II SA/KR 1530/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-14
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpady budowlaneglebagruzskładowanie odpadówusuwanie odpadównielegalne składowanieustawa o odpadachwładający nieruchomościąodpowiedzialność posiadacza odpadów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. P. na decyzję nakazującą usunięcie odpadów budowlanych z jego działek, uznając, że odpady te zostały składowane w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu.

Skarżący J. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nakazującą usunięcie odpadów budowlanych (gleby, ziemi, gruzu) z jego działek. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych i interpretacji prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że odpady zostały składowane w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu, a obowiązek ich usunięcia ciąży na posiadaczu odpadów, którym w tym przypadku był skarżący jako były właściciel terenu.

Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nakazującą usunięcie odpadów budowlanych (gleby, ziemi, kamieni, gruzu) z działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...] i [...] położonych w K. przy ul. [...]. Prezydent Miasta Krakowa nakazał J. P. usunięcie określonych ilości odpadów, wskazując, że zostały one składowane w formie nasypu i nierówności na działkach oraz w rowie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO. J. P. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błąd w ustaleniu faktycznym co do potraktowania ziemi jako odpadu oraz błąd co do ilości i terminów przywiezionej ziemi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania. W przypadku braku podmiotu odpowiedzialnego, domniemywa się, że posiadaczem jest władający nieruchomością. Sąd stwierdził, że odpady zostały nawiezione na działki zleceniem J. P. w czasie, gdy był ich właścicielem, i znajdowały się w miejscu nieprzeznaczonym do składowania. Sąd odniósł się również do możliwości wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne, wskazując, że dopuszczalne ilości i metody odzysku zostały uwzględnione w decyzji, nakazując usunięcie jedynie odpadów przekraczających limit 0,2 Mg/m2. Odpady nawiezione po sprzedaży działek przez J. P. nakazano usunąć aktualnym właścicielom, M. N. i T. N.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli posiadacz się ich pozbywa, zamierza pozbyć lub jest do tego obowiązany, a nie są one składowane ani magazynowane w miejscach do tego przeznaczonych.

Uzasadnienie

Ustawa o odpadach definiuje odpady jako każdą substancję, której posiadacz się pozbywa. W przypadku nawiezienia ziemi i gruzu na teren prywatny bez zezwolenia na składowanie lub magazynowanie, traktuje się je jako odpady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o. art. 26 § ust. 1 i 2

Ustawa o odpadach

Nakaz usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania.

Pomocnicze

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadów.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Definicja posiadacza odpadów i domniemanie władającego powierzchnią ziemi.

u.o. art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Wymóg uzyskania zezwolenia na magazynowanie odpadów.

u.o. art. 45 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o odpadach

Zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie/przetwarzanie odpadów dla osób fizycznych wykorzystujących odpady na potrzeby własne.

u.o. art. 27 § ust. 8

Ustawa o odpadach

Warunki wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku

Określa dopuszczalne ilości (0,2 Mg/m2) i metody odzysku mas ziemnych i gruzu na potrzeby własne.

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydawania decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpady zostały składowane w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu, którym domniemywa się władającego nieruchomością. Ilość odpadów do usunięcia została prawidłowo określona z uwzględnieniem limitów dla osób fizycznych.

Odrzucone argumenty

Ziemia nie stanowi odpadu. Błędy w ustaleniu faktycznym co do ilości i terminów przywiezionej ziemi. Naruszenie przepisów prawa poprzez ich błędną interpretację.

Godne uwagi sformułowania

domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów odpady zdeponowane na działkach znajdują się zatem w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Jacek Bursa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nielegalne składowanie odpadów na prywatnych nieruchomościach oraz możliwości wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o odpadach, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z gospodarką odpadami na terenach prywatnych i odpowiedzialnością właścicieli. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska.

Nawiozłeś gruz na swoją działkę? Uważaj, bo możesz zostać zmuszony do jego usunięcia na własny koszt!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1530/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 września 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/243/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 16 maja 2022 r. nr WS-06.6236.70.2019.AC działając na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, art. 104 K.p.a.
1/ nakazał:
a/ J. P. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04 zmieszana z odpadami rodzaju: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 170106, kod: 170107 z terenu działek o nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H., położonych w K. przy ul. [...] w K., składowanych w formie rozplanowanego nasypu po powierzchni ww. działek, a także w formie nierówności na tym nasypie; w ilości: nie mniejszej niż 1606,80 Mg (1046,74 m3), na którą składa się suma ilości ww. odpadów zalegających na działkach o nr: [...] - 262,2 Mg (170,04 m3), [...] - 221,5 Mg (141,7 m3), [...] - 474,9 Mg (309,48 m3), [...] - 349,7 Mg (229,32 m3), [...] - 196,6 Mg, (129,32 m3), [...] -101,9Mg (66,88 m3) tj. w takiej ilości, aby teren przedmiotowych działek po usunięciu odpadów był zbieżny z terenem otaczających działek (nienadsypanych) oraz aby na powierzchni ww. działek pozostała co najwyżej warstwa ww. odpadów łącznie w ilości 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni;
b/ J. P. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne w postaci ziemi, rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504, znajdujących się w rowie biegnącym wzdłuż drogi ul. [...] na działce nr [...], składowanych w formie licznych pryzm, w takiej ilości, aby rów ten był drożny i miał wyprofilowane dno i brzegi zbieżnie z pozostałymi jego odcinkami: w ilości: nie mniejszej niż 106 Mg (10 m3);
c/ M. N. oraz T. N. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego, rodzaju: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 0106, kod: 17 0107, ze środkowej części terenu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H., położonej w K. przy ul. [...] w K. , składowanych w formie czterech pryzm na nasypie znajdującym się na tej działce, tj. w ilości nie mniejszej niż 19,5 Mg (13 m3);
2/ wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem J. P., M. N., T. N., winni zawrzeć stosowne umowy;
3/ czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie do 90 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 24 czerwca 2019 r. przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami terenowymi działek o nr.: [...],[...],[...], [...],[...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H. położonych przy
ul. [...] (dalej jako działki o nr.: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) ustalając, że ww. teren jest porośnięty bogatą roślinnością trawiastą a poziom działek dorównuje się do niwelety drogi prowadzącej wzdłuż posesji przy ul. [...] a także potwierdzono, że w rowie biegnącym przez działkę [...] znajduje się ziemia, W toku postępowania J. P. zobowiązał się do usunięcia odpadów z działek objętych przedmiotowym postępowaniem, co zawarte zostało w protokole spisanym w dniu 18.07.2019 r. W trakcie ponownych oględzin przeprowadzonych w dniach: 4.08.2020 r., oraz 28.04.2021 r. organ ustalił, że zobowiązanie to nie zostało jednak wykonane, na działkach dalej znajduje się nasyp a w rowie pryzmy. Postanowieniem z dnia 29.09.2021 r. organ dopuścił dowód z opinii biegłego, tj. ekspertyzę w formie operatu pomiarowego (geodezyjnego) mającego na celu określenie kubatury odpadów (w tym mas ziemnych i gruzu) i ich położenie na działkach nr.: [...], [...],[...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H., położonych przy ul. [...] w K.. Analiza wykonanego operatu potwierdziła, że na działkach o nr.: [...], [...], [...], [...], [...],[...] i [...] znajduje się nasyp. Zgodnie z ww. operatem, objętość nasypu, znajdująca się na terenie ww. działek wynosi 1566 m3, w tym na działkach o nr.: [...] - 270 m3, [...] - 267 m3, [...] - 459 m3, [...] - 318 m3, [...] -166 m3, [...] - 89 m3, a na części działki [...] (graniczącej z działką: [...]) - 10 m3. Biegły w operacie podał również, że działka nr [...] w części środkowej posiada nierówności terenu oraz nasyp gruzu o kubaturze 13,m3. Ponadto wskazał średnie wysokości nasypu na poszczególnych działkach oscylujące w przedziale od 19 cm do 63 cm., a także średnią wysokość nasypu - 43 cm. W toku postępowania stan prawny działek o nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] uległ zmianie. Ich właścicielami od 7.09.2021 r. stali się: M. N. i T. N.. Organ stwierdził, że w 2017 r. za teren nieogrodzonych działek o nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...], przywiezione zostały masy ziemne oraz ziemia zmieszana z gruzem budowlanym (betonowym i ceglanym), które posłużyły do utworzenia nasypu '(podniesienia rzędnych terenu). Utworzony z przywiezionej ziemi oraz ziemi zmieszanej z gruzem betonowym i ceglanym nasyp, posiada niejednakową wysokość: po zachodniej stronie działki nr [...] nasyp dowiązał się do terenu sąsiedniego; po północnej części działki nr [...] oraz południowej część działki nr [...] wysokość nasypu wynosi około 0,6 m. Na tak utworzonym nasypie, na działce nr [...], w jej części środkowej, znajdowały się pryzmy ziemi zmieszanej z gruzem budowlanym tworzące nierówności (jak to opisał biegły). Działki o nr.: [...],[...] i [...] po wschodniej stronie graniczą z działką nr [...], a ta zaś graniczy z działką drogową nr [...] (ul. [...]), wzdłuż której biegnie rów odwadniający. Ziemia, z której utworzono nasyp znajdowała się także na działce nr [...] w ww. rowie w formie licznych pryzm; podczas prac prowadzonych na tym terenie polegających na plantowaniu przywiezionej ziemi, jej części zsunęła się na działkę nr [...], tj. do rowu. W toku postępowania tylko stan działki [...] uległ zmianie. Na cześć środkową tej działki został przywieziony zmieszany gruz betonowy i ceglany, który w formie czterech pryzm zalega na nasypie znajdującym się na tej działce. J. P. (zgodnie z oświadczeniem złożonym do protokołu podczas rozprawy administracyjnej) był właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...] od około 2007 r. Działki nr [...] i [...] stanowią własność Gminy K. i pozostają w zarządzie ZDMK. Odpady (ziemia, ziemia z gruzem budowlanym), z których w 2017 r. utworzono nasyp na terenie ww. działek o nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz przewyższenia na działce nr [...], zostały przywiezione na zlecenie J. P. przez W. S.. W. S. - według oświadczenia J. P. złożonego podczas rozprawy administracyjnej - prowadził na terenie ww. działek także prace związane z rozplantowaniem przywiezionego "materiału". J. P. nie wskazał skąd pochodzi ziemia, jak i gruz budowlany przywiezione na jego zlecenie na teren przedmiotowych działek w 2017 r. Na terenie działek o nr. [...],[...],[...],[...],[...] J. P. nie planował żadnej inwestycji budowlanej, przywieziony "materiał" - według oświadczenia złożonego podczas rozprawy administracyjnej - miał posłużyć do wyrównania terenu, na którym planuje "na wiosnę posadzić drzewa i posiać trawę". Gruz w ilości czterech pryzm, znajdujący się w środkowej części działki [...] został przywieziony na zlecenie T. N.. M. N. nie wskazała skąd pochodzi gruz betonowy. Również T. N. nie wskazał skąd pochodzi gruz betonowy przywieziony na jego zlecenie. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie z dnia 17.03.2022 r., gruz miał zostać wykorzystany do utwardzenia wjazdu na przedmiotowa działkę. Dla działek nr [...],[...], [...],[...],[...] nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę jak również nie przyjęto zgłoszenia jakichkolwiek robót budowlanych. Działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego MOGIŁĄ II. Zgodnie z przeznaczeniem terenu zawartym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działki nr [...],[...], oznaczone są symbolem: MN/U.2, działki nr [...], [...], [...] oznaczone są symbolami: MN/U.2 oraz [...], natomiast działki [...] oraz [...] oznaczone są symbolem: KDZ.1; MN/U.2- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub zabudowy usługowej, KZD.1 teren drogi publicznej klasy zbiorczej. Organ wskazał, że działki o nr.: [...], [...], [...], [...], [...] stanowiły i stanowią własność osób fizycznych. Ich przeznaczenie określone miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego MOGIŁA II, stanowi o możliwości wykorzystania ww. rodzajów odpadów do utwardzenia. W sprawie koniecznym zatem pozostaje określenie ilości odpadów, które należy usunąć, z przedmiotowych działek, w kontekście prawnej możliwości wykorzystania odpadów w ilości określonej ww. rozporządzeniem w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. W świetle przedstawionego powyżej stanu prawnego i faktycznego odpady (ziemia, a także ziemia zmieszana z gruzem betonowym i ceglanym) przywiezione na teren działek objętych niniejszym postępowaniem podlegają składowaniu. Działki te nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych, szczególnych przepisów. Działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie są też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o odpadach - jest "czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a/ wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b/ tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c/ magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów". Prezydent Miasta Krakowa nie wydał żadnej decyzji administracyjnej - spośród określonych w art. 41 ustawy o odpadach - która zezwalałaby na magazynowanie (czasowe przechowywanie) odpadów (ziemi lub ziemi zmieszanej z gruzem betonowym i ceglanym) na działkach o nr. [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Odpady zdeponowane na działkach nr: [...], [...], [...].5, [...], [...], [...] i [...] znajdują się zatem w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Tut Organ (działając wg właściwości rzeczowej i miejscowej) zobowiązany jest zatem nakazać posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. W toku postępowania organ przesłuchał dwóch świadków (osoby zamieszkałe w niedalekiej odległości od działek objętych niniejszym postępowaniem) na okoliczność deponowania odpadów na trenie działek o nr.: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w 2017 r., Podczas zeznań świadkowie potwierdzili, że na teren ww. działek przywieziony został "materiał", w tym ziemia, który rozplantowano po powierzchni terenu tych działek, dwukrotnie w przeciągu ostatnich kilku lat, z czego ostatnio, w 2017 r. w znacznie większej ilości. W przypadku, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów, domniemywa się - zgodnie z w/cyt. przepisem art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach - że posiadaczem odpadów składowanych na danej nieruchomości, jest władający tą nieruchomością w rozumieniu art. 3 pkt. 44 ustawy p.o.ś.
Od tej decyzji odwołanie wniósł J. P..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 4 września 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/243/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że podziela dokonane przez organ I instancji ustalenia, że odpady zdeponowane na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Wobec czego zasadne jest nakazanie posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. P. zarzucając brak rozstrzygnięcia i odniesienia się do zarzutów wobec decyzji I instancji. Ponadto wskazał na rażące naruszenie prawa polegające na takiej interpretacji przepisów prawa, aby moc wykorzystać je do uzasadnienia niekorzystnej decyzji, błąd w ustaleniu faktycznym poprzez potraktowanie ziemi, jako odpadu, bez dowodu wskazującego na to, że faktycznie stanowi odpad powstający w wyniku prowadzonych prac budowlanych, błąd w ustaleniu faktycznym, co do ilości i terminów przywiezionej ziemi, pomimo dowodów wskazujących na rożne terminy i rożne strony posiadające tytuł prawny do nieruchomości w tym okresie, powoływaniu się na przepisy prawa nie mające odniesienia w toczącym się postępowaniu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 1530
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Jak stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 6, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992 z późn. zm. (dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust 2). Z kolei przepis art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy mówi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18 domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16).
Wskazać dalej należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Gd 198/18 obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. II SA/Ol 1005/17). Pogląd ten w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem tych odpadów, skutkować winno nakazem usunięcia tych odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. w sytuacji, kiedy dokonane przez organ ustalenie stanu faktycznego implikuje go do wydanie decyzji o określonej treści. Do nakazu tego zastosował się organ w sprawie kontrolowanej przez sąd.
Po ustaleniu faktu nielegalnego gromadzenia odpadów na działkach nr.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. N. H., położonych w K. przy ul. [...] oraz władających tym terenem - aktualnych właścicieli działek, M. N. oraz T. N. a także ich poprzednika prawnego skarżącego J. P. - byłego właściciela tego terenu, na zlecenie którego odpady pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, zostały na te działki nawiezione. Organ ustalił też, że w trakcie postępowania, w czasie kiedy właścicielami działek byli już M. N. i T. N. na w/w działki dokonano nielegalnego nawiezienia odpadów pochodzenia budowlanego, rodzaju: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia. Organ przeprowadził też dowód z opinii biegłego na okoliczność ilości odpadów, jakie należy z działek usunąć, oraz jaka ilość tych odpadów może być na tych działkach pozostawiona w ramach odzysku.
Nadmienić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy, z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Tenże art. 27 ust. 8 stanowi zaś, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Na podstawie ust. 10 wydane zostało Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, gdzie w załączniku wskazano, że osoba prywatna może przyjąć na własną działkę odpady mas ziemnych i gruzu w ilości 0,2 Mg/m2 do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Przepisy te zostały prawidłowo zastosowane w sprawie i znalazły odzwierciedlenie w wydanych decyzjach, w których to uwzględniono powyższy wyjątek i nakazano skarżącemu usunięcie odpadów jedynie ponad poziom przez niego przekroczony, a więc usunięcie odpadów przekraczających limit 0,2 Mg/m2. Z kolei odpady zgromadzone na działkach w czasie, kiedy skarżący nie był już ich właścicielem, jako odpady które nie mogły być poddane odzyskowi, nakazano w całości usunąć ich posiadaczom M. N. oraz T. N. tj. aktualnym właścicielom, działek czyli w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy władającym powierzchnią ziemi.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości. Fakt nawiedzenia odpadów pochodzenia budowlanego przez skarżącego, na jego zlecenie, w czasie kiedy to on był właścicielem przedmiotowego terenu, potwierdzają zeznania świadka M. G. (akta adm. k 122). Ilość tych odpadów konieczna do usunięcia oraz ilość, która może być poddana odzyskowi wynika z jednoznacznej opinii biegłego geodety M. G.. Jeszcze raz podkreślić należy, że stwierdzenia przez organ faktu składowania odpadów, ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za to składowanie (posiadacza odpadów) przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych tj. wydania odpowiedniego zezwolenia lub też zachowania limitów wskazanych w rozporządzeniu, organ nie ma innej możliwości jak tylko wydać nakaz usunięcie odpadu, ponad przekroczony limit, co też w niniejszej sprawie uczynił.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI