II SA/KR 1502/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-08
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościgospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniainfrastruktura kolejowaNowa Hutaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę infrastruktury kolejowej i towarzyszącej jej infrastruktury technicznej.

Skarżący domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu, wskazując na wykorzystanie nieruchomości pod budowę infrastruktury kolejowej oraz towarzyszącej jej infrastruktury technicznej, takiej jak kabel teletechniczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że wywłaszczenia dokonano w innym porządku prawnym, co uzasadnia odmienną interpretację celu wywłaszczenia.

Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w latach 50. XX wieku na cele budowy Miasta Nowa Huta, Kombinatu Nowa Huta oraz linii kolejowej. Skarżący zarzucał błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a ustalenia organów były niejednoznaczne. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o odmowie zwrotu, argumentując, że wywłaszczona nieruchomość, na której znajduje się m.in. fragment czynnego torowiska, wiadukt kolejowy, fragment drogi, teren zieleni oraz kabel teletechniczny, została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły realizację celu wywłaszczenia. Sąd podkreślił, że wywłaszczenia dokonano w innym porządku prawnym, co wymaga uwzględnienia niższych standardów precyzji celu wywłaszczenia i terminów realizacji. Uznał, że budowa infrastruktury kolejowej była ściśle powiązana z budową miasta i kombinatu, a obecność infrastruktury technicznej (kabel teletechniczny) oraz pasów zieleni potwierdza realizację celu wywłaszczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wywłaszczenie dokonane w innym porządku prawnym wymaga uwzględnienia niższych standardów precyzji celu wywłaszczenia. Budowa infrastruktury kolejowej była ściśle powiązana z budową miasta i kombinatu, a obecność infrastruktury technicznej (kabel teletechniczny) oraz pasów zieleni potwierdza realizację celu wywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Cel wywłaszczenia nie musi być stosowany wprost do stanów faktycznych z innego porządku prawnego; precyzja celu i terminy realizacji były inne.

Pomocnicze

u.g.n. art. 9a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 142 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że cel wywłaszczenia wobec nieruchomości nie został zrealizowany. Naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń organu w zakresie lokalizacji działki i celów wywłaszczeniowych. Naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zwrotu nieruchomości podczas gdy spełnione zostały przesłanki jej zwrotu. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania winno doprowadzić do uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez niejasne i nieczytelne określenie nieruchomości, charakteru nieruchomości oraz poprzez brak jednoznacznych ustaleń w zakresie tego, czy fragment drogi czy zieleni, albo kabla ziemnego, faktycznie znajduje się na nieruchomości. Naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń w zakresie powodu odmowy zwrotu.

Godne uwagi sformułowania

nie można do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia. cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. budowa infrastruktury kolejowej była ściśle powiązana z budową miasta N. H. i kombinatu N. H., gdyż jedna inwestycja celu publicznego (budowa linii kolejowej) komplementarnie dopełniała bardziej ogólnie określony cel budowy miasta i kombinatu. przedmiotowa działka nr [...] obejmuje fragment wyasfaltowanej drogi oraz fragment terenu zieleni.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Piotr Fronc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja celu wywłaszczenia w kontekście historycznych wywłaszczeń dokonanych w innym porządku prawnym, zwłaszcza w przypadku dużych inwestycji publicznych jak budowa miasta i infrastruktury towarzyszącej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności historycznych wywłaszczeń i specyfiki inwestycji (budowa miasta, kombinatu, infrastruktury kolejowej).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznych wywłaszczeń i ich interpretacji w świetle obecnego prawa, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Czy wywłaszczenie sprzed 70 lat nadal wiąże celem? Sąd rozstrzyga o zwrocie nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1502/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Magda Froncisz
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art  9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 września 2024 r. znak: WS-VI.7534.3.116.2023.BP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr 3 z 4 września 2023 r. znak: GS-11.6821.61.2020.EW, Prezydent Miasta Krakowa orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. K., dla której Sąd Rejonowy dla K. - P. w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], na rzecz: A. A., B. Z., Z. C. i J. T.. Orzekając w ww. sposób organ l instancji stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość, wywłaszczona na mocy dwóch orzeczeń (w jednym określona jako niezbędna na cele budowy Miasta N. H. i Kombinatu N. H., a w drugim na cel budowy linii kolejowej M. - N. H.) została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Odwołanie złożył J. T., zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że cel wywłaszczenia wobec nieruchomości nie został zrealizowany; 2) naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń organu w zakresie lokalizacji działki i celów wywłaszczeniowych. Wg skarżącego organ uznał, że nie zachodzi w sprawie przesłanka, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, przede wszystkim z tego powodu - że linia kolejowa nr [...] została wybudowana na działce bezpośrednio przylegającej nr [...] do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto skarżący podał, iż organ ustalił fakt przylegania nieruchomości do działki nr [...] na podstawie zdjęć lotniczych, co budzi uzasadnione wątpliwości. Organ nie poruszył w zasadzie również kwestii tego, że zostały w tej sprawie wydane dwa orzeczenia wywłaszczeniowe, każde wskazujące różniący się cel wywłaszczenia (budowa Miasta N. H. i Kombinatu N. H. oraz cel budowy linii kolejowej M. - N. H.), uznając najwyraźniej że poniekąd są ze sobą spójne (nie wskazując stosunku tych celów do siebie).
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 12 września 2024 r. nr WS-VI.7534.3.116.2023.BP, na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 7 listopada 1951 r. znak: L.A.A. 1/4/161/50 wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy Miasta N. H. i Kombinatu N. H., m.in. część parceli l. kat. [...] o pow. 5349 m2, b. gm. kat. K. która stanowiła własność K. C. (z domu B. Ponadto, orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 28 lutego 1953 r. znak: Sa.IV/57/24/54 wywłaszczono kolejną część ww. parceli o pow. 714 m2 - na cele Polskiej Kolei Państwowej. Zgodnie z kompilacją mapy katastralnej z mapą ewidencyjną, sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. K., w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. K. , znajduje się m.in. część działki nr [...], obr[...], jedn. ewid. N. H. m. K..
W zakresie spornej zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, podkreślono wywłaszczenie na mocy dwóch w/w orzeczeń. Za stanowiskiem WSA w Krakowie z wyroku z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt: II SA/Kr 51/23, podkreślono przejęcie własności nieruchomości (wywłaszczenia) w latach 50-tych ubiegłego wieku, zatem w innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący. W przeszłości akt wywłaszczenia nie odpowiadał aktualnie obowiązującym standardom. Nie można do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia. Interpretacja tego pojęcia (cel wywłaszczenia) musi bowiem uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia, z którym to wiąże się niniejsze postępowanie i co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki, cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. Często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze, określane było już po wywłaszczeniu, w planach realizacyjnych, które zresztą (także legalnie) były zmieniane bądź korygowane. W razie modyfikacji celu wywłaszczenia tj. realizacji innego obiektu bądź innego urządzenia nieruchomości niż ten, jaki został opisany w decyzji jako cel wywłaszczenia - zwłaszcza w przypadku wywłaszczeń pod budowę kompleksów budowlanych np. osiedli czy jak w niniejszym postępowaniu, w części pod budowę miasta i kombinatu N. H., nie uzasadnia przyjęcia, że do realizacji celu wywłaszczenia nie doszło. Wobec analogicznego stanu faktycznego, wyrażony pogląd jest w pełni uprawniony również w realiach niniejszej sprawy.
Obydwu w/w orzeczeń o wywłaszczeniu nie można traktować rozłącznie (osobno). Budowa infrastruktury kolejowej była bowiem ściśle powiązana z budową miasta N. H. i kombinatu N. H., gdyż jedna inwestycja celu publicznego (budowa linii kolejowej) komplementarnie dopełniała bardziej ogólnie określony cel budowy miasta i kombinatu. Powyższe potwierdza B. P. w wydanym w 1974 r. - przez Polską Akademię Nauk Oddział w K. - nr 213 periodyku "Nauka dla wszystkich" dotyczącym N. H.. Na str. 12 w rozdziale 3 zatytułowanym "Budowa kombinatu i dzielnicy mieszkaniowej", autor podnosi, że "obszar, na którym zlokalizowany został kombinat i osiedla mieszkaniowe, nie był przygotowany na przyjęcie tak wielkiej inwestycji. Brak było tutaj dostatecznie rozwiniętej sieci linii kolejowych oraz dróg bitych. (...) W związku z tym - w pierwszym rzędzie przystąpiono do budowy sieci komunikacyjnej w celu powiązania terenu przyszłej budowy z K. i włączenia jej w system komunikacji ogólnopolskiej. Dla obsługi kombinatu wybudowano trzy linie kolejowe: M. - B., B. - N. H., N. H. - P. oraz nowe stacje kolejowe (...)".
Organ wskazał także na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt l OSK 151/16, iż "realizacja inwestycji nazywanej powszechnie budową miasta N. H. stanowiła przedsięwzięcie o niespotykanej w tamtym okresie skali, obszar wywłaszczeń obejmował 1096 ha. Budowa następowała etapami na przestrzeni wielu lat, konkretne plany wykonawcze powstawały na bieżąco tj. w toku prowadzonych robót budowlanych. Z tego też względu nie może budzić wątpliwości dopuszczalność oparcia się organu tak na dokumentach planistycznych, sporządzanych na przestrzeni lat w trakcie procesu inwestycyjnego jak i na wskazywane w decyzji publikacje o charakterze historycznym".
Jak ustalono, na podstawie pisma z 21 maja 2018 r. znak: KNKr4.600.14.2016.MJ oryginalnie złożonego do akt sprawy GS-11.6821.4.13.2014.JL przez Polskie Koleje Państwowe S.A., przez działkę bezpośrednio przylegającą do działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania, tj. przez działkę nr [...], przebiega czynna linia kolejowa nr [...]. Z omawianego pisma wynika, iż na ww. działce tory główne zasadnicze linii nr [...] K. M. - P. powstały w 1952 r., natomiast inne obiekty i urządzenia infrastruktury kolejowej, jak wiadukty i przepusty, a także sieć elektrotrakcji oraz urządzenia sterowania ruchem kolejowym powstawały na przestrzeni lat 1951-1966.
Nadto organ nie podzielił wątpliwości odwołania w kwestii usytuowania przedmiotowej działki w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], która pozostaje zagospodarowana na potrzeby nadal funkcjonującej linii kolejowej. Z protokołu z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 30 grudnia 2021 r. wynika, że na działce nr [...] znajduje się fragment czynnego torowiska umiejscowionego na skarpie porośniętej chwastami oraz wiadukt kolejowy. Natomiast przedmiotowa działka nr [...] obejmuje fragment wyasfaltowanej drogi oraz fragment terenu zieleni.
Powyższe pozostaje istotne o tyle, że jak wynika z treści załączonego do akt sprawy pisma Polskich Kolei Państwowych S.A. z dnia 2 czerwca 2022 r. znak: KNKr4.613.9.2021.KN/9 - na działce będącej przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się czynna infrastruktura techniczna pozostająca w ewidencji środków trwałych PKP [...] sp. z o.o. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie PKP [...] sp. z o.o. z dnia 10 października 2022 r. znak: R3-504-052/2022/W skierowanym do organu l instancji, w którym uszczegółowiono wyżej przytoczony fakt. Niniejszym pismem, do którego załączono wydruk odpowiedniego dokumentu księgowego z przyjęcia środka trwałego, poinformowano, że na terenie ww. działki znajduje się kabel teletechniczny ziemny TKD46ax2 o nr inwentarzowym [...], który został wybudowany i przyjęty do używania w 1959 roku.
W konsekwencji wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Kabel teletechniczny, o którym mowa wyżej, który został na niej wybudowany w 1959 r., pozostaje bowiem w związku z budową linii kolejowej nr [...]. Z kolei ta inwestycja związana jest z realizacją inwestycji w postaci budowy Miasta N. H. i Kombinatu N. H.. Podobnież obiekt tego rodzaju jak linia kolejowa z natury rzeczy wymaga pozostawienia w sąsiedztwie przestrzeni niezagospodarowanej, najczęściej zajętej pod pasy zieleni oddzielającej je od zabudowań lub innych obiektów zlokalizowanych w sąsiedztwie, a nadto, że tory kolejowe, z natury rzeczy charakteryzują się silnym oddziaływaniem na sąsiednie nieruchomości, wobec czego wokół takiego rodzaju inwestycji powstaje pas ochronny, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, a nawet sadzenia drzew. Zatem należy stwierdzić, że działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania wpisuje się właśnie w taką funkcję izolacyjną, czy też ochronną.
W skardze na powyższą decyzję odwołujący zarzucił naruszenie:
1. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zwrotu nieruchomości podczas gdy spełnione zostały przesłanki jej zwrotu,
2. art. 137 ust. 1 w/w ustawy przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania winno doprowadzić do uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy,
4. art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez niejasne i nieczytelne określenie nieruchomości ("część działki nr [...]"), charakteru nieruchomości oraz poprzez brak jednoznacznych ustaleń w zakresie tego, czy fragment drogi czy zieleni, albo kabla ziemnego, opisywanych w decyzjach, faktycznie znajduje się na nieruchomości (rozumianej jako część działki nr [...]), wskazując jedynie że znajduje się ogólnie na działce [...], oraz czy kabel teletechniczny ziemny znajduje się pod ziemią, czy też na jej powierzchni (jeśli w ogóle znajduje się na nieruchomości);
5. art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń w zakresie powodu odmowy zwrotu - czy to ze względu na przebieg linii kolejowej na innej sąsiedniej działce, czy też ze względu na usytuowanie na nieruchomości fragmentu drogi i zieleni, czy też na ulokowanie na niej kabla ziemnego.
W uzasadnieniu podkreślono, iż organ nie dokonał żadnej analizy, czy rzeczywiście cała przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna na potrzeby infrastruktury kolejowej. Organ wskazuje, że ,,przedmiotowa działka nr [...] obejmuje fragment wyasfaltowanej drogi oraz fragment terenu zieleni'’, a następnie również że na działce znajduje się czynna infrastruktura techniczna pozostająca w ewidencji środków trwałych PKP [...] sp. z o.o. - czyli kabel teletechniczny ziemny, ale też nie odnosząc się w żaden sposób do tego jaką część tej nieruchomości zajmują. W konsekwencji brak jest również jednoznacznych ustaleń organu w zakresie powodu odmowy zwrotu - czy to ze względu na przebieg linii kolejowej na działce sąsiedniej, czy też ze względu na usytuowanie tam fragmentu drogi i zieleni, czy też na ulokowanie na niej kabla ziemnego. Organ w żaden sposób nie ustalił, czy wskazany fragment drogi, czy też kabel znajdują się na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a więc na konkretnej "części działki nr [...]" będącej objętą wnioskiem o zwrot, a więc nie ustalił właściwie zbędności nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania na cel wywłaszczenia. Organ nieprawidłowo nie określił w decyzji, o jaką część działki chodzi, nie zostało to przez organ wystarczająco precyzyjnie wskazane. Odnosząc się do drogi czy terenu ziemi - organ w żaden sposób nie wykazał ich niezbędności i celowości dla celów wywłaszczenia i nie skupił się w ogóle na ustaleniach w tym temacie. Dopiero na koniec uzasadnienia wskazuje enigmatycznie, że wokół linii kolejowej z natury rzeczy powstaje pas ochronny, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, a nawet sadzenia drzew, nie wskazując jednak czy taki zakaz miałby obejmować również działkę nr [...].
Odnosząc się zaś do - infrastruktury technicznej pozostającej w ewidencji środków trwałych PKP [...] - czyli kabla teletechnicznego ziemnego - po pierwsze organ nie wykazał zasadności takiej infrastruktury należącej do podmiotu - spółki z ograniczonej odpowiedzialnością, której status nie został wyjaśniony na potrzeby niniejszego postępowania. Wskazanie, że chodzi o kabel teletechniczny ziemny - sugeruje, że jest to kabel przeznaczony do układania i zlokalizowany bezpośrednio w ziemi i nie jest to obiekt budowlany. Nie jest jednak jasne, a ustaleń tych nie można domniemywać, czy i jaka infrastruktura jest pod ziemią, a która nie. W konsekwencji z materiału dowodowego sprawy nie wynika, czy kabel znajduje się pod powierzchnią
ziemi, czy też przebiegają na jej powierzchni (i czy jest to konieczne), a także czy konieczne jest jego usytuowanie na przedmiotowej nieruchomości. Umieszczenie pod powierzchnią działek urządzeń infrastruktury technicznej, takich jak kable energetyczne czy rury kanalizacyjne nie koliduje z natury rzeczy ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu - zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego okazały się nieskuteczne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w kontrolowanej sprawie, istotne było ze względu na treść zarzutów odnoszących się do naruszenia prawa materialnego, lecz pośrednio wiążących się z koniecznymi ustaleniami stanu faktycznego, czy skarżone organy prawidłowo ustaliły realizację celu wywłaszczenia na działce będącej konkretnie przedmiotem wniosku o zwrot.
Wniosek dotyczył nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. K. . W tym zakresie wbrew argumentacji zawartej w skardze organy ustaliły precyzyjnie ten obszar co wprost wynika z mapy stanowiącej załącznik do protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami (k. 24 i 27 akt adm. I instancji). Z protokołu wynika, że obecnie przedmiotowa działka nr [...] obejmuje fragment wyasfaltowanej drogi oraz fragment terenu zieleni. Jednak istotne jest w zakresie oceny realizacji celu wywłaszczenia, iż znajduje się ona w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], która pozostaje zagospodarowana na potrzeby nadal funkcjonującej linii kolejowej, gdzie znajduje się fragment czynnego torowiska umiejscowionego na skarpie porośniętej chwastami oraz wiadukt kolejowy. Nie pozostawia to zatem wątpliwości w kwestii usytuowania spornej działki.
Dalej przechodząc do kwestii prawidłowości ustalenia celu wywłaszczenia, organ zasadnie ocenił orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie: z 7 listopada 1951 r. znak: L.A.A. 1/4/161/50 gdzie wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy Miasta N. H. i Kombinatu N. H., m.in. część parceli l. kat. [...] o pow. 5349 m2, b. gm. kat. K. , oraz z 28 lutego 1953 r. znak: Sa.IV/57/24/54, mocą którego wywłaszczono kolejną część ww. parceli o pow. 714 m2 - na cele Polskiej Kolei Państwowej. W tej kwestii szczególnie istotne jest, iż wywłaszczenia te dokonano w innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący, a zatem przy uwzględnieniu innych, znacznie niższych standardów w zakresie precyzji celu wywłaszczenia oraz przyjętych terminów realizacyjnych. Wobec tego nie można do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia. Nie budzi zatem wątpliwości, że często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze, określane było już po wywłaszczeniu, w planach realizacyjnych, które wówczas legalnie były zmieniane bądź korygowane, zwłaszcza jeśli dotyczyło to, jak w badanej sprawie wywłaszczeń pod budowę większych kompleksów - miasta i kombinatu N. H.. Również wbrew argumentacji zawartej w skardze budowa infrastruktury kolejowej była ściśle powiązana z budową miasta N. H. i kombinatu N. H., gdyż komplementarnie się dopełniały. Jak prawidłowo oceniono w zaskarżonej decyzji, obydwu orzeczeń o wywłaszczeniu nie można traktować rozłącznie (osobno). Budowa infrastruktury kolejowej była bowiem ściśle powiązana z budową miasta N. H. i kombinatu N. H., gdyż jedna inwestycja celu publicznego (budowa linii kolejowej) komplementarnie dopełniała bardziej ogólnie określony cel budowy miasta i kombinatu. Wbrew zarzutom skargi dowody zgromadzone przez organy potwierdzają te wnioski organów. Z pisma Polskich Kolei Państwowych S.A. z dnia 2 czerwca 2022 r. znak: KNKr4.613.9.2021.KN/9 wynika, iż na spornej działce znajduje się czynna infrastruktura techniczna pozostająca w ewidencji środków trwałych PKP [...] sp. z o.o. m.in. kabel teletechniczny ziemny, który został wybudowany i przyjęty do używania w 1959 roku. Zaś przez działkę nr [...], przebiega czynna linia kolejowa nr [...] i tory główne zasadnicze linii nr [...] K. M. - P. powstałe w 1952 r., natomiast inne obiekty i urządzenia infrastruktury kolejowej, jak wiadukty i przepusty, a także sieć elektrotrakcji oraz urządzenia sterowania ruchem kolejowym powstawały na przestrzeni lat 1951-1966. Kabel teletechniczny pozostaje w związku z budową linii kolejowej, a ta związana jest z realizacją inwestycji w postaci budowy Miasta N. H. i Kombinatu N. H.. Inne elementy jak pasy zieleni w celu oddzielenia od zabudowań lub innych obiektów są także elementem infrastruktury związanej z inwestycją, stąd zasadnie organy przyjęły, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI