II SA/KR 1536/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. P. i A. L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący domagali się wszczęcia postępowania w sprawie szeregu nieprawidłowości budowlanych na sąsiedniej działce, w tym dotyczących odprowadzania wód opadowych, lokalizacji ogrodzenia, miejsca postojowego i budynku składowania odpadów. Organy nadzoru budowlanego obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, opierając się na art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 53a ust. 1 P.b., który stanowi, że postępowania w sprawach naruszeń Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu. Organy uznały, że wniosek skarżących nie mógł być podstawą do wszczęcia postępowania, a odmowa miała charakter formalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 53a ust. 1 P.b., przyjmując, że wyklucza on możliwość wszczęcia postępowania na wniosek strony posiadającej interes prawny. Sąd podkreślił, że zasada oficjalności nie wyłącza możliwości rozpatrzenia wniosku strony i że odmowa wszczęcia postępowania powinna być poprzedzona merytoryczną analizą, jeśli organ I instancji dokonał takiej analizy w swoim uzasadnieniu. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy organ I instancji ocenił sprawę merytorycznie, organ odwoławczy miał obowiązek odnieść się do tej oceny, a WSA miał prawo do pełnej kontroli instancyjnej. Sąd uznał, że oba organy naruszyły przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, i uchylił oba postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawach naruszeń (art. 53a ust. 1 P.b.) oraz zasady dwuinstancyjności w kontekście postanowień o odmowie wszczęcia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ I instancji dokonał merytorycznej oceny sprawy w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie naruszeń Prawa budowlanego, które zgodnie z art. 53a ust. 1 P.b. wszczyna się z urzędu, może być podstawą do wszczęcia tego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek strony posiadającej interes prawny może być podstawą do wszczęcia postępowania, a jego odrzucenie wyłącznie z przyczyn formalnych jest błędne. Zasada oficjalności nie wyklucza możliwości rozpatrzenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 53a ust. 1 P.b. nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony z interesem prawnym. Odmowa wszczęcia postępowania powinna być poprzedzona merytoryczną analizą, zwłaszcza jeśli organ I instancji dokonał takiej analizy w swoim uzasadnieniu. Zasada dwuinstancyjności wymaga od organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie.
Czy organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego odniesienia się do zarzutów dotyczących meritum sprawy, jeśli organ I instancji dokonał takiej oceny w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego odniesienia się do zarzutów dotyczących meritum sprawy, jeśli organ I instancji dokonał takiej oceny, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ II instancji uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się do stwierdzenia formalnych podstaw odmowy wszczęcia postępowania, mimo że organ I instancji ocenił sprawę merytorycznie. Narusza to zasadę dwuinstancyjności.
Przepisy (31)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 53a § 1
Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 72a
Prawo budowlane
P.b. art. 48
Prawo budowlane
P.b. art. 50
Prawo budowlane
P.b. art. 51
Prawo budowlane
P.b. art. 62 § 3
Prawo budowlane
P.b. art. 66 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 67 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 68
Prawo budowlane
P.b. art. 71a § 4
Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 126
Dotyczy odprowadzania wód opadowych z dachów i tarasów.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 28
Dotyczy wyposażenia działki budowlanej w kanalizację do odprowadzania wód opadowych.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 41 § 1
Dotyczy bezpieczeństwa ogrodzeń, w tym braku ostrych zakończeń.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 41 § 2
Dotyczy bezpieczeństwa ogrodzeń, w tym braku ostrych zakończeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek strony z interesem prawnym powinien być rozpatrzony merytorycznie, a nie odrzucony formalnie. • Zasada oficjalności (wszczynanie postępowania z urzędu) nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania na wniosek. • Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego odniesienia się do zarzutów dotyczących meritum sprawy, jeśli organ I instancji dokonał takiej oceny.
Odrzucone argumenty
Postępowania w sprawach naruszeń Prawa budowlanego wszczynane są wyłącznie z urzędu i wniosek strony nie może być podstawą do ich wszczęcia. • Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma charakter formalny i nie podlega merytorycznej ocenie zarzutów. • Organ odwoławczy nie musi odnosić się do meritum sprawy, jeśli odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna z przyczyn formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela zaprezentowanego wcześniej poglądu, który w istocie odbiera osobom uprawnionym możliwość skutecznego dochodzenia przysługujących im praw. • Zasada oficjalności postępowania wyrażona w art. 53a ust. 1 P.b. nie jest samodzielną podstawą odmowy wszczęcia postępowania. • Organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że nie podziela on części argumentów zawartych w uzasadnieniu postanowienia wydanego w I instancji, mianowicie tych odnoszących się merytorycznie do sprawy i wskazaniu, że z uwagi na formalny charakter wydanego postanowienia, pozostają one zbędne.
Skład orzekający
Monika Niedźwiedź
przewodniczący
Magda Froncisz
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawach naruszeń (art. 53a ust. 1 P.b.) oraz zasady dwuinstancyjności w kontekście postanowień o odmowie wszczęcia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ I instancji dokonał merytorycznej oceny sprawy w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – możliwości wszczęcia postępowania na wniosek strony w sytuacji, gdy przepis stanowi o wszczęciu z urzędu. Rozstrzygnięcie sądu jest istotne dla praktyki prawniczej i dla obywateli chcących dochodzić swoich praw w sprawach budowlanych.
“Czy wniosek o interwencję w sprawie samowoli budowlanej może zostać zignorowany? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.