II SA/Kr 1508/24

II SA/Kr 1508/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art 6 par 1 a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie : Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 4 września 2024 r., znak: SKO-EA-4171-11/24 w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1508/24
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 265/23, po rozpoznaniu skargi T. O., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 14 grudnia 2022 r., znak: SKO-EA-4171-36/22, w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, a także poprzedzające je postanowienie tego samego organu, wskazując przy tym na konieczność przeprowadzenia oględzin z udziałem skarżącego celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego i umożliwienia skarżącemu przedstawienia swojego stanowiska podczas czynności dowodowych w terenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z 20 czerwca 2024 r., znak: SKO-EA-4171-24/23, wydanym m.in. na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505), oddaliło skargę T. O. na bezczynność Wójta Gminy L. w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z 4 września 2024 r., znak: SKO-EA-4171-11/24, wydanym po rozpatrzeniu wniosków M. O. i M. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało postanowienie własne w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że 30 kwietnia 2024 r. Wójt Gminy L. przeprowadził oględziny z udziałem T., M. i M. O. (właściciele działki nr [...] w P. ) oraz A. J. (właścicielka działek nr [...] w P. i nr [...] w M. ). Podczas oględzin ustalono, że skarpa na działce nr [...] wzdłuż działki nr [...] obłożona jest agrowłókniną, na której ułożone są drewniane belki, w związku z czym nie jest możliwe określenie, czy wzdłuż tej nieruchomości pod agrowłókniną wykonane jest jakieś urządzenie wodne na działce nr [...]. Wójt stwierdził, że rów, który był wykonany wzdłuż granicy działek nr [...] i nr [...] w kierunku zachodnim, tj. przez działkę nr [...] do wąwozu (w kierunku potoka), został zasypany, a w związku z tym decyzja z 30 marca 2020 r. została wykonana. Na zasypanym w wyniku wykonania decyzji odcinku działki nr [...] jest sucho. T. O. zarzucił opisywanie nieprawdy, na co dowodem ma być wystający peszel umożliwiający żyle wodnej przepływ bez utrudnień, czyli to nie są wody opadowe; dodał, że w decyzji też ujęte było odprowadzanie wody dachowej i zabezpieczenie tak, aby nie dochodziło do zalewania działki. Wójt wyjaśnił, że T. O. koncentruje się na peszlu na działce nr [...], co było przedmiotem odrębnego postępowania ([...]), zaś sprawa dotyczy rowu odwadniającego na działkach nr [...] i nr [...], który został usunięty przez jego zasypanie.
W skardze M. O. wniosła o: 1) uchylenie postanowień organów obu instancji względnie zmianę decyzji i stwierdzenie, że dopuszczono się bezczynności w stopniu rażącym z uwagi na upływ czasu; 2) wskazanie na konieczność zasięgnięcia opinii biegłego hydrologa na okoliczność ustalenia prawidłowości wykonania decyzji (zakresu i przyczyn powstania zmiany stosunków wodnych, wpływu na szkody na działce nr [...], przyczyn zmian kierunków spływu wody); 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego), a także 4) dopuszczenie dowodu z fotografii na okoliczność niewykonania decyzji, zarzucając przy tym:
1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez niezastosowanie;
2) naruszenie art. 80 k.p.a. przez pominięcie okoliczności objętej decyzją Wójta, a to w zakresie ustalenia, że poczynione działania naruszają stosunki wodne, a zatem należy doprowadzić do wyegzekwowania doprowadzenia stanu gruntu do poprzedniego przy zastosowaniu art. 234 Prawa wodnego;
3) naruszenie art. 80 k.p.a. przez pominięcie zarzutu odwoławczego, że decyzja Wójta nakładała także obowiązek zasypania rowu odwadniającego wzdłuż działek nr [...] i nr [...], czego nie wykonano, a okoliczność ta nie została uznana za konieczną do egzekucji;
4) naruszenie art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającej na przyjęciu gołosłownych twierdzeń o tym, że woda odprowadzana peszlem trafiać ma do zbiornika retencyjnego, którego nie ma, a z pewnością nie było w dacie orzekania;
5) naruszenie art. 80 kpa przez pominięcie okoliczności związanych ze skutkami niepełnego i niewłaściwego wykonania prac polegających na zablokowaniu spustu wody przez rów kamieniami na wysokości kurnika, co skutkuje każdorazowym zalewaniem działki nr [...] dużą ilością wody, w tym błota i opadowej, co oczywiście stanowi o niewykonaniu decyzji bądź co najmniej o pozorności wykonania;
6) naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. przez sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego ustalenia, że wykonanie częściowych prac polegających na częściowym zasypaniu rowu i ułożeniu peszli wyczerpuje dyspozycyjną część decyzji Wójta, podczas gdy już ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wykonane prace nie były i nie są skuteczne, bo nadal dochodzi do naruszenia stosunków wodnych i zalewania działki nr [...];
7) naruszenie art. 89 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z treści opinii geologa lub hydrologa, który potwierdził lub wykluczył tezę biegłego, że do podtapiania działki nr [...] nie dochodzi, w sytuacji gdy jest ona zalewana;
8) naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez przeprowadzenie dowolnej interpretacji zeznań T. O. z naruszeniem dyspozycji obiektywizmu i prawidłowego wnioskowania;
9) naruszenie art. 79a k.p.a. przez niewskazania przesłanek, które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;
10) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez nieodniesienie się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów;
11) bezpodstawne przyjęcie, że stan zmiany wody na gruncie nie wyczerpuje przesłanki zaistnienia szkody na gruntach sąsiednich i pominięcie dyspozycji zawartej w decyzji co do tych okoliczności i zobowiązania do jej wykonania;
12) bezpodstawne przyjęcie, że stan faktyczny stanowi przedmiot innego postępowania, co nie może wpływać na treść orzeczenia w sprawie niniejszej, będącego przecież autonomicznym.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że sporna decyzja zobowiązywała nie tylko do zasypania rowu, ale także do dokonania czynności naprawczych, zaś ani jedno, ani drugie nie zostało wykonane. To, że część wody płynie rowem do jaru leśnego działki nr [...] nie wyklucza, że działka skarżącej jest zalewana. Samo to, że skarżąca wykazała, że dochodzi do zalewania, pozwala uznać, że decyzja mająca zmieniać ten stan nie została wykonana.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli legalności wskazanego postępowania w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że podstawą prawną działania organów w kontrolowanym postępowaniu jest art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505).
Przepis ten wespół z § 1-szym brzmi następująco:
§ 1. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel może nie podejmować czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli wysokość należności pieniężnej nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia, chyba że okres do upływu terminu przedawnienia należności pieniężnej jest krótszy niż 6 miesięcy.
§ 1a. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Trzeba też zauważyć, że kontrolowana sprawa była już przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2023r. do sygn. akt II SA/Kr 265/23 tut. Sąd uchylił zaskarżone (wcześniejsze) postanowienie SKO i postanowienie je poprzedzające /k. 58 akt II instancji/. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd zarzucił organowi, że nie skonfrontował twierdzeń T. O. z twierdzeniami organu (wierzyciela). W ponownie prowadzonym postępowaniu należy zatem przeprowadzić oględziny celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego i umożliwienia skarżącemu T. O. przedstawienia stanowiska.
Organ odwoławczy wykonał zalecenia Sądu, albowiem zlecono przeprowadzenie oględzin. Oględziny odbyły się w dniu 30 kwietnia 2024r. i wziął w nich udział T. O., który obszernie przedstawił swoje stanowisko, co znalazło wyraz w protokole /T.II, k. 133/.
Kluczowym w sprawie, w ocenie Sądu, jest wobec tego sprecyzowanie zakresu obowiązku z decyzji Wójta Gminy L. z dnia 30 marca 2020r. i skonfrontowanie tego zakresu z twierdzeniami skarżącej. Nie jest bowiem tak, że sprawa wykonania obowiązku może objąć swym zakresem nowe elementy, nie wyrażone w decyzji.
Wedle twierdzeń T. O. we wniosku o wszczęcie postępowania /k.3, T.I/, A. J. wykopała fosę ze skarpą około 4 m i wpuściła wodę do jego działki ewidencyjnej nr [...], w związku z czym gdy są obfite deszcze dużo wody płynie z drogi i działki A. J. do jego lasu, powodując szkody w postaci osuwania się terenu i przewracania się drzew. A. J., wykopując fosę przerwała bieg wody podskórnej i wpuściła do jego lasu. T. O. zamieścił także zdjęcia fosy /T.I,k.9,11,13/.
Bardzo istotną okolicznością był fakt przeprowadzenia oględzin w następstwie tego wniosku w dniu 17.12.2019r. /T.I, k. 61/. Ustalono w ich trakcie, że A. J. wykonała rów odwadniający przy granicy z dz. ewid. Nr [...], kierując wodę na działkę nr [...] /k.61/. Rów ten został zobrazowany na zdjęciu – mapy gogle – na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką [...] kierujący wodę na działkę nr [...], przy granicy tej działki będącej przedłużeniem linii granicznej między działkami nr [...] a [...] /T.I, k.65/.
Rów ten, wzdłuż granicy z działką nr [...], został także zobrazowany na zdjęciach /T.I, k.67, 69, 71,85, 87/. Kierunek przebiegu rowu w stronę lasu na działce nr [...] jest widoczny na zdjęciach /T.I, k. 75, 77/.
Podobny wydźwięk miały oględziny w dniu 6.03.2020r., na których ustalono, że A. J. wykonała rów odwadniający odprowadzający wodę na nieruchomość nr [...]. W trakcie oględzin T. O. wnosił, aby A. J. zasypała rów odwadniający wzdłuż działki nr [...] /T.I, k. 221-223/.
W ostatecznej decyzji z dnia 30 marca 2020r. Wójt Gminy L. nakazał A. J. przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie poprzez zasypanie wykonanego rowu odwadniającego wzdłuż dz.ewid. nr [...] położonej w P. oraz dz.ewid. nr [...] położonej w M. w terminie do 30 czerwca 2020r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że A. J. wykonała rów odwadniający wzdłuż swojej działki (nr [...]) oraz działki ewidencyjnej nr [...], kierując wodę na działkę nr [...]. Wskazano także, że T. O. wnioskował, by A. J. zasypała wykonany rów odwadniający wzdłuż dz.ewid. nr [...]. Organ wskazał następnie, iż w sprawie ustalono, że wykonując rów odwadniający na nieruchomości tj. działce nr [...], wzdłuż działki nr [...], na skutek skierowania wody wykonanym rowem – brzeg skarpy na dz. [...] obrywa się, może tym samym powodować wykrot drzew w koryto rzeki. Tym samym rów kierując wodę na działkę [...] wpływa szkodliwie na jej grunt.
Istotą zatem sprawy jest określenie, jaki rów miał być zakopany zgodnie z decyzją. Sama sentencja decyzji bowiem nie jest bezbłędnie precyzyjna. Biorąc pod uwagę treść wszystkich wyżej wskazanych dokumentów, a to protokołów oględzin, zdjęć i stanowiska T. O. w trakcie postępowania, jest dla Sądu oczywiste, że chodziło o rów na działce nr [...] ( działka A. J.) wzdłuż działki ewidencyjnej nr [...]. Przedłużeniem granicy między działkami nr [...] jest granica działki nr [...], biegnąca w lesie, gdzie wzdłuż jej początkowego fragmentu od strony działki nr [...] miał ujście wspomniany rów /k.65/. Co więcej, woda była prowadzona do lasu właśnie wzdłuż granicy działki nr [...] jako przedłużenia granic działek nr [...], o czym pisał T. O. w piśmie wszczynającym postępowanie /T. I, k.3/.
Wobec tego należało ustalić, czy opisany rów został zakopany.
Należy zwrócić uwagę na oględziny dotyczące tej okoliczności, odbyte w dniu 30.04.2024r./k.133/. Wówczas w załączniku do protokołu wskazano na zdjęciu poglądowym miejsce przebiegu dawnego rowu między działkami nr [...] a [...] oraz miejsce zasypania rowu na działce nr [...] ( przy granicy działki nr [...] jako przedłużeniu granicy między działkami nr [...]) /kT.II k. 141/. Jak wynika ze zdjęć, u podnóża skarpy, w miejscu dawnego rowu widnieje konstrukcja z belek drewnianych, obsypana kamieniami, oraz skład desek i belek drewnianych; a skarpę zabezpiecza włóknina /T.II, k. 167, 171,173, 175, 177, 181, 183/. W protokole oględzin /k.133/ stwierdzono, że rów wzdłuż granicy działek [...] w kierunku zachodnim przez działkę nr [...] do wąwozu w kierunku potoku ( dodajmy – w lesie) został zasypany /T.II, k.185-203/.
Zasypanie tego rowu stwierdził organ także w czasie wcześniejszych oględzin z dnia 6.10.2022r. /T.I, k. 307/, odbytych przed uchyleniem postanowienia prze tut. Sąd ( z powodu nie odniesienia się do twierdzeń T. O.). Na k. 311, 313, 331 zobrazowano skarpę zabezpieczoną drewnem i włókniną, u podnóża której biegł obecnie zasypany rów. Na k. 309 na zdjęciu zaznaczono miejsce, gdzie dawniej był rów, a obecnie był zasypany / także na k. 321/. Na k. 315, 317, 325 miejsce to widoczne jest z dalszej perspektywy.
Mając powyższe na uwadze, trzeba wskazać, że rów, który miała zasypać A. J., a więc rów odwadniający wzdłuż swojej działki (nr [...]) oraz działki ewidencyjnej nr [...], kierujący wodę na działkę nr [...] w stronę lasu – został zasypany. W jego miejscu widnieją u podnóża skarpy belki drewniane, skład drewna a w końcowym odcinku rośnie trawa.
Natomiast odnosząc się do materiału zdjęciowego prezentowanego przez T. O., trzeba wskazać, że dotyczy on innej sytuacji. Otóż sam wymieniony zobrazował na mapie /T.II k.143/, że chodzi mu o zalewanie jego działki od strony granicy z działką nr [...], wzdłuż granic tych działek, ( [...]) a mający tam biec rów został zobrazowany przykładowo na k. 209, 211, 213, 215, 237. Jednak zarówno te kwestie, jak i wszelkie inne poza wyżej określonymi, nie były przedmiotem decyzji Wójta Gminy L., a zatem nie mogą być przedmiotem postępowania zmierzającego do wykonania decyzji. Wszelkie zaś uwagi skarżącej w skardze dotyczące badania stosunków wodnych na gruncie, łącznie z żądaniem, aby organy przeprowadziły dowód z opinii biegłego hydrologa – tyczyć się mogą postępowania rozpoznawczego, a nie obecnie prowadzonego. Jeśli skarżąca uważa, że na skutek wykonania rowu na działce na [...], a nie na działce nr [...] – podczas opadów woda wylewa się na łąkę na działce nr [...], to o ile już tego nie uczyniła – winna zainicjować nowe postępowanie, gdyż sprawa zalewania działki nr [...] przez rów istniejący wzdłuż działki nr [...] i działki nr [...], czy też zalewanie związane z tzw. peszlami - nie były objęte przedmiotową decyzją.
Raz jeszcze przypomnieć należy, że w ramach postępowania zakreślonego przepisem art. 6 § 1a u.p.e.a. organ nie bada innych kwestii poza tym, czy wierzyciel podjął przewidziane prawem działania, czy też pozostał bezczynny. W kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zweryfikowały okoliczność, że obowiązek został wykonany, a więc o bezczynności nie może być mowy.
Skoro zatem nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.