II SA/KR 1536/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy dotyczącą wydzierżawienia nieruchomości bez przetargu, uznając, że przepisy prawa uległy zmianie i nie wymagają już spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Gródek nad Dunajcem, zarzucając jej naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami poprzez wyrażenie zgody na wydzierżawienie nieruchomości na czas dłuższy niż 3 lata bez przetargu. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na zmianach w ustawie o gospodarce nieruchomościami, które wyeliminowały potrzebę spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 dla odstąpienia od przetargu w przypadku umów dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Nowym Sączu na uchwałę Rady Gminy Gródek nad Dunajcem, która wyraziła zgodę na wydzierżawienie nieruchomości oznaczonych numerami działek [...] na okres 3 lat z dotychczasowym dzierżawcą (D[...] Sp. z o.o.) oraz na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tej umowy. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, argumentując, że zgoda na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata bez przetargu wymagała zaistnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 3 u.g.n. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że kluczowa dla rozstrzygnięcia była zmiana art. 37 ust. 4 u.g.n., która weszła w życie 7 stycznia 2010 r. Nowelizacja ta wyeliminowała wątpliwości interpretacyjne, które wcześniej prowadziły do uchwały NSA z 27 lipca 2009 r. (sygn. I OPS 1/09), zgodnie z którą odstąpienie od przetargu wymagało spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 u.g.n. Po zmianie przepisów, art. 37 ust. 4 u.g.n. stanowi samodzielną regulację, a odstąpienie od obowiązku przetargowego wymaga jedynie zgody rady gminy, bez konieczności spełnienia konkretnych przesłanek wskazanych w ust. 3. Sąd podkreślił, że stan prawny obowiązujący w dacie podjęcia uchwały przez Radę Gminy (14 czerwca 2022 r.) pozwalał na takie działanie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie przepisów szczególnych dotyczących stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, po nowelizacji art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2010 r., odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata nie wymaga już zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zmianie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 7 stycznia 2010 r. Nowelizacja ta wyeliminowała wątpliwości interpretacyjne i sprawiła, że przepis ten stał się samodzielną regulacją, nie wymagającą odsyłania do ust. 1, 2 i 3. W związku z tym, rada gminy może wyrazić zgodę na odstąpienie od przetargu bez konieczności spełniania przesłanek z art. 37 ust. 3.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 37 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Po nowelizacji z 2010 r. stanowi samodzielną regulację, pozwalającą radzie gminy na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, bez konieczności spełniania przesłanek z art. 37 ust. 3.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa właściwość rady gminy w sprawach majątkowych, w tym dotyczących zasad wydzierżawiania nieruchomości na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia bezzasadnej skargi.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przedmiot kontroli sądów administracyjnych, w tym aktów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.
ustawa o COVID art. 15zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w okresie stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami od 2010 r. wyeliminowała potrzebę spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 dla odstąpienia od przetargu. Uchwała NSA z 2009 r. (I OPS 1/09) straciła aktualność po nowelizacji przepisów.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Prokuratora oparta na uchwale NSA z 2009 r. (I OPS 1/09) i konieczności spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 3 u.g.n. dla odstąpienia od przetargu.
Godne uwagi sformułowania
w praktyce zamknęła możliwość stosowania art. 37 ust. 4 u.g.n. i wypaczyła jego sens. Spowodowało to konieczność nowelizacji tego przepisu. Wskutek tej nowelizacji powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r. straciła swoją aktualność. Obecnie poprzez brak odesłania do ust. 1, art. 37 ust. 4 stanowi samodzielną regulację. Z tego powodu odwoływanie się do argumentacji tej uchwały na poparcie stanowiska skarżącej kasacyjnie nie jest trafne.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący
Magda Froncisz
sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstąpienia od przetargu przy wydzierżawianiu nieruchomości gminnych na czas dłuższy niż 3 lata, po zmianach wprowadzonych nowelizacją z 2010 r."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 37 ust. 4 u.g.n. z 2010 r. i stanu faktycznego, w którym rada gminy podjęła uchwałę o zgodzie na odstąpienie od przetargu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących przetargów przy wydzierżawianiu nieruchomości, co jest istotne dla samorządów i przedsiębiorców. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w odpowiedzi na zmiany legislacyjne.
“Koniec z wymogiem spełniania przesłanek przy dzierżawie nieruchomości gminnej bez przetargu? Sąd wyjaśnia zmiany w prawie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1536/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-02-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/ Magda Froncisz /sprawozdawca/ Monika Niedźwiedź Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nowym Sączu na uchwałę nr XLIX/335/2022 Rady Gminy Gródek nad Dunajcem z dnia 14 czerwca 2022 r. w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości oznaczonych dz. 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61 i 88 położonych w Rożnowie oddala skargę. Uzasadnienie Rada Gminy Gródek nad Dunajcem podjęła w dniu 14 czerwca 2022 r. uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości oznaczonych dz. [...], [...], [...] położonych w R. . Prokurator Rejonowy w Nowym Sączu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. uchwałę Rady Gminy Gródek nad Dunajcem nr XLIX/335/2022 z 14 czerwca 2022 r., zaskarżając ją w całości. Uchwale tej zarzucił, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.Dz.U.2021r.,poz. 1899 ), dalej: u.g.n. w zw. z art. 37 ust. 4 u.g.n. i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym(tj. Dz.U. 2022r., poz.559) - poprzez wyrażenie zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości położonych w Rożnowie oznaczonych w rejestrze gruntów działkami: [...] dotychczasowemu dzierżawcy na łączny czas oznaczony dłuższy niż 3 lata bez przeprowadzenia trybu przetargowego pomimo braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 3 u.g.n. warunkujących możliwość wyrażenia przez radę gminy zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy. Stawiając powyższy zarzut, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Rada Gminy Gródek nad Dunajcem w dniu 14 czerwca 2022 r. podjęła zaskarżoną uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie nieruchomości oznaczonych dz. [...] położonych w miejscowości R. na terenie Gminy Gródek nad Dunajcem. W § 1 ww. uchwały zamieszczono zapis o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości położonych w R. oznaczonych w rejestrze gruntów działkami o numerach ew.: [...] na okres 3 lat z dotychczasowym dzierżawcą, którym jak ustalono jest D[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] W § 2 ww. uchwały Rada Gminy Gródek nad Dunajcem wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy w/w nieruchomości. Wykonanie uchwały Rada powierzyła Wójtowi Gminy Gródek nad Dunajcem. W podstawie podjęcia uchwały wskazano przepisy: art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podniesiono w skardze, że Spółka D. dzierżawiła w/w grunt na podstawie umowy dzierżawy z dnia 30 marca 2012 r. obowiązującej od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2022 r. z przeznaczeniem na prowadzenie działalności Spółki - eksploatacji kruszywa w postaci żwiru. Umowa ta została zawarta w trybie bezprzetargowym w oparciu uchwałę Nr [...] z dnia 22 lutego 2012 r. Rady Gminy Gródek nad Dunajcem o wyrażeniu zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy na okres 10 lat. Pismami z dnia 8 lutego 2022 r. i 24 marca 2022 r. Spółka D. zwracała się do Gminy Gródek nad Dunajcem o przedłużenie w/w kontraktu. W myśl art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dot. zasad wydzierżawiania nieruchomości na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Jest to zasada. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą natomiast wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie (skład 7 sędziów NSA) z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. I OPS 1/09 rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 tej ustawy, a więc w przypadkach dot. nieruchomości: - przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmiot, dla którego są to cele statutowe i którego dochody przeznacza się w całości na działalność statutową; - zabudowanych na podstawie zezwolenia na budowę lub których zabudowa została zalegalizowana zgodnie z procedurami przewidzianymi w odrębnych przepisach, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się osoba, która dzierżawi lub użytkuje nieruchomość na podstawie umowy zawartej na co najmniej 10 lat. Z treści skarżonej uchwały ani z uzasadnienia do projektu uchwały nie wynika, aby zaistniały przesłanki określone w art. 37 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które uzasadniałyby odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe wniesienie skargi uznano za zasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości i o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ podniósł, że nie może się zgodzić z argumentacją skarżącego Prokuratora co do wadliwości zaskarżonej uchwały. Normatywną podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały był m.in. art. 37 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, zgodnie z którym zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Jak wyjaśniają G. Bieniek i M. Gdesz w Komentarzu do u.g.n. pod red. S. Kalus do art. 37 u.g.n. (vide teza 23 i 24) przyjęta w 2007 r. redakcja przepisu i odwołanie się do bezpośredniego stosowania art. 37 ust. 1 wywoływała wątpliwości co do tego, w jakich sytuacjach mogła być wyrażona zgoda na odstąpienie od trybu przetargowego. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 1/09 (LexPolonica nr 2057823), na którą powołuje się Prokurator Rejonowy w Nowym Sączu, w której stwierdzono, że rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 u.g.n, może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 łata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 u.g.n. – w praktyce zamknęła możliwość stosowania art. 37 ust. 4 u.g.n. i wypaczyła jego sens. Spowodowało to konieczność nowelizacji tego przepisu. Zmiana art. 37 ust. 4, która weszła w życie 7 stycznia 2010 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 206 poz. 1590) wyeliminowała te wątpliwości. Wskutek tej nowelizacji powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r. straciła swoją aktualność. Istota zmiany polega na wykreśleniu sformułowania o odesłaniu do art. 37 ust. 1 . Do tej pory właśnie to sformułowanie, że przepis "ust. 1 stosuje się odpowiednio" - stanowiło wątpliwości, ponieważ uznawano to za odesłanie również do art. 37 ust. 2 i ust. 3. Obecnie poprzez brak odesłania do ust. 1, art. 37 ust. 4 stanowi samodzielną regulację. Zasada przeprowadzania przetargu na dzierżawę i najem wynika teraz z art. 37 ust. 4 zd. 1. Przy tym należy zaznaczyć, że jest to szczególny tryb przetargu, odmienny od procedury towarzyszącej zbywaniu nieruchomości. Powyższy pogląd znajduje również odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przykładowo organ wskazał, że w wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 3033/19 przypomniał, że przytoczona uchwała NSA odnosi się do powiązania przepisu art. 37 ust. 4 z art. 37 ust. 1 u.g.n. i dotyczy stanu sprzed zmiany art. 37 ust. 4 u.g.n., dokonanej nowelizacją z 5 listopada 2009 r., która usunęła m.in. odwołanie do ust. 1 umieszczone w art. 37 ust. 4 u.g.n. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu wspomnianej ustawy nowelizującej, "treść art. 37 ust. 4 u.g.n. była niejasna i budziła wątpliwości w orzecznictwie sądowym, a nawet skutkowała błędnym odczytywaniem intencji ustawodawcy. Dalej wskazano w projekcie, że zawarte w tym przepisie upoważnienie organów stanowiących do podjęcia decyzji o zwolnieniu z obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów w intencji ustawodawcy miało stanowić regulację samodzielną. Tym samym do skutecznego odstąpienia od trybu przetargowego nie było wymagane zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Nastąpiła więc zmiana treści art. 37 ust. 4 u.g.n., która wyeliminowała wątpliwości będące przedmiotem uchwały NSA z 27 lipca 2009 r. i zapewniona została racjonalność stosowania tego przepisu. Z tego powodu odwoływanie się do argumentacji tej uchwały na poparcie stanowiska skarżącej kasacyjnie nie jest trafne.". W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi, nadmieniając, że stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 3/12, w niniejszym postępowaniu organem uprawnionym do reprezentowania Rady Gminy Gródek nad Dunajcem jest Wójt Gminy Gródek nad Dunajcem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 22 lutego 2023 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym poprzedzone było próbą uzyskania od stron postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 20 stycznia 2023 r., k. 23). Jednak nie uzyskano od wszystkich stron postępowania potwierdzenia posiadania ww. technicznych możliwości. Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i ewentualne inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., przedmiotem kontroli działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne są między innymi akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem aktu, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Niewątpliwie kontrolowana uchwała jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej. Dotyczy zadań i uprawnień gminy w zakresie dysponowania majątkiem gminnym. Zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Uznanie dopuszczalności skargi nie przesądza jednak o jej zasadności. W niniejszej sprawie żądaniem skargi objęto stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Przechodząc zatem do oceny legalności zaskarżonej uchwały Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 37 ust. 4 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Wskazać należy, że art. 37 ust. 4 u.g.n. został: - zmieniony przez art. 1 pkt 12 lit. b) ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz.U.07.173.1218) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 października 2007 r. - zmieniony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz.U.09.206.1590) zmieniającej nin. ustawę z dniem 7 stycznia 2010 r. Poprzednie brzmienie tego przepisu, obowiązujące przed dniem 22 października 2007 r. to: "ust. 4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Przyjęta w 2007 r. redakcja przepisu i odwołanie się do bezpośredniego stosowania art. 37 ust. 1 u.g.n. spowodowała wątpliwości co do tego, w jakich sytuacjach mogła być wyrażona zgoda na odstąpienie od trybu przetargowego. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 1/09 (LexPolonica nr 2057823), na którą powołuje się w skardze Prokurator, w której stwierdzono, że rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 u.g.n, może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 łata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 u.g.n. – w praktyce zamknęła możliwość stosowania art. 37 ust. 4 u.g.n. i wypaczyła jego sens. Spowodowało to konieczność nowelizacji tego przepisu. Zmiana art. 37 ust. 4, która weszła w życie 7 stycznia 2010 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 206 poz. 1590) wyeliminowała te wątpliwości. Wskutek tej nowelizacji powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2009 r. straciła swoją aktualność. Istota zmiany polega na wykreśleniu sformułowania o odesłaniu do art. 37 ust. 1 . Do tej pory właśnie to sformułowanie, że przepis "ust. 1 stosuje się odpowiednio" - stanowiło wątpliwości, ponieważ uznawano to za odesłanie również do art. 37 ust. 2 i ust. 3. Obecnie poprzez brak odesłania do ust. 1, art. 37 ust. 4 stanowi samodzielną regulację. Zasada przeprowadzania przetargu na dzierżawę i najem wynika teraz z art. 37 ust. 4 zd. 1. Przy tym należy zaznaczyć, że jest to szczególny tryb przetargu, odmienny od procedury towarzyszącej zbywaniu nieruchomości. Powyższy pogląd znalazł też odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 3033/19 NSA wskazał, że " "przytoczona uchwała NSA z 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 1/09 - w której stwierdzono, że skoro uchwała dotyczy mienia publicznego – gminnego, to nie ma całkowitej dowolności co do wyrażenia zgody, jeśli idzie o umowy, o których mowa w art. 37 ust. 4 u.g.n. - odnosi się do powiązania przepisu art. 37 ust. 4 z art. 37 ust. 1 u.g.n. i dotyczy stanu sprzed zmiany art. 37 ust. 4 u.g.n., dokonanej nowelizacją z 5 listopada 2009 r., która usunęła m.in. odwołanie do ust. 1 umieszczone w art. 37 ust. 4 u.g.n. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu wspomnianej ustawy nowelizującej treść art. 37 ust. 4 u.g.n. była niejasna i budziła wątpliwości w orzecznictwie sądowym, a nawet skutkowała błędnym odczytywaniem intencji ustawodawcy. Dalej wskazano w projekcie, że zawarte w tym przepisie upoważnienie organów stanowiących do podjęcia decyzji o zwolnieniu z obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów w intencji ustawodawcy miało stanowić regulację samodzielną. Tym samym do skutecznego odstąpienia od trybu przetargowego nie było wymagane zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Nastąpiła więc zmiana treści art. 37 ust. 4 u.g.n., która wyeliminowała wątpliwości będące przedmiotem uchwały NSA z 27 lipca 2009 r. i zapewniona została racjonalność stosowania tego przepisu. Z tego powodu odwoływanie się do argumentacji tej uchwały na poparcie stanowiska skarżącej kasacyjnie nie jest trafne. Zgodnie z art. 37 ust. 4 u.g.n. zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Regulacja zawarta w zdaniu drugim wskazuje zatem, że odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów wymaga indywidualnej zgody rady wyrażonej uchwałą podejmowaną na wniosek organu wykonawczego gminy (por. ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, pod redakcją G. Bieńka, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005 r. str. 219). Przepis nie precyzuje żadnych przesłanek, jakie muszą zaistnieć w przypadku odstąpienia od trybu przetargowego określonego w zd. 1 komentowanego ustępu. Ustawodawca zostawia w tym zakresie dość dużą uznaniowość właściwemu organowi administracji (por. J. Majcher-Borkowska, Wieloletnia dzierżawa nieruchomości gminnej bez przetargu, ST 2009, nr 10). Gdy organ wykonawczy zdecyduje o celowości odstąpienia od obowiązku zachowania przetargowego trybu zawierania umowy, co leży w jego wyłącznej kompetencji, zobowiązany jest uzyskać zgodę rady (Klat-Górska Elżbieta, Klat-Wertelecka Lidia, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 stycznia 2015 r.).". Zatem, mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Z przedstawionych powyżej względów Sąd oddalił skargę, jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji. Podzielając argumentację odpowiedzi na skargę Sąd wskazuje także, że za wadę uzasadnienia wyroku nie można uznać powtórzenia argumentacji organu, skoro sąd rozpoznający sprawę uznał tę argumentację za trafną w obowiązującym stanie prawnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 2559/20; z dnia 16 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2913/18; opubl. CBOSA). Odnosząc się natomiast do złożonego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy na art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi ustanowiono zasadę, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona. W świetle powyższego nie jest możliwe zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, gdy skarga została oddalona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI