II SA/KR 1549/24

II SA/Kr 1549/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151 , art 389 pkt 1 , art 396 ust 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2024 poz 1087
art 407  - 409
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 9 października 2024 r. znak: K.RUZ.4219.1.7.2024 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 9 października 2024 r. znak K.RUZ.4219.1.7.2024 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024r. poz. 572), po rozpoznaniu odwołania skarżącej - O. W. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia 23.02.2024r., znak: KR.ZUZ.2.4210.539.2023.DG, udzielającej P. Ś. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do rowu melioracyjnego "R", wylotem o średnicy 160 mm, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], obręb [...] B. , w pkt 1.1: w dniach w których nie występują opady atmosferyczne ścieków bytowych oczyszczonych w oczyszczalniach ścieków, w pkt 1.2: w dniach kiedy występują opady atmosferyczne ścieków bytowych o których mowa w pkt 1.1, powiększonych o oczyszczone wody opadowe lub roztopowe, po uprzednim retencjonowaniu w kanale retencyjnym o średnicy 700 mm, długości 36,0 m, posiadającym całkowitą pojemność wraz ze studnią regulatora 15,55 m3, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 23.02.2024r., znak: KR.ZUZ.2.4210.539.2023.DG Dyrektor Zarządu Zlewni w K. udzielił P. Ś. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do rowu melioracyjnego "R", wylotem o średnicy 160 mm, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], obręb [...] B. , w pkt 1.1: w dniach w których nie występują opady atmosferyczne ścieków bytowych oczyszczonych w oczyszczalniach ścieków, w pkt 1.2: w dniach kiedy występują opady atmosferyczne ścieków bytowych o których mowa w pkt 1.1, powiększonych o oczyszczone wody opadowe lub roztopowe, po uprzednim retencjonowaniu w kanale retencyjnym o średnicy 700 mm, długości 36,0 m, posiadającym całkowitą pojemność wraz ze studnią regulatora 15,55 m3. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ l Instancji. W odwołaniu skarżąca stwierdziła, że wydana decyzja narusza jej słuszny interes strony jako właściciela działki [...]. Zdaniem skarżącej rów jest zarośnięty i płytki, odprowadzane wody opadowe i ścieki będą zalewać jej nieruchomość. Skarżąca podniosła, że nabyła działkę [...] w 2008r., jako działkę dojazdową do działki nr [...], którą w przyszłości zamierza wykorzystać pod budowę budynków mieszkalnych lub usługowych oraz, że nieruchomość nie jest ograniczona na rzecz innych osób.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. PGW Wody Polskie stwierdził, że P. Ś., pismem z dnia 15.04.2023r., wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne, tj.: odprowadzanie do rowu melioracyjnego "R" za pomocą istniejącego wylotu DN 160 mm na działce [...] obręb [...] B. , wód opadowych i roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji opadowej, pochodzących z terenu inwestycji związanej z budową budynku usługowego - pensjonatu wraz z infrastrukturą na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] B. oraz odprowadzanie do rowu melioracyjnego "R" za pomocą istniejącego wylotu DN 160 mm na działce [...] obręb [...] B. , oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z projektowanego budynku usługowego - pensjonatu oraz istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanych na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] B. . Do wniosku dołączono Operat wodnoprawny w wersji papierowej i wersji elektronicznej, opis prowadzenia zamierzonej działalności niezawierający określeń specjalistycznych, uproszczone wypisy z ewidencji gruntów, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pełnomocnictwo oraz potwierdzenie wniesienia opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo. Pismem z dnia 16.10.2023r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K., działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku między innymi o stan prawny nieruchomości w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód z podaniem właściciela rowu, opis urządzeń służących do pobierania próbek ścieków, tj. współrzędne geodezyjne studni Kl oraz KSI, opis urządzeń służących do prowadzenia pomiarów ilości ścieków wprowadzanych do ziemi, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Uzupełnienia zostały przekazane pismem z dnia 27.10.2023r. Zawiadomieniem z dnia 6.11.2023r., znak: KR.ZUZ.2.4210.539.2023.DG, Dyrektor Zarządu Zlewni w K. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag w terminie 14 dni, od dnia otrzymania zawiadomienia. W dniu 20.11.2023r. do Organu l Instancji wpłynęło pismo skarżącej, właścicielki działki nr [...] w m. B. , informujące o nie wyrażaniu zgody na odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych oraz wód opadowych na jej działkę. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. przesłał pismo skarżącej wnioskodawcy, w celu zajęcia stanowiska. Z odpowiedzi, udzielonej pismem z dnia 27.11.2023r., wynika, że oczyszczone ścieki bytowe z budynku mieszkalnego na działce [...] obręb [...] B. , odprowadzane są istniejącym wylotem DN 160 mm do odbiornika od prawie 20 lat. Na wykonanie wylotu i odprowadzanie nim oczyszczonych ścieków bytowych została wydana decyzja Starosty W. z dnia 13.02.2004r., znak: OŚR.II.6224-20/03/04. W decyzji ustalono termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do dnia 23.06.2024r. Aktualnie inwestor zawnioskował o zwiększenie zrzutu do rowu oczyszczonych ścieków bytowych z projektowanego pensjonatu oraz wód opadowych pochodzących z terenu inwestycji związanej z budową budynku usługowego wraz z infrastrukturą na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] B. . Ścieki bytowe będą oczyszczane w istniejącej oczyszczalni ścieków firmy S. oraz w projektowanej oczyszczalni ścieków [...], pracującej w technologii niskoobciążonego osadu czynnego systemie SBR wraz z pompą dozującą PIX. Oczyszczalnia zapewnia pełne biologicznie oczyszczenie ścieków oraz beztlenową stabilizację i zagęszczenie powstających osadów ściekowych. Z pisma wynika, że maksymalna chwilowa ilość wód opadowych odprowadzanych do odbiornika, dzięki zastosowaniu zbiornika retencyjnego oraz regulatora odpływu, nie przekroczy ilości wód spływających do rowu przy współczynniku spływu 0,1, czyli zostanie zachowany odpływ z terenu inwestycji jak dla terenów zielonych przed zabudową. Wody opadowe przed wprowadzeniem do rowu będą podczyszczone w separatorze lamelowym z osadnikiem.
Zawiadomieniem z dnia 18.12.2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z nim oraz wniesienia wniosków i uwag w terminie 7 dni. W dniu 16.01.2024r. do Organu l Instancji wpłynęło pismo skarżącej z dnia 4 stycznia 2024r. oraz z dnia 5 stycznia 2024r., informujące o braku zgody na wydanie decyzji i udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych oraz wód opadowych do rowu melioracyjnego wylotem na działce nr [...] obręb [...] B. . Z pisma wynika, że wody opadowe oraz ścieki bytowe będą odprowadzane przepustem pod drogą (działka nr [...]) na działkę [...], która jest działką dojazdową do działki nr [...], którą skarżąca zamierza w przyszłości wykorzystać pod budowę budynków mieszkalnych lub usługowych. Zawiadomieniem z dnia 23.01.2024r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K., na podstawie art.10 i 36 k.p.a. poinformował strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z nim oraz wniesienia wniosków i uwag w terminie 7 dni. W dniu 29.01.2024r. oraz w dniu 5.02.2024r. do Organu l Instancji wpłynęły pisma skarżącej z dnia 16.11.2023r., 4 stycznia 2024r., 5 stycznia 2024 r. Kolejne pisma skarżącej zawierające oświadczenie o braku zgody na wydanie wnioskowanego przez P. Ś. pozwolenia wodnoprawnego wpłynęły do Organu l Instancji w dniu 6.02.2024r. oraz w dniu 14.02.2024r.
W dniu 23.02.2024r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. wydał powołaną na wstępie decyzję od której odwołała się skarżąca - O. W..
Organ powołał treść art. 407, art. 408, art. 409, art. 403, art. 396, art. 399 i art. 393 ustawy Prawo wodne. Organ podniósł, że żaden przepis ustawy Prawo wodne nie wymaga, aby strona miała obowiązek dołączenia do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną zgody właściciela działki której dotyczy usługa wodna lub działki która znajduje się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód. Nieuzyskanie prawa do nieruchomości bądź urządzeń wodnych, a więc w konsekwencji brak możliwości realizacji pozwolenia nie może być przyczyną roszczeń Wnioskodawcy o zwrot nakładów związanych z ubieganiem się o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, o czym stanowi art. 393 ust. 5 ustawy Prawo wodne.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego stwierdził, że nie ma podstaw do żądania od Wnioskodawcy dokumentów świadczących o posiadaniu tytułu prawnego do urządzeń wodnych czy do gruntów niezbędnych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego. Następnie, że brak zgody właściciela działki na której zlokalizowane jest urządzenie wodne lub właściciela działki znajdującej się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Przedmiotem wniosku złożonego przez P. Ś. było wprowadzanie do rowu melioracyjnego za pomocą istniejącego wylotu DN 160 mm na działce [...] obręb [...] B. , wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji opadowej, pochodzących z terenu inwestycji związanej z budową budynku usługowego - pensjonatu wraz z infrastrukturą na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] B. oraz oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z projektowanego budynku usługowego - pensjonatu oraz istniejącego budynku mieszkalnego, zlokalizowanych na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] B. . Wprowadzane do rowu melioracyjnego ścieki bytowe będą oczyszczane w istniejącej oraz projektowanej oczyszczalni ścieków. Ilość wprowadzanych ścieków będzie ustalana na podstawie ilości wody pobranej z sieci wodociągowej, mierzonej za pomocą wodomierzy zlokalizowanych w obiektach. Jakość wprowadzanych ścieków będzie badana w zakresie i z częstotliwością określoną przepisami prawa. Wody opadowe z terenu inwestycji będą retencjonowane w rurociągu retencyjnym DN 700, L=36 m, V=15,5 m3 i odprowadzane do rowu za pomocą regulatora odpływu o maksymalnej wydajności 10,1 l/s. Wody opadowe i roztopowe z terenu inwestycji będą oczyszczane w separatorze lamelowym o przepływie nominalnym 1,5 l/s, maksymalnym 15 l/s z osadnikiem o pojemności 300 I. Istniejący wylot DN 160 mm znajduje się, zgodnie z prowadzoną przez Wody Polskie ewidencją urządzeń melioracji wodnych, na lewym brzegu rowu melioracyjnego, na działce [...], powyżej przepustu drogowego. Poniżej przepustu trasa rowu przebiega przez działkę nr [...]. Wylot rowu zlokalizowany jest na lewym brzegu K. w zlewni rzeki R. , na działce nr [...]. Jak wynika z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w miejscowości B., gmina B., działka nr [...] położona w miejscowości B., na której usytuowany jest wylot, znajduje się w terenach dróg publicznych przebiegających nad terenami wód powierzchniowych (symbol 4KDL/WS), natomiast działka nr [...] położona w miejscowości B. znajduje się w strefie hydrogenicznej, obejmującej pasy terenu położone w bezpośrednim sąsiedztwie cieków, niezbędne dla ich ochrony oraz umożliwienia prowadzenia robót remontowych i konserwacyjnych w ich korytach, obejmuje również tereny zagrożone zalaniem lub podtopieniem. Udział odprowadzanych oczyszczonych ścieków bytowych i wód opadowych w przepływie Q20% rowu wyniesie około 1,5% i spowoduje wzrost napełnienia nie przekraczający 1 cm.
W wyniku analizy zakresu złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oraz załączonych do niego dokumentów, Organ II Instancji stwierdził, że spełniają one wymagania zawarte w art. 407, art. 408 oraz art. 409 ustawy Prawo wodne. Organ Odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a także naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga O. W.. Zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to:
a) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez Organ II instancji stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza jej słuszny interes jako właściciela działki [...] (KW: [...]) - w ogóle nie ustalono np. czy podane w operacie wodnoprawnym i następnie skopiowane do obu decyzji parametry mają jakikolwiek sens w praktyce, a nie tylko w teorii (zwłaszcza jeśli chodzi o udział odprowadzanych oczyszczonych ścieków bytowych i wód opadowych w przepływie Q20% rowu i wpływ na ilość odprowadzanej do niego wody także z drogi publicznej),
b) art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. między innymi poprzez nie przyczynienie się przez Organ II instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, a także naruszenie zasady praworządności,
c) art. 10 ust. 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie skarżącej jako strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków, co uniemożliwiło mi w szczególności przedstawienie opinii prywatnej w zakresie operatu wodnoprawnego, z której jednoznacznie wynikałoby, że ten zlecony przez P. Ś. operat wodnoprawny zawiera pomyłki, zwłaszcza w zakresie
zakładanego wzrostu napełnienia woda rowu melioracyjnego,
2) prawa materialnego to jest: art. 393 ust. 4, art. 401 ust. 1 i art. 403 ustawy Prawo wodne poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego w takim zakresie, który narusza prawa skarżącej jako właścicielki działki [...], na którą de facto będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, co doprowadzi także do naruszenia jej prawa własności, a dodatkowo samo pozwolenie wodnoprawne nie zawiera wszystkich określonych prawem (w takiej sytuacji) elementów treści.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia 23 lutego 2024 roku (znak: KR.ZUZ.2.4210.539.2023.DG), oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej - przepisy prawa, przy zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jej okolicznościach nie pozwalały Organom obu instancji na przyjęcie, że powinno zostać wydane P. Ś. pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do rowu melioracyjnego "R" ścieków bytowych i oczyszczonych wód opadowych (roztopowych) wylotem o średnicy 160 mm, zlokalizowanym na działce nr [...] obręb [...] B. , bowiem de facto to będzie wprowadzanie ścieków na nieruchomość skarżącej (działkę [...] i działkę [...] obręb [...] B. ), a skutki tego przedsięwzięcia w kontekście oceny na gruncie przepisów prawa wodnego zostały przedstawione w sposób niezgodny ze stanem faktycznym.
Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji w ogóle nie zweryfikowały wskazanych przez inwestora w operacie wodnoprawnym obliczeń, a powinny je sprawdzić, a nie po prostu kopiować do obu decyzji. Skarżąca uważa, że odprowadzane w tak dużej ilości wody opadowe oraz ścieki bytowe z pensjonatu będą niby trafiały bezpośrednio do rowu melioracyjnego znajdującego się przy jej działce nr [...], a tak naprawdę trafią na jej działkę (także pośrednio na działkę o numerze [...]), bowiem pod drogą (działka nr [...]) znajduje się przepust. Działkę [...] o powierzchni 32 arów (KW KR [...]/5) nabyła w 2008 roku, jako działkę dojazdową do działki [...] Ta nieruchomość w żaden sposób nie jest ograniczona na rzecz innych osób i skarżąca płaci za nią podatek.
Rów przy drodze jest zarośnięty i płytki, a wiec nie wzięto w postępowaniu pod uwagę tego, czy w ogóle rów jest w stanie "przyjąć" jakiekolwiek wody opadowe i oczyszczone ścieki w tak dużej ilości z działki Wnioskodawcy. Zdaniem skarżącej zapisy zawarte w decyzji, są co najmniej niewystarczające i powinny zostać wcześniej zweryfikowane.
Działka [...] jest działką dojazdową do drugiej działki skarżącej [...] którą zamierza w przyszłości wykorzystać pod budowę budynków mieszkalnych lub usługowych, a więc taki sposób odprowadzania wód i ścieków wpłynie na znaczne obniżenia wartości tych nieruchomości, a może nawet uniemożliwić, albo utrudnić dojazd do działki o numerze [...] i jej wykorzystanie w zamierzonym celu. Taka inwestycja powinna w całości być zlokalizowana na działce Wnioskodawcy - P. Ś. i to na jego nieruchomości powinny być odprowadzane jego ścieki oraz te wody opadowe z jego działek. Jego nieruchomości mają przecież znaczną powierzchnię i to jest tylko kwestia odpowiedniego zaprojektowania i przeprowadzenia inwestycji, zwłaszcza że jest to sprawa pozwolenia wodnoprawnego związanego z prowadzeniem przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej (pensjonat), a nie z korzystaniem z budynku mieszkalnego.
Skarżąca podniosła, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu turystycznego obiektu noclegowego i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania przynajmniej od początku 2016 roku (oferując też noclegi pracownicze) powinien więc już w ciągu tych dziewięciu lat w odpowiedni sposób zabezpieczyć odbiór ścieków i wód opadowych z swojej nieruchomości we własnym zakresie (korzystając np. z usług firm asenizacyjnych), a nie "wylewać" je na nieruchomości osób prywatnych, w tym na jej nieruchomość o powierzchni 32 arów. Oczywiste jest dla skarżącej, - że to będzie tak wyglądało, ze względu na stan rowu przy drodze gminnej (działka [...]
Wnioskodawca powinien zorganizować odprowadzania ścieków i wód opadowych w ten sposób, aby się to odbywało wyłącznie na jego nieruchomościach, który powierzchnia jest przecież duża.
Skarżąca uważa, że Wnioskodawca odprowadzając (w ten sposób, jak określony w zaskarżonych decyzjach) ścieki i wody odpadowe z przyszłego pensjonatu może zalewać nie tylko jej nieruchomość (działka [...]). ale także sąsiednie zabudowane działki np.: [...]. [...]. [...]. [...]. [...]. [...] i [...]. a tego nie wzięły pod uwagę organy obu instancji w kontekście rzeczywistej "pojemności" rowu przy drodze gminnej. Skarżąca zarzuciła, że obliczenia zawarte w zaskarżonej decyzji są nieprawidłowe i czysto teoretyczne, a nie odpowiadają rzeczywistym zmianom pogodowym (i klimatycznym).
Wydając przedmiotową decyzję bez wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego Organy obu instancji naruszyły nie tylko art. 393 ust. 4, art. 401 ust. 1 i art. 403 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne ale także:
a) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne, przejawiające się w braku wskazania faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na
których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił
wiarygodności (moje wyjaśnienia) i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy
prawnej podjętej decyzji,
b) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w związku z niepodjęciem przez organy czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu
materiału dowodowego - w szczególności wobec braku krytycznej analizy
operatu wodnoprawnego,
c) art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie ich dyspozycji.
Co więcej - Organ II instancji naruszył art. 10 ust. 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie skarżącej jako strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków, co uniemożliwiło mi m.in. przedstawienie opinii prywatnej w zakresie operatu wodnoprawnego, z której jednoznacznie wynikałoby, że ten zlecony przez P. Ś. operat wodnoprawny zawiera pomyłki, zwłaszcza w zakresie zakładanego wzrostu napełnienia rowu melioracyjnego po uruchomieniu inwestycji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją normy wynikającej z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, poddana jest ocena legalności decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do rowu melioracyjnego "R", wylotem o średnicy 160 mm, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], obręb [...] B. , w pkt 1.1: w dniach w których nie występują opady atmosferyczne ścieków bytowych oczyszczonych w oczyszczalniach ścieków, w pkt 1.2: w dniach kiedy występują opady atmosferyczne ścieków bytowych o których mowa w pkt 1.1, powiększonych o oczyszczone wody opadowe lub roztopowe, po uprzednim retencjonowaniu w kanale retencyjnym o średnicy 700 mm, długości 36,0 m, posiadającym całkowitą pojemność wraz ze studnią regulatora 15,55 m3,
Skarżąca zarzuca, że wprowadzane ścieki będą zalewać jej nieruchomości, bowiem będą trafiać do rowu melioracyjnego znajdującego się przy jej działce, ale tak naprawdę, z uwagi na stan rowu (zarośnięty i płytki) trafią na jej działkę [...] (dojazdowa do dz. nr [...]) i pośrednio na działkę [...], bowiem pod drogą (działka nr [...]) znajduje się przepust.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2024.1087 t.j. z dnia 2024.07.22) Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.
Przepis art. 396 ust 1 ustawy stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Z kolei art. 399 ust 1 przesądza, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;
2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
Wskazać też należy na regulację zawartą w art. 393 ust 4 ustawy, która stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym.
Organ w wydanej decyzji wskazuje na jaki rodzaj korzystania z wód, o których mowa w art. 389 ustawy wydał pozwolenie wodnoprawne. Pozwolenie to wydane zostało na usługę wodną, o której mowa w art 35 ust 3 pkt 5 i 7 ustawy - wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych oraz odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast;.
Urządzeniami wodnymi zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 16 pkt 65a ustawy, są urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym kanały i rowy. Zgodnie z art. 16 pkt 47 rowy to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu.
Urządzenie wodne - rów melioracyjny "R" (ciek zlokalizowany na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] obręb [...] B. ), którego dotyczy wydane pozwolenie wodnoprawne istnieje i funkcjonuje w terenie.
W postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oprócz ustawy Prawo wodne pełne zastosowanie (z wyjątkiem art. 31– co wynika z art. 402 ust 1 ustawy) ma ustawa Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy te wprowadzają wymóg, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Wbrew twierdzeniom skargi - te reguły, zostały w kontrolowanym postępowaniu w wystarczającym stopniu zachowane, a organy sprostały wymogom ustawy. W szczególności w postępowaniu ustalono, że aktualnie w terenie brak kanalizacji zbiorczej. Oczyszczone ścieki bytowe z budynku mieszkalnego na działce [...] obręb [...] B. odprowadzane są istniejącym wylotem DN 160 do odbiornika od około 20 lat. (decyzja Starosty W. z dnia 13.02.2004 r znak: OŚR.II.6224-20/03/04). Aktualnie wniesiono o zwiększenie zrzutu do rowu oczyszczonych ścieków bytowych z projektowanego pensjonatu oraz wód opadowych pochodzących z terenu inwestycji związanej z budową budynku usługowego wraz z infrastrukturą na działkach [...] obręb [...] B. . Ścieki bytowe będą oczyszczane w istniejącej i projektowanej biologicznej oczyszczalni ścieków z beztlenową stabilizacją i zagęszczeniem powstających osadów ściekowych. Ustalono, że maksymalna chwilowa ilość wód opadowych odprowadzanych do odbiornika przy zastosowaniu zbiornika retencyjnego oraz regulatora odpływu nie przekroczy ilości wód spływających do rowu przy współczynniku spływu 0.1, czyli zostanie zachowany odpływ z terenu inwestycji, jak dla terenów zielonych przed zabudową. Wody opadowe przed wprowadzeniem do rowu będą podczyszczone w separatorze lamelowym z osadnikiem, ponadto retencjonowane w zbiorniku retencyjnym, a następnie będą spływały do studni z regulatorem przepływu o wydajności 10,1 l/s. Istniejący wylot DN 160 znajduje się na lewym brzegu rowu melioracyjnego na działce [...], powyżej przepustu drogowego. Poniżej przepustu trasa rowu przebiega przez działkę [...]. Wylot rowu zlokalizowany jest na lewym brzegu K. w zlewni rzeki R. , na działce nr [...]. Ustaleń dokonano na podstawie sporządzonego przez specjalistę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej - operatu wodnoprawnego, a także wyjaśnień inwestora.
Zgodnie z art. 407 ustawy prawo wodne - pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek (ust 1). Do wniosku dołącza się:
1) operat wodnoprawny, spełniający wymagania określone w art. 409, z oznaczeniem daty jego wykonania, zwany dalej "operatem", wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych;
2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana;
2a) w przypadku przedsięwzięć, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane;
4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana;
5) wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
6) potwierdzenie skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli jest wymagane. 2a. Przepisu ust. 2 pkt 3 nie stosuje się do inwestycji strategicznych, o których mowa w art. 59a ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ust 2). Złożony operat spełnia wymogi o których mowa w art. 408 i 409 ustawy.
Operat wodnoprawny, pomimo że jest przygotowywany przez osobę posiadającą wiadomości specjalne i odpowiednie doświadczenie nie jest opinią biegłego, lecz dokumentem prywatnym, który stanowi dowód podlegający ocenie także w trybie zasad ogólnych postępowania dowodowego, gdyż musi opierać się na prawidłowych, rzetelnych i dających się zweryfikować organowi i stronom postępowania danych dotyczących przedmiotu opracowania ( wyrok NSA z dnia 28 października 2020 r. II OSK 2593/20 LEX nr 3090586).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały w wystarczającym stopniu analizy złożonego wniosku oraz załączonych do niego dokumentów (w tym operatu wodnoprawnego) w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., stwierdzając , że spełniają one wymogi z art. 407-409 ustawy prawo wodne. Operat wodnoprawny zawiera szczegółowe wyliczenia, opisy i dane, które mogły stać się podstawą do dokonania prawidłowych ustaleń stanu faktycznego.
Wydana decyzja określa nieprzekraczalną ilość ścieków bytowych jakie mogą być wprowadzone do rowu melioracyjnego z podziałem na dni w których występują i nie występują opady atmosferyczne. W pozwoleniu określono średnią ilość dni z opadem. W decyzji ustalono również niezbędne warunki i obowiązki wykonywania uprawnień ze względu na ochronę zasobów środowiska, co istotne zapewniono o retencjonowaniu wód pozwalającym utrzymać odpływ do rowu w ilości nie większej niż wartość spływu naturalnego przed zabudową z terenu tj. 10,1 l/s. Wyspecjalizowane organy obu instancji uznały, że obliczenia wynikające z operatu są prawidłowe, a wyjaśnienia dotyczące retencji, oczyszczania ścieków bytowych i wód opadowych lub roztopowych nie budziły wątpliwości organów. W tej sytuacji organy doszły do trafnego wniosku, że nie powinno dojść do negatywnego oddziaływania na grunt skarżącej O. W., która w żaden racjonalny sposób nie zakwestionowała prawidłowości wyliczeń. Organy wyjaśniły (na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych), że maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do rowu dzięki zastosowaniu zbiornika retencyjnego oraz regulatora odpływu nie przekroczy ilości wód odprowadzanych z terenów przed zainwestowaniem (terenów zielonych o współczynniku spływu 0,1). Udział odprowadzanych oczyszczonych ścieków bytowych i wód opadowych lub roztopowych w przepływie Q20% w rowie wyniesie ok. 1,5 %, co przełoży się na wzrost napełnienia rowu o około 1,0 cm. Ponadto zarówno ścieki bytowe oraz wody opadowe lub roztopowe oczyszczane będą do wartości zgodnych z obowiązującymi przepisami, bowiem w obowiązującym mpzp dla miejscowości B., B., S., T. w gminie B. (uchwała nr XLIX/484/06 z dnia 28.04.2006 r Rady Gminy B. z późniejszymi zmianami) obowiązuje zakaz wprowadzania nieczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych i do ziemi (§ 5 ust 3 oraz § 22 ust 4 pkt 15). W uzasadnionych przypadkach związanych z rodzajem prowadzonej działalności dopuszcza się realizację systemu kanalizacji indywidualnej, zakończonej własną oczyszczalnią ścieków, na warunkach określonych w uzyskanym wcześniej pozwoleniu wodno-prawnym (§ 22 ust 4 pkt 10). Dla powierzchni utwardzonych (nieprzepuszczalnych) przy obiektach usługowych i przemysłowych lub parkingach – obowiązuje realizacja kanalizacji opadowej wraz z urządzeniami do podczyszczania wód opadowych (§ 22 ust 4 pkt 16).
Wydane pozwolenie wodnoprawne nie narusza ustaleń planu. Organy ponadto przy wydaniu pozwolenia wodnoprawnego badały spełnienie wszystkich wymogów z art. 396 ust 1 ustawy prawo wodne.
Co istotne działka skarżącej nr [...] zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości B., B., S., T. w gminie B. znajduje się między innymi w strefie hydrogenicznej, co oznacza, że jest to teren niezbędny dla ochrony otuliny biologicznej cieku, o glebach pozostających pod wpływem wody stojącej lub przepływowej. Stosownie do postanowień mpzp strefa ta obejmuje pasy terenu położone w bezpośrednim sąsiedztwie cieków niezbędne dla ich ochrony oraz umożliwienia prowadzenia robót remontowych i konserwacyjnych w korytach, obejmuje również tereny zagrożone zalaniem lub podtopieniem.(§ 4 ust 6 pkt 6 planu) Wszelką działalność inwestycyjna w części tej strefy należy prowadzić ze świadomością możliwości wystąpienia zagrożenia podtopienia (§ 5 ust 11 planu). Ponadto działka ta znajduje się w terenach zieleni nie urządzonej, dróg publicznych przebiegających nad terenami wód powierzchniowych oraz strefie potencjalnego oddziaływania terenów komunikacji.
Poza tym brak podstaw, do uznania zasadności zarzutu skargi dotyczącego braku powiadomienia skarżącej o zakończeniu postępowania przed organem II instancji (naruszenie art 10 K.p.a.). Powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądowe wskazać należy, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyroki(wyroki NSA: z 11 maja 2023 r., II OSK 1631/20 z 6 maja 2016 r., II GSK 2905/14, z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, z 24 maja 2007 r., II GSK 4/07, z 23 listopada 2007 r., I OSK 1614/06). Choć skarżąca wskazuje, że nie mogła złożyć kontroperatu i na tym opiera swój zarzut. Jednak w żaden sposób nie wykazuje, jak brak ten wpłynął na wynik sprawy, skoro kontroperat nie został w ogóle sporządzony, a od wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania niniejszej skargi upłynęło już ponad 4 miesiące. Na etapie postępowania odwoławczego operat wodnoprawny nie był modyfikowany. W tej sytuacji zarzut skargi należy uznać za bezzasadny.
Skarżąca nie podziela oceny organów obu instancji, jednak formułuje swoje zarzuty zbyt ogólnie, by mogły skutecznie podważyć wyliczenia i wnioski przedstawione w operacie.
Wbrew twierdzeniom skargi wydane pozwolenie nie narusza art. 393 ust 4 prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne wydawane jest bowiem niezależnie od posiadania prawa do nieruchomości i nie rozstrzyga o kwestiach cywilnoprawnych. Z pozwolenia wodnoprawnego wynikają uprawnienia i obowiązki w zakresie gospodarki wodnej (korzystanie z wód w sposób i na warunkach określonych w pozwoleniu), natomiast kwestie własnościowe dotyczące nieruchomości nie są nim objęte. Wszelkie ewentualne roszczenia pomiędzy uprawnionym z pozwolenia wodnoprawnego a właścicielem nieruchomości należą do właściwości sądów powszechnych. W tej sytuacji zgoda właściciela działki której dotyczy usługa wodna lub działki która znajduje się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało w zgodzie z art 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji w wystarczający sposób odniosły się i omówiły podstawy prawne oraz faktyczne wydanych decyzji. Zasady wyrażone w art. 6 i 8 k.p.a., zostały w trakcie prowadzonego postępowania zachowane.
Wbrew kolejnym zarzutom skargi wydane pozwolenie wodnoprawne nie narusza art. 401 ust 1 i art. 403 ustawy prawo wodne, wszak skarżąca jest stroną postępowania, a pozwolenie wodnoprawne zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w ustawie.
Obawy skarżącej dotyczące stanu rowu przy drodze gminnej (dz. [...] należy rozpatrywać w kontekście art. 188 ust 1 prawa wodnego który stanowi, że utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Jednocześnie art. 205 stanowi, że utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. Są to zatem konkretne obowiązki właścicielskie, które należy egzekwować na podstawie tych norm prawnych. Pozwolenie wodnoprawne zawiera szczegółowe warunki i obowiązki jego wykonywania, które mają uniemożliwić wystąpienie skutków jakich obawia się skarżąca. Jeżeli natomiast w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpi naruszenie interesów osób trzecich – norma prawna wynikająca z art. 410 ustawy prawo wodne daje możliwość prowadzenia odrębnego postępowania celem ewentualnej zmiany wydanego pozwolenia wodnoprawnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.