II SA/Kr 1495/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2004-03-11
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościdroga dojazdowagospodarka nieruchomościamicel wywłaszczeniazbędność nieruchomościadministracjaprawo administracyjne

WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna.

Sprawa dotyczyła skargi H.N. na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu części działki przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych, a nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że mimo upływu czasu, cel wywłaszczenia został osiągnięty, a przeszkody w zagospodarowaniu terenu (mur oporowy) wynikały z winy poprzedniego właściciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H.N. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zwrotu części działki nr "1" przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu "P. S.". Celem wywłaszczenia, na podstawie zarządzenia z 1975 r., było utworzenie terenów budownictwa jednorodzinnego i dróg dojazdowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniono, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg, a fakt istnienia na działce muru oporowego, którego rozbiórki zobowiązany nie wykonał, nie stanowi podstawy do zwrotu. Sąd wskazał, że podjęto czynności związane z realizacją celu wywłaszczenia w ustawowym terminie, a utworzenie drogi dojazdowej było konsekwencją realizacji celu wywłaszczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość przeznaczona pod drogę dojazdową w ramach osiedla budownictwa jednorodzinnego nie może zostać uznana za zbędną, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych.

Uzasadnienie

Cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż powstało osiedle budowlane wraz z drogami dojazdowymi. Utworzenie drogi dojazdowej jest konsekwencją realizacji celu wywłaszczenia i warunkiem prawidłowego korzystania z działek budowlanych. Podjęto czynności związane z realizacją celu w ustawowym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.g.n. art. 137

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany.

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.g.w.n. art. 69

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.n. art. 4 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.t.b.j.i.p.n.

Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych. Nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przeszkody w zagospodarowaniu terenu wynikają z winy poprzedniego właściciela.

Odrzucone argumenty

Decyzja Urzędu Dzielnicowego o nakazie rozbiórki jest nieważna. Decyzja Wojewody oparta jest na błędnej interpretacji przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji nie podano podstawy prawnej odmowy zwrotu nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i zostały tak zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. nie można uznać za zbędną nieruchomość, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Niecikowski

członek

Bogusław Wolas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbędności nieruchomości po wywłaszczeniu, realizacja celu wywłaszczenia, odpowiedzialność poprzedniego właściciela za przeszkody w zagospodarowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości na cele budowlane i drogowe oraz kwestii samowolnych zabudowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nieruchomości po wywłaszczeniu, z praktycznym przykładem konfliktu między celem publicznym a interesem prywatnym właściciela.

Czy droga dojazdowa do osiedla może być podstawą do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1495/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Niecikowski
Bogusław Wolas
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Sygn. powiązane
OSK 1251/04 - Wyrok NSA z 2005-04-06
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Bogusław Wolas Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania, orzekł o odmowie zwrotu na rzecz R.N. części działki nr "1" położonej w K. obręb [...] jednostka ewidencyjna P., objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I.kat. "2" o pow. 0,0048 ha.
W trakcie postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji ustalono, że przedmiotowa część parceli przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o Zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz. U. Nr 27, póz. 192 ). Parcela I kat. "2" w wyniku dokonanego podziału zmieniła oznaczenie i konfigurację w taki sposób, że wydzielono z niej działkę nr "3" z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną, a pozostała część o pow. 0,0048 ha, włączono do działki nr "1" w celu utworzenia drogi dojazdowej do działek budowlanych nowopowstałego osiedla.
Jednocześnie w trakcie rozprawy administracyjnej i oględzin terenu ustalono, że na przedmiotowym terenie znajduje się betonowy mur oporowy wraz z ogrodzeniem stalowym na słupkach stalowych, a pozostała część działki wykorzystywana jest jako ogród, na którym usytuowany jest budynek gospodarczy.
Nawiązując do ustaleń Kierownika Urzędu Rejonowego w K., który decyzją z dnia [...] stycznia 1996r. znak: [...] działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r. z późn. zm.) odmówił zwrotu części działki nr "1", Prezydent Miasta K. wskazał, że mur oporowy i ogrodzenie zostały wybudowane na przedmiotowej działce jeszcze przed wydaniem przez Naczelnika Dzielnicy K. P. Zarządzenia nr [...] z dnia 19 grudnia 1975r. Podkreślił przy tym, że stosownie do decyzji Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. znak: [...] nakazana została rozbiórka istniejących tam obiektów budowlanych. Zobowiązany R.N. obowiązku tego jednak nie wykonał.
Przy tych ustaleniach, Prezydent Miasta K. przyjmując, iż w myśl art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm.) nie można uznać za zbędną nieruchomość, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany, odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Od decyzji tej R.N. złożył odwołanie. Nie zgadzając się z wydaną decyzją zarzucił, iż decyzja Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. nr [...] o nakazie rozbiórki jest nieważna.
Rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] maja 2002r. znak: [...] Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., orzekając jednocześnie o odmowie zwrotu części działki nr "1" położonej w Krakowie obręb [...] jednostka ewidencyjna Podgórze objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I. kat. "2" o pow. 0,0048 ha na rzecz H.N.
W uzasadnieniu decyzji odmawiającej zwrotu przedmiotowej nieruchomości Wojewoda podzielił poglądy i stanowisko Prezydenta Miasta K. Z uwagi jednak na fakt, iż zaskarżona odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta K. naruszyła art. 4 pkt. 4 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ) organ odwoławczy zmuszony był orzec o jej uchyleniu. Decyzja Prezydenta Miasta K. została bowiem skierowana do pełnomocnika poprzedniej właścicielki nieruchomości – R.N. zamiast do H.N., która była poprzednią właścicielką w rozumieniu art. 4 ust. 4 powołanej ustawy.
Od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...].05.2002r. H.N. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie podano podstawy prawnej odmowy zwrotu nieruchomości, "a jedynie powtarzające się slogany". Skarżąca stwierdziła również, iż decyzja Wojewody oparte jest na błędnej interpretacji przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości a określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ). Organ Odwoławczy powołał się także na pogląd wyrażony już w sprawie zwrotu tej nieruchomości przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 1997r. sygn. akt II SA/Kr 842/96, że "cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i zostały tak zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. Wydzielenie bowiem poszczególnych działek pociąga za sobą konieczność utworzenia także stosownych dróg dojazdowych, gdyż jest warunkiem zapewnienia prawidłowego korzystania z nich".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2()00r. z późn. zm.) jest możliwy i dopuszczalny w wypadku, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
W art. 137 ust. l powołanej ustawy zostały określone przesłanki zbędności nieruchomości. I tak, zgodnie z brzmieniem tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
W toku postępowania administracyjnego przyjęto w oparciu o zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 póz. 192), że celem wywłaszczenia spornej części parceli I. kat. "2" było włączenie jej do terenu budowlanego przeznaczonego pod drogę wewnątrzosiedlową.
W toku postępowania ustalono również, że na terenie objętym powołanym Zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy Kraków P. rzeczywiście powstały działki budowlane wraz z drogami dojazdowymi do poszczególnych budynków mieszkalnych. Nadto także ustalono, że na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości droga dojazdowa nie została ostatecznie zrealizowana z uwagi na fakt, iż do dnia dzisiejszego na działce tej stoi betonowy mur oporowy samowolnie wzniesiony, a obowiązek rozbiórki tego obiektu, mimo ostatecznych nakazów, nie został przez zobowiązanego wykonany.
W świetle powyższych stwierdzeń i ustaleń nie można uznać za wadliwe bądź nieuzasadnione stanowiska zaskarżonej decyzji, iż sporna nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z późn. zm. ) na cel dla którego została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Skoro bowiem celem przejęcia części parceli I. kat. "2" było dokonanie jej podziału i włączenie w teren osiedla "P. S." a osiedle to zostało utworzone i zabudowane domami mieszkalnymi, zbędność w powyższym znaczeniu nie zachodzi. W skład osiedli mieszkaniowych wchodzą bowiem także i drogi dojazdowe do domów mieszkalnych. Przed upływem zaś siedmiu lat od wydania wspomnianego Zarządzenia nr [...] Naczelnika Dzielnicy K. – P. / 19.12.1975r., którym przejęto sporną obecnie nieruchomość, podjęto czynności związane z realizacją celu przejęcia. Wszczęte zostało w szczególności postępowanie w przedmiocie rozbiórki samowolnie wzniesionego tam ogrodzenia (decyzja Urzędu Dzielnicowego K.- P. z dnia 31.12.1980r. k. 27 akt ). Okoliczności powyższe mogły stanowić podstawę do uznania przez organy administracji, że brak jest przesłanek niezbędnych do orzeczenia zwrotu spornej działki.
Z tych względów należało uznać skargę za nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI