

u.p.e.a. art. 119

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 121 § § 2 i 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wysokość grzywny w celu przymuszenia, która może być nakładana kilkakrotnie i nie może przekraczać określonych kwot.

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

k.p.a. art. 33 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.p.e.a. art. 15 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymóg doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 119

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenia dokonane pełnomocnikowi skarżącego były skuteczne, ponieważ pełnomocnictwo obejmowało postępowanie egzekucyjne i czynności poprzedzające jego wszczęcie. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń do pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczne doręczenie postanowienia zobowiązanemu. Nieskuteczne doręczenie upomnienia zobowiązanemu. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i praworządności przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązany uchyla się od wykonania prac określonych w ugodzie. Wszelkie inne środki egzekucyjne mogłyby spowodować większą uciążliwość dla zobowiązanego. Zobowiązany cały czas działał przez profesjonalnych pełnomocników, załączających do akt dokumenty pełnomocnictwa. Odwoływanie się do takiego zarzutu uznać należy za chybione i sprzeczne z dotychczasowymi czynnościami skarżącego.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

sędzia

Krystyna Daniel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie pism procesowych pełnomocnikowi w postępowaniu egzekucyjnym, w tym przed jego formalnym wszczęciem, gdy pełnomocnictwo można interpretować rozszerzająco."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pełnomocnictwo zostało udzielone w postępowaniu administracyjnym, ale było aktywnie wykorzystywane w czynnościach poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Skuteczne doręczenie pisma pełnomocnikowi – klucz do wygranej w postępowaniu egzekucyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 155/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Daniel
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2297/21 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 119 i 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 40 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 119, 121 i 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2019 r. w Krakowie sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 listopada 2018 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta Krakowa orzekł o:
1) nałożeniu na M. R. grzywny w kwocie 1 000 zł i wezwaniu do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy,
2) wezwaniu M. R. do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] wystawionym przez Prezydenta Miasta Krakowa - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia z zagrożeniem, że w razie nie wykonania obowiązku we wskazanym terminie zostanie nałożona kolejna grzywna w celu przymuszenia w tej samej lub wyższej kwocie,
3) wskazaniu obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wezwaniu do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy.
W wymienionym tytule wykonawczym z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] stwierdzono obowiązek M. R. o charakterze niepieniężnym polegający na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa w dniu 18 czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...], tj. wykonaniu na swój koszt wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia pp. S. oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...] przy ul. P. w K. , zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji opisał przebieg postępowania.
Z analizy pism składanych przez radcę prawnego S. K. – pełnomocnika M. R. - jasno wynika, iż zobowiązany uchyla się od wykonania prac określonych w ugodzie. W tym stanie faktycznym, egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wszelkie inne środki egzekucyjne mogłyby spowodować większą uciążliwość dla zobowiązanego.
Dalej organ wskazał, że wysokość grzywny mieści się w granicach zakreślonych przez art. 121 § 2 i 3 u.p.e.a. i została ustalona w oparciu o: analizę stanu faktycznego (niewykonanie w terminie obowiązku) oraz wagę niewykonanych przez zobowiązanego obowiązków o charakterze administracyjno-prawnym. Ustalając wysokość grzywny organ egzekucyjny uznał, że zachował proporcje pomiędzy istotą naruszonych poprzez niewykonanie obowiązku interesów publicznoprawnych, a wysokością grzywny.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył M. R.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 122 § 1 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie postanowienia zobowiązanemu,
- art. 15 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie upomnienia.
W związku z podniesionymi zarzutami zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany wskazał na niedoręczenie mu kwestionowanego postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa. O fakcie jego wydania zobowiązany dowiedział się od radcy prawnego S. K., który reprezentuje go w innej sprawie, tj. dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] Podkreslono, że radca prawny S. K. nie złożył do postępowania egzekucyjnego pełnomocnictwa, w oparciu o które mógłby reprezentować zobowiązanego w tym postępowaniu. Postanowienie zostało doręczone nieskutecznie, a M. R. został pozbawiony prawa do wniesienia zażalenia, przez co doszło do naruszenia art. 122 § 1 u.p.e.a. Ponadto zobowiązany podniósł, że podjęte czynności egzekucyjne były przedwczesne, ponieważ nie doręczono mu także w sposób prawidłowy upomnienia – przez co organ egzekucyjny naruszył obowiązek określony w art. 15 § 1 u.p.e.a., z którego jednoznacznie wynika, że egzekucja może być wszczęta nie wcześniej niż po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu przedmiotowego upomnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu Kolegium przytoczyło licznie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.) oraz opisało dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż obowiązek nałożony na M. R. w ugodzie zawartej w dniu 18 czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] nie został wykonany, a zatem istniały podstawy do nałożenia na zobowiązanego przez organ I instancji grzywny w celu przymuszenia.
Wbrew stanowisku zobowiązanego - nie naruszono art. 122 u.p.e.a., zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
W przedmiotowej sprawie wraz z wydaniem postanowienia o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, Prezydent Miasta Krakowa wystawił tytuł wykonawczy z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...]
Ponadto zarówno rzeczone postanowienie, jak i tytuł wykonawczy zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego (zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 w związku z art. 33 § 2 i 3 k.p.a.).
Zwrócono uwagę, że w orzecznictwie sądowym ukształtowała się linia orzecznicza wskazująca, że skoro art. 18 u.p.e.a., stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a., to organ ma obowiązek doręczyć upomnienie lub tytuł wykonawczy temu pełnomocnikowi. Od chwili, bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem i wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007, sygn. akt II FSK 990/06 i sygn. akt II FSK 991/06, z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 1199/07, z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 209/08, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 704/12).
Z akt sprawy wynika, że zobowiązany udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu S. K. oraz radcy prawnemu A. W. (dowód: pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. karta 445 akt sprawy), którzy aktywnie działali i podejmowali za zobowiązanego stosowne do stanu sprawy czynności procesowe (względnie udzielili pełnomocnictwa substytucyjnego).
Wbrew stwierdzeniom żalącego organ I instancji nie działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez M. R. w zwykłym postępowaniu administracyjnym, lecz jak wynika z akt sprawy, w oparciu o pełnomocnictwa przedkładane przez pełnomocników zobowiązanego w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania obowiązków nałożonych na zobowiązanego.
O ile zakres pełnomocnictwa z dnia 24 kwietnia 2017 r. może budzić wątpliwości, gdyż pełnomocnictwo to zawiera umocowanie do występowania i reprezentowania zobowiązanego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] (choć co trzeba podkreślić pełnomocnictwo to zawierało dodatkowo wskazanie, iż w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą), to zakres pełnomocnictwa z dnia 15 marca 2017 r. jest dużo szerszy i zawiera umocowanie dla radcy prawnego S. K. oraz radcy prawnego A. W. do występowania i reprezentowania M. R. przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta Krakowa [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Tym samym - zdaniem Kolegium - w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu, działającemu przez pełnomocnika, postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, jak i tytułu wykonawczego.
Stwierdzono, że o skuteczności ustanowienia pełnomocnika i o tego procesowych skutkach nie decyduje data wszczęcia postępowania (nie sposób, bowiem uznać, że strona nie ma prawa ustanowić pełnomocnika do występowania w postępowaniu przed jego wszczęciem), lecz treść pełnomocnictwa i data powzięcia przez organ informacji o ustanowieniu pełnomocnika, po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Dlatego też biorąc pod uwagę szeroki zakres udzielonego przez zobowiązanego pełnomocnictwa, fakt, że podczas czynności postępowania zmierzającego do wykonania prac określonych w ugodzie z dnia 18 czerwca 2009 r., w tym także po doręczeniu upomnienia zawierającego wezwanie zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązku, zobowiązany cały czas działał przez profesjonalnych pełnomocników, załączających do akt dokumenty pełnomocnictwa, które to czynności spełniały warunki pisemnego uzewnętrznienia pełnomocnictwa, w rozumieniu art. 33 § 2 i 3 k.p.a., stwierdzono, że doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, poprzez doręczenie tych dokumentów jego pełnomocnikowi.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że możliwe jest, aby strona ustanowiła pełnomocnika do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed jego wszczęciem, jednakże o takim ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny winien być zawiadomiony, a pełnomocnictwo powinno zostać złożone do akt sprawy egzekucyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2017 r.,sygn. akt II SA/Bd 514/17).
W rozpatrywanej sprawie - w ocenie Kolegium - powyższy wymóg został spełniony i wbrew stanowisku zobowiązanego Prezydent Miasta Krakowa nie powoływał się na pełnomocnictwa złożone do akt sprawy administracyjnej (zwykłej), lecz na pełnomocnictwo złożone w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania nałożonego na Zobowiązanego obowiązku.
Podkreślono, że wola ograniczenia zakresu udzielonego pełnomocnictwa została ujawniona dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] i postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na Zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, a zatem dopiero od tej daty przyjąć należy skuteczność ograniczenia zakresu udzielonego przez zobowiązanego pełnomocnictwa.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. R.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przez organ administracyjny przepisów prawa procesowego ti.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm. – dalej "k.p.a.") poprzez jego błędne zastosowanie tj. wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tj. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego egzekucyjnego;
2) art. 122 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie postanowienia zobowiązanemu;
3) art. 15 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia;
4) art. 6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działanie organu I instancji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, także poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 listopada 2018 roku, a nadto z ostrożności procesowej wniósł także o uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 listopada 2017 roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające na zobowiązanego M. R. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] – wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci wykonaniu na swój koszt wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia pp. S. oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...] przy ul. P. w K. , zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...].
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że powyższy obowiązek nie został wykonany przez skarżącego – zobowiązanego M. R..
Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a." - grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W kwestii wysokości grzywny w celu przymuszenia art. 121 u.p.e.a. stanowi, że może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł.
W niniejszej sprawie wysokość grzywny określono na 1 000 zł, co mieści się w dolnej granicy wskazanego wyżej zakresu. Wyjaśniono również, że postępowanie egzekucyjne obejmuje obowiązek niepieniężny, wskazano również na czynniki mające wpływ na wysokość nałożonej grzywny.
Zarzuty skargi (a wcześniej zażalenia) dotyczą kwestii proceduralnych, a w szczególności braku skuteczności ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym oraz doręczeń dokonanych do rąk tego pełnomocnika.
Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ kwestia pełnomocnictwa nie została uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. art. 32 - 34 k.p.a. oraz inne przepisy kodeksu dotyczące pełnomocnika.
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). Z chwilą zawiadomienia organu o fakcie ustanowienia pełnomocnika w sprawie (tj. z chwilą złożenia dokumentu pełnomocnictwa do akt sprawy) organ wszelkie pisma kieruje do pełnomocnika zamiast do strony osobiście. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
W okolicznościach niniejszej sprawy celem sprawdzenia wykonania obowiązku wynikającego z ugody zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 czerwca 2009 r. nr [...] tenże organ wyznaczył w dniu 22 lutego 2017 r. oględziny na dzień 15 marca 2017 r.
Niewątpliwie oględziny te odbyły się już po ostatecznym zakończeniu sprawy administracyjnej (niemal 8 lat później), a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – bowiem ich celem było właśnie ustalenie, czy istnieje konieczność prowadzenia takiego postępowania tj. czy obowiązek został wykonany. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.), co zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. musi zostać poprzedzone przesłaniem zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Powstaje zatem pytanie w jakim trybie odbywają się te pierwsze oględziny zmierzające do skontrolowania wykonania obowiązku, skoro już nie stanowią części postępowania administracyjnego regulowanego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (mają miejsce po ostatecznym zakończeniu tego postępowania), a jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Sądu na tym etapie postępowania należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Tak też uczynił Prezydent Miasta Krakowa, który w zawiadomieniu o wyznaczeniu oględzin powołał art. 85 i art. 79 k.p.a. Niewątpliwie sprawdzenie wykonania obowiązku powinno odbywać się z zachowaniem pewnych gwarancji dla stron postępowania, nawet jeśli brak jest jakichkolwiek regulacji prawnych wskazujących na reżim przeprowadzenia tego dowodu. Nie można z braku takich regulacji wywodzić wniosku, że czynności te odbywają się poza jakąkolwiek procedurą, a strony postępowania w istocie nie są stronami, bowiem żadne postępowanie nie pozostaje w toku.
Z tego też względu należało przyjąć za dopuszczalny udział w takich oględzinach pełnomocnika strony.
Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 15 marca 2017 r. (k. 448 akt administracyjnych) na oględziny zobowiązany M. R. stawił się z pełnomocnikiem radcą prawnym A. W., a do protokołu oględzin dołączono pełnomocnictwo z tej samej daty o treści: "Ja niżej podpisany M. R. zam. ul. P. , udzielam pełnomocnictwa: Radcy prawnemu S. K. (Kr-[...]) Radcy Prawnemu A. W. (Kr [...]) [...] spółka partnerska ul. M. , [...] do występowania i reprezentowania mnie przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem Miasta Krakowa, znak: [...] w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obr. [...] w K.. Ponadto upoważniam wyżej wymienionych pełnomocników profesjonalnych do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie spraw objętych niniejszym pełnomocnictwem."
Dosłowne brzmienie tego pełnomocnictwa wskazuje, że obejmuje ono upoważnienie do działania w administracyjnym postępowaniu "zwyczajnym". Przy jego wykładni trzeba jednak mieć na uwadze, że zostało ono przedłożone podczas oględzin, które zostały wyznaczone niemal 8 lat po ostatecznym zakończeniu tamtej sprawy, a oględziny te stanowiły niejako "wstęp" do postępowania egzekucyjnego, którego prowadzenie również należy do właściwości Prezydenta Miasta Krakowa. Na oględzinach stawił się również mocodawca M. R., który wypowiadał się na zmianę ze swoim pełnomocnikiem. W świetle wszystkich tych okoliczności Prezydent Miasta Krakowa prawidłowo uznał, że pełnomocnictwo obejmuje postępowanie egzekucyjne oraz czynności poprzedzające jego wszczęcie. Z tego względu upomnienie doręczono właśnie radcy prawnemu A. W., który wraz z mocodawcą M. R. brał udział w oględzinach. Prawidłowo również wszystkie dalsze pisma w postępowaniu przed organem egzekucyjnym I instancji były wysyłane do jednego z pełnomocników (k. 456, 483, 499, 504, 532).
Co istotne: w piśmie z dnia 25 kwietnia 2017 r. (k. 459) radca prawny S. K. udzielił pełnomocnictwa subsytucyjnego M. S. "do występowania i reprezentowania M. R. we wszystkich postępowaniach (...) w sprawie dotyczącej wykonania prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa w dniu 18 czerwca 2009 roku zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 24 czerwca 2009 r." Następnie S. K. udzielił sam sobie upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw oraz oświadczył, że "w razie wątpliwości co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą".
Pełnomocnik substytucyjny stawił się na oględziny w dniu 26 kwietnia 2017 r. (k. 460) reprezentując M. R.. Warto zwrócić uwagę, że podczas oględzin obecna była również żona zobowiązanego, która w żaden sposób nie zakwestionowała pełnomocnictwa udzielonego przez męża i reprezentowania męża przez tego pełnomocnika substytucyjnego.
Następnie w piśmie z dnia 25 kwietnia 2017 r. r. pr. S. K. "działając w imieniu (...) A. i M. R., na podstawie pełnomocnictwa zalegającego w aktach sprawy" zawiadomił o wszczęciu postępowania nieważnościowego dotyczącego wymienionego postanowienia Prezydenta Miasta krakowa oraz wniósł o zawieszenie postępowania.
W dalszej kolejności r. pr. S. K. w pismach z dnia 9 października 2017 r. (k. 503), z dnia 10 października 2017 r. (k. 531) oraz z dnia 7 listopada 2017 r. (k. 534) zwracał się z wnioskami procesowymi do Prezydenta Miasta Krakowa, za każdym razem wskazując, że działa w imieniu swojego mocodawcy M. R..
W świetle tych okoliczności należy uznać, że Prezydent Miasta Krakowa miał podstawy by uznać, że zobowiązany jest reprezentowany przez radców prawnych: S. K. i A. W. i na mocy art. 40 § 2 k.p.a. to właśnie tym pełnomocnikom (względnie wyznaczonemu przez jednego z nich pełnomocnikowi substytucyjnemu) skutecznie doręczać korespondencję kierowaną do zobowiązanego M. R..
Sądowi znane jest orzecznictwo przyjmujące, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym możliwe jest dopiero z datą wszczęcia tego postępowania, a wszelkie czynności poprzedzające, w tym również doręczenie upomnienia muszą następować wyłącznie do rąk zobowiązanego osobiście, jednakże poglądu tego nie podziela. Oznaczałoby to, bowiem ograniczenie praw zobowiązanego, który nie mógłby skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej pełnomocnika przed doręczenem mu odpisu tytułu wykonawczego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdzie zobowiązany, a obecnie skarżący już od pierwszych oględzin korzystał z pomocy dwóch radców prawnych, którzy również w dalszym postępowaniu aktywnie działali w jego imieniu, wnosili liczne pisma procesowe oraz udzielili dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego - odwoływanie się do takiego zarzutu uznać należy za chybione i sprzeczne z dotychczasowymi czynnościami skarżącego. (zwłaszcza, że skarżący zakwestionował moc udzielonego przez siebie pełnomocnictwa dopiero na etapie postępowania zażaleniowego).
Trzeba też zwrócić uwagę, że kwestia prawidłowości ustanowienia na potrzeby sprawy pełnomocnika, a w konsekwencji kwestia prawidłowości dokonywanych w sprawie doręczeń była również przedmiotem zarzutów M. R. w postępowaniu egzekucyjnym, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostatecznym postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa orzekające o oddaleniu zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Kr 49/19 oddalił skargę na to postanowienie.
Jak wynika z powyższego zaskarżona postanowienie okazało się prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku, dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI