II SA/Kr 1464/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-02-09
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneinstalacja c.o.stan techniczny budynkunadzór budowlanywspółwłasnośćprawo administracyjnezagrożenie życia i zdrowiadecyzja administracyjnauchylenie decyzji

WSA uchylił decyzję WINB umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia instalacji c.o., uznając, że organ nadzoru budowlanego ma prawo ingerować w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, nawet jeśli wymaga to naruszenia praw właścicieli.

Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) umarzającej postępowanie w sprawie przywrócenia instalacji centralnego ogrzewania w budynku przy ul. "A" w Krakowie. Organ I instancji nakazał właścicielce lokalu nr 1 usunięcie nieprawidłowości poprzez odtworzenie rozebranej instalacji c.o. WINB uchylił tę decyzję, uznając, że spór o demontaż instalacji c.o. należy do sfery prawa cywilnego i nie stanowi zagrożenia z art. 66 Prawa budowlanego. WSA w Krakowie uchylił decyzję WINB, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do działania w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, a przepisy prawa budowlanego i wykonawczego nakładają obowiązki dotyczące ogrzewania, które muszą być spełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H.S., J.K., Z.J. i S.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Krakowie z dnia 12 maja 2003 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umorzyła postępowanie w sprawie użytkowania budynku przy ul. "A" w K. w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi. PINB pierwotnie nakazał M.T., właścicielce lokalu nr 1, usunięcie nieprawidłowości polegających na odtworzeniu rozebranej instalacji c.o., wskazując na zagrożenie życia i zdrowia użytkowników lokali. WINB uchylił tę decyzję, uznając, że odcięcie ogrzewania nie stanowi zagrożenia z art. 66 Prawa budowlanego, a spór między współwłaścicielami należy rozstrzygać na drodze cywilnej. WSA w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że art. 66 Prawa budowlanego nakłada na organy administracji obowiązek działania w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, zagrożenia życia lub zdrowia, lub niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania. Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzeń wykonawczych (w tym dotyczące warunków technicznych budynków i ich usytuowania) nakładają wymogi dotyczące instalacji grzewczych, które muszą być spełnione. WSA zakwestionował stanowisko WINB, że przepisy te nie określają rodzaju instalacji grzewczej i że spór należy rozstrzygać cywilnie. Sąd stwierdził, że ingerencja organów nadzoru budowlanego w przypadku naruszenia tych przepisów jest dopuszczalna i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. WSA uznał, że postępowanie przed organami administracji było wadliwe, a zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 kpa) i prawa materialnego, co skutkowało jej uchyleniem. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania od WINB na rzecz skarżącej H.S.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do działania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, zagrożenia życia lub zdrowia, lub niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania. Przepisy prawa budowlanego i wykonawczego nakładają wymogi dotyczące instalacji grzewczych, które muszą być spełnione, a ingerencja organu jest dopuszczalna i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 66 Prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości, jeśli wystąpi choćby jedna z przesłanek. Przepisy techniczno-budowlane określają wymagania dotyczące ogrzewania, a ich naruszenie stanowi podstawę do interwencji organu nadzoru budowlanego, niezależnie od woli właścicieli czy braku uchwały wspólnoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

p.b. art. 66 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Nakaz usunięcia nieprawidłowości w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego, oszpecenia, niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania lub użytkowania w sposób zagrażający życiu, zdrowiu, środowisku lub mieniu.

p.b. art. 66 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Nakaz usunięcia nieprawidłowości w przypadku użytkowania obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia.

p.b. art. 5

Ustawa Prawo budowlane

Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zapewniający odpowiednie warunki higieniczne, zdrowotne, użytkowe, oświetlenie, zaopatrzenie w wodę, usuwanie ścieków i odpadów, ogrzewanie, wentylację oraz łączność.

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt a i c

Podstawa do uchylenia decyzji w całości albo w części, jeżeli stwierdzono naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w oparciu o przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania.

Pomocnicze

p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 49

Budynek i pomieszczenia powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 132

Budynek wymagający ogrzewania powinien być wyposażony w instalację centralnego ogrzewania lub inne rodzaje instalacji albo urządzeń ogrzewczych, nie będących piecami lub trzonami kuchennymi.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 134

Instalacje i urządzenia do ogrzewania budynku powinny umożliwiać dotrzymywanie w poszczególnych pomieszczeniach temperatury obliczeniowej, przy obliczeniowych warunkach zapotrzebowania ciepła.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 49

Instalacje i urządzenia do ogrzewania budynku powinny mieć szczytową moc cieplną określoną zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi obliczania zapotrzebowania na ciepło pomieszczeń, a także obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła przegród budowlanych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 134

Instalacje i urządzenia do ogrzewania budynku powinny mieć szczytową moc cieplną określoną zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi obliczania zapotrzebowania na ciepło pomieszczeń, a także obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła przegród budowlanych.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych art. 2

Warunki zapewniające utrzymanie stanu technicznego budynku, bezpieczeństwo ludzi i mienia, ochronę zdrowia i życia, stan estetyczny, zgodne z przeznaczeniem użytkowanie, w tym warunki w zakresie zaopatrzenia w wodę, gaz, energię cieplną, energię elektryczną, ochronę przeciwpożarową, oraz odprowadzania ścieków i usuwania odpadów stałych.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych art. 8

Zmiany w stosunku do istniejących rozwiązań w związku z robotami remontowymi nie powinny powodować pogorszenia stanu technicznego i właściwości użytkowych elementów budynku oraz naruszać interesów użytkowników lokali lub osób trzecich.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych art. 39

Instalacja i urządzenia centralnego ogrzewania w okresie ich użytkowania powinny być utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym we wszystkich ogrzewanych pomieszczeniach właściwe temperatury określone Polską Normą. W przypadku gdy instalacja i urządzenia nie spełniają tego warunku, należy określić przyczyny zakłóceń oraz podjąć działania usprawniające ich funkcjonowanie.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych art. 40

W okresie użytkowania instalacji i urządzeń centralnego ogrzewania należy zapewniać: 1) drożność instalacji i urządzeń, zgodnie z założeniami projektu tej instalacji, 2) utrzymywanie wymaganego stanu technicznego instalacji i urządzeń oraz właściwe warunki ich użytkowania.

p.b. art. 61

Ustawa Prawo budowlane

Adresatem nałożenia obowiązku z art. 66 może być tylko zarządca lub właściciel obiektu budowlanego.

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ingerować w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, nawet jeśli wymaga to naruszenia praw właścicieli. Przepisy prawa budowlanego i wykonawczego nakładają wymogi dotyczące instalacji grzewczych, które muszą być spełnione. Ingerencja organu nadzoru budowlanego w przypadku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych jest dopuszczalna i nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Postępowanie przed organami administracji było wadliwe.

Odrzucone argumenty

Spór o demontaż instalacji c.o. należy do sfery prawa cywilnego i nie stanowi zagrożenia z art. 66 Prawa budowlanego. Odcięcie ogrzewania do budynku nie powoduje stanu zagrożenia z art. 66 ust. 3 prawa budowlanego. Decyzja wydana na podstawie art. 66 prawa budowlanego może dotyczyć wyłącznie nakazania dokonania niezbędnych zmian, a nie przywrócenia stanu pierwotnego, z pominięciem zgody wszystkich współwłaścicieli.

Godne uwagi sformułowania

Konstrukcja normy prawnej zawartej w omawianym przepisie, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego, że "przepisy prawa budowlanego z 1994r i rozporządzeń wykonawczych nie zawierają przepisów dotyczących wskazania jaki rodzaj instalacji czy urządzeń do ogrzewania wewnętrznego winien być zamontowany w obiekcie budowlanym przeznaczonym do celów mieszkalnych, co dopiero stanowiłoby podstawę zastosowania przez organ art. 66 pkt 1." Zgodnie z konstytucyjną zasadą domniemania właściwości sądu powszechnego, tylko wtedy sprawa nieodpowiedniego stanu technicznego budynku spowodowanego odcięciem i częściowym demontażem rurociągu c.o. miałaby wyłącznie charakter sprawy cywilnej /jak to uznał organ odwoławczy/, gdyby brak było przepisu prawa zezwalającego organowi administracyjnemu na interwencję w takiej sprawie. Skoro celem omawianego przepisu jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, to organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do wydania decyzji nie tylko w zakresie dokonania "niezbędnych zmian" , ale decyzji, której wykonanie wyeliminuje stwierdzone nieprawidłowości, co oznacza również nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, o ile tylko stwierdzi istnienie przesłanek z art. 66 prawa budowlanego i uzna, że jest konieczne dla osiągnięcia stanu użytkowania obiektu zgodnego z prawem.

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący

Anna Szkodzińska

członek

Joanna Tuszyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ingerencji organów nadzoru budowlanego w sprawy dotyczące stanu technicznego budynków i instalacji, nawet w sytuacji sporów między współwłaścicielami, oraz interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku zapewnienia ogrzewania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji demontażu instalacji c.o. i może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych obowiązujących w danym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa i odpowiedniego stanu technicznego budynku, co jest częstym problemem w budynkach wielorodzinnych.

Czy sąsiad może odciąć Ci ogrzewanie? Sąd administracyjny wyjaśnia granice prawa własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1464/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska
Joanna Tuszyńska /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Biernat /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie NSA : Anna Szkodzińska Joanna Tuszyńska ( spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Krakowa-Śródmieścia J.K. sprawy ze skargi H.S., J.K., Z.J. i S.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 12 maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej H.S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1464/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].12.2002r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /Dz.U. Nr 84 poz. 414 z późn. zm./ oraz art. 104 i 108 kpa, nakazał M.T. - właścicielowi lokalu mieszkalnego nr "1" w budynku przy ul. "A" w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w budynku przy ul. "A" w K. poprzez: przywrócenie sprawności instalacji c.o. w budynku do stanu pierwotnego tj. odtworzenie rozebranej instalacji c.o. w lokalu nr "1" na poddaszu w celu przywrócenia ciągłości centralnego ogrzewania dla lokali w budynku przy ul. "A." w K. oraz lokali w oficynie budynku przy ul. "C", z kotłowni zlokalizowanej w budynku przy ul. "B" w K. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa z uwagi występujące zagrożenie życia i zdrowia ludzi - użytkowników lokali oraz mienia.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 25.11.2002r i na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że w lokalu nr "1" na poddaszu budynku nr "A" przy ul. [...] w K. został zdemontowany fragment rurociągu ciepłowniczego przebiegającego przez ten lokal, zasilające lokale w tym budynku oraz lokale w oficynie budynku przy ul. "C" w ciepło, z kotłowni zlokalizowanej na poddaszu budynku nr "D" przy ul. [...] Demontażu dokonała właścicielka lokalu nr "1" na poddaszu. Spowodowało to brak dostawy ciepła do lokali w budynku nr "A" przy ul. [...] i w oficynie budynku przy ul. "C" w K., a tym samym zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa stanu technicznego budynku.
Zgodnie z art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.,,
Jak podano w uzasadnieniu decyzji, na podstawie art. 10 § 1, 2 odstąpiono od zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, z uwagi na fakt, iż załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na ważny interes społeczny.
W odwołaniu od tej decyzji M.T. wniosła o jej uchylenie, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności jako bezzasadnego.
Zarzuciła, że w wyniku samowoli dotychczasowej administracji i pozostałych współwłaścicieli nieodwracalnie odcięto dopływ ciepła z sąsiedniej kamienicy przy ul. "D" w K. Rzeczą akceptowaną przez wszystkich współwłaścicieli kamienicy była rezygnacja z dotychczasowego ogrzewania, co skutkowało bezprzedmiotowym usytuowaniem rur ciepłowniczych przechodzących przez mieszkanie skarżącej i ograniczających kubaturę jej metrażu. Ponieważ przywrócenie stanu poprzedniego poprzez ogrzewanie dotychczasowej kotłowni nie jest możliwe, upoważniło to skarżącą do usunięcia zbędnych rur.
Roszczenia pozostałych współwłaścicieli winny być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym.
Decyzją z dnia [...].01.2003r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa.
Organ winien wyjaśnić, czy w sprawie nie zachodzi przypadek wykonania robót budowlanych, w wyniku których doszło do rozbiórki części instalacji c.o., czy na roboty te było potrzebne pozwolenie na budowę bądź zgłoszenie. Nadto organ winien rozważyć, czy w sprawie zachodzą okoliczności stanowiące zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.
Podniósł również, że w myśl art. 61 prawa budowlanego, adresatem nałożenia obowiązku z art. 66 może być tylko zarządca lub właściciel obiektu budowlanego.
Decyzją z dnia [...].02.2003r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 66 ust.3 prawa budowlanego i art. 104 oraz 108 kpa, nakazał właścicielom budynku przy ul. "A" w K.: M.T., Zarządowi B., K.K., Z. i S.J., H.S., J.K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w budynku przy ul. "A" w K., w oparciu o opinię techniczną z dnia 8.01.2003r K.J., poprzez: przywrócenie sprawności instalacji c.o. w budynku do stanu pierwotnego tj. przywrócenie ciągłości instalacji c.o. w lokalu nr "1" na poddaszu przez uzupełnienie zdemontowanej części instalacji c.o. tj. montaż i połączenie rurociągu od ściany budynku przy ul. B do pionu głównego rozdzielacza na poziomie podłogi w mieszkaniu nr "1" oraz rurociągu zasilającego oficynę budynku ul. "C", w ścianie mieszkania , w celu przywrócenia centralnego ogrzewania dla lokali w budynku przy ul. "A" w K. oraz lokali w oficynie budynku przy ul. "C" z kotłowni zlokalizowanej w budynku przy ul. "A" w K.
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art.108 kpa z uwagi występujące zagrożenie życia i zdrowia ludzi - użytkowników lokali oraz mienia.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, po przeprowadzeniu wizji lokalnej w terenie w dniu 25.11.2002r oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że w lokalu nr "1" na poddaszu budynku nr "A" przy ul. [...]. w K. został zdemontowany fragment rurociągu ciepłowniczego przebiegającego przez ten lokal, zasilające lokale w tym budynku oraz lokale w oficynie budynku przy ul. "C" w ciepło, z kotłowni zlokalizowanej na poddaszu budynku nr "D" przy ul. [...].
Demontażu dokonała właścicielka lokalu nr "1" na poddaszu. Organ I instancji dodatkowo ustalił, że lokal mieszkalny nr "1" na poddaszu powstał w wyniku adaptacji strychu na mieszkanie, na podstawie decyzji o pozwoleniu z dnia [...].08.1992r oraz został przyjęty do użytkowania zaświadczeniem z dnia [...].11.1994r.
Przerwanie ciągłości rurociągu ciepłowniczego spowodowało brak dostawy ciepła do lokali mieszkalnych i użytkowych w budynku nr "A" przy ul. [...] oraz w oficynie budynku przy ul. "C" w K., a tym samym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa stanu technicznego budynku.
Nie zachodzi zatem konieczność rozstrzygania sprawy na podstawie art. 66 prawa budowlanego, a co więcej, brak jest drogi postępowania administracyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy wynikłej z demontażu spornych rur, a właściwym jest sąd cywilny.
Zarzuciła również, że poniosła znaczne koszty zainstalowania w mieszkaniu nowego typu ogrzewania.
W odwołaniu wniesionym przez Z.J. i S.J. zarzucono, że adresatem decyzji winna być jedynie M.T.
Decyzją z dnia 12 maja 2003r znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 , art. 105 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M.T. oraz Z. i S.J., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie użytkowania obiektu budowlanego - budynku przy ul. "A" w K. w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek H.S. i Z.J.
Wniosek dotyczył 2 zagadnień: prośby o wszczęcie postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z instalacją c.o. w budynku przy ul. "A". w K. oraz pozbawienia mieszkań ogrzewania na skutek odcięcia instalacji c.o.
Postępowanie zostało wszczęte w sprawie nieprawidłowości stanu technicznego instalacji c.o. w budynku przy ul. "A" w K. Organ odwoławczy stwierdził również, że zawarta w art. 66 pkt 3 prawa budowlanego przesłanka zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub bezpieczeństwa mienia odnosi się do sposobu użytkowania obiektu, a nie do jego stanu technicznego.
Decyzja wydana na tej podstawie może dotyczyć wyłącznie nakazania dokonania niezbędnych zmian, a nie jak orzekł organ I instancji nakazania przywrócenia sprawności instalacji c.o. do stanu pierwotnego, z pominięciem zgody wszystkich współwłaścicieli budynku.
Odcięcie ogrzewania do budynku nie powoduje stanu zagrożenia z art. 66 ust. 3 prawa budowlanego.
Organ odwoławczy, powołując się na treść § 49 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz analogiczny przepis poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r , stwierdził, że przepisy te nie określają jaki rodzaj urządzenia do ogrzewania pomieszczeń ma być zainstalowany w budynku.
Decyduje o tym właściciel budynku w ramach posiadanych kompetencji określonych przepisami prawa cywilnego.
Jak wynika z materiału dowodowego, wspólnota nie podjęła uchwały co do sposobu wykonania nowej instalacji grzewczej w przedmiotowym budynku.
Właściciele lokali nr "2", "3" i "1" oraz w kawiarni "E." wykonano ogrzewanie gazowe, co przez żadną ze stron nie było kwestionowane.
Dlatego też trudno uznać, że orzeczenie o przywróceniu ciągłości c.o. dla wymienionych w decyzji lokali, jest nakazem dokonania niezbędnych zmian w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i jest zgodne z wolą wszystkich współwłaścicieli.
W ocenie organu odwoławczego spór toczący się między współwłaścicielami co do demontażu instalacji c.o. może być rozstrzygnięty jedynie na podstawie przepisów prawa cywilnego.
Ingerowanie organów nadzoru budowlanego w sferę uprawnień właścicielskich, w tym prawo rozporządzania i korzystania z rzeczy, nie znajduje w przedmiotowej sprawie uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa administracyjnego.
Zdaniem organu II instancji, organ I instancji winien załatwić część wniosku dotyczącego wykonania robót budowlanych związanych z instalacją c.o. w przedmiotowym budynku i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu nowej instalacji c.o. w mieszkaniu nr "1".
Ponieważ w sprawie brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 66 ust. 3 prawa budowlanego, uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie przed nim prowadzone.
W skardze na powyższą decyzję H.S., J.K., Z.J. i S.J. wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego.
W uzasadnieniu skargi podali, że M.T. nie posiadała zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonanie prac rozbiórkowych w zakresie instalacji c.o.
Podnieśli, że to skutkiem rozebrania rurociągu w mieszkaniu nr "1", pozostałe mieszkania w kamienicy zostały pozbawione ogrzewania. Zarzucili, że budynek posiadał określony sposób ogrzewania dopuszczony stosownymi pozwoleniami na użytkowanie.
Zmiana sposobu użytkowania wymagałaby uzyskania odpowiednich pozwoleń, co nie nastąpiło
Skarżący podali również, że działając w okresie nadchodzącej zimy, przymuszeni działaniem M.T., założyli zastępcze ogrzewanie, co nie może być utożsamiane z tym, że wyrazili zgodę na odcięcie rurociągu ciepłowniczego.
Podnieśli, że skoro jedna ze współwłaścicielek wykonała roboty budowlane sprzecznie z prawem, powodując zagrożenie dla pozostałych mieszkańców, to przepis art. 66 prawa budowlanego winien znaleźć zastosowanie, co nie wyklucza roszczeń o charakterze cywilnym pozostałych współwłaścicieli.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, powtarzając stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu stanowiska podała, że organ odwoławczy rozpatrywał sprawę w granicach zakreślonych postępowaniem organu I instancji. WINB w K. powtórzył, że przesłanka z art. 66 prawa budowlanego dotyczy stanu technicznego, a nie sposobu użytkowania. Nadto, samo zdemontowanie części instalacji, to bez zgody pozostałych współwłaścicieli, to sfera prawa cywilnego, w którą organy nadzoru budowlanego nie mogą ingerować.
Sytuacja niesprawności instalacji c.o. spowodowana demontażem jej części może podpadać pod nieodpowiedni stan techniczny.
Zaznaczyć jednak należy, że w takich sytuacjach organ musi wykazać, że wada jaką stwierdził dotyczy całego budynku lub jego części, a nie poszczególnych lokali w nim się znajdujących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
Wskazany jako podstawa prawna decyzji organu I instancji art. 66 prawa budowlanego z 1994r nakazuje organowi administracji publicznej "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
- powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo
- jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia " podejmowanie działań niezbędnych do usuwania stwierdzonych nieprawidłowości.
Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania wszystkich obiektów budowlanych.
Konstrukcja normy prawnej zawartej w omawianym przepisie, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 pkt 1-3 /nieodpowiedni stan techniczny obiektu, obiekt oszpeca otoczenie, obiekt jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem, obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu .../ , to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Przypomnieć należy, że przepisy prawa budowlanego i aktów wykonawczych do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane.
Ich kształt określa w szczególności także granice wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt budowlany, jak i ochronę uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości związanych z użytkowaniem tego obiektu.
O tym, czy obiekt budowlany odpowiada warunkom, w jakich powinien być użytkowany, decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego.
Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego, że "przepisy prawa budowlanego z 1994r i rozporządzeń wykonawczych nie zawierają przepisów dotyczących wskazania jaki rodzaj instalacji czy urządzeń do ogrzewania wewnętrznego winien być zamontowany w obiekcie budowlanym przeznaczonym do celów mieszkalnych, co dopiero stanowiłoby podstawę zastosowania przez organ art. 66 pkt 1."
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 5 prawa budowlanego, który stanowi, że obiekt budowlany należy m.in. użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w sposób zapewniający m.in. odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz w sposób zapewniający warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, a w szczególności w zakresie oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków i odpadów, ogrzewania, wentylacji oraz łączności. Następnie wskazać należy na wskazany przez organ przepis § 49 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 15 poz. 1407 który stanowi o tym, że budynek i pomieszczenia powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia.
W myśl § 132 rozporządzenia budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację centralnego ogrzewania lub inne rodzaje instalacji albo urządzeń ogrzewczych, nie będących piecami lub trzonami kuchennymi.
Z kolei, stosownie do treści § 134 rozporządzenia instalacje i urządzenia do ogrzewania budynku powinny umożliwiać dotrzymywanie w poszczególnych pomieszczeniach temperatury obliczeniowej, przy obliczeniowych warunkach zapotrzebowania ciepła. Temperatury i warunki obliczeniowe określają przepisy szczególne i Polskie Normy.
Norma w/w przepisu § 49 została prawie dosłownie powtórzone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 49 /Dz.U.02.75.690 /.
Zgodnie z nowym rozporządzeniem .instalacje i urządzenia do ogrzewania budynku powinny mieć szczytową moc cieplną określoną zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi obliczania zapotrzebowania na ciepło pomieszczeń, a także obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła przegród budowlanych /§ 134/.
Organy administracji nie ustaliły, czy nowe urządzenia do ogrzewania zainstalowane w przedmiotowym budynku spełniają te normy.
Organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów.
W przypadku ujawnienia okoliczności dających podstawę do wydania decyzji na podstawie przepisu art. 66 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane czynności organu administracji nie są wstrzymane brakiem uchwały Wspólnoty co do wykonania nowej instalacji grzewczej, bowiem uprawnienie organu administracji wynikające z przepisu art. 66 Prawa budowlanego stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnych od jego woli i brak stosownych uchwał Wspólnoty w tym zakresie nie mógł być przesłanką negatywną dla wydania decyzji.
Art. 61 i art. 66 prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 tego prawa mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości.
Ustalenie przesłanek ewentualnego wydania decyzji przewidzianej w art. 66 prawa budowlanego oraz treści jej rozstrzygnięć powinno następować na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 7 k.p.a.).
Stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych /Dz.U.99.74.836/, określa ono warunki, które mają zapewnić:
1) utrzymanie stanu technicznego budynku na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo ludzi i mienia w okresie jego użytkowania,
2) ochronę zdrowia i życia ludzi w pomieszczeniach budynku,
3) utrzymanie wymaganego stanu estetycznego budynku, a w przypadku wpisania budynku do rejestru zabytków - zachowanie jego wartości podlegających ochronie konserwatorskiej,
4) zgodne z przeznaczeniem użytkowanie budynku i znajdujących się w nim pomieszczeń oraz urządzeń związanych z budynkiem, a w szczególności warunki w zakresie zaopatrzenia w wodę, gaz, energię cieplną, energię elektryczną, ochronę przeciwpożarową, oraz odprowadzania ścieków i usuwania odpadów stałych /§2/.
W myśl § 8 rozporządzenia wszelkie zmiany w stosunku do istniejących rozwiązań, dokonywane w związku z wykonywaniem robót remontowych, nie powinny powodować pogorszenia stanu technicznego i właściwości użytkowych elementów budynku oraz naruszać interesów użytkowników lokali lub osób trzecich.
Przykładowo należy wskazać również na § 39 rozporządzenia, który stanowi, że instalacja i urządzenia centralnego ogrzewania w okresie ich użytkowania powinny być utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym we wszystkich ogrzewanych pomieszczeniach właściwe temperatury określone Polską Normą. W przypadku gdy instalacja i urządzenia nie spełniają tego warunku, należy określić przyczyny zakłóceń oraz podjąć działania usprawniające ich funkcjonowanie.
Stosownie do § 40 rozporządzenia, w okresie użytkowania instalacji i urządzeń centralnego ogrzewania należy zapewniać:
1) drożność instalacji i urządzeń, zgodnie z założeniami projektu tej instalacji,
2) utrzymywanie wymaganego stanu technicznego instalacji i urządzeń oraz właściwe warunki ich użytkowania.
Wobec powyższego brak było podstaw do twierdzenia przez organ, że decyzja wydana na podstawie art. 66 prawa budowlanego może dotyczyć wyłącznie nakazania dokonania niezbędnych zmian, a nie jak orzekł organ I instancji nakazania przywrócenia sprawności instalacji c.o. do stanu pierwotnego, z pominięciem zgody wszystkich współwłaścicieli budynku oraz, że spór toczący się między współwłaścicielami co do demontażu instalacji c.o. może być rozstrzygnięty jedynie na podstawie przepisów prawa cywilnego, gdyż ingerowanie organów nadzoru budowlanego w sferę uprawnień właścicielskich, w tym prawo rozporządzania i korzystania z rzeczy, nie znajduje w przedmiotowej sprawie uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa administracyjnego.
Zgodnie z konstytucyjną zasadą domniemania właściwości sądu powszechnego, tylko wtedy sprawa nieodpowiedniego stanu technicznego budynku spowodowanego odcięciem i częściowym demontażem rurociągu c.o. miałaby wyłącznie charakter sprawy cywilnej /jak to uznał organ odwoławczy/, gdyby brak było przepisu prawa zezwalającego organowi administracyjnemu na interwencję w takiej sprawie.
Jeżeli organ administracji uznał, że przytoczone wyżej przepisy nie są wystarczającą podstawą do wydania decyzji w trybie art. 66 prawa budowlanego, winien szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, a nie ogólnikowo stwierdzić, że "odcięcie ogrzewania do budynku nie powoduje stanu zagrożenia z art. 66 ust.3 prawa budowlanego.
Organ winien wypowiedzieć się przy tym, czy nie zachodzi żadna z wymienionych w art. 66 przesłanek
Żeby postawić taką tezę, najpierw trzeba było dokładnie ustalić stan techniczny kamienicy w zakresie instalacji c.o. i innych urządzeń grzewczych, a następnie wyjaśnić pojęcie "użytkowania" i "nieodpowiedniego stanu technicznego" oraz "użytkowanie w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu" z art. 66 prawa budowlanego. Należało również bardziej wnikliwie ustalić czy istnieje norma prawa materialnego nakazująca zachowanie istniejącego w budynku mieszkalnym systemu ogrzewania.
Pogląd organu odwoławczego, że decyzja wydana na podstawie art. 66 prawa budowlanego może dotyczyć wyłącznie nakazania dokonania niezbędnych zmian, a nie jak orzekł organ I instancji nakazania przywrócenia sprawności instalacji c.o. do stanu pierwotnego, z pominięciem zgody wszystkich współwłaścicieli budynku, nie jest zasadny.
Skoro celem omawianego przepisu jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, to organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do wydania decyzji nie tylko w zakresie dokonania "niezbędnych zmian" , ale decyzji, której wykonanie wyeliminuje stwierdzone nieprawidłowości, co oznacza również nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, o ile tylko stwierdzi istnienie przesłanek z art. 66 prawa budowlanego i uzna, że jest konieczne dla osiągnięcia stanu użytkowania obiektu zgodnego z prawem.
Skoro wydając decyzję w tym trybie organ administracji ogranicza uprawnienia właścicieli obiektu budowlanego, zgoda ich na czynności nakazane decyzją nie jest wymagana, co wynika z samej istoty tego przepisu.
Nadto stwierdzić należy, że postępowanie przeprowadzone przez organy administracji było wadliwe.
Zamiast przyjmować oświadczenia od stron postępowania, mając na uwadze sprzeczność ich interesów, należało je w trybie art. 89 przesłuchać, i to w dodatku na rozprawie.
Szkic znajdujący się w aktach jest zupełnie nieczytelny i nie spełnia wymogów kpa.
Decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania toczącego się przed tym organem, jako wydana przedwcześnie, jest wadliwa.
Zaskarżona decyzja narusza art. 7, 77 i 107 kpa, co powoduje konieczność jej uchylenia. Naruszenie tych przepisów ma bowiem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wcześniej wskazano, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, na podstawie powołanego przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI