II SA/Kr 1454/24

II SA/Kr 1454/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Mirosław Bator /przewodniczący/
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 906
art 10
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2025 r. ze skargi J. J. na decyzję Szefa Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr DSE1.4411.99.2024.6.K0997 w przedmiocie przyznania okresowej pomocy pieniężnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr DSE1.4411.99.2024.6.K0997 Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 maja 2024 r. nr DSE1.4411.99.2024.2.K1116 przyznającą J. J. (dalej: skarżący) okresową pomoc pieniężną na okres 6 miesięcy od kwietnia do września 2024 r. w łącznej wysokości 4800 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach:
Skarżący złożył wniosek o przyznanie okresowej pomocy pieniężnej, która jest niezbędna z uwagi na trudną sytuację życiową i zdrowotną jego oraz syna. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.
Decyzją z dnia 10 maja 2024 r. przyznano skarżącemu okresową pomoc pieniężną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 906, zwanej dalej ustawą) w wysokości 800 zł miesięcznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych zw. z leczeniem i bieżącymi wydatkami.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący domagał się podwyższenia przyznanej pomocy. Powołał się na trudną sytuację życiową i zdrowotną. Wyjaśnił, że stan zdrowia jego syna uległ pogorszeniu, w związku z czym wymaga on stałej opieki, co uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy zarobkowej.
W odpowiedzi na pisma wzywające do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów leczenia i utrzymania, skarżący przedłożył karty informacyjne leczenia szpitalnego, umowę najmu, z której wynika obowiązek uiszczania czynszu w wysokości 1893,07 zł i bilety kolejowe na kwotę 231,31 zł. Udokumentował wydatki związane z bieżącym utrzymaniem na łączną kwotę 2124,62 zł.
W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ uznał, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie uzasadniają przyznania mu pomocy w wyższej kwocie.
Organ podkreślił, że dysponuje ograniczonym budżetem i stara się zaspokoić potrzeby jak największej ilości osób.
Zwrócił uwagę na fakt, że skarżącemu przyznano bezterminowe świadczenie pieniężne, które obecnie wynosi 1780,96 zł. W 2023 r. przyznano mu pomoc w łącznej kwocie 10.507 zł, a w 2024 r. – 6.000 zł. Wskazał też na przywileje kombatanckie związane z dostępem do opieki zdrowotnej.
Powyższe okoliczności oraz konieczność zapewnienia sprawiedliwego traktowania osób uprawnionych do pomocy, nie uzasadniały zdaniem organu zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia.
J. J. złożył skargę na powyższą decyzję. Powołał się na trudną sytuację finansową. Oświadczył, że wsparcie jest mu potrzebne z uwagi na chęć pomocy dziecku w prawidłowym rozwoju.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, wskazując, że skarżącemu powinno przysługiwać świadczenie w wysokości 100% najniższej emerytury. Podkreślił złą sytuację skarżącego oraz jego syna. Przedłożył m.in. orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącego z dnia 13 lutego 2025 r. i opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka z dnia 23 kwietnia 2025 r., a także zaświadczenie ze żłobka, do którego uczęszcza syn skarżącego, z którego wynika, że charakter jego problemów z karmieniem zwiększa zaangażowanie personelu oraz jego rodziców, którzy muszą być bardziej i częściej dostępni od rodziców innych dzieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 10 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, zgodnie z którym osobom uprawnionym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych, może być przyznana pomoc pieniężna - jednorazowa lub okresowa. Pomoc pieniężna okresowa, na podstawie art. 10 ust. 3 tej ustawy może być przyznana w szczególności na zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku długotrwałej choroby powodującej zwrot kosztów utrzymania, zakupu leków, środków opatrunkowych oraz dojazdów do zakładów leczniczych na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne (pkt 1) oraz opłacenie pomocy pielęgnacyjnej niezbędnej z uwagi na wiek oraz stan zdrowia. Ustęp 5 art. 10 określa kryteria dochodowe osoby wnioskującej (pkt 1 i 2). Zgodnie z art. 10 ust. 8 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej okresowa pomoc pieniężna jest przyznawana na okres do 6 miesięcy i nie częściej niż raz na 12 miesięcy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w ust. 4-7 i ust. 9 (art. 10 ust. 10 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej).
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest spełnienie przesłanek przedmiotowych i podmiotowych, warunkujących przyznanie wnioskowanej przez skarżącego pomocy. Jest on osobą uprawnioną w rozumieniu art. 10 ust. 1 cyt. ustawy oraz spełnia kryteria dochodowe.
Skarżący wykazał również, że jego trudna sytuacja życiowa uzasadnia przyznanie mu pomocy okresowej. W szczególności skarżący posiada trzyletnie dziecko, legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, które wg jego oświadczenia wymaga wzmożonej opieki, uniemożliwiającej mu podjęcie stałego zatrudnienia. Z tego względu wnioskowana pomoc została mu przyznana.
Przedmiotem sporu jest natomiast zakres udzielonego wsparcia, które zdaniem pełnomocnika skarżącego powinno zostać przyznane w maksymalnej wysokości, tj. 100% najniższej emerytury, wynoszącej w dniu wydania zaskarżonej decyzji 1780,96 zł.
Na wstępie analizy zasadności zarzutów skarżącego należy wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 10 cyt. ustawy mają charakter uznaniowy. Kontrola sądowa w przypadku rozstrzygnięć organów w ramach uznania, ogranicza się do badania, czy granice uznania w danym przypadku nie zostały przekroczone. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowej obejmuje zatem zbadanie, czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Jeżeli zaś stanowisko organu ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jest przekonująco i logicznie uzasadnione, to nie można mu zarzucić cech dowolności. W sytuacji zatem, w której organy wyjaśnią wszelkie okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia z zachowaniem wymogów ustawowych i w sposób przekonywujący uargumentują swoją decyzję wydaną w ramach przysługującego im uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1156/10, z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3119/12 oraz z 17 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 75/22).
W ocenie Sądu organ nie przekroczył granic uznania, a przedstawione przez niego uzasadnienie w sposób jasny i logiczny tłumaczy, dlaczego okresowa pomoc nie została skarżącemu przyznana w maksymalnej wysokości.
Ze zrozumieniem Sądu spotkał się w szczególności argument dotyczący ograniczonych możliwości budżetowych organu, który ma obowiązek w sposób równy traktować wszystkie osoby uprawnione do uzyskania wsparcia. Rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie okresowej pomocy nie może ujść uwadze fakt, że korzysta on już z bezterminowo przyznanego świadczenia pieniężnego w wysokości 1780,96 zł. Jak obliczył organ, w 2023 r. skarżący otrzymał dodatkowo pomoc pieniężną od organu w wysokości 10.507 zł, natomiast w 2024 r. – w wysokości 6000 zł.
W tej sytuacji zdaniem Sądu organ miał podstawy, aby – pomimo choroby syna skarżącego – przyznać mu pomoc okresową w okrojonej wysokości. Należy przy tym zauważyć, że po dodaniu uzyskiwanego przez skarżącego świadczenia pieniężnego w wysokości 1780,96 zł oraz pomocy okresowej w wysokości 800 zł, sumaryczny dochód wynosi 2580,96 zł. W sytuacji, gdy skarżący udokumentował ponoszone wydatki miesięczne na kwotę 2124,62 zł, przyznana pomoc powinna wystarczyć na ich pokrycie.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a.