II SA/Kr 1495/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna.
Sprawa dotyczyła skargi H.N. na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu części działki przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych, a nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że mimo upływu czasu, cel wywłaszczenia został osiągnięty, a przeszkody w zagospodarowaniu terenu (mur oporowy) wynikały z winy poprzedniego właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H.N. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zwrotu części działki nr "1" przeznaczonej pod drogę dojazdową w osiedlu "P. S.". Celem wywłaszczenia, na podstawie zarządzenia z 1975 r., było utworzenie terenów budownictwa jednorodzinnego i dróg dojazdowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniono, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg, a fakt istnienia na działce muru oporowego, którego rozbiórki zobowiązany nie wykonał, nie stanowi podstawy do zwrotu. Sąd wskazał, że podjęto czynności związane z realizacją celu wywłaszczenia w ustawowym terminie, a utworzenie drogi dojazdowej było konsekwencją realizacji celu wywłaszczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość przeznaczona pod drogę dojazdową w ramach osiedla budownictwa jednorodzinnego nie może zostać uznana za zbędną, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych.
Uzasadnienie
Cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż powstało osiedle budowlane wraz z drogami dojazdowymi. Utworzenie drogi dojazdowej jest konsekwencją realizacji celu wywłaszczenia i warunkiem prawidłowego korzystania z działek budowlanych. Podjęto czynności związane z realizacją celu w ustawowym terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany.
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.g.w.n. art. 69
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.n. art. 4 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.t.b.j.i.p.n.
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie osiedla i dróg dojazdowych. Nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przeszkody w zagospodarowaniu terenu wynikają z winy poprzedniego właściciela.
Odrzucone argumenty
Decyzja Urzędu Dzielnicowego o nakazie rozbiórki jest nieważna. Decyzja Wojewody oparta jest na błędnej interpretacji przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji nie podano podstawy prawnej odmowy zwrotu nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i zostały tak zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. nie można uznać za zbędną nieruchomość, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany.
Skład orzekający
Andrzej Irla
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Niecikowski
członek
Bogusław Wolas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbędności nieruchomości po wywłaszczeniu, realizacja celu wywłaszczenia, odpowiedzialność poprzedniego właściciela za przeszkody w zagospodarowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości na cele budowlane i drogowe oraz kwestii samowolnych zabudowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nieruchomości po wywłaszczeniu, z praktycznym przykładem konfliktu między celem publicznym a interesem prywatnym właściciela.
“Czy droga dojazdowa do osiedla może być podstawą do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1495/02 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-03-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Irla /przewodniczący sprawozdawca/ Andrzej Niecikowski Bogusław Wolas Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Sygn. powiązane OSK 1251/04 - Wyrok NSA z 2005-04-06 Skarżony organ Wojewoda Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Bogusław Wolas Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania, orzekł o odmowie zwrotu na rzecz R.N. części działki nr "1" położonej w K. obręb [...] jednostka ewidencyjna P., objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I.kat. "2" o pow. 0,0048 ha. W trakcie postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji ustalono, że przedmiotowa część parceli przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o Zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz. U. Nr 27, póz. 192 ). Parcela I kat. "2" w wyniku dokonanego podziału zmieniła oznaczenie i konfigurację w taki sposób, że wydzielono z niej działkę nr "3" z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną, a pozostała część o pow. 0,0048 ha, włączono do działki nr "1" w celu utworzenia drogi dojazdowej do działek budowlanych nowopowstałego osiedla. Jednocześnie w trakcie rozprawy administracyjnej i oględzin terenu ustalono, że na przedmiotowym terenie znajduje się betonowy mur oporowy wraz z ogrodzeniem stalowym na słupkach stalowych, a pozostała część działki wykorzystywana jest jako ogród, na którym usytuowany jest budynek gospodarczy. Nawiązując do ustaleń Kierownika Urzędu Rejonowego w K., który decyzją z dnia [...] stycznia 1996r. znak: [...] działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r. z późn. zm.) odmówił zwrotu części działki nr "1", Prezydent Miasta K. wskazał, że mur oporowy i ogrodzenie zostały wybudowane na przedmiotowej działce jeszcze przed wydaniem przez Naczelnika Dzielnicy K. P. Zarządzenia nr [...] z dnia 19 grudnia 1975r. Podkreślił przy tym, że stosownie do decyzji Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. znak: [...] nakazana została rozbiórka istniejących tam obiektów budowlanych. Zobowiązany R.N. obowiązku tego jednak nie wykonał. Przy tych ustaleniach, Prezydent Miasta K. przyjmując, iż w myśl art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm.) nie można uznać za zbędną nieruchomość, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany, odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Od decyzji tej R.N. złożył odwołanie. Nie zgadzając się z wydaną decyzją zarzucił, iż decyzja Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. nr [...] o nakazie rozbiórki jest nieważna. Rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] maja 2002r. znak: [...] Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., orzekając jednocześnie o odmowie zwrotu części działki nr "1" położonej w Krakowie obręb [...] jednostka ewidencyjna Podgórze objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I. kat. "2" o pow. 0,0048 ha na rzecz H.N. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej zwrotu przedmiotowej nieruchomości Wojewoda podzielił poglądy i stanowisko Prezydenta Miasta K. Z uwagi jednak na fakt, iż zaskarżona odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta K. naruszyła art. 4 pkt. 4 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ) organ odwoławczy zmuszony był orzec o jej uchyleniu. Decyzja Prezydenta Miasta K. została bowiem skierowana do pełnomocnika poprzedniej właścicielki nieruchomości – R.N. zamiast do H.N., która była poprzednią właścicielką w rozumieniu art. 4 ust. 4 powołanej ustawy. Od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...].05.2002r. H.N. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie podano podstawy prawnej odmowy zwrotu nieruchomości, "a jedynie powtarzające się slogany". Skarżąca stwierdziła również, iż decyzja Wojewody oparte jest na błędnej interpretacji przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości a określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ). Organ Odwoławczy powołał się także na pogląd wyrażony już w sprawie zwrotu tej nieruchomości przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 1997r. sygn. akt II SA/Kr 842/96, że "cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i zostały tak zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. Wydzielenie bowiem poszczególnych działek pociąga za sobą konieczność utworzenia także stosownych dróg dojazdowych, gdyż jest warunkiem zapewnienia prawidłowego korzystania z nich". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2()00r. z późn. zm.) jest możliwy i dopuszczalny w wypadku, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 137 ust. l powołanej ustawy zostały określone przesłanki zbędności nieruchomości. I tak, zgodnie z brzmieniem tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. W toku postępowania administracyjnego przyjęto w oparciu o zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 póz. 192), że celem wywłaszczenia spornej części parceli I. kat. "2" było włączenie jej do terenu budowlanego przeznaczonego pod drogę wewnątrzosiedlową. W toku postępowania ustalono również, że na terenie objętym powołanym Zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy Kraków P. rzeczywiście powstały działki budowlane wraz z drogami dojazdowymi do poszczególnych budynków mieszkalnych. Nadto także ustalono, że na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości droga dojazdowa nie została ostatecznie zrealizowana z uwagi na fakt, iż do dnia dzisiejszego na działce tej stoi betonowy mur oporowy samowolnie wzniesiony, a obowiązek rozbiórki tego obiektu, mimo ostatecznych nakazów, nie został przez zobowiązanego wykonany. W świetle powyższych stwierdzeń i ustaleń nie można uznać za wadliwe bądź nieuzasadnione stanowiska zaskarżonej decyzji, iż sporna nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z późn. zm. ) na cel dla którego została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Skoro bowiem celem przejęcia części parceli I. kat. "2" było dokonanie jej podziału i włączenie w teren osiedla "P. S." a osiedle to zostało utworzone i zabudowane domami mieszkalnymi, zbędność w powyższym znaczeniu nie zachodzi. W skład osiedli mieszkaniowych wchodzą bowiem także i drogi dojazdowe do domów mieszkalnych. Przed upływem zaś siedmiu lat od wydania wspomnianego Zarządzenia nr [...] Naczelnika Dzielnicy K. – P. / 19.12.1975r., którym przejęto sporną obecnie nieruchomość, podjęto czynności związane z realizacją celu przejęcia. Wszczęte zostało w szczególności postępowanie w przedmiocie rozbiórki samowolnie wzniesionego tam ogrodzenia (decyzja Urzędu Dzielnicowego K.- P. z dnia 31.12.1980r. k. 27 akt ). Okoliczności powyższe mogły stanowić podstawę do uznania przez organy administracji, że brak jest przesłanek niezbędnych do orzeczenia zwrotu spornej działki. Z tych względów należało uznać skargę za nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI