II SA/KR 1547/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkaganekwiatrołappostępowanie administracyjneocena dowodów WSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ganku, uznając, że organ odwoławczy nie zebrał wystarczających dowodów i nie ocenił ich prawidłowo.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ganku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając budowę za samowolę budowlaną. Skarżący twierdzili, że ganek istniał od lat 80. XX wieku i został jedynie odnowiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na błędy proceduralne w ocenie dowodów i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła skargi J.P. i M.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała rozbiórkę ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały budowę ganku za samowolę budowlaną, ponieważ nie uzyskano na nią pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że ganek został dobudowany w latach 80. XX wieku i jedynie odnowiony, a nie wybudowany od nowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zebrał i nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego. Sąd wskazał na błędy proceduralne, takie jak brak przesłuchania świadków wskazanych przez skarżących, nieodniesienie się do dokumentów z Urzędu Gminy L. dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z adaptacją ganku w latach 80., oraz brak oceny dowodów w uzasadnieniu decyzji. Sąd uznał, że naruszone zostały zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada prawdy obiektywnej i obowiązek zebrania oraz oceny materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego. Nie przesłuchał świadków, nie odniósł się do dokumentów z Urzędu Gminy L. i ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał należytej staranności w ocenie dowodów, nie wyjaśnił przyczyn swojej oceny i nie odniósł się do istotnych okoliczności podniesionych w odwołaniu, co narusza zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa prawna do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, jeżeli budowa ta jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym lub narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.

Prawo budowlane art. 48 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

W przypadku niespełnienia obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 28 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Na prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wymagane jest pozwolenie na budowę.

Prawo budowlane art. 3 § 6

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowy, która obejmuje również rozbudowę obiektów budowlanych.

Prawo budowlane art. 48 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia i nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Prawo budowlane art. 48 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek przedstawienia dokumentów niezbędnych do zalegalizowania obiektu.

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę decyzją.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić lub zmienić decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec na nowo.

k.p.a. art. 139

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący legalność decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek orzeczenia o wykonalności decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

ustawa nowelizująca Prawo budowlane art. 2 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

Do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego oświadczenia świadków nie są wiarygodne. Organ odwoławczy nie odniósł się do dokumentów z Urzędu Gminy L. dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z adaptacją ganku w latach 80. Organ pierwszej instancji nie zebrał dokumentów pozwalających na ustalenie stanu prawnego nieruchomości i kręgu stron postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących o istnieniu ganku od lat 80. nie miały pokrycia w materiale dowodowym zebranym przez organ pierwszej instancji (mapa zasadnicza z 2003 r. nie wykazywała ganku od strony północnej). Skarżący podpisali protokół z oględzin bez zastrzeżeń, co potwierdza ustalenia organu. Organ odwoławczy prawidłowo zreformował podstawę prawną decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie wypowiedział się przy tym jednakże dlaczego uważa dokonaną przez organ l instancji ocenę dowodów za prawidłową i z jakich powodów, zwłaszcza, że w odwołaniu podniesiona została istotna okoliczność istnienia przedmiotowego ganku od lat 80 - tych. Organ odwoławczy ograniczył się tylko do ogólnikowych stwierdzeń, że podnoszone przez odwołujących się okoliczności, jak już wskazano wyżej, nie mają pokrycia w materiale dowodowym, nie są wiarygodne, nie podając szerzej przyczyn zajęcia takiego stanowiska. W protokole ze wzmiankowanych już oględzin z dnia 10 września 2003r. nie ma pełnego opisu obiektu budowlanego i terenu wokół niego. Rzeczą organu administracji, w tym także organu odwoławczego, jest dokonanie oceny zgromadzonych dowodów. Dopiero, gdy zachowane będą wszelkie wymogi wynikające z norm prawa procesowego może dojść do prawidłowego urzeczywistnienia się norm prawa materialnego...

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej przez organy nadzoru budowlanego, obowiązek prawidłowej oceny dowodów, znaczenie dokumentacji geodezyjnej i prawnej w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa budowlanego i procedury administracyjnej w Polsce. Interpretacja przepisów o samowoli budowlanej i ocenie dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydaje się, że sprawa jest prosta. Podkreśla wagę prawidłowego zbierania i oceny dowodów.

Błąd proceduralny organu budowlanego doprowadził do uchylenia nakazu rozbiórki ganku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1547/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J.P. i M.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących J.P. i M.P. kwotę 500 /pięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2004r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm., zwanej dalej - Prawo budowlane z 1994r.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał inwestorom: J. i M.P. wykonać rozbiórkę ganku zlokalizowanego na działce nr "1" w L.
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wskazał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji (organ przeprowadził w dniu 23 października 2003r. oględziny) ustalono, iż na działce nr "1" w L. J. i M. P., po 10 września 2003r. wybudowali ganek z pustaków typu "MAX", przekryty blachą dachówkową na konstrukcji drewnianej o wymiarach: 1,55 m x 3,00 m. bez pozwolenia na jego budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zajął stanowisko, że przedmiotowy przypadek to rozbudowa budynku mieszkalnego o ganek. Podniósł, że w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., na prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego wymagane jest pozwolenie na budowę, a z uwagi na prowadzenie robót bez wymaganego pozwolenia na budowę, niniejszą sprawę należy rozpatrywać w trybie przepisów art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego z 1994r.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r. właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów w celu doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Mając powyższe na względzie postanowieniem z dnia [...] października 2003r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na J. i M.P. obowiązek: 1) wstrzymania prowadzonych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego o ganek od strony północnej, 2) przedłożenia dokumentów niezbędnych do zalegalizowania ganku, w terminie do dnia 15 stycznia 2004r.
Pomimo upływu terminu i upomnienia z dnia 16 marca 2004r., znak:[...] J. i M. P. nie dostarczyli wymaganych dokumentów.
Stosownie więc do treści art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. orzekł więc rozbiórkę przedmiotowego ganku. Podniósł, że z wskazanych powyżej przepisów wynika, iż w przypadku niespełnienia obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i M. P. Podnieśli w nim, że przedmiotowy ganek został dobudowany w latach 80 - tych. Przy rozbudowie budynku mieszkalnego został on jedynie odnowiony i wymieniono pokrycie dachowe z eternitu na blachę. Niezasadne jest więc jego wyburzenie.
Decyzją z dnia [...] października 2004r., znak:[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu l instancji w całości i orzekł na nowo na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. nakazując inwestorom: J. i M. P. wykonać rozbiórkę ganku o wymiarach 1, 55 m x 3,00 m, dobudowanego od strony północnej do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr "1" w L.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że niniejsze postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone na wniosek B.S., który w dniu 22 października 2003r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. W piśmie tym B.S. wniosła o podjęcie działań w związku z dalszym prowadzeniem robót budowlanych przez J. i M. P. przy rozbudowie budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr "1" w L. pomimo ich wstrzymania postanowieniem organu l instancji z dnia [...] września 2003r.
Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ l instancji uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego z 1994 r. i k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest rozbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr "1" w L. o ganek od strony północnej o wymiarach 1,55 x 3,00 m.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu l instancji, a zatem nie może ograniczyć się jedynie do badania poprawności wydanej przez ten organ decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołał się do ustaleń poczynionych przez organ l instancji. Podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 23 października 2003r., wynika, iż inwestorzy - J. i M. P. - pomimo wstrzymania postanowieniem z dnia [...] września 2003r. robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie budynku mieszkalnego, nie zastosowali się do w/w nakazu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. ustalił, iż stan faktyczny na działce nr "1" w L. od dnia 10 września 2003r., tj. dnia w którym przeprowadzono poprzednie oględziny, uległ zmianie. Stwierdzono bowiem, iż od strony północnej budynku mieszkalnego znajdującego się na w/w działce został wybudowany nowy wiatrołap o wymiarach 1,55 x 3,00 m. Organ l instancji zakwalifikował roboty wykonanie przez inwestorów spornego ganku jako rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem pozwolenia.
Zdaniem organu odwoławczego dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. kwalifikacja wykonanych robót jako rozbudowy budynku jest prawidłowa. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego z 1994r. wykonanie spornego ganku należy rozumieć jako budowę, do której zalicza się również rozbudowę obiektów budowlanych. Bezspornym jest zatem, iż na rozbudowę budynku mieszkalnego o przedmiotowy ganek, inwestorzy zgodnie z wymogami prawa budowlanego, w tym art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. winni posiadać decyzję pozwolenia na budowę. Decyzji takiej jednak nie uzyskali.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż poczyniona przez organ l instancji subsumcja budowy spornego obiektu pod przepis 48 Prawa budowlanego z 1994r. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., w brzmieniu obowiązującym po 31 maja 2004r., który ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r. Nr 93 poz. 888, zwanej dalej - ustawą o zmianie ustawy Prawo budowlane) stanowi on podstawę prawną do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia jeżeli budowa ta jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej w skrócie - wz i zt), bądź narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze organ l instancji, w celu zalegalizowania przedmiotowego ganku, wydał w myśl dyspozycji art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r. postanowienie, którym wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy rozbudowie budynku mieszkalnego o ganek od strony północnej oraz zobowiązał inwestorów do dostarczenia określonych dokumentów, w tym zaświadczenia Wójta Gminy L. o zgodności budowy przedmiotowego ganku na działce nr "1" w L. z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. Zobowiązani nie wypełnili obowiązku określonego w/w postawieniem albowiem nie dostarczyli w określonym terminie wymaganych dokumentów. Treść art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r., wskazuje, iż w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. stosuje się przepis ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., a następstwem tego jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Zatem organ l instancji zgodnie z powyższym zobligowany był wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego wiatrołapu.
Organ odwoławczy dodał jednak, iż z dniem 31 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888), w której, zgodnie z art. 1 pkt 18 w/w ustawy, art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994r. dotychczas obowiązującego otrzymał następujące brzmienie: "Jeżeli budowa o której mowa w ust. 1:1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji wz i zt, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 w/w ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 1994r., stanowiącego, że "Do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy z zastrzeżeniem ust. 2-4 ". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie należy do postępowań, o których mowa w ust. 2-4 w/w ustawy oraz nie została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Wobec tego organ odwoławczy z mocy prawa zobligowany był przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej uwzględnić zaistniałe zmiany w przepisach prawa, w tym w szczególności brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., który ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, w celu uczynienia zadość przepisom znowelizowanej ustawy Prawo budowlane z 1994r. organ odwoławczy zobowiązał pismem z dnia 6 lipca 2004r., znak:[...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do uzupełnienia materiału dowodnego o zbadanie czy inwestorzy posiadali w dniu wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie ostateczną decyzję wz i zt na budowę spornego wiatrołapu. W wyniku przeprowadzonego przez organ l instancji postępowania uzupełniającego ustalono, iż inwestorzy nie posiadają w/w dokumentu. W związku z powyższym, iż zobowiązani postanowieniem z dnia [...] października 2003r., znak:[...] nie dostarczyli do organu l instancji dokumentów wskazanych w tym postanowieniu, jak również nie przedstawili ostatecznej w dniu wszczęcia decyzji wz i zt na w/w inwestycję, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. prawidłowym i zgodnym z przepisami było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego ganku. Organ odwoławczy nadmienił jednak, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na istnienie dwóch wiatrołapów w przedmiotowym budynku mieszkalnym: jednego od strony zachodniej, który został wymieniony w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 10 września 2003r. oraz drugiego (przedmiotowego) od strony północnej, który został wskazany w protokole z oględzin z dnia 23 października 2003r. W wyrzeczeniu skarżonej decyzji nie sprecyzowano, który wiatrołap został objęty nakazem rozbiórki. Niemniej jednak z treści uzasadnienie wynika, iż zaskarżona decyzja organu l instancji dotyczy ganku usytuowanego od strony północnej budynku mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe, oraz fakt wejścia w życie z dniem 31 maja 2004r. ustawy nowelizującej przepisy Prawa budowlanego z 1994r., która ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie cytowanego wyżej art. 2 ust. 1 tejże ustawy, organ odwoławczy zreformował skarżoną decyzję. Wydanie niniejszej decyzji w ocenie organu odwoławczego nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego zreformował jedynie podstawę prawną skarżonej decyzji oraz dokonał zmiany wyrzeczenia (sprecyzowania) z zachowaniem jego istoty, co jest zgodne z założeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie narusza przepisu art. 139k.p.a.
W sprawie uwag zawartych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Załączone przez skarżących oświadczenia sąsiadów dotyczące budowy ganku od strony północnej w latach 80 - tych w obliczu zgromadzonych przez organ l instancji dowodów, protokołów oględzin, kopii mapy zasadniczej z dnia 6 listopada 2003r., na której widnieje jedynie wiatrołap od strony zachodniej, nie są wiarygodne. Na mapie tej nie ma naniesionego ganku od strony północnej, co również obala wywody skarżących zawarte w odwołaniu. Nie mają one bowiem pokrycia w ustalonym stanie faktycznym. Organ odwoławczy nadmienił także, że obecny w trakcie przeprowadzonych w dniu 23 października 2003r. inwestor M.P. nie wniósł zastrzeżeń odnośnie zawartych w protokole z oględzin ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T, gdzie jednoznacznie stwierdzono dobudowanie nowego ganku od strony pomocnej do budynku mieszkalnego. Protokół ten został przez niego podpisany
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił skarżoną decyzję w całości i orzekł jak na wstępie niniejszej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i M.P. Podnieśli w niej, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest dla nich krzywdząca. Sporny ganek został wybudowany w latach 80- tych, w oparciu o zgłoszenie, tj. zadaszenia wejścia do budynku od strony północnej. Zadaszenie wykonane zostało w "formie ganku". Z uwagi na trudności w owych czasach na zakup cegły ściany dla zadaszenia od strony północnej zostały wykonane z pustaków żużlowych po uprzednim wykonaniu pod nimi fundamentów betonowych. Skarżący przyznali, że błędem ich było nie założenie izolacji poziomej, jak również zakup nieodpowiednich pustaków. W czasie użytkowania pustaki bowiem zawilgły, co spowodowało w warunkach mrozów destrukcję substancji budowlanej. Pustaki zaczęły się sypać, co zagrażało zawaleniu się ganku. Dlatego też ganek rozebrano i wykonano nowe ściany ganku (fundamenty pozostały te same). Skarżący twierdzą, że w aktach sprawy są dokumenty świadków, że ganek istniał. Niezrozumiałym jest dla nich to, że ganek ten nie został naniesiony przez geodetów na kopii mapy zasadniczej z dnia 6 listopada 2003r. Być może jest to też po trochu wina skarżących, że winni zgłosić do geodezji fakt wykonania przedmiotowego ganku. W odniesieniu do dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania zadaszenia nad wejściem do budynku gmina zgodziła się na jego wykonanie wraz ze ścianami. Nie poinformowała o konieczności zgłoszenia tego do geodezji.
Skarżący nie zgadzają się z wywodami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie podpisania przez skarżącego M.P. protokołu z oględzin bez zastrzeżeń. Twierdzą, że skarżący podpisał ten protokół będąc przekonany, że podpisuje protokół z ustaleniami, iż sporny ganek istniał. Podnoszą, że zdarza się stosowanie przez organy nadzoru budowlanego skrótów, które niejednokrotnie wprowadzają w błąd.
Zarzucają także, że w decyzji używa się skrótu "wz i zt" bez wyjaśnienia co on oznacza.
Niezrozumiałym jest dla nich powoływanie się na "nowe prawo" i k.p.a. w sytuacji, gdy sporny ganek został przez nich wybudowany w latach 80 - tych. Uważają, że w ich przypadku wybudowany ganek nie jest samowolą budowlaną, gdyż w tych latach w ten sposób budowano.
Niezrozumiałym dla nich jest także powoływanie się w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego: przepisy k.p.a. Kwestionują stanowisko organu odwoławczego, że zreformowanie jedynie podstawy prawnej decyzji przez organ oraz doprecyzowanie wyrzeczenia jest zgodne z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz, że nie narusza to art. 139 k.p.a. Uważają, że organ odwoławczy w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może wydać decyzji, zgodnie z art. 139 k.p.a., na niekorzyść strony odwołującej się Jeszcze raz podnieśli, że stosowanie przez organy skrótów spowodowało pomyłki. Gdyby wyjaśniono skarżącym skrót: "wz i zt" to na pewno wystąpili by o uzyskanie takiej decyzji zabudowy i zagospodarowania terenu i dokumentację na budowę spornego ganku. Nadmienili, że roboty budowlane są wstrzymane. Wnieśli o uwzględnienie powyższych wyjaśnień.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja administracyjna jako władczy objaw organu jest prawidłowa wtedy, gdy jest zgodna z normami obowiązującego prawa materialnego i procesowego, w tym wydana przez kompetentny organ.
Skoro organ odwoławczy rozpatruje tę samą sprawę administracyjną, badając uprzednio zebrane przez organ l instancji dowody lub przeprowadzając nowe, a także kierując się w zasadzie tymi samymi przesłankami prawnymi i faktycznymi, to trzeba stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego jest zatem takim samym aktem stosowania prawa jak decyzja organu l instancji. W takim razie również i ona pozostawać musi w zgodzie z normami matrialnoprawnymi i procesowymi aby być uznaną za prawidłową.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ odwoławczy, nie podzielił wywodów odwołujących się i zajął stanowisko, że oświadczenia sąsiadów inwestorów dotyczące budowy przez skarżących spornego ganku w latach 80 - tych w obliczu zgromadzonego przez organ l instancji materiału dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy uważa bowiem, że okoliczności zawarte we wspomnianych oświadczeniach nie mają pokrycia w materiale dowodowym, w szczególności w ustaleniach z oględzin i dowodzie w postaci mapy z 6 listopada 2003r., na której widnieje jedynie ganek od strony zachodniej, nie ma natomiast naniesionego ganku od strony północnej. Nadto, jak podniósł organ II instancji, że inwestor M.P. nie wniósł zastrzeżeń do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 23 października 2003r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołał się do ustaleń poczynionych przez organ l instancji. Nie wypowiedział się przy tym jednakże dlaczego uważa dokonaną przez organ l instancji ocenę dowodów za prawidłową i z jakich powodów, zwłaszcza, że w odwołaniu podniesiona została istotna okoliczność istnienia przedmiotowego ganku od lat 80 - tych. Organ odwoławczy ograniczył się tylko do ogólnikowych stwierdzeń, że podnoszone przez odwołujących się okoliczności, jak już wskazano wyżej, nie mają pokrycia w materiale dowodowym, nie są wiarygodne, nie podając szerzej przyczyn zajęcia takiego stanowiska.
Owszem, w protokole z oględzin z dnia 10 września 2003 r. nie ma ani słowa odnośnie ganku od strony północnej, zaś w protokole z oględzin z dnia 23 października 2003r. widnieje zapis, że od strony północnej został dobudowany ganek z pustaków, to powyższe nie dowodzi jeszcze, w ocenie Sądu, że sporny ganek nie istniał w dacie przeprowadzania przez organ l instancji pierwszego z dowodów z oględzin.
Podkreślenia wymaga bowiem, że w protokole ze wzmiankowanych już oględzin z dnia 10 września 2003r. nie ma pełnego opisu obiektu budowlanego i terenu wokół niego. Znajduje się w nim jedynie stwierdzenie, że: "Na posesji przy ul. D. w L. usytuowany jest budynek mieszkalny, murowany, dwukondygnacyjny..." W dalszej natomiast części tego protokołu znajduje się opis wykonanych robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego, w tym w szczególności, że od strony zachodniej nad gankiem wykonano dwa słupy z cegły pełnej i pustaków, na których wsparta jest konstrukcja zadaszenia.
Organ odwoławczy mając zatem pisemne oświadczenia wskazanych przez odwołujących się świadków na okoliczność istnienia spornego ganku w latach 80 - tych nie przesłuchał ich w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przy uznaniu, że sam czynności tych może dokonać. Nie zlecił też, aby przesłuchań tych dokonał organ l instancji, chyba, że kwestia ta wymagała przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i to w znacznej części, a więc przekraczała ramy dozwolonego postępowania uzupełniającego (art. 136 k.p.a.). Takiej jednak kwestii w ogóle organ odwoławczy nie rozważał. Nie odniósł się nawet do pisma z 16 sierpnia 2004 r. Urzędu Gminy L., z którego wynika, że urząd ten nie posiada dokumentów z 1978r., bo uległy one pożarowi w roku 1980 oraz, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego zostało wydane w dniu 6 czerwca 1978 r. wg projektu typowego MS-6, w którym zostało zaadaptowane wejście z gankiem od strony północnej od strony ścieżki do w/w budynku w latach 80 - tych. Nie zweryfikował tych okoliczności i nie ocenił tego pisma jako dowodu w sprawie.
Zgodnie z art. 80 k.p.a. rzeczą organu administracji, w tym także organu odwoławczego, jest dokonanie oceny zgromadzonych dowodów. Organ odwoławczy powinien więc dokonać oceny poszczególnych dowodów wyjaśniając przyczynę takiej oceny, konkludując, że doprowadziła ona go do takiego samego stanowiska jak organu l instancji (możliwość skorzystania z kompetencji przyznanych art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), bądź do odmiennego stanowiska (możliwość z korzystania z kompetencji przyznanych art. 138 § 1 pkt 2 lub 138 § 2 k.p.a.). Tego jednak nie uczynił organ odwoławczy.
Nie może być uznane za prawdziwe również stwierdzenie organu II instancji, że organ l instancji uczynił zadość przepisom postępowania administracyjnego i w drugim kontekście. Mianowicie organ ten nie zebrał stosownych dokumentów pozwalających na ustalenie stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się objęta nakazem rozbiórki część budynku mieszkalnego, tj. przedmiotowy ganek, jak i dokumentów pozwalających na ustalenie w sposób prawidłowy, a co za tym idzie na zagwarantowanie określonym podmiotom prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, kręgu stron niniejszego postępowania. Brak w aktach sprawy choćby wypisu z ewidencji gruntów. Kwestie te nie są bez znaczenia dla podejmowanych w sprawie decyzji.
W takim stanie rzeczy doszło do uchybień przepisów prawa procesowego: art. 7 k.p.a. , statuującego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. -zobowiązującego do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. zobowiązującego do dokonania oceny dowodów w ramach swobodnej oceny dowodów, a więc w zgodzie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł oceny, art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązującego organ do przedstawienia tej oceny w uzasadnieniu decyzji.
Dopiero, gdy zachowane będą wszelkie wymogi wynikające z norm prawa procesowego może dojść do prawidłowego urzeczywistnienia się norm prawa materialnego, w tym wypadku art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r., a co za tym idzie do uznania za zgodną z prawem kontrolowaną decyzję. W konsekwencji naruszony została więc art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakazywała orzeczenie jak w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono natomiast, w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI