II SA/Kr 1450/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-01-24
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona zwierzątznęcanie się nad zwierzętamiodebranie zwierzątwarunki bytowaniazaniedbanieweterynariapostępowanie administracyjneKPAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę właścicielki zwierząt gospodarskich na decyzję o ich czasowym odebraniu z powodu rażących zaniedbań i złych warunków bytowania.

Skarżąca kwestionowała decyzję o czasowym odebraniu jej zwierząt gospodarskich (bydła i trzody chlewnej) z powodu rażących zaniedbań i złych warunków bytowania, wskazując na naruszenia proceduralne. Sąd administracyjny uznał jednak, że mimo pewnych uchybień proceduralnych, stan faktyczny uzasadniał odebranie zwierząt, a zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Oddalono skargę, podtrzymując decyzję o odebraniu zwierząt.

Sprawa dotyczyła skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o czasowym odebraniu zwierząt gospodarskich (sześciu sztuk bydła i trzody chlewnej) od opiekuna H. R. (ojca skarżącej) z powodu rażących zaniedbań i złych warunków bytowania. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, stwierdził, że choć postępowanie administracyjne było dotknięte pewnymi uchybieniami, nie miały one wpływu na wynik sprawy. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym informacje od Powiatowego Lekarza Weterynarii i ustalenia Sądu Rejonowego w postępowaniu karnym, jednoznacznie wskazywały na rażące zaniedbania i złe warunki bytowania zwierząt, wypełniające znamiona znęcania się nad nimi. Sąd podkreślił, że właścicielka, mimo zamieszkiwania w innym miejscu, powinna być świadoma sposobu, w jaki jej ojciec zajmuje się zwierzętami. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych zostały uznane za nieskuteczne, zwłaszcza w kontekście braku wykazania istotności tych naruszeń oraz braku złożenia przez skarżącą własnych wyjaśnień. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję o odebraniu zwierząt za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, warunki bytowania zwierząt gospodarskich, w tym brak stałego dostępu do wody, brudne pomieszczenia, wychudzenie zwierząt i objawy chorobowe, wypełniają przesłanki znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt, uzasadniając ich czasowe odebranie na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ustaleniach Powiatowego Lekarza Weterynarii i materiałach z postępowania karnego, które jednoznacznie wskazywały na rażące zaniedbania i złe warunki bytowania zwierząt, w tym brak dostępu do wody, brud, wychudzenie i objawy chorobowe, co stanowiło podstawę do odebrania zwierząt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.o.z. art. 6 § ust. 1a

Ustawa o ochronie zwierząt

Zabrania się znęcania nad zwierzętami.

u.o.z. art. 6 § ust. 2

Ustawa o ochronie zwierząt

Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa.

u.o.z. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ochronie zwierząt

Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i przekazane schronisku, gospodarstwu rolnemu lub ogrodowi zoologicznemu.

Dz.U. 2022 poz 572 art. 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Podstawa prawna decyzji o czasowym odebraniu zwierząt.

Pomocnicze

u.o.z. art. 4 § pkt 10

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja niewłaściwych warunków bytowania, w tym utrzymywanie w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa.

u.o.z. art. 4 § pkt 11

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja rażącego zaniedbania.

u.o.z. art. 4 § pkt 15

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja właściwych warunków bytowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek umożliwienia stronie złożenia środków dowodowych.

k.p.a. art. 77 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądowej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie rażących zaniedbań i złych warunków bytowania zwierząt gospodarskich, wypełniających znamiona znęcania się nad nimi. Potwierdzenie przez organy administracji i sąd administracyjny, że stan zwierząt uzasadniał ich czasowe odebranie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania i braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Twierdzenia o dobrych warunkach bytowania zwierząt w gospodarstwie. Argument o braku wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

utrzymywanie zwierząt w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa zwierzęta przebywały w brudnym pomieszczeniu zwierzęta przebywały w wydzielonych stanowiskach bez ściółki, na betonowej posadzce nie miały stałego dostępu do wody dwie sztuki bydła wykazywały objawy wychudzenia zwierzęta miały przerośnięte racice sąd orzekł wobec niego środek zabezpieczający, w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie hodowli zwierząt bez wątpienia dalsze zajmowanie się przez podejrzanego zwierzętami zagraża ich dobru

Skład orzekający

Jacek Bursa

sprawozdawca

Monika Niedźwiedź

członek

Paweł Darmoń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zwierząt, procedury administracyjnej w sprawach o odebranie zwierząt, odpowiedzialności właściciela za zwierzęta."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności rażącego zaniedbania zwierząt gospodarskich i procedury ich odebrania. Orzeczenie opiera się na konkretnych faktach i dowodach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii ochrony zwierząt i jakie są konsekwencje rażących zaniedbań. Pokazuje również złożoność postępowań administracyjnych i zarzutów proceduralnych.

Zwierzęta w tragicznym stanie: sąd potwierdza odebranie bydła i trzody z zaniedbanego gospodarstwa.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1450/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 572
art 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2024 r., znak: SKO.SW/4101/166/2024 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 marca 2023 r., nr RGN.6140.1.2023, Burmistrz Miasta S. B. orzekł o czasowym odebraniu od dnia 27.03.2023 r. opiekunowi stada - H. R. zwierząt gospodarskich, tj. sześciu sztuk bydła i przekazaniu ich K. O.. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji przedstawił stan faktyczny oraz przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. W tym, iż w dniu 22.03.2023 r. do Burmistrza Miasta S. B. wpłynęła informacja Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. o utrzymywaniu w gospodarstwie będącym własnością S. R. zlokalizowanego przy ul. [...] w S. B., zwierząt gospodarskich z gatunku bydło i trzoda chlewna (numer siedziby stada [...]) w rażących warunkach, co stanowi przejaw znęcania się nad zwierzętami, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt. 10 ustawy o ochronie zwierząt. Opiekunem ww. zwierząt jest H. R.. Wskazano dalej na art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Z informacji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. wynika, że w dniu 15.03.2023r. przeprowadzona została kontrola w gospodarstwie S. R. w wyniku której ustalono, że bydło przebywa w brudnym pomieszczeniu, gdzie zwisają zakurzone pajęczyny. Zwierzęta przebywają w wydzielonych stanowiskach bez ściółki, na betonowej posadzce. Nie mają stałego dostępu do wody. Gospodarstwo nie jest wyposażone w urządzenia do karmienia. Dwie sztuki bydła wykazują objawy wychudzenia (występują guzy biodrowe, wyraźnie zarysowane żebra). Zwierzęta mają przerośnięte racice, a na sierści widoczne są zaschnięte zanieczyszczenia. Sztuka o nr [...], samica ur. 10.12.2009 r. wykazywała w trakcie wstawania objawy kulawizny - lewa kończyna miedniczna, a na kończynie tej widoczne były odleżyny i otarcia. Na początku przeprowadzonej kontroli wykazywała cechy zalegania poporodowego, a po podaniu wody zwierzę spionizowano przy pomocy właściciela. Sztuka ta wykazywała objawy zapalenia wymienia. Ponadto część była nieprawidłowo oznakowana. W innym pomieszczeniu przebywały dwie świnie. Jedna z nich leżąca, nie wstawała, w bardzo złym stanie klinicznym. Pomieszczenie, w którym przebywały świnie było brudne, zwierzęta były utrzymywane na drewnianej posadzce ze ściółką. Zwierzęta nie miały stałego dostępu do wody. Świnie nie były oznakowane. W dalszej części wskazano na art. 12 ust. 1 ww. ustawy podkreślono, że kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania. Poprzez właściwe warunki bytowania rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Niewątpliwie zapewnienie zwierzętom stałego dostępu do wody i pożywienia są elementami koniecznymi do zapewnienia właściwych warunków bytowania. Ponadto fakt, że są one wychudzone, z widocznie zarysowanymi żebrami i guzami biodrowymi wskazuje, że nie zapewniono im odpowiedniego pokarmu, który byłby dostosowany do potrzeb właściwych dla gatunku. Zwierzętom nie zapewniono również właściwej opieki lekarsko-weterynaryjnej, pomimo widocznych objawów chorobowych. Biorąc pod uwagę stan zwierząt, który został potwierdzony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w W., a także rażące zaniedbanie zwierząt przez ich opiekuna, Organ I instancji stwierdził, że zasadne jest ich czasowe odebranie H. R.. W związku z powyższym podjął niezwłoczne działania mające na celu umieszczenie zwierząt w innym gospodarstwie rolnym oraz zapewnienie służby leczniczo-weterynaryjnej. Podmiot, z którym Gmina S. B. ma podpisaną umowę na realizację ww. zdania nie mógł przyjąć tak dużej ilości bydła, wobec powyższego będzie ono umieszczone w gospodarstwie rolnym K. O., na co wyraził on zgodę. Odebrane zwierzęta gospodarskie zostaną do niego dostarczone w dniu 27.03.2023 r. Na koniec wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 1a ww. ustawy, przedmiotowa decyzja podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W., zaś przekazanie zwierzęcia następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane.
Na powyższą decyzję złożył odwołanie H. R., działając w imieniu córki S. R.. Odwołujący twierdzi, że zwierzęta gospodarskie zostały mu odebrane w sposób całkowicie bezprawny. Domagał się natychmiastowego wyjaśnienia niezgodnych z prawem działań podjętych przez instytucje i osoby, które odebrały mu zwierzęta. Domagał się również natychmiastowego zwrotu wszystkich zabranych zwierząt. Jednocześnie wskazał, że wszystkie zwierzęta miały dobre warunki bytowania, zgodnie z odpowiednimi wymaganiami w zakresie ich bytowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 28 sierpnia 2024 r. nr SKO.SW/4101/166/2024, na podstawie art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono, iż z informacji Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. wynika, że w dniu 15.03.2023 r. przeprowadzona została kontrola w gospodarstwie w wyniku której ustalono m.in., że bydło przebywało w brudnym pomieszczeniu. Zwierzęta przebywały w wydzielonych stanowiskach bez ściółki, na betonowej posadzce. Nie miały stałego dostępu do wody. Gospodarstwo nie jest wyposażone w urządzenia do karmienia. Dwie sztuki bydła wykazywały objawy wychudzenia (występowały guzy biodrowe, wyraźnie zarysowane żebra). Zwierzęta miały przerośnięte racice, a na sierści widoczne były zaschnięte zanieczyszczenia. Sztuka o nr [...], samica ur. 10.12.2009 r. wykazywała w trakcie wstawania objawy kulawizny - lewa kończyna miedniczna, a na kończynie tej widoczne były odleżyny i otarcia. Na początku przeprowadzonej kontroli wykazywała cechy zalegania poporodowego, a po podaniu wody zwierzę spionizowano przy pomocy właściciela. Sztuka ta wykazywała objawy zapalenia wymienia. Ponadto część zwierząt była nieprawidłowo oznakowana. Zwierzęta nie miały stałego dostępu do wody.
Kolegium wskazało dodatkowo, że znane jest mu z urzędu, postanowienie Sądu Rejonowego w S. B. Wydział II Karny z dnia 16.10.2023 r., sygn. akt II K 212/23 (stanowiące załącznik do pisma Burmistrza Miasta S. B. z dnia 07.12.2023 r., nr RGN.6140.6.2023, a dołączone do akt sprawy SKO.SW/4101/209/2023) w którym znajdują się dodatkowe szczegóły dotyczące stanu bydła stwierdzonego podczas ww. kontroli w dniu 15.03.2023 r. w gospodarstwie. W oparciu o zeznania świadków, Sąd Rejonowy w S. B. Wydział II Karny ustalił, że: "(...) bydło przebywało w pomieszczeniu brudnym ze zwisającymi zakurzonymi pajęczynami. Zwierzęta przebywały w wydzielonych stanowiskach, bez ściółki, na betonowej posadzce. Nie miały stałego dostępu do wody. W gospodarstwie nie było urządzeń do karmienia zwierząt. Dwie sztuki bydła wykazywały wyraźne objawy wychudzenia - guzy biodrowe i zarysowane żebra. Miały przerośnięte racice, co wywołuje u zwierząt ból. Na sierści widoczne były zaschnięte zanieczyszczenia. W trakcie kontroli jedna z krów wykazywała objawy kulawizny, na kończynie widoczne były odleżyny i otarcia. Na początku kontroli wykazywała cechy zalegania poporodowego. Taki stan wymagał wezwania lekarza i podania leków. W. K. poleciła H. R., by podał jej wodę, a ta wypiła naraz i szybko trzy wiadra. Krowa nie mogła samodzielnie wstać z zajmowanego stanowiska, gdyż wbijała jej się w ciało oderwana od przegrody deska. H. R. przy kontrolujących naprawił deskę, przywiązując ją sznurkiem do przegrody. Później zwierzę udało się spionizować. Krowa wykazywała objawy zapalenia wymienia. Podejrzany unikał odpowiedzi na pytanie co się stało z cielakiem.
W oparciu o zgromadzony w sprawie karnej materiał dowodowy, Sąd Rejonowy w S. B. Wydział II Karny uznał, że okoliczności czynu, jakiego dopuścił się Pan H. R. nie budzą żadnych wątpliwości, tj. że w okresie od bliżej nieokreślonego dnia i miesiąca 2018 r. do dnia 27 marca 2023 r. w S. B., na terenie gospodarstwa znęcał się nad zwierzętami hodowlanymi, poprzez utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, wystawienie na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażały życiu i zdrowiu, utrzymywanie bez stałego dostępu do pokarmu i wody oraz uderzanie metalowym palikiem. Sąd stwierdził jednak, że H. R. w chwili zarzucanego czynu miał zniesioną zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Dlatego też postępowanie w ww. sprawie karnej zostało umorzone.
Sąd orzekł wobec niego środek zabezpieczający, w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie hodowli zwierząt. Sąd twierdził przy tym, że: "bez wątpienia dalsze zajmowanie się przez podejrzanego zwierzętami zagraża ich dobru i istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że podejrzany podejmując się takiej działalności popełniłby podobny czyn".
Konkludując organ odwoławczy podkreślił, iż odwołanie jest całkowicie nieuzasadnione, a sformułowane w nim twierdzenia dotyczące dobrych warunków bytowania zwierząt w gospodarstwie nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła S. R.- M.. Skargę imieniem S. R.- M. (zarejestrowaną pod sygnaturą akt II SA/Kr 1451/24 i następnie dołączoną do akt niniejszego postępowania) wniósł także H. R..
W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie;
- art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia Skarżącej o wszczęciu postępowania z urzędu zarówno przez Organ I jak i II instancji,
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia Skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego zarówno przed Organem I jak i II instancji,
- art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania oraz niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w wydanej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 81a k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, uniemożliwienie stronie złożenia środków dowodowych w sprawie.
- art.. 77 § 4 k.p.a. poprzez brak zakomunikowania stronie faktów znanych Organowi z Urzędu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w S. B. z 16.10.2023r., sygn.. akt II K 212/23
- art. 6 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt poprzez błędne uznanie, że zachodziły przesłanki do orzeczenia czasowego odebrania zwierząt ich opiekunowi.
Podkreślono w uzasadnieniu, iż Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego ani wyjaśniającego, opierając swoją decyzję li tylko na przedstawionej informacji, nie weryfikując w żaden sposób twierdzeń zawartych w piśmie, nie wzywając stron do złożenia wyjaśnień. Organ nie ustalił również w sposób prawidłowy kręgu stron - nie uzyskał żadnych umów, ani danych ze stosownych rejestrów dotyczących kwestii własności zwierząt. W uzasadnieniu decyzji Organu I instancji w zasadzie jedynie "przepisano" twierdzenia lekarza weterynarii dotyczące stwierdzonego stanu zwierząt. Skarżąca nie zamieszkuje w kontrolowanym gospodarstwie, ale w K.. Nie brała osobiście udziału w kontroli dokonanej przez lekarza weterynarii w dniu 15 marca 2023r. Do dnia 3 kwietnia 2023 roku (a więc daty doręczenia jej decyzji o odbiorze zwierząt) nie miała wiedzy o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych przez Organ, czy lekarza weterynarii. Z pouczenia zamieszczonego w końcowej części protokołu wynika, że kontrolowany ma prawo zgłosić zastrzeżenia do protokołu w ciągu 7 dni. Informacja Lekarza Weterynarii, która opierała się na ww. protokole została wydana 21 marca, a więc jeszcze przed upływem terminu do złożenia ewentualnych zastrzeżeń. Nadto- w zaleceniach z kontroli wpisano: natychmiastową wizytę lekarza weterynarii i poprawę warunków utrzymania zwierząt, co pozwalało na przyjęcie, że opiekun stada ma czas, by owe zalecenia wprowadzić w życie. Co prawda w protokole tym stwierdzono pewne uchybienia w warunkach bytowych zwierząt, lecz usunięcia tychże uchybień miał we własnym zakresie dokonać opiekun według zaleceń pokontrolnych. Tymczasem nie zważając na te zalecenia Organ wydał decyzję orzekającą zabór zwierząt, a decyzja ta została wykonana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a podniesione zarzuty nie mogą odnieść skutku.
Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie w obu instancjach, choć było dotknięte stosunkowo licznymi uchybieniami, niemającymi wpływu na wynik sprawy, doprowadziło do wydania prawidłowej decyzji o zaskarżonej treści.
Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium utrzymująca, na podstawie art. 7 u.o.z. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Burmistrza, którą organ ten orzekł o czasowym odebraniu od dnia 27 marca 2023 r. opiekunowi stada H. R. zwierząt gospodarskich, tj. sześciu sztuk trzody bydła i przekazaniu ich K. O..
Z akt sprawy wynika, że właścicielem gospodarstwa przy ul. P. w S. B. i hodowanych w nim zwierząt jest skarżąca S. R., która nie zamieszkuje w gospodarstwie, lecz w K.. Faktycznie zwierzętami zajmował się ojciec skarżącej H. R., który był też jej pełnomocnikiem przed organem i Sądem.
Co w sprawie niniejszej najistotniejsze, jak słusznie wskazał organ II instancji, zgodnie z art. 6 ust. 1a u.o.z. zabrania się znęcania nad zwierzętami. Ustęp 2 art. 6 ustawy precyzuje, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Przepis ten następnie wymienia przykładowe zachowania, które mieszczą się w zakresie tego pojęcia - między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10).
Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt definiuje pojęcia:
- "humanitarnego traktowania zwierząt" – jako traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2);
- "pielęgnacji" – jako wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka (art. 4 pkt 9);
- "rażącego zaniedbania"- jako drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie (art. 4 pkt 11);
- "właściwych warunków bytowania" – jako zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15).
Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte w związku z informacją Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z 21 marca 2023 r. o utrzymywaniu w gospodarstwie, będącym własnością skarżącej S. R. - M., zlokalizowanego w S. B. przy ul. P. zwierząt gospodarskich z gatunku bydło i trzoda chlewna w rażących warunkach, co stanowi przejaw znęcania się nad zwierzętami, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt. 10 u.o.z. Jak ustaliły organy, czemu skarżąca nie przeczyła, opiekunem ww. zwierząt jest H. R. – ojciec skarżącej.
Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika, co nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie na dzień wydawania decyzji I instancji 24 marca 2023 r. zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., w zakresie dotyczącym trzody chlewnej.
Jakkolwiek zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie jest obszerny, to jednak jest on dla rozstrzygnięcia organów wystarczający, a przy tym jednoznaczny w swojej wymowie. Zdjęcia miejsca bytowania trzody oraz uwiązanej świni potwierdzają ustalenia zamieszczone w protokole kontroli.
Nie sposób nie zgodzić się z organami, że bytowanie zwierząt o wyglądzie wskazującym na niedożywienie i zaniedbanie, bez stałego dostępu do wody, w miejscu zanieczyszczonym odchodami, zdecydowanie wypełnia przesłanki znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. (niewłaściwe warunki bytowania w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa i niewłaściwej pielęgnacji).
Zarzuty S. R. – M. i H. R. nie mogły przynieść skutku wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W trakcie postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy został ustalony rzetelnie, prawidłowo i dostatecznie kompletnie. Sąd podziela ocenę dowodów dokonaną przez organy administracji.
Zasada dwuinstancyjności, wbrew zarzutom skarżącej, nie została naruszona przez organ odwoławczy w żaden sposób, bowiem rozpoznał on sprawę ponownie, jako organ merytoryczny, w jej całokształcie, co w należyty sposób zostało uzasadnione w zaskarżonej decyzji.
Skarżąca S. R. – M., jako strona postępowania, miała pełne i nieskrępowane możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu II instancji. Ani jednak w odwołaniu, ani w postępowaniu odwoławczym, ani w skardze do Sądu i w postępowaniu sądowym, skarżąca ani jej profesjonalny pełnomocnik nie sformułowali tego rodzaju zarzutów czy wniosków dowodowych, których brak rozpoznania mógłby skutkować uznaniem przez Sąd zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Pewne naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zostały sanowane w postępowaniu odwoławczym. W okolicznościach i specyfice niniejszej sprawy, wymagającej od organu szybkiego działania w celu ochrony życia i zdrowia zwierząt, skarżąca ani jej profesjonalny pełnomocnik w żaden sposób nie wskazali i nie wykazali, by ich nieobecność w trakcie kontroli i w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na prawidłowe wyjaśnienie okoliczności sprawy i warunków przetrzymywania zwierząt objętych zaskarżoną decyzją.
W tym też kontekście, zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych należy stwierdzić, że nawet ewidentne uchybienie obowiązkom informacyjnym przewidzianym w art. 10 K.p.a., w sytuacji braku wykazania przez stronę istotności naruszenia, nie może być samodzielnym powodem uchylenia decyzji. Znamienne jest przy tym, że skarżąca, zarzucając organowi brak zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania i brak żądania od niej wyjaśnień, jednocześnie przez cały okres postępowania administracyjnego i sądowego nie złożyła ze swej strony żadnych wyjaśnień.
Odnosząc się do zarzutu braku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w S. B. z 16 października 2023 r., sygn. [...], Sąd wskazuje, że skarżąca, jako właściciel gospodarstwa i znajdujących się w nim zwierząt, w ramach należytej kontroli właścicielskiej powinna być świadoma sposobu, w jaki jej ojciec, opiekun stada - H. R. zajmuje się zwierzętami. Wypełnianie przez skarżącą, niezamieszkującą w S. B. lecz w K., obowiązków właściciela zwierząt, wynikających m.in. z ustawy o ochronie zwierząt, jest w niniejszej sprawie szczególnie istotne ze względu na oczekiwany dobrostan zarówno opiekuna stada, jak i samych zwierząt.
Zatem okoliczności stwierdzone przez Sąd Karny nie powinny być dla skarżącej zaskoczeniem. Dlatego też zarzut naruszenia art. 77 § 4 K.p.a. nie mógł przynieść zamierzonego skutku.
Wbrew zarzutom skargi organy w należyty i rzetelny sposób oceniły cały zebrany materiał dowodowy, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i stanowił podstawę do dokonania prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Organ w dokładny i rzetelny sposób przeanalizował treść informacji od lekarza weterynarii i z protokołu kontroli oraz materiału fotograficznego, co w odniesieniu do pozostałych dowodów i okoliczności sprawy pozwoliło na ocenę stanu trzody chlewnej i warunków, w jakich bytowała.
Na zakończenie należy wskazać, że zastosowanie środka o charakterze administracyjnym w odniesieniu do zwierząt gospodarskich (tu: sześciu sztuk bydła) nie przesądza o trwałym ich odebraniu właścicielowi, czy pozbawienia prawa własności. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 6 u.o.z. odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd powszechny nie orzeknie przepadku zwierzęcia, a także, jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. W przedmiotowej sprawie należy mieć jednak na uwadze, że – jak wynika z akt sprawy - ze względu na zaawansowany wiek i poważny stan zdrowia ojca skarżącej/opiekuna stada, Sąd Karny w S. B. postanowieniem z 16 października 2023 r., sygn. akt [...] orzekł wobec H. R. środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie hodowli zwierząt.
Jakkolwiek decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z. ma charakter fakultatywny, jednak w takiej sytuacji właśnie organy administracji działały w ramach uznania administracyjnego, którego granic nie przekroczyły. Przeciwnie, przekonująco uzasadniły konieczność dokonania w sprawie czasowego odebrania zwierząt.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze wydanych przez lekarza weterynarii zaleceń pokontrolnych, w tym natychmiastowej wizyty lekarza weterynarii i poprawy warunków utrzymania zwierząt, które miałyby - zdaniem skarżącej - pozwalać na przyjęcie, że opiekun stada ma możliwość, by owe zalecenia wprowadzić w życie, Sąd wskazuje, że ww. rozumowanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku bowiem decyzji wydawanej na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., wydanie decyzji, a przede wszystkim kontrola, wraz zaleceniami, następuje przed rzeczywistym odebraniem zwierząt. Oczywistym jest, że w takich przypadkach natychmiastowe wdrożenie jakichkolwiek działań naprawczych przez właściciela i lekarzy, jest ukierunkowane na ratowanie zdrowia i życia zwierząt. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, by stwierdzenie w protokole kontroli uchybień w warunkach bytowych zwierząt i wezwanie opiekuna do usunięcia tychże uchybień we własnym zakresie, miałoby być przeszkodą do wydania decyzji o czasowym odebraniu.
Odpowiadając na skądinąd słuszną argumentację skarżącej, że ocena organu administracyjnego w przedmiocie odbioru zwierzęcia w trybie art. 7 u.o.z. nie jest uzależniona od wyniku postępowania karnego, Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie organy administracyjne dokonały samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i oceniły, że zachodziły podstawy do odebrania zwierząt.
Natomiast w odpowiedzi na zarzut, że postanowienie przez Sąd Karny zostało wydane w październiku 2023 r., podczas gdy odbiór zwierząt skarżącej został dokonany na mocy decyzji z 24 marca 2023 r., Sąd wskazuje, że postanowienie Sądu Karnego dotyczyło zajmowania się przez ojca skarżącej zwierzętami w okresie od 2018 r. do 27 marca 2023 r.
Z kolei przywołany przez skarżącą wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2022r., sygn. II SA/Kr 1249/21 uchylający zaskarżoną decyzję w sprawie czasowego odbioru konia, dotyczył decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z., a zatem wydawanej już po interwencyjnym odebraniu zwierzęcia. Z tego względu, ponieważ w niniejszej sprawie decyzja wydana była na innej podstawie prawnej i w innych okolicznościach, wyrok ten nie był miarodajny dla sprawy niniejszej.
Sąd przy tym wskazuje, że protokół kontroli z 15 marca 2023 r., (k. 31 akt administracyjnych) sporządzony 20 marca 2023 r., zawiera pewne wady (nie został podpisany przez kontrolowanego, protokół ten został podpisany jedynie przez kontrolującego; nie zamieszczono przewidzianej w protokole adnotacji o odmowie podpisania protokołu), które jednak nie okazały się istotne dla wyniku niniejszego postępowania.
Ocenę dowodów, jaką przeprowadziły organy obu instancji, Sąd ocenia jako wszechstronną i swobodną. Ocena ta nie była, wbrew zarzutom skargi, dowolna. Organ II instancji sprostał wymaganiom, o których mowa w art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są wystarczająco szczegółowe i dostatecznie odnoszą się do wszystkich zarzutów formułowanych przez strony postępowania na obu etapach postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 K.p.a.). W szczególności organ II instancji wyjaśnił, wbrew zarzutom skargi, zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wskazał również na fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom (stanowisko skarżącej i jej ojca) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Sformułowane twierdzenia dotyczące rzekomych dobrych warunków bytowania zwierząt w gospodarstwie skarżącej nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym przez organy. Skarżąca ani jej pełnomocnik nie przełożyli w tym zakresie żadnych konkretnych wniosków ani nie wskazali na inne dowody.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w rozpatrywanej sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI