II SA/Kr 1464/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2020-01-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny budynkunieprawidłowości budowlanezagrożenienakaz usunięciawspółwłasnośćksięgi wieczystezasiedzenienadzór budowlanybalkony

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę współwłaścicieli budynku na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego balkonów i elewacji, uznając, że obowiązek ten obciąża właścicieli wpisanych do księgi wieczystej, mimo toczącego się postępowania o zasiedzenie.

Skarżący, wpisani jako współwłaściciele budynku, kwestionowali decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego elewacji i balkonów, argumentując niepewnością stanu prawnego nieruchomości z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że domniemanie wpisu do księgi wieczystej jest wiążące dla organów administracji, a obowiązek zabezpieczenia zagrażających elementów budynku spoczywa na właścicielach, niezależnie od faktycznego zarządu czy toczącego się postępowania o zasiedzenie.

Sprawa dotyczyła skargi A. W. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która nakazywała usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., w szczególności elewacji frontowej i balkonów, które zagrażały bezpieczeństwu. Skarżący podnosili, że mimo wpisu do księgi wieczystej jako współwłaściciele, stan prawny nieruchomości jest niepewny z uwagi na wznowione postępowanie o zasiedzenie przez inną osobę, a faktyczny zarząd nie należy do nich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji są związane domniemaniem zgodności wpisu do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a skarżący, jako wpisani właściciele, ponoszą odpowiedzialność za stan techniczny budynku wynikający z Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że obowiązek zabezpieczenia zagrażających elementów budynku jest priorytetem i spoczywa na właścicielach, a toczące się postępowanie o zasiedzenie ani brak faktycznego zarządu nie zwalniają ich z tego obowiązku. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku ustalenia faktycznego zarządcy i nierozpatrzenia zagadnienia wstępnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek ten może być nałożony na osoby wpisane do księgi wieczystej jako właściciele, ponieważ organy administracji są związane domniemaniem zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, a właściciel ponosi odpowiedzialność za stan techniczny obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji publicznej są związane domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wpis właścicieli do księgi wieczystej, nawet jeśli jest kwestionowany w postępowaniu o zasiedzenie, stanowi podstawę do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości. Priorytetem jest bezpieczeństwo, a właściciel ponosi odpowiedzialność za utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

pr. bud. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

pr. bud. art. 66 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

u.k.w.h. art. 8

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy), ale nie wyłącza domniemania z art. 3 ust. 1.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania następuje, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji są związane domniemaniem zgodności wpisu do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność za stan techniczny obiektu budowlanego. Bezpieczeństwo ludzi i mienia jest priorytetem, a obowiązek zabezpieczenia zagrażających elementów budynku spoczywa na właścicielach. Postępowanie o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Niepewność stanu prawnego nieruchomości z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie. Brak faktycznego posiadania i zarządu nieruchomością przez skarżących. Konieczność ustalenia faktycznego zarządcy jako adresata decyzji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 76, 77 § 1, 80, 105 k.p.a.). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 61, 69 pr. bud.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, ocenia jej prawidłowość według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydawania. Właścicielstwo nieruchomości obejmuje nie tylko prawa, ale i obowiązki – w przypadku nieruchomości zabudowanej są to między innymi obowiązki wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie może przesądzać o istnieniu zagadnienia wstępnego.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Małgorzata Łoboz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności właścicieli wpisanych do księgi wieczystej za stan techniczny budynku, nawet w obliczu nieuregulowanego stanu prawnego lub toczących się postępowań cywilnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wpisem do księgi wieczystej i postępowaniem o zasiedzenie. Interpretacja domniemania z art. 3 u.k.w.h. w kontekście Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnym wpisem do księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym posiadaniem nieruchomości, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też priorytet bezpieczeństwa publicznego nad wątpliwościami prawnymi.

Wpis do księgi wieczystej zobowiązuje: właściciel odpowiada za zniszczony balkon, nawet gdy toczy się sprawa o zasiedzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1464/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 2345/20 - Postanowienie NSA z 2023-04-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. W. M. i J. M. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku skargę oddala.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia 17 lipca 2018 r. nr [...] znak: ROIK [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakazał "współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w K.: A. M. i J. M. usunięcie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie elewacji frontowej oraz wszystkich balkonów w poziomie I i II piętra, nadwieszonych nad chodnikiem przy ulicy [...], poprzez wykonanie następujących robót zabezpieczających:
1. odkucie luźnych skorodowanych fragmentów otuliny zbrojenia płyty balkonu usytuowanego w poziomie II piętra, po prawej stronie od wejścia do budynku,
2. wykonanie pod wszystkimi płytami balkonowymi na elewacji frontowej deskowania pełnego na wymienionych na nowe wspornikach drewnianych z mieczowaniem z krawędziaka o wym. 14x14 cm i belką czołową z krawędziaka o wym. 14 x 14 cm usytuowaną pod płytą balkonu - stycznie do zewnętrznej krawędzi płyty balkonowej,
3. usunięcie odspojonych fragmentów tynku na elewacji frontowej
oraz zakazał użytkowania części przedmiotowego budynku tj. balkonów na elewacji frontowej w poziomie I i II piętra, usytuowanych od strony ulicy [...] w K., do czasu zakończenia prac związanych z remontem przedmiotowych balkonów.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. M. i A. M. MWINB w K. decyzją z dnia 21 marca 2019 r. nr [...] znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB w dnia 17.07.2018 r. nr [...] znak: ROIK [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. MWINB wskazał m.in. że w treści księgi wieczystej nr [...] znajdują się wpisy wskazujące, że właścicielem działki na której znajduje się obiekt będący przedmiotem postępowania jest A. G..
Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wydał decyzję z dnia 12 lipca 2019 r. nr [...] znak: ROIK [...], którą nakazano współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w K.: A. M. i J. M. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. w zakresie elewacji frontowej oraz wszystkich balkonów na poziomie I i II piętra, nadwieszonych nad chodnikiem przy ul. [...], mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia - poprzez wykonanie następujących robót zabezpieczających:
1. usunięcie odspojonych fragmentów tynku na elewacji frontowej,
2. odkucie luźnych skorodowanych fragmentów otuliny zbrojenia płyt balkonowych,
3. wykonanie pod wszystkimi płytami balkonowymi położonymi na elewacji frontowej deskowania pełnego na wymienionych na nowe wspornikach drewnianych mieczowaniem z krawędziaka o wym. 14x14 cm i belką czołową z krawędziaka o wym. 14x14 cm, usytuowaną pod płytą balkonu - stycznie do jej zewnętrznej krawędzi,
- w terminie do dnia 30 września 2019 r.
oraz zakazano "użytkowania części przedmiotowego budynku przy ul. [...] w K., tj. balkonów na poziomie I i II piętra, usytuowanych na elewacji frontowej od strony ulicy [...], do czasu usunięcia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i doprowadzenia balkonów do stanu umożliwiającego ich bezpieczne użytkowanie.
Orzeczono, że decyzja o zakazie użytkowania balkonów, w związku z występowaniem okoliczności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane — podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Od decyzji tej odwołanie wniósł A. M..
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 października 2019 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 grudnia 2019r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stan elewacji i balkonów w budynku położonym na działce nr [...] przy ulicy [...] w K. został opisany podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 2 lutego 2018 r. i w dniu 19 marca 2018 r. Również po uchyleniu w postępowaniu odwoławczym wydanej poprzednio decyzji PINB przeprowadzono w dniu 27 maja 2019 r. czynności kontrolne dotyczące, podczas których stwierdzono: "W dniu kontroli stwierdza się, że wszystkie płyty balkonowe (4 szt - na elew. frontowej, 3 szt - na elewacji tylnej) są skorodowane oraz posiadają liczne ubytki otuliny zbrojenia. Na elewacjach widoczne liczne spękania i odspojenia tynków, w wielu miejscach widoczne odsłonięte mury ceglane. Ponadto liczne uszkodzenia gzymsów podokiennych i gzymsu międzykondygnacyjnego (pom. przyziemiem a I piętrem). Na elewacji frontowej ukośne pęknięcie (...) Pod balkonami na elewacji frontowej oraz dwoma balkonami na elewacji tylnej zamontowana drewniana konstrukcja wspornikowa, do której prawdopodobnie była zamontowana siatka - całość miała za zadanie "wyłapywać" odspajające się fragmenty tynku z płyt balkonowych. Obecnie drewniana konstrukcja częściowo niekompletna (...) przy kompletnych konstrukcjach brak siatek lub siatki częściowo zerwane (...)".
Powyżej opisany stan faktyczny, wskazujący na istnienie stanu zagrożenia związanego z możliwością odspojenia się i upadku fragmentów tynku i otuliny zbrojenia płyt balkonowych lub możliwości oderwania się całych balkonów (wprowadzony zakaz użytkowania), nie był kwestionowany w niniejszym postępowaniu odwoławczym.
Dalej organ II instancji zwrócił uwagę, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślono, że budynek będący przedmiotem postępowania znajduje w centrum miasta przy ruchliwej ulicy [...]. W ocenie MWINB w K. z uwagi na stwierdzony stan zagrożenia, w tym dla osób postronnych poruszających się ul. [...] w K., PINB miał podstawy do wydania decyzji w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. i art. 66 ust. 2 Pr. bud. zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Kwestią sporną podnoszoną w odwołaniu jest wybór osób zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku. Podniesiono bowiem, że J. M. i A. M. zostali wprawdzie wpisani (w dniu 10 kwietnia 2019r.) do księgi wieczystej jako współwłaściciele nieruchomości, jednak w dalszym ciągu nie objęli jej w posiadanie i zarząd. Dodatkowo, na wniosek Prokuratora Rejonowego [...] wznowiono postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Powszechnego dla m. K. w K. Wydział II nieprocesowy z dnia 24 kwietnia 1974 r. (sygn. II Ns 1203/74), w którym stwierdzono, że M. P. nabyła przez zasiedzenie prawo własności Nieruchomości w miejsce A. G.. Jeśli Sąd we wznowionym postępowaniu nie stwierdzi zasiedzenia nieruchomości na rzecz M. P., wówczas kwestia spadkobierców A. G. będzie się przedstawiać zupełnie inaczej. Taka sytuacja dowodzi, że stan prawny nieruchomości — mimo formalnego wpisu do księgi wieczystej - wciąż pozostaje niepewny i nie ma podstaw do nakładania na J. M. i A. M. obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego. Odpowiedzialność za stan techniczny nieruchomości powinien ponosić jej faktyczny zarządca.
MWINB w odpowiedzi na ten zarzut wskazał, że adresatem obowiązku, o którym mowa w art. 66 ustawy Prawo budowlane może być zarówno właściciel obiektu budowlanego, jak i jego zarządca. Wybór, na którą z tych osób zobowiązanych zostanie nałożony obowiązek usunięcia nieprawidłowości, należy zgodnie z przepisami prawa budowlanego do organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z poglądami orzecznictwa wymieniając na pierwszym miejscu właściciela, ustawodawca wskazał kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 ww. ustawy. Dlatego też skierowanie zaskarżonej decyzji do współwłaścicieli obiektu, nie zaś do zarządcy (którego w postępowaniu przed PINB jednoznacznie nie ustalono), nie może zostać przez organ odwoławczy uznane za uchybienie powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zwłaszcza że z uwagi na stan techniczny przedmiotowego obiektu, priorytetem w niniejszej sprawie jest szybkość działania.
Odnosząc się do prawa własności budynku przy ul. [...] w K. należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018r, poz. 1916 z późn. zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Organy administracji publicznej są związane treścią wpisów istniejących w księgach wieczystych z racji tego domniemania. W treści informacji opisowo-graficznej z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów z dnia 12.07.2019 r. (vide: karty 18-19 akt znak: [...]) oraz w treści księgi wieczystej nr [...] (publ. strona internetowa Ministerstwa Sprawiedliwości) znajdują się wpisy wskazujące, że właścicielami działki nr [...] w K. na której znajduje się obiekt będący przedmiotem postępowania są A. M. oraz J. M.. Ponadto w księdze powyższej na dzień orzekania nie zawarto adnotacji, ani ostrzeżeń o niezgodności z stanem prawnym. Wobec powyższego zarzuty dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie mogą być uwzględnione.
Po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego, podnoszonych zarzutów i przedłożonych dowodów MWINB nie stwierdził, aby zachodziła okoliczności do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. tj. aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów i konieczny do wyjaśnienia materiał dowodowy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Z uwagi na upływ terminu wykonania nałożonego obowiązku, organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zreformował zaskarżoną decyzję w zakresie terminu wykonania obowiązku, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. M. i J. M., zarzucając jej
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie ustalenie faktycznego zarządcy nieruchomości,
- art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,
- 105 k.p.a. przez nieumorzenie postępowania mimo braku statusu stron postępowania,
2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) – dalej "pr. bud." poprzez przyjęcie, że na skarżących spoczywa obowiązek utrzymywania nieruchomości w należytym stanie technicznym, podczas gdy nie władają oni i nigdy nie władali nieruchomością, a dodatkowo na wniosek prokuratura wznowiono postępowanie ws. zasiedzenia Nieruchomości przez jedną z ich spadkodawczyń (M. P.), co oznacza, że stan prawny Nieruchomości wciąż pozostaje nieuregulowany,
- art. 69 pr. bud. poprzez niezastosowanie środków zabezpieczających w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez organ w obrębie nieruchomości.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, ewentualnie uchylenie w całości powyższych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. skarżący przedłożyli załącznik do protokołu, zawierający uzupełnienie wywodu skargi, a także podkreślili, że w księdze wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości wpisano ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pr. bud. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku". W myśl art. 66 ust. 2 pr. bud. w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Nie było kwestionowane w postępowaniu administracyjnym oraz nie budzi wątpliwości Sądu ustalenie, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, który może powodować zagrożenia wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Ustalenia takie zostały poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonych przez pracowników PINB, prawidłowo utrwalonych w aktach administracyjnych.
Nie budzi też wątpliwości, że zacytowane przepisy nie mają charakteru uznaniowego, lecz zobowiązują organy nadzoru budowlanego do podjęcia czynności zapobiegających zagrożeniom tj. do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, na jaki podmiot należy ten obowiązek nałożyć. W grę wchodzą dwa podmioty: właściciel albo zarządca obiektu budowlanego. Argumentacja skarżących zmierza do wykazania, że skoro stan prawny nieruchomości (prawo własności nieruchomości) mimo wpisu w księgach wieczystych jest w dalszym ciągu niepewny, to obowiązki z art. 66 pr. bud. powinny zostać nałożone na zarządcę budynku.
Sąd argumentacji tej nie podziela.
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że poprzednia decyzja organu I instancji z dnia 17 lipca 2017 r. została uchylona w dniu 19 marca 2019 r. przez Inspektor Nadzoru Budowlanego z uwagi na fakt, iż osoby, na które obowiązek nałożono (skarżący A. M. i J. M.) nie były wpisane do księgi wieczystej jako właściciele przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy, kierując się treścią domniemania zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece uznał, że nałożenie obowiązku na wskazane osoby jest nieprawidłowe.
W dniu 10 kwietnia 2019 r. skarżący zostali wpisani do księgi wieczystej jako właściciele nieruchomości i taki też stan istniał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, ocenia jej prawidłowość według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydawania. Ostrzeżenia, o których skarżący mówili na rozprawie, zostały do księgi wieczystej wpisane w dniach 10 i 28 stycznia 2020 r., a zatem nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy), natomiast żaden przepis nie przewiduje, że wpis ostrzeżenia wyłącza domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy. Oczywiście domniemanie to można obalić, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało to miejsca. W szczególności domniemania tego nie obala fakt, że wznowiono postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości przez M. P. – spadkodawczynię skarżących.
Wpisanie skarżących do księgi wieczystej jako właścicieli nieruchomości nastąpiło na ich wniosek, zatem niewątpliwie zmierzają oni do uzyskania władztwa nad nieruchomością. Bycie właścicielem nieruchomości obejmuje nie tylko prawa, ale i obowiązki – w przypadku nieruchomości zabudowanej są to między innymi obowiązki wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane. Istotne jest również, że zakres nałożonych w zaskarżonej decyzji obowiązków nie obejmuje "remontu generalnego" całego obiektu, lecz jedynie zabezpieczenie tych jego elementów, które powodują zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców budynku oraz osób korzystających z drogi publicznej – ul. [...].
Okoliczność, że skarżący nie przejęli jeszcze nieruchomości "w posiadanie i zarząd" nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i nie stanowi o jej wadliwości. Brak jest obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącym przejęcie faktycznego władztwa nad nieruchomością celem wykonania zaskarżonej decyzji.
Nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zarzut ten skarżący konkretyzują w ten sposób, że organy nadzoru budowlanego zaniechały ustalenia kto jest zarządcą budynku.
W tym zakresie należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż w pierwszej kolejności należy nakładać obowiązki, o których mowa w art. 66 ustawy Prawo budowlane na właściciela budynku. Właściciele zostali ustaleni na podstawie wpisu w księgach wieczystych, zatem prawidłowe było uczynienie ich adresatami zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie było konieczności ustalania kto jest zarządcą obiektu budowlanego, w żadnym zaś wypadku nie może być mowy o skierowaniu decyzji do osób niebędących stronami w sprawie, co skutkowałoby nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie skarżących stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy należy wskazać, że Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w ogóle nie jest możliwe zakończenie postępowania, a nie wówczas, gdy wynik sprawy prejudycjalnej może mieć wpływ na sposób jego zakończenia tj. na treść decyzji. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 2 października 2019 r., sygn. II OSK 2739/17 (LEX nr 2729659): "Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie może przesądzać o istnieniu zagadnienia wstępnego".
Podobnie nie sposób podzielić poglądu skarżących o naruszeniu art. 81a § 1 k.p.a. co do zaistnienia "nie dających się usunąć (do czasu zakończenia postępowania cywilnego) wątpliwości co do osoby właściciela przedmiotowej nieruchomości". Fakt, że wpis skarżących do księgi wieczystej jako właścicieli nieruchomości może zostać ewentualnie podważony w toczącym się wznowionym postępowaniu o zasiedzenie nie pozbawia stanu prawnego i faktycznego, będącego podstawą do wydania zaskarżonej decyzji waloru pewności.
Jak wynika z powyższego zarzuty skarżących – zarówno te dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i te dotyczące naruszenia przepisów postępowania – okazały się nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzję należy ocenić jako prawidłową.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI