II SA/Kr 1498/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na budowę kanalizacji, kwestionując status inwestycji jako celu publicznego.
Skarżący J. P. zakwestionował decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z jego nieruchomości pod budowę kanalizacji, zarzucając nieprawidłowe rokowania i brak zgodności z planem miejscowym. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając spełnienie przesłanek. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na istotne wątpliwości co do statusu planowanej inwestycji jako celu publicznego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy sugerował, że dotyczy ona jedynie przyłącza do jednej prywatnej działki, a nie szerszego przedsięwzięcia.
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Limanowskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie systemu kanalizacji zbiorczej. Skarżący zarzucał organom naruszenie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) poprzez nieprzeprowadzenie rokowań w wymaganej formie oraz brak zgodności inwestycji z planem miejscowym. Wojewoda uznał, że rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, a inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, powołując się na ogólne zapisy dotyczące uzbrojenia terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym informacje uzyskane przez pełnomocnika skarżącego, budzi istotne wątpliwości co do tego, czy planowana inwestycja faktycznie stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 u.g.n. Wskazano, że istnieją dowody sugerujące, iż inwestycja została już zrealizowana i nie objęła działki skarżącego, a planowane przyłącze dotyczy wyłącznie jednej prywatnej działki. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 124 u.g.n. konieczne jest udowodnienie, że inwestycja ma znaczenie dla wspólnoty (lokalne lub ponadlokalne) i realizuje cele publiczne, a plan miejscowy musi precyzyjnie określać lokalizację i zakres takiej inwestycji. W ponownym postępowaniu organ ma uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności o projekt inwestycji, aby ocenić jej charakter i zgodność z planem. Sąd uznał natomiast zarzut dotyczący rokowań za bezpodstawny, oceniając brak aktywności skarżącego jako odmowę zgody. Zarzut dotyczący nadania rygoru natychmiastowej wykonalności uznano za bezprzedmiotowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli inwestycja nie służy realizacji potrzeb wspólnoty samorządowej lub szerszej zbiorowości, a jedynie indywidualnemu interesowi, nie można jej uznać za inwestycję celu publicznego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja inwestycji celu publicznego wymaga zarówno realizacji celów określonych w art. 6 u.g.n., jak i posiadania znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. W sytuacji, gdy planowana inwestycja dotyczy jedynie przyłącza do jednej prywatnej działki, a istniejąca infrastruktura kanalizacyjna już funkcjonuje, brak jest podstaw do uznania jej za inwestycję celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, pod warunkiem zgodności z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nakłada obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed wszczęciem postępowania o zezwolenie na zajęcie nieruchomości.
Pomocnicze
u.g.n. art. 6 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje budowę i utrzymanie publicznych urządzeń służących do gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków jako cel publiczny.
u.p.z.p. art. 2 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definiuje 'inwestycję celu publicznego' jako działania o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym, stanowiące realizację celów określonych w art. 6 u.g.n.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe przeprowadzenie rokowań z użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Brak zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym, który nie precyzuje jej przebiegu i zakresu. Wątpliwości co do statusu planowanej inwestycji jako celu publicznego, gdyż może dotyczyć jedynie przyłącza do prywatnej działki.
Odrzucone argumenty
Argument organu odwoławczego o prawidłowym przeprowadzeniu rokowań poprzez wymianę korespondencji. Argument organu odwoławczego o zgodności inwestycji z ogólnymi zapisami planu miejscowego dotyczącymi uzbrojenia terenu.
Godne uwagi sformułowania
nie daje podstaw do wyrażenia poglądu, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego brak podstaw aby taką inwestycję uznać za inwestycję celu publicznego plan miejscowy musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji
Skład orzekający
Jacek Bursa
sprawozdawca
Mirosław Bator
członek
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'inwestycja celu publicznego' w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz wymogów planu miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której planowana inwestycja kanalizacyjna może być uznana za służącą jedynie prywatnemu interesowi, a nie celowi publicznemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru inwestycji i jej zgodności z planem miejscowym, aby móc skorzystać z trybu ograniczenia prawa własności. Podkreśla znaczenie ochrony praw właścicieli przed nadmierną ingerencją administracji.
“Czy budowa kanalizacji na Twojej działce to zawsze cel publiczny? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1498/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 25 września 2023 r. znak WS-VI.7536.1.10.2023.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącego J. P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 21 grudnia 2022 r. znak GN.6821.52.2022 Starosta Limanowski orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 6.09 ha, położonej w obr. P. , jedn. ewid. Niedźwiedź, stanowiącej własność Skarbu Państwa, a pozostającej w użytkowaniu wieczystym J. P., objętej księgą wieczystą nr [...] – poprzez udzielenie zezwolenia Gminie Niedźwiedź na realizację na ww. nieruchomości inwestycji celu publicznego pn. "Budowa systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w miejscowości P. w gminie Niedźwiedź".
Powierzchnia trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości pod budowę kanalizacji sanitarnej z rur PP o średnicy 200 mm wynosi: 0,0032 ha (tj. 32 rn2) w pasie technologicznym o szerokości 2 m (po 1 m od osi rurociągu), na głębokości 1,5 m. Położenie rurociągu na przedmiotowej nieruchomości oraz obszar ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany w załączniku graficznym nr l do ww. decyzji, który stanowi jej integralną część.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ l instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 w związku z art. 6 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n.").
Odwołanie od ww. decyzji złożył J. P., zarzucając: 1) naruszenie art. 124. ust. 3 u.g.n. poprzez nieprzeprowadzenie rokowań z użytkownikiem wieczystym nieruchomości przed wszczęciem postępowania w formie nakazanej przez ustawę lecz ograniczenie się do wysyłania niezawierającego kompleksowej oferty rozwiązanie sporu; 2) wydanie decyzji pomimo braku zgodności z planem miejscowym lub decyzją ULICP, a to z uwagi na fakt, że plan miejscowy nie precyzuje przebiegu planowanej inwestycji, jej położenia czy zakresu'.
Wojewoda Małopolski decyzją z 25 września 2023 r. nr WS-VI.7536.1.10.2023.PB, na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., póz. 344 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż do wniosku Gminy Niedźwiedź, załączono korespondencję pełnomocnika Gminy Niedźwiedź (pismo z 25 listopada 2021 r.) i Wójta Gminy Niedźwiedź (pismo z 20 stycznia 2022 r.) przesłaną do J. P., z której wynika, że wnioskodawca występował do właściciela przedmiotowej nieruchomości z prośbą o wyrażenie zgody na posadowienie projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] poł. w miejscowości P. Gmina Niedźwiedź, jednakże właściciel przedmiotowej nieruchomości nie podjął, zainicjowanych ww. pismami, rokowań. Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonych w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowań pomiędzy wnioskodawcą planującym inwestycję polegającą na realizacji na danej nieruchomości celu publicznego, a właścicielem tej nieruchomości, należy mieć niewątpliwie na uwadze stanowisko, jakie prezentują w tej sprawie, w wydawanych przez siebie orzeczeniach, sądy administracyjne. W wyroku z 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 (LEX nr 574097) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził jednoznacznie, iż: "Przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. np. wyroki: NSA z 5 października 2006 r., sygn. akt IOSK 1307/05 iż 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 357/11; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, LEX nr 357505, wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, LEX nr 574097; WSA w Krakowie z 26 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 635/10; WSA w Szczecinie z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1350/12; WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 731/12; WSA w Gliwicach z 9 maja 2013 r., sygn. akt II SA/G1 1352/12; WSA w Krakowie z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/14 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Okoliczność, że właściciel nie zajmuje jednoznacznego stanowiska, a w każdym piśmie stawia nowe warunki, nie ma znaczenia o tyle, że w postępowaniu z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami mamy do czynienia z dwiema stronami - właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac (Wyrok z dnia 5 października 2006 r. NSA I OSK 1307/05)". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 635/10 stwierdził, iż: "przeprowadzenie rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem winno zmierzać do uzyskania zgody właściciela na wykonanie określonych prac budowlanych. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają szczególnej formy prowadzenia rokowań. Oznacza to, że o spełnieniu wymogu rokowań można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n., nie oznaczają jedynie formalnego prowadzenia rokowań z udziałem obu stron. Mogą one określać również wymianę pism obu stron lub stanowisk w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości. Jeżeli jedna ze stron (inwestor) zwraca się do właściciela nieruchomości z propozycją wyrażenia zgody na zajęcie tej nieruchomości w związku z budową magistrali wodociągowej na zaproponowanych przez siebie warunkach, a druga strona (właściciel) stanowczo temu się sprzeciwia wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań (...)". Zdaniem Wojewody Małopolskiego wnioskodawca dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Zgodnie z poglądami ugruntowanymi w orzecznictwie przepis art. 124 nie określa formy prowadzenia rokowań a niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań (co zachodzi w niniejszym przypadku), sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Właściciel działki nr [...] nie przedstawił Inwestorowi swoich oczekiwań, w tym finansowych, co do ew. zgody na posadowienie na przedmiotowej nieruchomości planowanej inwestycji tj. fragmentu sieci kanalizacji dla ścieków komunalnych.
Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, zgodnie z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr XVI/118/2015 Rady Gminy w Niedźwiedziu z dnia 29 grudnia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Małopol. z dnia 18 stycznia 2016 r. poz.573), działka nr [...], poł. w obr. P. , położona w części w terenie oznaczonym symbolem "4.1.R" - tereny rolne; w części w terenie "5.4.ZL" - tereny leśne obejmujące grunty "Ls"; w części w terenie "6.3.KP - parking; w części w terenie "4.8.R/ZL" - tereny rolne proponowane do zalesień lub zadrzewień chronione przed zainwestowaniem; w części w terenie 2.7.UI - teren usług komercyjnych o niesprecyzowanym programie z wykluczeniem działalności wymagającej sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko; w części w terenie "2.8.UT8 - tereny usług sportu i rekreacji; w części w terenie "2.11.b.USz" - tereny realizacji urządzeń sportu i rekreacji; częściowo w terenie "7.1.a.E -istniejące linie elektroenergetyczne napowietrzne średniego napięcia 15 kV wraz ze stacjami transformatorowymi 15/0,4 kV - do utrzymania, modernizacji i rozbudowy; częściowo w terenie "7.3.a.Wz - tereny urządzeń zaopatrzenia w wodę. Istniejące ujęcia wody - do utrzymania, modernizacji i rozbudowy, o ile nie spowoduje to kolizji z innymi ustaleniami planu.
Ustalenia ogólne w zakresie infrastruktury technicznej i uzbrojenia terenu w granicach opracowania ww. planu miejscowego, określają: w pkt. 10 - iż, dopuszcza się realizację sieci i urządzeń kanalizacyjnych w tym przepompowni nie wyznaczonych na rysunku planu, pod warunkiem nie naruszania innych ustaleń planu, zaś w pkt. 11 - określono, iż dopuszcza się wyznaczenie nowych lub innych (w stosunku do rysunku planu) tras urządzeń liniowych i terenów urządzeń związanych z rozbudową systemów infrastruktury technicznej, stosownie do warunków wynikających ze szczegółowych rozwiązań technicznych, nie kolidujących z możliwością realizacji innych ustaleń planu. Planowana inwestycja liniowa, polegająca na wybudowaniu przewodów sieci kanalizacyjnej dla ścieków komunalnych, stanowi realizację celu publicznego określonego w art. 6 pkt 3 u.g.n. jako "budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania", oraz jest zgodna z planem miejscowym. Zarzut odwołania dotyczący "wydania decyzji pomimo braku zgodności z planem miejscowym lub decyzją ULICP, a to z uwagi na fakt, że plan miejscowy nie precyzuje przebiegu planowanej inwestycji, jej położenia czy zakresu", w związku z powyżej omówionymi zasadami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla gminy Niedźwiedź, nie znajduje zatem uzasadnienia. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionym w wyroku z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK [...]: "spełnienie przesłanki zgodności inwestycji z planem miejscowym należy badać w kontekście ogółu jego zapisów regulujących zasady lokalizowania obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej". W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. l oraz ust. 3 u.g.n., uzależniające udzielenie przez starostę (prezydenta miasta) zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, poprzez ograniczenie sposobu korzystania niezbędnej do tego nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. P. zarzucając naruszenie:
- art 124 ust. 3 u.g.n. poprzez nieprzeprowadzenie rokowań z użytkownikiem wieczystym nieruchomości przed wszczęciem postępowania w formie nakazanej przez ustawę lecz ograniczenie się do wysłania listu niezawierającego kompleksowej oferty rozwiązania sporu;
- wydanie Decyzji pomimo braku zgodności z planem miejscowym lub decyzją UUCP, a to z uwagi na fakt, że plan miejscowy nie precyzuje przebiegu planowanej inwestycji, jej położenia czy zakresu;
- art. 108 §1 k.p.a. z uwagi na brak spełnienia przesłanek dopuszczających nadani decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wg skarżącego aby rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, powinny obejmować wszystkie elementy przyszłej umowy. Inaczej rokowania można uznać za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji - nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia warunkująca udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ust 1 u.g.n. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9.05.2019 r., II SA/Go 98/19, LEX nr 2676582). Ponadto orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że rokowania w sprawie ograniczenia praw do nieruchomości powinny dotyczyć warunków realizacji celu publicznego, obowiązków odszkodowawczych, odpłatności z innych tytułów oraz innych istotnych postanowień urnowy.
Aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust 1 u.g.n., musi on nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać, oraz granic terenu, Jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być przy tym odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego. "Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem. Jednocześnie NSA w wyroku z 25.01.2021 r., I OSK 1887/20, LEX nr 3122807, zauważył, że choć im bardziej ogólne są postanowienia planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody ma starosta w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 u.g.n., to jednak owa ogólność planu nie może być posunięta aż tak daleko, aby plan w ogóle nie wskazywał przebiegu inwestycji, dopuszczając realizację inwestycji na całym obszarze planu. Szczególny rodzaj wywłaszczenia przez ograniczenie sprzeciwia się bowiem takiej interpretacji, która pozwalałaby niejako a priori przyjmować zgodność zamierzonej inwestycji z postanowieniami planistycznymi, bez potrzeby wyjaśnienia tego w oparciu o analizę konkretnych rozwiązań planu miejscowego dotyczących konkretnej nieruchomości (por. wyrok NSA z 18.12.2020 r., I OSK 2479/20, LEX nr 309758). "3
Budowa kanalizacji nie wynika wprost z ustaleń planu, tym samym nie są spełnione wymogi z art. 124 ust. 1 zdanie 2 u.g.n. decyzja ULICP zaś w przedmiotowym przypadku w ogóle nie została wydana z uwagi na fakt obowiązywania planu. Wypada także nadmienić, że podana w uzasadnieniu Decyzji UCHWAŁA NR XVI/118/2015 RADY GMINY NIEDŹWIEDŹ z dnia 29 grudnia 2015 roku (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego w dniu 18 stycznia 2016 r.) dotyczy jedynie uchwalenia zmiany części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź. Nie dotyczy on jednak obiektów infrastruktury technicznej na działce znajdującej się w użytkowaniu wieczystym strony. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności przy uwzględnieniu argumentów pełnomocnika skarżącego przedstawionych na rozprawie, nie daje podstaw do wyrażenia poglądu, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Natomiast zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tylko do takich inwestycji, znajduje zastosowanie przyjęty przez organ tryb ograniczenia w prawie własności nieruchomości, o jakim stanowi w art. 124 tej ustawy. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się z jednej strony do wyjaśnienia kwestii, czy planowanym zamierzeniem jest tak jak wskazano w zaskarżonej decyzji "Budowa systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w miejscowości P. w Gminie Niedźwiedź" - która oczywiście byłoby inwestycją celu publicznego - czy też zupełnie inna inwestycja, pozornie określona jako "Budowa systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w miejscowości P. w Gminie Niedźwiedź". Wyjaśnienia w tym względzie wymaga też, kto będzie beneficjentem planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, z późn. zm.). Przytoczona wyżej definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego. Jak słusznie zauważa Z Niewiadomski w "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r. - inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących inwestycji celu publicznego, należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, iż nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że o ile inwestycja o nazwie "Budowa systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w miejscowości P. w Gminie Niedźwiedź" stanowi realizację celu określonego w art. 6 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i niewątpliwie byłaby inwestycją celu publicznego, to w świetle informacji publicznej uzyskanej przez pełnomocnika skarżącego i okoliczności przedstawionych na rozprawie (k. 41-43 akt sądowych) zachodzi istotna wątpliwość, czy takiej właśnie inwestycji dotyczy zaskarżona decyzja. Jeśli chodzi o materiał dowodowy zebrany w sprawie to jest on niezwykle skromny. Natomiast z informacji publicznej udzielonej przez Gminę Niedźwiedź wynika, że inwestycja o nazwie "Budowa systemu kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych w miejscowości P. w Gminie Niedźwiedź" (czyli takiej jak określona w zaskarżonej decyzji) została zrealizowana, Gmina otrzymała na nią środki unijne, których w żadnym zakresie nie musiała zwracać, a w ramach tej inwestycji nie wykonano sieci kanalizacyjnej na działce skarżącego. W tym stanie rzeczy wyjaśnienia wymaga, czy zamierzenie w związku którym wydano zaskarżoną decyzję dotyczy inwestycji celu publicznego i przy tym jakiej, czy też jak to podniesiono na rozprawie, dotyczy jedynie wykonania przyłącza kanalizacyjnego do wybudowanej już wcześniej sieci kanalizacji zbiorczej dla jednej prywatnej działki. Zebrany dotychczas materiał dowodowy, w tym treść decyzji oraz załącznik graficzny do decyzji organu I instancji, nie daje podstaw aby uznać, że przedmiotowe zamierzenie może służyć (i to nawet hipotetycznie i w przyszłości) jakiejkolwiek społeczności. Podkreślić bowiem należy, że z załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji wynika jedynie tyle, że sieć kanalizacji sanitarnej znajduje się w obok działki skarżącego, a poprzez planowaną na jego działce inwestycję, do sieci tej ma zostać dołączona wyłącznie działka o nr [...]. Skoro zatem uzbrojenie terenu w sieć kanalizacji sanitarnej już istnieje, a beneficjentem planowanej budowy ma być jedynie jedna działka, to brak podstaw aby taką inwestycję uznać za inwestycję celu publicznego.
Dlatego w ponownym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy, w szczególności o projekt wskazanej w decyzji inwestycji i dokona oceny, co dokładnie jest zamiarem inwestycyjnym w związku z którym wydana została zaskarżona decyzja, czy projektem tym objęte są działki o nr [...] oraz [...] czy przedmiotowa sieć jest częścią szerszego zaprojektowanego przedsięwzięcia, a zatem czy w ogóle można ją uznać za inwestycję celu publicznego. Dokonując tej oceny, organ uwzględni przedstawione powyżej poglądy prawne.
Dalej należy podkreślić, że zgodnie z art. 112 ust.1 ugn w zw. z art. 124 ugn, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przedmiotowym wypadku dla terenu inwestycji obowiązuje plan miejscowy, a organ uznał, że planowana inwestycja jest z nim zgodna. Z tym tylko, że powołał się na przepisy planu miejscowego, dotyczące nie tyle inwestycji celu publicznego, lecz przepisy ogólne, dopuszczające uzbrojenie terenu w trybie zwykłym, tzn. w takie uzbrojenie, które nie może zostać zakwalifikowane jako inwestycja celu publicznego. Tymczasem w doktrynie i w orzecznictwie dominującym jest pogląd, że nie wystarczy ogólna zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu. Koniecznym jest, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny. Plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. musi zatem nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg (tak m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 listopada 2019 r. II SA/Lu 579/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2019 r. I OSK 2588/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 kwietnia 2019 r. II SA/Ol 128/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r. I OSK 1704/15 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; Bończak-Kucharczyk Ewa, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany do art. 124). Z powyższych przyczyn, w ponownym postępowaniu – przy założeniu, że z ustaleń organu wynikać będzie, iż planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego - organ dokona oceny jej zgodności z planem miejscowym, stosując się do wyżej przytoczonych poglądów prawnych i stosownie do dokonanej oceny, rozstrzygnie sprawę. Odnosząc się natomiast do zarzutu związanego z rokowaniami należy uznać, że jest on bezpodstawny. W ocenie Sądu, w sytuacji kiedy do skarżącego były kierowane pisma o wyrażenie zgody na poprowadzenie przez jego działkę sieci kanalizacyjnej oraz był on zawiadomiony o terminie spotkania z inwestorem, brak aktywności skarżącego należy kwalifikować jako zajęcie stanowiska o odmowie wyrażenia zgody na poprowadzenie przez jego działkę przedmiotowej sieci, a tym samym że warunek przeprowadzenia rokowań został spełniony. Co się natomiast tyczy zarzutu dotyczącego naruszenia art. 108 kpa, to jest on bezprzedmiotowy, bo zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nie został nadany. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot wpisu 200 zł, wynagrodzenia pełnomocnika w stawce podstawowej 480 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI