II OSK 2112/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w Krakowie i decyzje administracyjne, stwierdzając, że wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie.
Sprawa dotyczyła wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy (WZ) w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Sąd pierwszej instancji (WSA w Krakowie) uznał, że uchwalenie MPZP spowodowało wygaśnięcie decyzji WZ, nawet jeśli pozwolenie na budowę zostało wydane wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ten wyrok, stwierdzając, że wygaśnięcie decyzji WZ następuje z dniem wejścia w życie MPZP, a nie z dniem jego uchwalenia. Kluczowe jest, że pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji WZ stało się ostateczne przed wejściem w życie MPZP.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (WZ). Sprawa wywodziła się z decyzji Prezydenta Miasta z 2010 r. ustalającej warunki zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę w 2018 r. Następnie, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w 2018 r., organy administracji zaczęły stwierdzać wygaśnięcie decyzji WZ. WSA w Krakowie w poprzednich orzeczeniach, a następnie w zaskarżonym wyroku, przyjmował, że uchwalenie MPZP powoduje wygaśnięcie decyzji WZ, nawet jeśli pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie. NSA, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22), uznał, że kluczowa dla wygaśnięcia decyzji WZ na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. jest data wejścia w życie MPZP, a nie data jego uchwalenia. Skoro pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem w życie planu, decyzja WZ nie wygasła. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji WZ stało się ostateczne przed dniem wejścia w życie planu miejscowego.
Uzasadnienie
NSA oparł się na swojej wcześniejszej wykładni, zgodnie z którą kluczowa jest data wejścia planu w życie, a nie uchwalenia. Podkreślono, że w demokratycznym państwie prawnym pozbawienie obywateli uprawnień musi być oparte na ścisłej wykładni, uwzględniającej zakaz wstecznego działania prawa i wymóg publikacji aktu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 65 § 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Skutek wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, jeśli pozwolenie na budowę wydane na jej podstawie stało się ostateczne przed wejściem w życie planu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna zawarta w wyroku sądu administracyjnego nie wiąże składu orzekającego w innej sprawie, ale jest brana pod uwagę.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego oznacza, że organy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 88 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy następuje z dniem wejścia w życie planu miejscowego, a nie z dniem jego uchwalenia, gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA w Krakowie, że uchwalenie planu miejscowego spowodowało wygaśnięcie decyzji WZ, nawet jeśli pozwolenie na budowę było już ostateczne.
Godne uwagi sformułowania
miarodajna jest tu data wejścia planu miejscowego w życie, a nie data podjęcia uchwały w sprawie tego plan rozwiązania legislacyjne związane z pozbawieniem obywateli określonych uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej muszą podlegać wykładni ścisłej wyrok uwzględniający sprzeciw nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną
Skład orzekający
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w kontekście wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w związku z uchwaleniem planu miejscowego, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed wejściem planu w życie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji WZ stało się ostateczne przed wejściem w życie planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego momentu w procesie budowlanym – wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w obliczu zmian w planowaniu przestrzennym, co ma istotne znaczenie praktyczne dla inwestorów i organów.
“Kiedy plan miejscowy "zabija" warunki zabudowy? NSA wyjaśnia kluczową datę!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2112/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Roman Ciąglewicz Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Kr 151/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 65 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 162 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 151/23 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 listopada 2022 r., nr SKO [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z 15 września 2022 r., nr AU-2/6732/751/2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. P. kwotę 1120 (słownie: jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 151/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA w Krakowie") oddalił skargę M. P. (dalej: "inwestor", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "SKO") z 28 listopada 2022 r., nr SKO [...]w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. 2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 2.1. Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") decyzją z 27 września 2010 r., nr AU-2/7331/2912/10 (dalej: "decyzja WZ" lub "decyzja z 27 września 2010 r.") ustalił na wniosek inwestora warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] na działkach nr [...] obręb [...] oraz budową [...] z działki drogowej nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. 2.2. Prezydent, decyzją z 19 marca 2018 r., nr 506/6740.1/2018 (dalej: "pozwolenie na budowę" lub "decyzja z 19 marca 2018 r.") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie [...] na działce nr [...], a także [...] na działkach nr [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...] (jako Etap l inwestycji [...]). Decyzja ta stała się ostateczna 5 kwietnia 2018 r. 2.3. W dniu 6 listopada 2018 r. do Prezydenta wpłynął wniosek G. O. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 19 marca 2018 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniesiono, że bez własnej winy strona nie brała udziału w postępowaniu, wymieniając okoliczności wskazujące na oddziaływanie inwestycji na działki wnioskodawcy. 2.4. Prezydent, postanowieniem z 20 grudnia 2018 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 18 czerwca 2019 r., nr 1073/6740.1/2019 (dalej: "decyzja z 18 czerwca 2019 r.") uchylił decyzję z 19 marca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego, a jej właścicielowi, czyli G. O. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji. 2.5. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda") decyzją z 17 stycznia 2020 r., nr Wl-l.7840.2.74.2019.BG (dalej: "decyzja z 17 stycznia 2020 r.") po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję z 18 czerwca 2019 r. Zdaniem Wojewody przesłanka zawarta w art. 146 § 2 k.p.a. nie została prawidłowo zbadana, zatem postępowanie wymaga uzupełnienia o poprawnie przeprowadzone postępowania wyjaśniające, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji zapadłaby taka sama decyzja. 2.6. WSA w Krakowie, wyrokiem z 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 201/20 po rozpoznaniu sprzeciwu G. O. uchylił w/w decyzję Wojewody. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Wojewoda wadliwie przyjął w zaskarżonej decyzji, że po wznowieniu postępowania rozpoznaje się sprawę na nowo przyjmując stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania pierwotnej decyzji. Bowiem, orzekając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowanie przeprowadza się na nowo, uwzględniając aktualny stan faktyczny i prawny. Zdaniem WSA w Krakowie nieprawidłowe jest również ustalenie Wojewody, że decyzja WZ nie wygasła. W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 19 marca 2018 r. wygasła z mocy prawa z dniem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" zatwierdzonego uchwałą nr XCVII/2493/18 Rady Miasta [...] z 14 marca 2018 r. ([...]). Plan [...] wszedł w życie 7 kwietnia 2018 r. 2.7. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda decyzją z 15 listopada 2021 r., nr Wl-l.7840.2.82.2020.EO (dalej: "decyzja z 15 listopada 2021 r.") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z 18 czerwca 2019 r. W uzasadnieniu wskazano, że w świetle stanowiska WSA w Krakowie, w dniu wydawania pozwolenia na budowę, decyzja WZ wygasła z mocy prawa. Zatem, w tych okolicznościach nie można powiedzieć, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby taka sama decyzja, bowiem analizując stan prawny, który istniał w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, należało stwierdzić brak pozostającej w obrocie prawnym decyzji WZ, co z kolei skutkowało brakiem możliwości udzielenia pozwolenia na budowę. Abstrahując od treści ustaleń planu [...], także nie byłoby możliwe wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o jego zapisy z tego względu, że nie były to przepisy prawa lokalnego już obowiązującego - uchwala weszła w życie 7 kwietnia 2018 r. (decyzję o pozwoleniu na budowę wydano 19 marca 2018 r., stała się ostateczna 5 kwietnia 2018 r.). 2.8. WSA w Krakowie wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 166/22 oddalił skargę na decyzję Wojewody z 15 listopada 2021 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano w szczególności, że Sąd orzekający i organ jest związany, zapadłym wyrokiem WSA w Krakowie z 15 kwietnia 2020 r. sygn. II SA/Kr 201/20 (art. 153 p.p.s.a.). Wojewoda zastosował się do wiążącej go oceny prawnej. 2.9. Prezydent z urzędu, decyzją z 15 września 2022 r., nr AU-2/6732/751/2022 stwierdził wygaśnięcie decyzji WZ. W uzasadnieniu wskazano, że od 14 czerwca 2018 r. na części terenu objętego ustaleniami decyzji z 27 września 2010 r. obowiązuje plan [...] zatwierdzony uchwałą nr CII/2668/18 Rady Miasta [...] z 23 maja 2018 r. ([...]), natomiast na pozostałej części terenu od 7 kwietnia 2018 r. obowiązuje plan [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia w/w planów są inne, niż w wydanej decyzji WZ, ponieważ określono w inny sposób warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Dodano, że na podstawie decyzji WZ została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Zaznaczono, że [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, że w prowadzonych rejestrach nie odnaleziono informacji o przyjęciu do użytkowania czy też zakończenia budowy przedmiotowej inwestycji. W szczególności wskazano, że WSA w Krakowie w wyroku z 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 201/20 przesądził, że skutek z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022, poz. 503, dalej: "u.p.z.p.") następuje z datą uchwalenia (a nie wejścia w życie) planu miejscowego. 2.10. W ocenie odwołującego - inwestora, dopuszczalnym było wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję WZ, mając na uwadze, że decyzja ta nie wygasła, a miejscowy plan nie wszedł w życie. 2.11. Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w pełni popierając argumentację Prezydenta. 2.12. WSA w Krakowie we wskazanym na wstępie wyroku z 25 kwietnia 2023 r. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi – tożsame z zarzutami odwołania - nie mogą odnieść zamierzonego skargą skutku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił ustalenia organów. Zaznaczono, że spór w sprawie dotyczy tego, czy uchwalenie planu [...], którym częściowo objęta jest przedmiotowa nieruchomość, spowodowało wygaśnięcie decyzji WZ, w oparciu o którą wydano prawomocną i ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę. W wyroku podkreślono, że plan miejscowy, który jeszcze nie wszedł życie, nie może wprawdzie sterować zachowaniami swoich adresatów jako akt normatywny, ale samo jego uchwalenie może być zdarzeniem prawnym, do którego przypisane są określone skutki, np. skutek wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Zatem, wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy nie następuje, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę weszła do obrotu prawnego przed dniem podjęcia przez radę gminy uchwały o planie. Następnie WSA w Krakowie odniósł się do wyroku z 5 maja 2022 r., sygn. akt. II SA/Kr 166/22, w którym przyjęto, że skoro skutek w postaci wygaśnięcia z mocy prawa decyzji WZ nastąpił już w dacie uchwalenia planu miejscowego czyli 14 marca 2018 r., to Prezydent nie miał kompetencji, by 19 marca 2018 r. wydawać na podstawie tej decyzji pozwolenie na budowę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wobec wiążących ustaleń i zaleceń WSA w Krakowie, ujętych w prawomocnym wyroku z 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 201/20, które uwzględnił w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, nie mogą odnieść skutku zarzuty podniesione w odwołaniu, w tym dotyczące naruszenia przepisów postępowania. 2.13. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22 uchylił wskazany wyżej wyrok WSA w Krakowie z 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 166/22, decyzję Wojewody z 15 listopada 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z 18 czerwca 2019 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowionym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest związany ocenami prawnymi dotyczącymi wykładni art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. zawartymi w wyroku uwzględniającym sprzeciw. Ponadto, w wyroku tym przyjęto, że wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy należy wiązać z wejściem w życie miejscowego planu nie zaś tylko z jego uchwaleniem. 3. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2023 r. złożył M. P., zaskarżając go w całości, zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 65 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym położona jest nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb [...] w [...] spowodowało wygaśnięcie wydanej decyzji ustalającej warunki zabudowy, podczas gdy w oparciu o w/w decyzję wydano prawomocną i ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, co do której aktualnie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracyjny wydający zaskarżoną decyzję zgromadził oraz rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, gruntowny i wnikliwy, w szczególności w zakresie złożenia skargi kasacyjnej i braku prawomocności wyroku WSA w Krakowie wydanego w sprawie pod sygn. akt II SA/Kr 166/22, a nadto prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, wydał zaskarżoną decyzję uwzględniając słuszny interes skarżącego jako strony postępowania oraz interes społeczny, a także działał w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa i realizował zasadę prawdy obiektywnej. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wedle norm prawem przewidzianych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 4.2. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest zagadnienie prawne, czy skutek prawny w postaci wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji uchwalenia dla tego terenu planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji, w oparciu o którą wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, należy wiązać z samym uchwaleniem planu miejscowego, czy też dopiero z wejściem w życie tego planu (art. 65 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 2 u.p.z.p.). 4.3. Tożsame zagadnienie, w odniesieniu do tej samej decyzji o warunkach zabudowy, tj. decyzji z 27 września 2010 r., zostało już rozstrzygnięte w przywołanym wyżej wyroku NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22. Orzeczenie to nie wiąże składu orzekającego w niniejszej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a., albowiem wydano go w ramach rozpoznawania innej sprawy administracyjnej, tj. sprawy dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny jest jednak związany ocenami prawnymi zawartymi w wyroku NSA z 20 lutego 2024 r. w oparciu o art. 170 i 171 p.p.s.a. Zauważyć należy, że chodzi tu o to samo zagadnienie prawne dotyczące tej samej decyzji oraz sporu rozstrzyganego między tymi samymi stronami. W szczególności, kwestia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. może być przedmiotem odrębnego postępowania jurysdykcyjnego prowadzonego w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., ale również może być uwzględniona jako przesłanka odmowy udzielenia pozwolenia na budowę (por. np. wyrok NSA z 30 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 808/20, CBOSA). W kontekście art. 170 p.p.s.a. należy przypomnieć, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w odniesieniu tak do organu administracji publicznej, jak i do sądu administracyjnego oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, co powinno skutkować uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona ponownie weryfikowana, a tym bardziej odmiennie rozważona. Przedmiotowe związanie prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich zdeterminowały one treść jego sentencji. Jak się przyjmuje jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie dających się pogodzić w systemie sprawowania władzy publicznej (por. np. wyrok NSA z 4 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1419/22 oraz wyrok NSA z 10 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1373/22 - CBOSA). 4.4. Mając na uwadze oceny prawne wyrażone w wyroku NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22, należy zatem przyjąć, że decyzja z 27 września 2010 r. o warunkach zabudowy nie wygasła w oparciu o art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., skoro na jej podstawie wydano decyzję z 19 marca 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielono pozwolenia na budowę, która stała się ostateczna w dniu 5 kwietnia 2018 r., zaś plan [...] przyjęty uchwałą z 14 marca 2018 r. wszedł w życie w dniu 7 kwietnia 2018 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 65 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 2 u.p.z.p. winny być rozumiane w ten sposób, że decyzja o warunkach zabudowy nie wygasa, jeżeli wydana na jej podstawie decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie planu miejscowego również wówczas, gdy w chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę podjęto już uchwałę w sprawie uchwalenia planu miejscowego. Innymi słowy, miarodajna jest tu data wejścia planu miejscowego w życie, a nie data podjęcia uchwały w sprawie tego plan. W demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.), rozwiązania legislacyjne związane z pozbawieniem obywateli określonych uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej muszą podlegać wykładni ścisłej, uwzględniającej również takie uwarunkowania systemowe, jak zakaz wstecznego działania prawa oraz konieczność opublikowania aktu prawa miejscowego dla jego wejścia w życie (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Dodać warto, że pogląd o relewantności daty wejścia w życie planu miejscowego, a nie daty podjęcia uchwały w sprawie tego planu, był w kontekście art. 65 u.p.z.p. prezentowany przez NSA m. in. w wyrokach z 4 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1278/18; 30 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 808/20 oraz z 7 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 344/21 – CBOSA. 4.5. Związanie ocenami prawnymi wyrażonymi w wyroku NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2407/22, dotyczy również kwestii ograniczonej mocy wiążącej wyroku wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu, czyli wyroku WSA w Krakowie z 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 201/20. Otóż organ administracji oraz sąd administracyjny jest związany oceną prawną tylko w zakresie prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. natomiast nie jest związany ocenami prawnymi, które wykraczają poza kwestie związane z prawidłowością zastosowania tego przepisu. Dotyczy to w szczególności wyrażonych w takim wyroku ocen prawnomaterialnych. Dodać warto, że na tle instytucji sprzeciwu wyjaśniono już w orzecznictwie, że art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18, CBOSA). Sąd rozpoznający sprzeciw zobligowany jest niekiedy dokonać również wstępnej oceny prawnomaterialnej niezbędnej dla ustalenia, jakie fakty są istotne dla sprawy, co z kolei warunkuje ocenę, jaki jest zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Ta wstępna ocena prawnomaterialna ma jednak charakter służebny wobec kwestii zasadniczej w sprawie ze sprzeciwu, czyli kwestii zgodności z prawem decyzji kasatoryjnej ocenianej przez pryzmat przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. i nie determinuje dalszej sytuacji prawnomaterialnej jednostki. Konkluzja ta jest tym bardziej oczywista w sytuacji, w której w sprawie występują strony o sprzecznych interesach – każda z tych stron winna mieć bowiem równe prawo do sprawiedliwego procesu sądowoadmninistracyjnego, w ramach którego może kwestionować m. in. zagadnienia dotyczące wykładni i zastosowania prawa materialnego (art. 45 ust. 1 oraz art. 184 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Tymczasem w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 p.p.s.a. nie stosuje się (art. 64b § 3 p.p.s.a.), a zatem stronami są tylko wnoszący sprzeciw oraz organ wydający decyzję kasatoryjną. Ponadto, wyrok uwzględniający sprzeciw nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną (art. 151a § 3 p.p.s.a.). 4.6. Z powyższych powodów zaszła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji, a także decyzji Prezydenta z 15 września 2022 r. (art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c. w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent będzie miał na uwadze wyżej sformułowane oceny prawne. 4.7. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 207 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI