II SA/Kr 1506/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyplan zagospodarowania przestrzennegoroboty budowlaneprzywrócenie stanu poprzedniegociąg pieszywspólnota mieszkaniowadecyzja administracyjnanaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego zagospodarowania działek, uznając roboty budowlane za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę wykonanych schodów terenowych i odtworzenie pierwotnego zagospodarowania działek. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty te, polegające na likwidacji ciągu pieszego, naruszają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że niezależnie od motywów wspólnoty, naruszenie planu uzasadnia nałożenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie zagospodarowania działek do stanu poprzedniego. Nakaz ten dotyczył rozbiórki wykonanych schodów terenowych z kostki betonowej, odtworzenia schodów z barierką oraz skarp zielonych, zgodnie z projektem budowlanym zamiennym z 2007 r. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w październiku 2020 r. dokonano rozbiórki istniejących schodów i elementów palisady, a w ich miejsce wykonano nawierzchnię z kostki betonowej, odsłaniając mur oporowy. Stwierdzono, że roboty te nie zostały zgłoszone ani nie uzyskano na nie pozwolenia na budowę. Kluczowym argumentem organów było naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał obowiązek uwzględnienia ciągu pieszego z ulicy [...] na ulicę [...]. Sąd administracyjny w Krakowie uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd podkreślił, że ciąg pieszy był konsekwentnie chroniony planistycznie w kolejnych wersjach planu miejscowego, a jego likwidacja stanowiła naruszenie przepisów prawa miejscowego. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące wadliwej reprezentacji wspólnoty oraz potencjalnego zagrożenia dla życia i zdrowia przy wykonaniu nakazu, uznając je za niezasadne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roboty budowlane wykonane z naruszeniem przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli nie wymagały pozwolenia na budowę, mogą stanowić podstawę do nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciąg pieszy z ulicy na ulicę był konsekwentnie chroniony planistycznie w kolejnych wersjach planu miejscowego, a jego likwidacja stanowiła naruszenie przepisów prawa miejscowego. Wobec tego, organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakładanie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Stosowanie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 20

Ustawa z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 18

Ustawa z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane polegające na likwidacji ciągu pieszego naruszyły miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie planu miejscowego uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwej reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarzuty dotyczące potencjalnego zagrożenia dla życia i zdrowia przy wykonaniu nakazu rozbiórki. Argumenty o braku istotnego odstępstwa od przepisów prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

ciąg pieszy z ulicy [...] na ulicę [...] podlegał konsekwentnie ochronie planistycznej. Bez względu na motywy, którymi Wspólnota Mieszkaniowa [...] w N. S. się kierowała, faktem pozostaje, że przejście zostało zlikwidowane z naruszeniem przepisów prawa miejscowego. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowań naprawczych w przypadku naruszenia planów miejscowych, nawet przy robotach nie wymagających pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego w zakresie ciągu pieszego; wymaga analizy konkretnych zapisów planu i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a interesem publicznym (ciąg pieszy) oraz stosowanie przepisów Prawa budowlanego w sytuacjach nieoczywistych.

Wspólnota Mieszkaniowa przegrywa walkę o likwidację ciągu pieszego – sąd przypomina o obowiązku zgodności z planem miejscowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1506/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 51  ust1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty M. w N. na decyzję nr 415/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 września 2023 r. znak: WOB.7721.136.2023.NOGI w przedmiocie nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego oddala skargę.
Uzasadnienie
Obecnie zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 29.09.2023 r., znak: WOB.7721.136.2023.NOGI, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682, dalej: p.b.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Nowego Sącza (PINB) nr 32/2023 z 2 marca 2023 r., znak: OAE.5160.51.2022.JK, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w N. S. (skarżąca) "przywrócić zagospodarowanie działek nr [...] i [...] w obr[...] przy budynku usługowo-mieszkalnym położonym przy ul. [...] w N. S. do stanu poprzedniego (tj. stanu ukazanego w opracowanym w miesiącu styczniu 2007 r. przez mgr. inż. arch. M. J. projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym Decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dn. 05.02.2007 r. znak: WAP. 7353/A/439/05), poprzez: rozbiórkę konstrukcji oporowej, odtworzenie schodów terenowych z barierką stalową oraz odtworzenie skarp "zielonych" (nasadzenia ciemnolubne) umocnionych systemowymi profilami betonowymi ".
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
PINB wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie "robót budowlanych polegających na rozbiórce wykonanych z kostki betonowej schodów terenowych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w obr[...] przy ul. [...] w N. S.". Asumptem do jego wszczęcia były ustalenia przedstawicieli organu dokonane w czasie kontroli 3 listopada 2020 r. na ww. nieruchomości. W ich trakcie stwierdzono, że na ww. nieruchomości "zlokalizowany jest budynek usługowo - mieszkaniowy stanowiący część zabudowy pierzowej ulicy [...]. Od strony budynku na nieruchomości przy ul. [...] istnieje podcień, poprzez który możliwe było przejście z ulicy [...] do ulicy [...] po schodach wykonanych z elementów prefabrykowanych betonowych - kostka brukowa i palisada. Schody usytuowane były od strony budynku [...], pozostałą część szerokości podcienia zajmowały elementy wykonane z kostki brukowej i palisady (...)" co ustalono na podstawie zdjęć przedłożonych przez M. S.. "Istniała również barierka stalowa przy schodach oraz przy palisadzie z elementów betonowych ". Według oświadczenia M. S. "schody oraz elementy z palisady zostały zdemontowane w miesiącu październiku 2020 r., zdemontowano również barierkę stalową. Wykonano nawierzchnię z kostki betonowej w miejscu rozebranych elementów, przełożono nawierzchnię z kostki brukowej pod podcieniem od strony ulicy [...]. Odsłonięta mur oporowy zabezpieczający różnicę poziomów. Przy murze oporowym ustawiono tymczasowe ogrodzenie ". P. M. S. oświadczył ponadto, że był inwestorem opisanych wyżej robót i wykonał je bez dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczne - budowlanej, nie uzyskał również decyzji zezwalającej na wykonanie robót. Po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli złożył stosowne zgłoszenie - w odpowiedzi otrzymał pismo z 19 października 2020 r., w którym stwierdzono, że opisany zakres robót nie podlega zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. M. S. oświadczył także, że przy murze oporowym planowane jest jeszcze zamontowanie barierki w uzgodnieniu z Miejskim Zarządem Dróg w N. . Z ww. czynności sporządzony został protokół oraz dokumentacja fotograficzna. M. S. wskazał, że inwestorami przedmiotowych prac byli wszyscy współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. S.. Do akt postępowania zostały włączone pozyskane przez PINB dokumenty m.in. decyzje o pozwoleniu na budowę budynku, kopię projektu budowlanego, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. S. "N. S. [...]".
W dniu 16 kwietnia 2021 r. PINB wydał decyzję nr 39/2021, którą na podstawie 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazano M. S. - jako inwestorowi przedmiotowych robót budowlanych przywrócić zagospodarowanie działek do stanu poprzedniego (tj. stanu ukazanego w opracowanym w miesiącu styczniu 2007r., przez mgr inż. M. J.) poprzez: rozbiórkę konstrukcji oporowej, odtworzenie schodów terenowych z barierką stalową oraz odtworzenie skarp "zielonych" (nasadzenia ciemnolubne) umocnionych systemowymi profilami betonowymi. Decyzją z 28 czerwca 2022 r., nr 251/2022, MWINB uchylił ww. decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji.
W dniu 28 listopada 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny na terenie dz. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w N. S.. Ustalono, że od czasu dokonania kontroli w dniu 3 listopada 2020 r. na przedmiotowych nieruchomościach w miejscu istniejącej barierki na konstrukcji oporowej została wykonana konstrukcja zamontowana na całej wysokości. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
W efekcie ponownego rozpatrzenia sprawy PINB, decyzją nr 32/2023 z 2 marca 2023 r. (opisaną szczegółowo na wstępie) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w N. S. przywrócić zagospodarowanie działek do stanu poprzedniego.
Wspólnota złożyła odwołanie od decyzji I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji (opisanej na wstępie) MWINB przyjął ustalenia faktyczne organu I instancji za własne, jak również uznał ich ocenę dokonaną przez PINB jako prawidłową. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., w brzmieniu: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania".
Zdaniem MWINB, PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy, podczas przeprowadzonej 3 listopada 2020 r. kontroli ustalono, że w październiku 2020 r. dokonano rozbiórki istniejących schodów terenowych z barierką stalową wraz ze skarpami "zielonymi" umocnionymi systemowymi profilami betonowymi znajdujących się przy budynku usługowo-mieszkaniowym od strony budynku przy ul. [...] w N. S.. W miejsce rozebranych schodów zrealizowano nawierzchnię z kostki betonowej gdzie przełożono nawierzchnię z kostki brukowej pod podcieniem od strony ulicy [...], odsłonięte mur oporowy zabezpieczający różnicę poziomów. Nadto w miejsce istniejącej barierki zamontowano konstrukcję stalową wypełnioną siatką na całej wysokości podcienia. Na wykonanie przedmiotowych robót nie dokonywano zgłoszenia do organu administracji architektoniczne - budowlanej, również nie uzyskano decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezspornym w sprawie jest również, że inwestorem robót jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...], którą tworzą współwłaściciele nieruchomości obejmującej działki nr [...] i [...] przy ul. [...] w N. S..
Biorąc pod uwagę powyższe, MWINB stwierdził, że wykonanie przedmiotowych robót zwolnione było od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Organ odwoławczy wskazał, przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w Uchwale Składu 7 Sędziów z 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, zgodnie z którym do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy - Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach).
MWINB wyjaśnił, iż pojęcie "przepisy", użyte w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., obejmuje również przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zwrócił na to uwagę także NSA w cytowanej wyżej uchwale, wskazując, że pojęcie "przepisów" obejmuje także przepisy techniczno-budowlane oraz przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego w zakresie pojęcia "przepisów" będą się mieścić przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "N. S. [...]", zatwierdzonego uchwałą nr XV/147/2015 Rady Miasta Nowego Sącza z 15 września 2015 r. Jak już wskazywano w rozstrzygnięciach zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego wydawanych w przedmiotowej sprawie, rozbiórka spornych schodów terenowych wraz z "zielonymi" skarpami wobec ich ówczesnego położenia wraz z budynkiem usługowo - mieszkalnym przy ul. [...] na terenie zabudowy usługowej i mieszkaniowej oznaczonej symbolem C2 U/M w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - i stwierdzenia, że rozbiórka przedmiotowych schodów jest niezgodna z tym planem w dacie jej wykonywania - w zakresie § 12 USTALENIA DLA STREFY [...]" ust. 2 Teren zabudowy usługowej i mieszkaniowej oznaczony symbolem C 2 U/M — pow. 0,49 ha. Ustala się'. {...} pkt 4 Dopuszcza się przebudowę budynków, nadbudowę budynku nr [...], rozbudowę budynku nr [...] oraz lokalizację nowych obiektów na zasadach: {...}, litera "g" i "h": g) obowiązek zachowania niezabudowanej strefy od kolektora sanitarnego, h) obowiązek uwzględnienia ciągu pieszego z ulicy [...] na ulicę R.
W ocenie organu, fakt niezgodności ww. robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawia, że niemożliwe jest wdrożenie legalizacji wykonanych robót. Nadto materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już zakończone. Wobec powyższego jeżeli zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 p.b., ale roboty budowlane zostały zakończone, nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu, ale bezpośrednio stosuje normy wynikające z art. 51 p.b.
Zdaniem MWINB podmiotem nałożonego obowiązku jest inwestor - współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] (Wspólnota Mieszkaniowa).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że wątpliwości organu I instancji dotyczące sposobu reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w N. S. nie mogą wobec tego zaważyć na prawidłowości prowadzonego przez PINB postępowania administracyjnego. Zdaniem przedmiotowe rozstrzygnięcie nie prowadzi negatywnych skutków procesowych względem Wspólnoty Mieszkaniowej, co więcej, w toku postępowania strony podnosiły, że wykonanie spornych robót budowlanych doprowadziło do powstania znacznych utrudnień na skutek blokady ciągu komunikacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali poprzez przyjęcie, że P. W. i M. W. jako współwłaściciele lokalu objętego księgą wieczystą nr [...] są członkami zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], uznanie P. W. za stronę postępowania, zaniechanie ustalenia prawidłowego sposobu reprezentacji strony Wspólnoty Mieszkaniowej [...], co w konsekwencji prowadziło do pozbawienia jej możności obrony swych praw, a zatem zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu I i II instancji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przy braku zapewnienia stronie, tj. Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed organem I instancji w związku z adresowaniem pism w sprawie wyłącznie do właścicielki jednego z lokali, tj. M. W.;
3) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że przedmiotowe roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w tym przepisach prawa miejscowego, podczas gdy w wyniku kontroli tych robót przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2020 r, przez pracowników PINB organ stwierdził, że przeprowadzenie przedmiotowych robót budowlanych nie narusza obowiązujących przepisów prawa, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie sprzecznym z dotychczasową oceną i praktyką organów mimo braku zmiany stanu prawnego i faktycznego;
4) art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wystarczający materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności zaniechanie ustalenia prawidłowego sposobu reprezentacji uczestnika Wspólnoty Mieszkaniowej [...], ustalenia czy rzekome odstępstwa od obowiązujących przepisów, których miała dopuścić się Skarżąca przy wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych stanowi istotne odstępstwo, w tym ustalenia celów podjętej inwestycji, co doprowadziło do uznania, że Skarżąca dopuściła się uchybień w tym zakresie, a nadto ustalenia czy decyzja PINB nr 32/2023 z dnia 2 marca 2023 r.jest wykonalna, w sytuacji gdy wykonanie nakazu zagraża życiu i zdrowiu osób trzecich, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu I i II instancji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 .k.p.a.;
Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji PINB nr 32/2023 , podczas gdy przeprowadzone przez Skarżącą roboty budowlane nie odbiegały od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w tym w przepisach prawa miejscowego i to w sposób istotny, zwłaszcza mając na uwadze charakter i cel inwestycji;
2) art. 51 ust 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji PINB nr 32/2023, podczas gdy orzeczenie rozbiórki należy uznać za wyjątkowe i wydawane w sytuacjach, w których wykonane roboty powodują poważne naruszenie przepisów Prawa budowlanego, a sam organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji za podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji wskazuje przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b..
Wobec powyższych zarzutów wniesiono o: - stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji; ewentualnie o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, jak i o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz.1634, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 682 ze zmianami, dalej jako p.b.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Poza sporem pozostaje, że zamierzenie inwestycyjne polegające na demontażu schodów oraz elementów palisady wraz z barierkami nie podlega reglamentacji prawa budowlanego, w tym sensie, że nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Stosownie do art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 p.b. 1. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych), organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie z art. 51 ust. 7 p.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.
Przytoczone przepisy prawa regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego, którego celem jest zbadanie przez organy nadzoru budowlanego, czy prowadzone bądź już wykonane i zakończone prace zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami prawa miejscowego. Podkreśla się przy tym restytucyjny, nie zaś represyjny charakter tych przepisów. Oznacza to, że jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże, że możliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, takie rozwiązanie nakazuje organ nadzoru budowlanego. Wówczas, tak jak w przedmiotowej sprawie, wydawana jest m.in. decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.
Nie budzi również wątpliwości w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych okoliczność, że decyzja taka może zostać wydana także w odniesieniu do robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, których jednakże rezultatem jest stan niezgodności z prawem (uchwała Składu 7 Sędziów NSA z 3 października 2016 r. II OPS 1/16).
W przedmiotowej sprawie istota problemu sprowadza się do oceny, czy wykonane roboty budowlane przy ul. [...] w N. S., które doprowadziły do likwidacji podcienia przy ul. [...], którym to podcieniem przy pomocy znajdujących się tam schodów wraz z barierkami było możliwe przejście z ul. [...] do ul. [...], narusza przepisy prawa miejscowego, co czyniłoby zasadnym wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.
Nie jest kwestionowane, że wykonawcą przedmiotowych robót byli współwłaściciele nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne [...] i [...], reprezentowani przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] (pismo z dnia 17 marca 2021 r., k. 153-154 administracyjnych akt sprawy organu I instancji, segregator czerwony; pismo z 16 marca 2023 r. administracyjnych akt sprawy organu II instancji, k. 7, biała teczka). Stan faktyczny, w tym skutki robót budowlanych, zostały ustalone także na podstawie oględzin przeprowadzonych przez pracowników PINB w Nowym Sączu w dniu 3 listopada 2020 r. i oraz 28 listopada 2022 r. (k. 5-9, k. 286 oraz k. 337-339 administracyjnych akt sprawy organu I instancji, segregator czerwony).
Z akt sprawy wynika, że budynek przy ul. [...] w N. S. zrealizowano na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza nr 520/05 z dnia 31 października 2005 r. WAP.7353/A/439/05 zatwierdzającej projekt budowlany "budynku usługowo-mieszkalnego na działkach [...] i [...]. W projekcie z 2005 r. wskazano, że "ustalony jest obowiązek utrzymania publicznego przejścia pieszego poprzez teren działek j.w. pomiędzy ul. [...] i ul. [...]" (k. 16 administracyjnych akt sprawy organu I instancji, czerwony segregator).
W historycznej wersji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "[...]ródmieście" zatwierdzonego uchwałą nr XXXII/366/2004 Rady Miasta Nowy Sącz z dnia 13 lipca 2004 r. przedmiotowe działki znajdowały się w obszarze oznaczonym symbolem C.2.U/M teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Zgodnie z postanowieniami planu wymagana jest realizacja ciągu pieszego z ulicy [...] na ul. [...] (§ 9, pkt 5, k. 73 administracyjnych akt sprawy organu I instancji, czerwony segregator).
W kolejnej wersji m.p.z.p. zatwierdzonego uchwałą rady Miasta Nowy Sącz nr XLVIII/527/2009 z dnia 15 czerwca 2009 r. obowiązek ten został utrzymany (§ 10, k. 87 administracyjnych akt sprawy organu I instancji, czerwony segregator).
Wreszcie w aktualnej wersji m.p.z.p miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz – [...]" zatwierdzonego uchwałą nr XV/147/2015 Rady Miasta Nowy Sącz z dnia 15 września 2015 (Dz.Urz. Woj. Małopol. Z 2015, poz. 5651) w § 12 Ustalenia dla strefy śródmiejskiej "C" wskazano:
2. Teren zabudowy usługowej i mieszkaniowej oznaczony symbolem C 2 U/M - pow. 0,49 ha. Ustala się:
1) Przeznaczenie terenu: usługi, rzemiosło oraz mieszkalnictwo;
2) Obowiązek stosowania zasad wynikających z położenia terenu w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego -Rozdział 2 § 7;
3) Obowiązek ochrony formy budynku przy ul. [...] i [...]
4) Dopuszcza się przebudowę budynków, nadbudowę budynku nr [...], rozbudowę budynku nr [...] oraz lokalizację nowych obiektów na zasadach:
a) obowiązek uwzględnienia obowiązującej linii zabudowy wzdłuż ulicy [...], pokrywającej się z linią rozgraniczającą ulicy oraz wyznaczonej na rysunku planu nieprzekraczalnej linii zabudowy,
b) całkowita wysokość budynków do 12,0 m,
c) obowiązek stosowania dachów dwuspadowych lub wielospadowych o kącie nachylenia połaci dachowych 30-45°,
d) dopuszcza się zagospodarowanie poddaszy na cele użytkowe, z doświetleniem pomieszczeń zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 2 lit. k i lit. l oraz dopuszczeniem okien połaciowych,
e) architektura nowej zabudowy powinna harmonizować z architekturą budynków sąsiednich: proporcjami, geometrią dachu, podziałami elewacji,
f) dopuszcza się lokalizację budynków w granicach działek,
g) obowiązek zachowania niezabudowanej strefy od kolektora sanitarnego,
h) obowiązek uwzględnienia ciągu pieszego z ulicy [...] na ulicę [...]
i) zakaz stosowania na elewacjach przeszklenia o powierzchni większej niż 50% powierzchni każdej z elewacji i powyżej 1 kondygnacji otworów przeszklonych o powierzchni większej niż 5,0 m2,
j) dopuszcza się lokalizację parkingów, w tym podziemnych,
k) w zagospodarowaniu obszaru obowiązek zapewnienia dojazdu do istniejącego garażu w budynku usytuowanym przy ul. [...].
Z powyższego wynika, że ciąg pieszy z ulicy [...] na ul. [...] podlegał konsekwentnie ochronie planistycznej. Wbrew twierdzeniom skargi brak podstaw do uznania, że aktualny plan wiąże obowiązek uwzględnienia ciągu pieszego z ulicy [...] na ulicę [...]ą wyłącznie z przebudową budynków, nadbudową budynku nr [...], rozbudową budynku nr [...] oraz lokalizacja nowych obiektów. Historyczna wykładnia rozwiązań planistycznych wskazuje na niezmienność postanowień o poddaniu ochronie i zabezpieczeniu funkcjonowania ciągu pieszego z ulicy [...] na ulicę [...], który wskutek przedmiotowych robót został zlikwidowany.
Prawidłowo zatem organy obu instancji stwierdziły, że roboty te zostały wykonane z naruszeniem przepisów m.p.z.p. i prawidłowo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożyły przedmiotowy obowiązek.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, iż w skardze wskazano motywy, dla których zlikwidowano przejście, a to m.in., że członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej kierowali się ochroną swojego prawa własności. Schody terenowe stanowiły bowiem część wspólną nieruchomości, pozostającą we współwłasności właścicieli budynku przy ul. [...]. Tymczasem korzystały z nich osoby trzecie, dochodziło tu do aktów wandalizmu i naruszeń prawa. W ocenie Sądu okoliczności te pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Bez względu na motywy, którymi Wspólnota Mieszkaniowa [...] w N. S. się kierowała, faktem pozostaje, że przejście zostało zlikwidowane z naruszeniem przepisów prawa miejscowego.
Zarzuty skargi, iż wykonanie nałożonego obowiązku może doprowadzić do katastrofy budowlanej z uwagi na konieczność rozebrania konstrukcji oporowej t.j. prefabrykowanych elementów betonowych ustawionych na szerokości podcienia, a w konsekwencji czyni decyzję niewykonalna z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia nie zasługują także na uwzględnienie. Zauważyć należy, że inwestor został zobowiązany nie tylko do rozebrania konstrukcji oporowej, ale także do odtworzenia stanu poprzedniego (schodów terenowych z barierką oraz skarp), tak aby całość funkcjonowała jak poprzednio, zatem nie stwarzając zagrożenia dla życia i zdrowia.
W ocenie Sądu bez wpływu na wynik sprawy pozostają także zarzuty dotyczące ewentualnej wadliwości reprezentacji w postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]. Poza sporem jest, że co do zasady w postępowaniu administracyjnym ogół właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową powinien być reprezentowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali m.in. przez zarząd (art. 20 u.w.l) bądź ustanowionego zarządcę (art. 18 u.w.l.). W przedmiotowej sprawie wiadomo, że w w dziale III w/w księgi wieczystej wpisano, że zarząd wspólna nieruchomością wykonuje każdoczesny właściciel lokalu mieszkalnego nr [...]. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji zwracał się do Wspólnoty przy ul. [...] o wskazanie sposobu jej reprezentacji. W aktach sprawy zalega pismo współwłaścicieli lokali przy ul. [...], z którego, że zarząd wspólną nieruchomością wykonuje każdoczesny właściciel lokalu mieszkalnego nr [...], czyli obecnie Pani M. W. (k. 284). Przy czym organ ustalił także na podstawie księgi wieczystej, że obok Pani M. W. współwłasność służy także Panu P. W.. Obie te osoby reprezentowały Wspólnotę przy ul. [...] w postępowaniu. Jakkolwiek nie jest to zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali, ale raczej wskazanie zarządcy w ujęciu funkcjonalnym (por. wyrok sądu apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2023 r. V ACa 264/20). Taki sposób reprezentacji Wspólnoty, wyraźnie przez nią samą wskazany, jest odpowiedni dla potrzeb toczącego się postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W każdym razie w ocenie tut. Sądu okoliczności te pozostają bez wpływu na wynik sprawy, to jest zasadność w świetle obowiązujących przepisów prawa nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...], prawidłowo reprezentowaną, obowiązków, o których mowa w skarżonej decyzji.
Kontrola sądowa skarżonej decyzji nie wykazała, aby doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również do naruszenia przepisów postepowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził również przesłanek do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, ani też do wznowienia postępowanie
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI