II SA/KR 1483/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-12-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościplan miejscowyoperat szacunkowywady postępowaniaprzedawnieniekpapps aSKOWSA

Podsumowanie

WSA w Krakowie oddalił sprzeciw od decyzji SKO uchylającej decyzję o ustaleniu opłaty planistycznej, uznając, że wady operatu szacunkowego uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 kpa.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która uchyliła decyzję Wójta Gminy K. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. SKO uznało, że operat szacunkowy był wadliwy i nie zastosowano się do zaleceń poprzednich orzeczeń. Skarżąca zarzuciła brak podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. WSA w Krakowie oddalił sprzeciw, uznając, że wady operatu uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 kpa, a kwestia przedawnienia obowiązku zapłaty opłaty planistycznej wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw E.S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która uchyliła decyzję Wójta Gminy K. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na istotne wady operatu szacunkowego, który był kluczowym dowodem w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że operat nie uwzględnił zastrzeżeń poprzedniego składu SKO ani wskazań WSA z wcześniejszego wyroku, co uniemożliwiało uznanie go za miarodajny dowód. Skarżąca zarzuciła SKO brak podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa, argumentując, że powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania. WSA w Krakowie oddalił sprzeciw. Sąd uznał, że wady operatu szacunkowego, które nie zostały usunięte pomimo wcześniejszych wskazań, uzasadniały uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Sąd podkreślił, że sporządzenie nowego, prawidłowego operatu wykracza poza kompetencje organu odwoławczego w trybie uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto, sąd wskazał, że kwestia przedawnienia obowiązku zapłaty opłaty planistycznej, podniesiona przez skarżącą, również wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wady operatu szacunkowego, które nie zostały usunięte pomimo wcześniejszych wskazań, uzasadniają uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, ponieważ sporządzenie nowego operatu wykracza poza kompetencje organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wady operatu szacunkowego, będącego kluczowym dowodem w sprawie ustalenia opłaty planistycznej, które nie zostały usunięte pomimo wskazań organu odwoławczego i sądu, dyskwalifikują ten operat. Sporządzenie nowego operatu na etapie postępowania odwoławczego wykracza poza pojęcie uzupełnienia materiału dowodowego, co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

upzp art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 37 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

kpa art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

pps a art. 64a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps a art. 64e

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps a art. 151a § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps a art. 151a § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upzp art. 35 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

kpa art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

op art. 21 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

op art. 68 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

op art. 70 § § 6

Ustawa - Ordynacja podatkowa

op art. 70 § § 7

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wady operatu szacunkowego uzasadniają uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa; SKO powinno było uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

operat szacunkowy, który to operat jest kluczowym dowodem w sprawie – nie zastosował się do wszystkich zastrzeżeń i zaleceń istotne wady uniemożliwiające uznanie go za miarodajny materiał dowodowy wystąpienie przesłanki do umorzenia postępowania z urzędu (art. 105 § 1 kpa) stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa obowiązek podatkowy w zakresie opłaty planistycznej powstał w 2019 r. termin 3-letni do doręczenia decyzji ustalającej opłatę planistyczną należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od 31 grudnia 2019 r. bieg terminu przedawnienia upłynął najpóźniej w dniu 19 września 2023 r. wydanie decyzji ustalającej opłatę planistyczną po upływie terminu określonego w art 68 § 1 op stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w każdym razie postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej, w obliczu upływu terminu do jej ustalenia, powinno zostać umorzone kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa.

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z powodu wad operatu szacunkowego w sprawach o opłatę planistyczną; kwestia stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty planistycznej i przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego operatu szacunkowego i procedury sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy opłaty planistycznej, która może być znaczącym obciążeniem finansowym, a jej ustalenie jest skomplikowane. Wątek wadliwości operatu szacunkowego i potencjalnego przedawnienia roszczenia jest interesujący dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Wady operatu szacunkowego i przedawnienie – kluczowe dla opłaty planistycznej.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 1483/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 35 ust 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu E.S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 października 2025r. znak SKO.ZP/415/40/2024 o uchyleniu decyzji Wójta Gminy K. z dnia 8 grudnia 2023r. znak WGP.6725.3.559.2019 wydanej w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2025 r. znak: SKO.ZP/415/40/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie na podstawie art. 138 § 2 kpa - uchyliło decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 18 grudnia 2023 r. znak: WGP.6725.3.559.2019 orzekającą o ustaleniu wobec skarżącej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 24 października 2025r. jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazało fakt, iż analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, iż rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat szacunkowy, który to operat jest kluczowym dowodem w sprawie – nie zastosował się do wszystkich zastrzeżeń i zaleceń poprzedniego składu Kolegium wyrażonych we wcześniejszej decyzji z dnia 25 maja 2023r., ani też do wiążących wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt II SA/Kr 398/22 wydanego w niniejszej sprawie. Operat w dalszym ciągu zawiera zdaniem organu istotne wady uniemożliwiające uznanie go za miarodajny materiał dowodowy w sprawie. Następnie Kolegium przeprowadziło w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółową analizę operatu szacunkowego wskazując na jego nieprzydatność w sprawie i wady, akcentując przy tym wady wytknięte już we wskazanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W tej sytuacji organ zanegował wartość i przydatność sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, jako kluczowego dowodu w tej sprawie. Powyższe stanowi w ocenie Kolegium istotny brak postępowania dowodowego, które wymaga szerokiego uzupełnienia, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Od powyższej decyzji E. S.-G. złożyła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa, pomimo braku przesłanek do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w szczególności z uwagi na fakt, że zastosowanie miała norma art. 138 § 1 pkt 2 kpa, gdyż obowiązkiem SKO – zdaniem skarżącej - było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na wstępie należy zauważyć, że w doktrynie jednolicie przyjmuje się, że wystąpienie przesłanki do umorzenia postępowania z urzędu (art. 105 § 1 kpa) stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co doj ej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 64e ppsa rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Z przepisu wynika zatem, że przedmiotem oceny sądu administracyjnego jest m.in. ustalenie, czy w sprawie organ nie powinien był wydać innej decyzji. W przypadku, gdy w wyniku tej oceny okaże się, że organ miał obowiązek wydać inną - niż kasatoryjna - decyzję, wówczas należałoby stwierdzić, że nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Przejmuje się w doktrynie, że ustawodawca nie ogranicza oceny sądu w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem tylko do przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 KPA (czyli do weryfikacji, czy organ wyższego stopnia prawidłowo ustalił, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i jednocześnie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Gdyby bowiem taka była intencja ustawodawcy, przepis ten zostałby sformułowany w brzmieniu: "sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których mowa w art 138 § 2 k.p.a. Na gruncie niniejszej sprawy konieczne jest ustalenie, czy nie doszło do przedawnienia możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji, czy nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wobec skarżącej opłaty planistycznej. Gdyby bowiem do takiej sytuacji doszło, brak byłoby racjonalnych podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 36 ust. 4 upzp, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata planistyczna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych. Do tego rodzaju należności, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Art. 68 § 1 op stanowi, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 op, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Jak prawidłowo wynika z treści decyzji SKO: 1) Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowiący podstawę ustalenia opłaty planistycznej, obowiązuje od dnia 23 sierpnia 2018 r. i został uchwalony uchwałą Nr XLIV/572/2018 Rady Miejskiej w Krzeszowicach z dnia 28 czerwca 2018 r. (dalej mpzp); 2) zbycie nieruchomości nastąpiło na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 października 2019 r. (Rep. A Nr [...]). Powyższe prowadzi do wniosku, że obowiązek podatkowy w zakresie opłaty planistycznej powstał w 2019 r. W świetle art. 68 § 1 op termin 3-letni do doręczenia decyzji ustalającej opłatę planistyczną należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od 31 grudnia2019 r. Oznacza to, że decyzja ustalająca opłatę planistyczną mogła zostać doręczona najpóźniej do dnia 31 grudnia 2022 r. W tym miejscu zauważyć należy, że ordynacja podatkowa, w art. 70 § 6, enumeratywnie określa sytuacje, w których może dojść do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, do których zalicza: , 1) wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania; 2) wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania; 3) wniesienie żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; 4) doręczenie postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 5) doręczenie zawiadomienia o przystąpieniu do zabezpieczenia w przypadkach określonych w art. 32a § 3 i art. 35 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca j 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. I 2505, z późn. zm.7); 6) wystąpienie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek strony, o którym mowa w art. 119h § 2, o opinię Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania, zwanej dalej "Radą", co do zasadności zastosowania art. 119a lub środków ograniczających umowne korzyści. Na gruncie przedmiotowej sprawy miało miejsce wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 2 op). W takim przypadku należy stwierdzić, że doszło do zawieszenia biegu ww. terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 7 pkt 2 op bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zważywszy, że; 1) w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 19 marca 2022 r.; 2) najpóźniej w dniu 19 grudnia 2022 r. odpis orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz akta sprawy zostały przekazane do organu, bowiem na ten dzień jest datowane zawiadomienie Burmistrza Gminy K. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym po ponownie przeprowadzonym postępowaniu; bieg terminu przedawnienia upłynął najpóźniej w dniu 19 września 2023 r. W konsekwencji, wydanie decyzji ustalającej opłatę planistyczną po upływie terminu określonego w art 68 § 1 op stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co samoistnie powinno skutkować wyeliminowaniem decyzji z obrotu. W każdym razie postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej, w obliczu upływu terminu do jej ustalenia, powinno zostać umorzone. Tymczasem, decyzja Burmistrza została wydana dopiero w dniu 8 grudnia 2023 r., zatem po upływie możliwości ustalenia opłaty. Niezależnie od powyższego, wobec uchylenia przez SKO decyzji Burmistrza, mamy do czynienia z sytuacją, w której obowiązek daninowy nie został jeszcze ustalony, pomimo, że od chwili powstania tego obowiązku upłynęło ponad 6 lat. Zauważyć należy, że wbrew wątpliwościom wyrażanym we wcześniejszym orzecznictwie aktualnie dominuje pogląd, że opłata planistyczna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym i do spraw dotyczących tej należności, nieuregulowanych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy stosować przepisy KPA i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej - art. 60 w zw. z art 67 ustawy o finansach publicznych. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w obowiązującym systemie prawnym istnieją prawne podstawy do stosowania względem opłaty planistycznej odpowiednio przepisów działu III Ordynacji I podatkowej, co powinno nastąpić ną zasadach określonych w art. 67 ustawy o I finansach publicznych. Wskazać wreszcie wypada, że trzyletni termin przedawnienia, wynikający z przepisów Ordynacji podatkowej nie stoi w opozycji do normy art. 37 ust. 3 upzp w zw. z art. 37 ust. 4 upzp. Przepisy te bowiem określają termin (liczony od daty uchwalenia planu), w którym roszczenie o opłatę planistyczną można skierować. Nie odnoszą się one do przedawnienia obowiązku daninowego. Wobec braku takiego terminu w przepisach szczególnych (upzp) odpowiednie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. W doktrynie można spotkać poglądy, że do opłaty planistycznej nie mają zastosowania przepisy ordynacji podatkowej. Przyjmuje się, że samo wszczęcie postępowania przed upływem terminu 5 lat, o którym mowa w art. 37 ust. 3 w zw. z aft. 37 ust. 4 upzp wyłącza skutki dawności w odniesieniu do opłaty planistycznej. Zaakceptowanie takiego poglądu - lub podobnych wyłączających możliwość przedawnienia możliwości ustalenia opłaty planistycznej - oznaczałoby, że podmiot administrowany bezterminowo pozostawałby w niepewności, czy taka opłata zostanie naliczona, a ponadto Jaka będzie jej wysokość. Z kolei organ administracji miałby prawo ustalić opłatę bez żadnych ograniczeń czasowych, tj. nawet na wiele lat od chwili zbycia nieruchomości. To z kolei stwarzałoby po stronie zobowiązanego konieczność tworzenia rezerw finansowych, w nieznanej dla tego podmiotu wysokości i przez nieograniczony w czasie okres. Względnie, w przypadku wydatkowania środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości, mogłoby to narazić byłego właściciela na ryzyko niewypłacalności, a przynajmniej utratę płynności finansowej. W szczególności, że wysokość opłaty planistycznej może osiągnąć znaczną wysokość. Dlatego słusznie przyjmuje się, że ustanowienie przedawnienia wynika z zasady demokratycznego państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Umożliwia ono stabilizację sytuacji prawnej Jednostki, a tym samym stabilizację stosunków społecznych, które bezspornie są wartościami warunkującymi prawidłowe funkcjonowanie Jednostek oraz poprawne kształtowanie ich relacji z państwem, co ma szczególne znaczenie w prawie podatkowym, ingerującym w sferę konstytucyjnych praw majątkowych. Podkreślić należy, że w ww. wyroku Trybunał wypowiadał się negatywnie w odniesieniu do treści przepisu 68 § 4 op, który ostatecznie został uznany za niezgodny z Konstytucją (z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji). Przepis dotyczył opodatkowania sankcyjnego z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych. Inaczej mówiąc, Trybunał Konstytucyjny objął ochroną podmioty unikające obowiązków podatkowych. Podobnie, jak czyni to ustawodawca w art. 68 § 2 op, który przewiduje przedawnienie również w sytuacji, gdy podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego lub nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z legalnie działającym podmiotem administrowanym oraz organem, który posiadał wszelkie dane niezbędne do ustalenia obowiązku daninowego. Mając na uwadze powyższe wykładnia przepisów dotyczących ustalenia opłaty planistycznej przyjmująca brak przedawnienia możliwości jej ustalenia musi być uznana za niedopuszczalną, gdyż byłaby niezgodna z konstytucją. Mając na uwadze powyższe w ocenie skarżącej sprzeciw jest konieczny i uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej kpa) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Z cytowanego przepisu wynika, że podstawowym obowiązkiem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy w postępowaniu administracyjnym zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z ww. przepisu, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 kpa. Z mocy art. 136 § 4 kpa - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się tylko wtedy, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione.
Kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16). Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z art. 138 § 1 kpa następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z omawianego przepisu, uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej.
Podnieść również należy, że w świetle art. 138 § 2 kpa konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po pierwsze przedstawiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w uzasadnieniu decyzji z dnia 24 października 2025r. argumentacja będąca podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez organ I instancji opierająca się o fakt, iż rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat szacunkowy będący kluczowym dowodem w sprawie – nie zastosował się do wszystkich zastrzeżeń i zaleceń poprzedniego składu Kolegium wyrażonych we wcześniejszej decyzji z dnia 25 maja 2023r., ani też do wiążących wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt II SA/Kr 398/22 - jest jak najbardziej trafna. Istnienie wad operatu, których pomimo wskazań Sądu i wskazań organu odwoławczego nie usunięto, dyskwalifikują ten operat jako dowód w sprawie. Z kolei z uwagi na charakter sprawy (ustalenie wysokości opłaty planistycznej - art. 36 ust.4 i art. 37 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ) operat taki jest jednym z kluczowych dowodów w sprawie, dowodem sformalizowanym ,obszernym, wymagającym wiadomości specjalnych. Wobec odrzucenia dotychczas sporządzonego operatu z uwagi na jego wady wymaga sporządzenia nowego szacunku przez rzeczoznawcę. Sporządzenie takiego operatu na etapie postępowania odwoławczego w realiach niniejszej sprawy wykracza poza pojęcie uzupełnienia materiału dowodowego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a., co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, albowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ( wynikający z prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Po drugie w ocenie Sądu podniesione w aktualnie w sprzeciwie argumenty uzasadniające zdaniem skarżącej umorzenie postępowania z uwagi na wygaśniecie obowiązku zapłaty daniny publicznej w istocie jest również kwestią, która de facto jest rodzajem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem organy muszą zbadać i rozstrzygnąć w świetle podniesionych przez skarżącą argumentów - czy obowiązek po stronie skarżącej nadal istnieje, czy wygasł z przyczyn wskazanych przez skarżącą. A skoro tak rozstrzygniecie tej zasadniczej kwestii zgodnie z zasadą postępowania dwuinstancyjnego wyrażonego w art. 15 k.p.a. wymaga dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji.
Wobec powyższego Sąd uznał, że sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i działając stosownie do art. 151a § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę