II SA/Kr 1466/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2016-02-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkaogrodzeniezgłoszenie budowyplan zagospodarowania przestrzennegoochrona zaufaniazasada praworządnościkontrola administracyjnadecyzja administracyjna

WSA uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, uznając, że inwestor działał w zaufaniu do organu, który nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, mimo naruszenia planu miejscowego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia, które zostało wybudowane na podstawie zgłoszenia, od którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Mimo to, organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uchylił decyzję, podkreślając zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i organów administracji, wskazując, że błąd organu nie może obciążać inwestora działającego w dobrej wierze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne. Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia, które zostało wybudowane przez inwestora W.S. na podstawie zgłoszenia z 2006 roku. Organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, a nawet potwierdził możliwość budowy ogrodzenia w odległości 5 metrów od krawędzi jezdni. Jednakże, po stwierdzeniu, że ogrodzenie zostało zlokalizowane zbyt blisko pasa drogowego, naruszając tym samym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego nakazał jego rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że inwestor działał w zaufaniu do organów administracji publicznej, a błąd organu architektoniczno-budowlanego, który nie wniósł sprzeciwu mimo naruszenia planu, nie może obciążać strony. Podkreślono, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i bezpieczeństwo prawne jednostki wymagają, aby inwestor nie ponosił negatywnych konsekwencji błędnego działania organu. W związku z tym, sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, i uchylił zaskarżone decyzje, umarzając postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. W przypadku, gdy inwestor działał w zaufaniu do organu, który nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, a błąd organu doprowadził do naruszenia planu, nakazanie rozbiórki jest nie do pogodzenia z zasadami państwa prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez ogrodzenie, wybudowane na podstawie zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu, nie może skutkować nakazem rozbiórki, jeśli inwestor działał w usprawiedliwionym zaufaniu do organów administracji. Błąd organu nie może obciążać strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa umorzenia postępowania administracyjnego.

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa wszczęcia postępowania naprawczego - obiekt zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, który nie może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b.

Ustawa - Prawo budowlane

Przepisy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 20 lutego 2015 r.

MPZP art. § 3 ust. 1 pkt 7

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S.

Zakaz lokalizacji ogrodzeń na terenach oznaczonych symbolem 2.KD.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, bezpieczeństwo prawne jednostki.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

p.p.s.a. art. 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

u.p.b. art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Decyzja o pozwoleniu na budowę.

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Zgłoszenie budowy ogrodzenia.

u.p.b. art. 30 § ust. 6 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek organu wniesienia sprzeciwu, gdy zgłoszenie narusza plan miejscowy.

u.p.b. art. 49b

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis dotyczący samowoli budowlanej (wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia).

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa wszczęcia postępowania naprawczego - roboty prowadzone na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1.

u.p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

Zastosowanie art. 51 w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów działania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oparcia rozstrzygnięcia na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor działał w zaufaniu do organów administracji, które nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia budowy, mimo naruszenia planu miejscowego. Błąd organu administracji nie może obciążać strony działającej w dobrej wierze. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i bezpieczeństwa prawnego jednostki.

Odrzucone argumenty

Ogrodzenie zostało zlokalizowane z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie przepisów Prawa budowlanego uzasadnia nakazanie rozbiórki.

Godne uwagi sformułowania

Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której wyspecjalizowany organ wskazuje warunki, których realizacja ma gwarantować zgodność inwestycji z prawem, a następnie ujemne skutki jego błędnego działania w całości przerzucone są na strony postępowania, działające w usprawiedliwionym zaufaniu do organów administracji publicznej. Inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji z wprowadzającego go w błąd działania organu administracji publicznej, który mimo takiego obowiązku nie zweryfikował objętej zgłoszeniem inwestycji, zgodnie z wymogami prawa. Uchybienie organu nie może powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez organ działań i rozstrzygnięć.

Skład orzekający

Krystyna Daniel

sprawozdawca

Mirosław Bator

członek

Paweł Darmoń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ochrona zaufania obywatela do organów administracji, odpowiedzialność organów za błędy, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia i samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor działał w dobrej wierze na podstawie zgłoszenia, a organ nie wniósł sprzeciwu, mimo naruszenia planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi przepisami prawa budowlanego a zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa. Pokazuje, jak błąd organu może prowadzić do absurdalnych sytuacji i jak sąd chroni obywatela przed negatywnymi konsekwencjami błędów administracji.

Błąd urzędnika kosztował obywatela tysiące? Sąd stanął w obronie zaufania do państwa!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1466/15 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Daniel /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 28 , 30 , 49 b , 50, 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 , 145 ,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w, T. decyzją z 9 sierpnia 2013 r, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 tj. ze zm.) nakazał inwestorowi W.S. wykonać rozbiórkę ogrodzenia ze słupków murowanych z pustaków z przęsłami wypełnionymi elementami drewnianymi, usytuowanego na działce nr [...] od strony drogi powiatowej oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości Ł. gm. S. - odcinka o długości 25,20 m.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte w związku ze skargą B.K. z 10 czerwca 2013 r. dotyczące zrealizowania ogrodzenia niezgodnie z miejscowym planem oraz na sieci wodociągowej. Organ nadmienił zatem, że prowadzi postępowanie w sprawie budowy odcinka sieci wodociągowej przez Gminę S. wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę - odcinka sieci przebiegającego między innymi przez działki nr [...] ,[...] ,[...] w Ł. , a także przez działkę nr [...] w Ł. stanowiącą własność państwa B. i S.K. , wszczęte z urzędu w związku ze skargą Wójta Gminy S.
W kwestii zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ podniósł, że w dniu 28 czerwca 2013 r. przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdził, że na działce nr [...] w Ł. od strony drogi powiatowej oznaczonej jako działka nr [...] w Ł. znajduje się ogrodzenie. Ogrodzenie wykonane jest ze słupków murowanych i cokołu z pustaków z przęsłami wypełnionymi elementami drewnianymi. Wymiary słupków w przekroju wynoszą 38 x 28 cm, a wysokość od terenu 1,55 m. Wymiary cokolika wynoszą: szerokość 22 cm a wysokość 50 cm. Całkowita długość ogrodzenia to 25,20 m. Pomierzono odległość ogrodzenia od drogi powiatowej i stwierdzono, że odległość ogrodzenia od krawędzi jezdni asfaltowej drogi powiatowej od strony ogrodzenia wynosi od 5,0 m do 5,20 m, a od krawędzi po drugiej stronie jezdni wynosi odpowiednio 10,3 m i 10,4 m. Budowa ogrodzenia została zakończona. Wykonano szkic i dokumentację fotograficzną. Obecna podczas kontroli E.S. , oświadczyła, że ogrodzenie zostało wybudowane po dokonaniu zgłoszenia z 12 maja 2006 r. w Starostwie Powiatowym w T. , po 30 dniach od zgłoszenia, Starostwo Powiatowe w T. nie zgłosiło sprzeciwu do zgłoszenia, a ogrodzenie wykonane zostało według zaleceń zarządcy dróg powiatowych w T. . Do akt sprawy dołączono uwierzytelnioną kserokopię wniosku zgłoszenia złożonego w Starostwie Powiatowym w T. w dniu 12 maja 2006 r. przez inwestora W.S. o zamiarze budowy ogrodzenia działki budowlanej nr [...] położonej w miejscowości Ł. gm. S. od strony drogi powiatowej. Ponadto Starosta T. poinformował, że nie zgłosił sprzeciwu do ww. zgłoszenia.
W świetle art. 30 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała zgłoszenia. Organ stwierdził, że inwestor wybudował przedmiotowe ogrodzenie nie naruszając warunków określonych w zgłoszeniu, w odległości 5,0 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej.
Na podstawie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. przyjętego uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z 22 marca 2005 r. z dokonanymi zmianami organ ustalił, że ogrodzenie znajduje się w terenie oznaczonym na planie symbolem 2.KD stanowiącym tereny dróg publicznych z podstawowym przeznaczeniem pod lokalizację dróg publicznych klasy Z wraz z urządzeniami towarzyszącymi i siecią infrastruktury technicznej. Szerokość drogi w liniach rozgraniczających wynosi 20 m. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 ustaleń ogólnych planu zagospodarowania przestrzennego w granicach terenów oznaczonych na rysunkach planu symbolami: KD i KDW obowiązuje zakaz lokalizacji ogrodzeń. Oznacza to, że minimalna odległość ogrodzenia od osi drogi powiatowej powinna wynosić 10 m. Podczas kontroli stwierdzono, że minimalna odległość ogrodzenia od osi drogi powiatowej oznaczonej jako działka nr [...] w Ł. wynosi 7,8 m przy narożniku północnym i 7,65 m przy narożniku południowym, a zatem ogrodzenie usytuowane jest w terenie objętym liniami rozgraniczającymi, w terenie w którym obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń.
Z uwagi na fakt, że Starosta T. nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia obejmującego budowę ogrodzenia pomimo, że jego usytuowanie naruszało ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. , zasadne było wdrożenie postępowania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane. Ponieważ roboty budowlane zostały zakończone, to zastosowanie miał przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe ogrodzenie narusza przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania Gminy S. , więc nie może zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma przepis art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Inwestor budując ogrodzenie legitymował się prawem własności do działki nr [...] w Ł. , na których usytuowane jest ogrodzenie, zatem inwestora uczyniono podmiotem decyzji.
W.S. złożył odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że nie złamał prawa ani procedury zgłoszenia robót budowlanych i działał za wiedzą i zgodą odpowiednich organów. Zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa co skutkuje brakiem zaufania obywatela do państwa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 29 września 2015 r, znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż organ nadzoru budowlanego - w takim zakresie, który był niezbędny dla możliwości rozstrzygnięcia sprawy -zgromadził pełny materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, PINB należycie wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa). W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z 20 lutego 2015r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015r. poz. 443) -zgodnie z przepisami przejściowymi określonymi w art. 6 w/w ustawy.
Budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Inwestor W.S. przed przystąpieniem do zrealizowania przedmiotowego ogrodzenia dokonał zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru realizacji tej inwestycji. Tym samym uczynił zadość wymaganiom stawianym przez prawo. Starosta T. nie wniósł sprzeciwu, pomimo tego, że zgłoszona inwestycja pozostawała w oczywistej sprzeczności z postanowieniami § 3 ust. 1 pkt 7) w zw. z § 216 pkt 4 miejscowego planu.
Organ wyjaśnił, że wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie w sprawie przepisu art. 49b u.p.b. jednakowoż nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 u.p.b., w szczególności w sytuacji wadliwego niewniesienia przez organ architektoniczne - budowlany sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych naruszającego przepisy. Tym samym podnoszona okoliczność zrealizowania inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie stanowi skutecznej bariery dla możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 u.p.b. Powyższa regulacja prawna nie ogranicza robót budowlanych objętych jej dyspozycją do tych wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi ona zatem podstawę ingerencji organów we wszelkie roboty wykonywane bądź już wykonane sprzecznie z przepisami, w tym w roboty budowlane objęte dokonanym zgłoszeniem.
Realizacja obiektu budowlanego wbrew postanowieniom planu, który jest aktem prawa miejscowego jest wypadkiem podejmowania działalności budowlanej niezgodnie z przepisami, a więc odpowiada dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. Obecne usytuowanie ogrodzenia uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z zapisów MPZP wynika jednoznacznie zakaz lokalizacji ogrodzeń na obszarze oznaczonym symbolem "2.KD", który swoim zasięgiem obejmuje część działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ł. gm. S. , na których zrealizowano przedmiotowy obiekt. Powołany akt prawa miejscowego nie przewiduje wyjątków od powyższej zasady.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła E.S. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej i wydanie sprawiedliwego orzeczenia. Podkreśliła, że winę za zaistniałą sytuację ponosi Starostwo Powiatowe które nie zgłosiło sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy ogrodzenia. [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. oraz Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T. w sposób nienależyty wywiązały się z określonych przepisami art. 7,art. 77 § 11, art. 80 kpa z obowiązków. Skarżąca podniosła, że obostrzenia zawarte w miejscowym planie mają służyć wszystkim obywatelom Polski tj. droga posiada odpowiednią szerokość, obok niej jest chodnik zapewniający bezpieczeństwo, w pasie drogowym powprowadzane są media (wodociąg, gaz, kanalizacja, prąd), które to ułatwiają codzienne życie. Wszystkie przedmiotowe rzeczy istnieją w obrębie jej posesji. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że przy drodze powiatowej w sąsiedztwie na odcinku kilku kilometrów znajdują się posesje, których ogrodzenia (wybudowane zgodnie z prawem przed 2005 r.) usytuowane są w bliższej odległości od drogi niż ogrodzenie skarżącej (w terenie oznaczonym na planie symbolem 2KD. Miejsce posadowienia przedmiotowego ogrodzenia w żaden sposób nigdy nie będzie kolidowało z rozwojem przestrzennym Gminy S . Dlatego skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że żaden urząd nie jest w stanie ocenić stan faktyczny i podjąć sprawiedliwą decyzję na co pozwala Konstytucja.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań Sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r, póz. 1647) oraz art. 3 §1 Ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, póz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Tylko bowiem prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne umożliwiają prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zadaniem sądu nie jest przy tym dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania
prawa materialnego, ale kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. W.S. zrealizowali ogrodzenie od strony drogi powiatowej, zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, od którego organ nie wniósł sprzeciwu. Następnie, po stwierdzeniu, że ogrodzenie zostało zlokalizowane zbyt blisko pasa drogowego, a więc z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego nakazał jego rozbiórkę. Zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane w ich brzmieniu z przed dokonanej zmiany ustawą z 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27.03.2015 r.) w oparciu o jej przepis art. 6 ust. 1.
Zasadne będzie w pierwszej kolejności poczynienie uwag natury ogólnej. Podstawową formą realizacji władztwa państwowego w ustawie Prawo budowlane jest decyzja administracyjna, w tym decyzja o pozwoleniu na budowę z art. 28 ww. ustawy. Uproszczoną formą załatwienia sprawy, która może być wszczęta na żądanie strony w przepadkach ściśle w ustawie wskazanych, jest instytucja zgłoszenia, w przypadku której załatwienie sprawy następuje na skutek przyjęcia zgłoszenia przez właściwy organ. Organ przyjmuje zgłoszenie jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu lub nie nałoży w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązku uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów. W istocie więc pozwolenie w takim wypadku realizuje się poprzez brak aktywności organu.
Z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu wynika, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 czy też 49b Prawa budowlanego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę ( por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04; z 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 791/05; z 7 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1052/05; z 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 604/06; z 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 119/07). Co do zasady przyjmuje się jednak, że możliwe jest w takiej sytuacji zastosowanie trybu określonego w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
W sprawie poddanej ocenie sądu, podstawę działania organu nadzoru stanowił art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Przesłanką wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 musi być uprzednie stwierdzenie, że obiekt został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Z kolei w pkt 3 tego przepisu przewidziano możliwość wstrzymania robót budowlanych prowadzonych wprawdzie na podstawie dokonanego zgłoszenia, ale z naruszeniem art. 30 ust. 1, a więc w przypadku prowadzenia robót budowlanych na podstawie dokonanego zgłoszenia, ale rodzajowo niezgodnych z obiektem albo robotami budowlanymi określonymi w art. 30 ust. 1. Przy czym, jak wskazuje się zgodnie w doktrynie, niezgodność ta może wynikać zarówno z faktu niezgłoszenia sprzeciwu pomimo dokonania przez inwestora nieprawidłowego zgłoszenia, jak również z faktu wykonywania tych robót w sposób odmienny niż ustalono w prawidłowo dokonanym zgłoszeniu.
Przepisy art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4 w ocenie sądu należy wykładać w ten sposób, że dotyczą różnych przypadków, a zatem w każdej sprawie organy muszą zdecydować, czy wykonywane roboty budowlane są prowadzone na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, w rozumieniu przedstawionym powyżej, czy też w sposób istotnie odbiegający ód ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie może mieć w sprawie zastosowania, albowiem W.S. (będący współwłaścicielem razem z żoną E.S. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ) zgłosili zamiar budowy ogrodzenia stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 3, a sama inwestycja została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem. Pozostawało zatem rozważyć, czy w sprawie można było uznać, że obiekt został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Wypada przypomnieć w tym miejscu, że W.S. dopełnił wszystkich formalności wymaganych dla budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej. Organ architektoniczno-budowlany na skutek dokonanego zgłoszenia nie tylko nie wniósł sprzeciwu, ale jeszcze - jak wynika z pisma z 8 marca. 2006 r. - Starosta T. jednoznacznie i potwierdzająco poinformował, że ogrodzenie
może powstać w odległości min. 5 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej. Świadczy
to zresztą o wyjątkowej staranności inwestora, który przed wystąpieniem ze
zgłoszeniem podjął czynności mające na celu ustalenie warunków realizacji obiektu.
Konsekwencją działania zgodnego z zaleceniami organu, było jednak zrealizowanie
ogrodzenia w sposób sprzeczny w wymogami miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego. Warto zwrócić uwagę, że przedmiotowe ogrodzenie znajduje się w
takiej samej odległości od pasa drogowego co ogrodzenia wykonane na sąsiednich
nieruchomościach, co dodatkowo może uzasadniać brak wiedzy inwestorów w
zakresie konkretnych postanowień miejscowego planu. Zgłoszenie jest instytucją
odformalizowaną, przy jego dokonywaniu co do zasady nie jest konieczny udział
osób posiadających uprawnienia budowlane, a co za tym idzie dysponujących
szerszą wiedzą w zakresu prawa budowlanego. Taki stan rzeczy sprawia, że
szczególnego znaczenia nabiera kontrola zgłoszenia przez organ architektoniczno-
budowlany. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której wyspecjalizowany organ wskazuje
warunki, których realizacja ma gwarantować zgodność inwestycji z prawem, a
następnie ujemne skutki jego błędnego działania w całości przerzucone są na strony
postępowania, działające w usprawiedliwionym zaufaniu do organów administracji
publicznej. Skoro warunkiem zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego
jest wykonywanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i
warunków określonych w przepisach, to przy ustalaniu jakich przepisów to dotyczy,
należy a piori wykluczyć te z nich, które podlegały badaniu przez organ przyjmujący
zgłoszenie. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 organ jest obowiązany wnieść sprzeciw między innymi, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odmienna wykładnia, dopuszczająca ponowne badanie przez inny organ (w tym konkretnym przypadku organ nadzoru budowlanego) tych samych
okoliczności sprawy, a następnie - jak w niniejszej sprawie - nakazanie rozbiórki
legalnie wybudowanego obiektu jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami
demokratycznego państwa prawa. Konstytucja RP (Dz.U. z 1997r., Nr 78, póz. 483)
-jako akt o najwyższej randze w systemie źródeł prawa - w art. 7 stanowi, że organy
władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z kolei przepis art. 2
Konstytucji RP statuuje zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a także bezpieczeństwa prawnego jednostki. Doprecyzowaniem gwarancji konstytucyjnych na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego są zasady ogólne sformułowane w dziale l, rozdziale II, w tym przede wszystkim zasada pogłębiania zaufania określona w art. 8 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie do pogodzenia z zasadami państwa prawa jest przypadek, w którym inwestorowi legalnie wybudowanego obiektu budowlanego nakazuje się jego rozbiórkę, narażając na poważne straty finansowe i odsyłając strony na drogę procesu przed sądem powszechnym. Inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji z wprowadzającego go w błąd działania organu administracji publicznej, który mimo takiego obowiązku nie zweryfikował objętej zgłoszeniem inwestycji, zgodnie z wymogami prawa.
Należy zaznaczyć, że powyższa wykładnia nie wyłącza, co do zasady, z zakresu pojęcia "przepisów" użytego w art. 50 ust. 1 pkt 4 przepisów prawa miejscowego, do których zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ograniczenie to dotyczy bowiem jedynie sytuacji, gdy inwestycji była realizowana na podstawie zgłoszenia. Nic nie będzie więc stało na przeszkodzie zastosowaniu tego przepisu w odniesieniu do sytuacji zrealizowania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ale w sposób sprzeczny z postanowieniami planu.
Zważywszy na wyżej dokonaną wykładnię art. 50 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, w kontekście zasady, że uchybienie organu nie może powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez organ działań i rozstrzygnięć należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz, że okoliczności rozpatrywanej sprawy uzasadniają nie tylko uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, ale także umorzenie przez Sąd postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Mając na uwadze powyższe sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI