II SA/KR 1542/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-10-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciświadczeniapraca przymusowaniewola niemieckaustawa o kombatantachterminyniezgodność z konstytucjąprawo administracyjnepostępowanie administracyjnezaświadczenie

WSA w Krakowie uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że przepis stanowiący podstawę odmowy był niezgodny z Konstytucją.

Skarżąca J. J. domagała się wydania zaświadczenia o pobycie męża w niewoli niemieckiej w celu skorzystania z uprawnień kombatanckich. Oba organy administracji umorzyły postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. WSA w Krakowie uchylił te decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie składania wniosków za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła wniosku J. J. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pobyt jej męża w niewoli niemieckiej w latach 1939-1946, co miało umożliwić jej skorzystanie z uprawnień kombatanckich. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał termin składania wniosków do 31.12.1998 r. dla osób zamieszkałych w Polsce. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że o przysługujących jej uprawnieniach dowiedziała się przypadkiem, a jej inwalidztwo i trudna sytuacja życiowa uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który stwierdził niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją. Sąd uznał, że orzeczenia wydane na podstawie tego przepisu są wadliwe i otwierają drogę do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenia wydane na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją są wadliwe i otwierają drogę do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją, co czyniło decyzje wydane na jego podstawie wadliwymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.k. art. 22 § 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten, określający termin składania wniosków, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis określający termin składania wniosków o uprawnienia kombatanckie był niezgodny z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony po terminie określonym w ustawie.

Godne uwagi sformułowania

Wskazana okoliczność oznacza w istocie sprzeczność z Konstytucją orzeczeń wydanych na jego podstawie otwierając drogę do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadach przewidzianych w art. 145 kpa.

Skład orzekający

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Joanna Tuszyńska

sprawozdawca

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów składania wniosków o uprawnienia kombatanckie w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy o kombatantach i wyroku TK z 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po upływie terminów.

Niezgodny z Konstytucją przepis zniweczył odmowę przyznania uprawnień kombatanckich po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1542/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Joanna Tuszyńska /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej J. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek J. J. z dnia [...] 1999r., która domagała się wydania zaświadczenia o pobycie męża W. J. w niewoli niemieckiej w latach 1939 -1946, w celu przedłożenia w ZUS i skorzystania z uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia [...] 2000r. znak [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 105 par. l kpa w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie z uwagi na złożenie przez J. J. wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Nawiązując do brzmienia w art. 22 ust. 3 przewidującego dla jego złożenia odnośnie osób zamieszkałych na stale w Polsce termin do dnia [...]1998r. i dla osób zamieszkałych za granicą termin do dnia [...] 1999r., organ pierwszej instancji wskazał na materialnoprawny charakter przedmiotowego, niepodlegającego przywróceniu terminu, którego niezachowanie powoduje bezskuteczność czynności oraz podał, że niniejsze postępowanie, dotyczące przyznania uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia [...] 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wszczęte w trybie art. 61 par. l i 3 kpa na żądanie J. J. na wniosek z daty późniejszej niż wyżej określona dla osób zamieszkałych w Polsce jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 par. 1 kpa .
Kwestionując zasadność stanowiska organu pierwszej instancji we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] 2000r. J. J. wskazywała na nieznajomość przepisów oraz swoje inwalidztwo z powodu słuchu jako przyczyny niezachowania ustawowego terminu.
Decyzją z dnia [...] 2001r. znak [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawie art. 127 par. 3 i art. 138 par l kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) na skutek wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, wskazując na nieprzedstawienie przez wnioskodawczynię dowodów , iż wniosek został złożony w ustawowym terminie do dnia 31.12.1998r.
W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001 r. znak [...] wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. dnia [...] 2001r. J. J. domagała się rozpatrzenia sprawy zainicjowanej jej wnioskiem o przyznanie uprawnień z ustawy o kombatantach
Uzasadniając powyższe podawała, że jej mąż przebywając w wojsku w stopniu podoficera w dniu [...] 1939r. dostał się do niewoli i został wywieziony do Niemiec, skąd powrócił [...] 1946r. Po powrocie do Polski był zatrudniony w PKP we W., zginął w 1953r. ulegając tragicznemu wypadkowi w pracy, zaś skarżąca do chwili obecnej pobiera rentę po mężu w wysokości 542,00zł. J. J. podnosiła, że od [...] 1995r. przyznano jej I grupę inwalidzką z powodu utraty słuchu i została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy. O przysługujących jej uprawnieniach dowiedziała się przypadkiem, pisząc wówczas w tej sprawie do ZUS w K. [...] 1999r., który w dniu [...] 1999r. udzieli skarżącej informacji o możliwości doliczenie do stażu pracy męża okresu przebywania w obozie jenieckim po przedstawieniu zaświadczenia Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o co wystąpiła jeszcze w tym samym miesiącu. Otrzymane odpowiedzi odmowne skarżąca uznawała za krzywdzące, wskazując na losy męża, swoją i dzieci wieloletnią trudną sytuację życiową, brak wiedzy o przysługujących uprawnieniach, których istnienie nie powinno zależeć od zachowania terminów.
Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu kwestionowanych przez J. J. decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l .01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, pod legaj ą rozpoznań i u przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) orzekając w granicach spraw, nie będąc przy tym związany granicami skargi uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania ( art. 134 tej ustawy ).
Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na skutek wniosku J. J. z dnia [...] 1999r. postępowania administracyjnego, w toku którego wydano powołane na wstępie decyzje. Kwestionowane orzeczenia należy uznać za odpowiadające prawu w datach wydania decyzji z dnia [...] 2000r. znak [...] i kolejnej z dnia [...] 2001r. znak [...], co do stosowania w nich powołanych przepisów prawa, a w szczególności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Stosownie do regulacji zawartej w art. 22 ust. l -2 w dacie wydania obu decyzji o stwierdzeniu spełnienia warunków przewidzianych w ustawie orzekał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydawał odpowiednie zaświadczenie, przy czym znajdujący zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy ust. 3 tego artykułu stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l -4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogły być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. l, do dnia 31.12.1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31.12. 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Przepis ten utracił jednak moc z dniem 29.04.2003r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego dnia 15.04.2003r. sygn. akt SK 4)02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658 ) stwierdzającego jego niezgodność z art. 2 i art. 32 Konstytucji oraz art. 19 i art. 30 Konstytucji. Wskazana okoliczność oznacza w istocie sprzeczność z Konstytucją orzeczeń wydanych na jego podstawie otwierając drogę do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadach przewidzianych w art. 145 kpa. Powyższe stosownie do treści art. 145 par. l pkt l b ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uzasadnia uwzględnienie skargi, co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę wyżej wskazane przepisy oraz odnośnie kosztów postępowania art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI