II SA/Kr 1544/23

II SA/Kr 1544/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2559/24 - Wyrok NSA z 2025-06-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 852/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 października 2023 r. znak WOB.7722.73.2023.JKUR w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 852/2023 z dnia 20 października 2023 r. znak WOB.7722.73.2023.JKUR o odmowie przywrócenia D. sp. z o.o. z siedzibą w M. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. (wstrzymujące inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w M. gm. L. z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę).
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 20 stycznia 2023r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie wydał postanowienie nr 74/2023, znak: PINB-I-5160.208.22.42, którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem [...] wstrzymał D. sp. z o.o. - inwestorowi robót — prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Za pismem z dnia 3 marca 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) przekazał Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) zażalenie D. sp. z o.o. z siedzibą w M. – działającą przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. na postanowienie PINB nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42 oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie po przeprowadzeniu wstępnego postępowania w sprawie wniosku z dnia 22 lutego 2023r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42 zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są:
- uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy,
- wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
- dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,
- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego (np. obłożna choroba) i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, to strona musi wnieść wniosek o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej.
Postanowienie nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42 zostało doręczone skarżącej (D. sp. z o.o. z siedzibą w M. ) w dniu 26 stycznia 2023r. (dzień tygodnia: czwartek, vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 22 akt PINB znak: PINB-I-5160.208.22.42, akta MWINB, k: 1). Stwierdzić zatem należy, że w dniu 26 stycznia 2023r. nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia PINB nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42 co jednocześnie oznacza, iż od dnia następnego tj. 27 stycznia 2023r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia zażalenia przez w/w stronę od przedmiotowego postanowienia organu I instancji i upłynął w dniu 2 lutego 2023 r. (czwartek) Wskazano w tym miejscu należy, iż zażalenie na postanowienie PINB nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I- 5160.208.22.42 oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone osobiście na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023 r.
We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik skarżącej jako przyczynę uniemożliwiającą dochowanie terminu wskazał konieczność poszukania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Jak wskazano w piśmie z dnia 22 lutego 2023r. W związku z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie wydano postanowienie o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenie pracy przy przedmiotowym obiekcie. Postanowienie to zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika Strony, D. sp. z o.o. powzięła informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie.
W ocenie organu skarżąca D. sp. z o.o. z siedzibą w M. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Odnośnie przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi, w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt 1 SA/Lu 727/97, Lex nr 34743). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się m.in.: obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
W ocenie MWINB w Krakowie, D. t sp. z o.o. z siedzibą w M. nie uprawdopodobniła, aby istniała taka przeszkoda, której strona nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazano, iż cyt.: "mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo." W ocenie MWINB wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Podane we wniosku z dnia 22 lutego 2023r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy skarżącej spółki, która nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. W ocenie organu względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiła przeszkody, której skarżąca spółka nie mogła przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Zatem aby przywrócić termin, strona powinna wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dopełnienie czynności. Podkreślono, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymagają szczególnej formy (art. 144 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a.). W przypadku zażalenia na postanowienie nie istnieje jeden główny wzór, zgodnie z którym powinno ono zostać ułożone. Zażalenie na postanowienie, podobnie jak odwołanie od decyzji, nie wymaga bowiem szczególnej formy ani treści. Wystarczające jest to, że wynika z niego niezadowolenie strony lub osoby trzeciej z treści zaskarżonego postanowienia. Nie trzeba powoływać podstawy prawnej ani szczegółowego uzasadnienia. Są to oczywiście elementy wskazane, bo gwarantują lepszą ochronę interesu skarżącego i mogą mieć wpływ na rozpatrzenie zażalenia na jego korzyść. Jedyne wymogi formalne zażalenia to jednak tylko ogólne wymogi, jakie muszą spełniać wszystkie pisma procesowe. Wskazać należy, iż wniesione zażalenie można następnie uzupełnić o dodatkowe uzasadnienie, wnioski lub dokumenty (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017r., sygn. akt I SA/Wa 178/17). Wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie. Podkreślić raz jeszcze należy, iż zgodnie z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zażalenie nie wymaga szczególnego uzasadnienia. Do skutecznego jego złożenia wystarczy, że strona wyrazi swoje niezadowolenie.
W świetle powyższego tut. Organ uznał, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącej na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.
W świetle powyższego należy również wskazać, iż wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, iż w skarżonym postanowieniu strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.
Tym samym w ocenie MWINB nie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42.
Wobec powyższego MWINB odmówił w trybie art. 59 § 2 k.p.a. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., znak: PINB-I-5160.208.22.42.
Na powyższe postanowienie skargę złożył M. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącego zażalenia, pomimo iż Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy Skarżący wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, Skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;
b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez Skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;
c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu Skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa należącego do D. będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich sprawiających, z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że postanowienie organu I Instancji zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Skarżący nie wniósł zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika Skarżącego, powzięła ona informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Skarżący zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, składając je w terminie 7-dni od dnia dokonania wglądu w akta sprawy, a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył on przedmiotowe zażalenie. Należy podkreślić, że Skarżący nie został zawiadomiony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a., Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W realiach niniejszej sprawy Skarżącemu me umożliwiono dokonania czynności, o których w art. 10 § 1 k.p.a. Organ I Instancji zachował się zatem nielojalnie względem strony, a pierwszą czynnością w sprawie, o której Skarżący został poinformowany, było doręczenie jej postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowlanych przez Organ I Instancji .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi wskazano, że w ocenie organu skarżący M. P. nie ma legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie MWINB 852/2023 z dnia 20 października 2023 r. znak: WOB.7722.73.2023.JKUR, którym odmówiono D. w M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: PINB-I-5160.208.22.42. Interes prawny w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia ma jedynie ten podmiot, któremu odmówiono przywrócenia tego terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1345/11). W niniejszym przypadku skarżący wniósł skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wydane po rozpatrzeniu wniosku innego podmiotu. W przypadku niewykazania legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2501/18, z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1899/18, z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1669/18, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1281/20, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/20). Stosownie bowiem do art. 58 § I pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "ppsa") sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Uzasadniając żądanie oddalenia skargi organ wskazał, że prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu odmówiono D. w M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Podniesione okoliczności nie uprawdopodobniają bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymaga szczególnej formy (art. 144 w zw. z art. 128 Kpa). Do skutecznego złożenia zażalenia wystarczy, że strona wyrazi swoje niezadowolenie, a uzupełnienie zarzutów, wniosków lub dokumentów może nastąpić w późniejszym terminie w toku postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 178/17). O braku winy w uchybieniu terminu nie świadczy nieznajomość prawa, zawiłość sprawy, wielość spraw, czy zwlekanie i oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika (por. wyroki NSA: z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 1865/18, z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/13, z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 3674/19, z dnia 2 stycznia 2018 r. sygn. akt: II OSK 1476/17). Względy organizacyjne, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie. W postanowieniu PINB nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: PINB-1-5160.201.22.42 strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Zdaniem organu D. w M. nie uprawdopodobniła, aby istniała taka przeszkoda, której nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podane we wniosku z dnia 22 lutego 2023 r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy D. w M. , która nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga jest nieuzasadniona.
W niniejszej sprawie PINB – organ I Instancji - wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót D. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. , jak i M. P.. MWINB wydawał zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dotyczące kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jak i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. . Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli tut. Sądu w rozlicznych sprawach.
Kluczowe dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest pojęcie interesu prawnego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z 2 września 2014 r., II OZ 819/14, LEX nr 1530827). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z 24 stycznia 2012 r., II GW 13/11, LEX nr 1113741; z 25 stycznia 2012 r., II GW 15/11, LEX nr 1121156). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., II GZ 196/12, LEX nr 1248424).
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3.06.1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997/2, poz. 89, uznał w związku z tym, że podmiot mający udział w spółce z o.o. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na podstawie art. 33 ustawy o NSA na odmowę wydania spółce koncesji na świadczenie usług telekomunikacyjnych ze względu na brak własnego interesu prawnego.
Rozpatrywana obecnie skarga M. P. dotyczy postanowienia MWINB w Krakowie nr 852/2023 znak WOB.7722.73.2023.JKUR o odmowie przywrócenia D. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego-ziemskiego nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak PINB-I-5160.208.22.42.
Postawić należy pytanie, czy podmiot niebędący adresatem postanowienia, może skarżyć akt, w którym stwierdzono, że innemu podmiotowi (tu D. sp. z o.o.) odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
W tej kwestii reprezentowane są, także w orzecznictwie tut. Sądu dwa stanowiska (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 979/23 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 813/23).
Według pierwszego, interes prawny w takim przypadku ma jedynie ten podmiot, któremu odmówiono przywrócenia tego terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1345/11). Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wydane po rozpatrzeniu wniosku innego podmiotu. W przypadku niewykazania legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2501/18, z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1899/18, z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1669/18, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1281/20, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/20).
Według drugiego stanowiska istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, że postępowanie to wszczęto z urzędu, że nie miał żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle go nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jego interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, LEX nr 280389, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508).
Sąd orzekający w niniejszym składzie opowiedział się za tym drugim stanowiskiem.
Poza sporem pozostaje, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy interesu prawnego skarżącego (M. P.), lecz D. sp. z o.o, gdyż to jej skarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB nr 74/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., dlatego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.