II SA/Kr 1448/24

II SA/Kr 1448/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art 7 ust 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprzeciwu I. Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 września 2024 r., znak SKO.SW/4101/160/2024 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt sprzeciw oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie znak: SKO.SW/4101/160/2024 z dnia 23 września 2024 roku orzekająca o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 czerwca 2024 roku, znak: WS-07.6140.25.2024.LG orzekającej o odmowie wydania decyzji o czasowym odbiorze 9 psów w typie rasy jack russel terier, 1 psa w typie rasy gończy oraz konia, które były utrzymywane w K. przy ul. [...] - Pani I. Z., zamieszkałej w K., ul. [...].
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r., Komisariat Policji VI w K. zawiadomił o odebraniu 10 psów i jednego kuca, utrzymywanych w obrębie nieruchomości przy ul. [...] w K. w dniu 22 marca 2024 r. W zawiadomieniu podniesiono, że zwierzęta utrzymywane były w stanie rażącego niechlujstwa bez dostępu do wody i pokarmu co wyczerpuje znamiona art. 6 ustawy o ochronie zwierząt. Jednocześnie Krakowskie Towarzystwo [...] (zwane dalej: KTOZ) pismem z 17.04.2024 r. znak: KTOZ 6/03/2024 zwróciło się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, przedstawiając jednocześnie pełnomocnictwo do reprezentacji udzielone Pani N. K. w dniu 27.03.2024 r. Dołączono również dokumentację zdjęciową z dnia odbioru zwierząt, notatki, protokoły służbowe spisane na okoliczność odbioru zwierząt oraz płytę CD z materiałem dokumentującym odbiór zwierząt. Przedłożono także opinie lekarsko-weterynaryjne z dnia 14.04.2024 r. dotyczące odebranych 10 psów.
Za pismem z dnia 18 kwietnia 2024 roku I. Z. działając przez swojego pełnomocnika adw. M. B. złożyła wyjaśnienia, dotyczące zaistniałej sytuacji związanej z utrzymywaniem zwierząt w rażących warunkach, spowodowanej jej wypadkiem i nagłym pobytem w szpitalu. Ponadto za pismem z dnia 24 kwietnia 2024 roku wniosła o wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, oraz wydanie jej zwierząt będących jej własnością.
W dniu 24 kwietnia 2024 r. wpłynęło pismo Komisariatu Policji VI w K. ([...] z dnia 16 kwietnia 2024 r.) zawierające dodatkowe dokumenty w sprawie, to jest notatka urzędowa, protokół oględzin wraz z płytą DVD, notatkę pooględzinową oraz protokoły przesłuchań świadków oraz informację o tym, że dokumenty z obdukcji zwierząt są w posiadaniu KTOZ.
W dniu 29 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie oraz o dopuszczeniu do udziału w nim na prawach strony KTOZ (znak: WS-07.6140.25.2024.LG).
W dniu 7 maja 2024 r. Strona złożyła kolejne dokumenty w sprawie, świadczące o jej doświadczeniu w sprawowaniu opieki nad zwierzętami oraz dokumenty, świadczące o rzetelnym sprawowaniu tej opieki w czasie przed zaistniałym odbiorem zwierząt.
W dniu 8 maja 2024 r. otrzymano także drogą e-mailową oświadczenie Strony na okoliczność podjętych działań związanych z zapewnieniem opieki nad posiadanymi przez nią zwierzętami na czas jej pobytu w szpitalu.
W dniu 9 maja 2024 r. Prezydent zawiadomił uczestników postępowania, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uznać należy za kompletny.
Prezydent Miasta Krakowa ustalił, że zwierzęta odebrała Policja w asyście inspektorów KTOZ z posesji przy ul. K. w K., pod nieobecność Właścicielki, z uwagi na okoliczność:
1) przetrzymywania zwierząt w skrajnym niechlujstwie: zwierzęta znajdowały się w stanie rażącego zaniedbania (brudne, wychudzone), część psów była przetrzymywana w klatkach, część w pomieszczeniach w domu, część na wybiegach zewnętrznych, koń ogólnie zaniedbany i zabrudzony,
2) zwierzęta nie miały dostępu do pokarmu oraz wody,
3) pozostawienie zwierząt bez należytej opieki.
Jak wskazał Prezydent, jednak w zalegających w aktach opiniach lekarsko-weterynaryjnych z obdukcji przeprowadzanych w dniu 22.03.2024 r. i dotyczących zabezpieczonych psów nie zawarto informacji o złym stanie kondycyjnym zwierząt, rażącej niedowadze, odwodnieniu. W dwóch przypadkach wskazano, że zwierzęta miały zabrudzoną okrywę włosową kałem, w jednym przypadku błotem, w dwóch przypadkach ogólnie zabrudzoną, co jest informacją nieprecyzyjną, nie dającą możliwości ustalenia w jakim faktycznie stanie była okrywa włosowa.
Na załączonej dokumentacji fotograficznej i filmowej zwierzęta sprawiały wrażenie czystych lub nieznacznie zabrudzonych, co sugeruje, że ich pobyt w opisanych warunkach (rażące niechlujstwo, brud, odchody) był krótki lub incydentalny.
Jednocześnie opinie lekarsko-weterynaryjne z obdukcji wykonanych w Schronisku dla bezdomnych zwierząt w K. przez lekarza weterynarii w dniu 22.03.2024 r. czyli w dniu zabezpieczenia zwierząt - nie potwierdziły długotrwałego przetrzymywania zwierząt bez dostępu do jedzenia i wody. Z opinii tych wynika, że niektóre ze zwierząt miały lekkie odchylenia od normy poszczególnych parametrów biochemicznych, ale należy wziąć tutaj pod uwagę fakt, że nie dotyczyły one odwodnienia czy niedożywienia (brak takiej informacji w opiniach), a wynikały zapewne z faktu, że zabezpieczone zwierzęta były w różnym wieku, w tym podeszłym oraz niektóre zwierzęta były w trakcie leczenia, zapewnionego przez Właściciela. Z kolei z treści pisma pełnomocnika właścicielki adwokata M. B. wynika, że poszczególne zwierzęta cierpią na demencję (z racji wieku), posiadają zmiany nowotworowe, zaburzenia hormonalne w trakcie leczenia, w jego trakcie pozostaje też uzębienie zwierząt, itp.
Ponadto organ ustalił, że właścicielka trafiła na Szpitalny Oddział Ratunkowy w dniu 12 marca 2024 r., a następnie przebywała na Oddziale Klinicznym [...], aż do 25 marca 2024 r. O pierwszego dnia swojego pobytu w szpitalu, czekając na zabieg operacyjny, podjęła telefoniczne starania, aby zapewnić opiekę (podawanie karmy i leków, wyprowadzanie na spacery) pozostawionym nagle w domu zwierzętom.
W dokumentacji złożonej przez adwokata M. B. znalazły się dokumenty potwierdzające te starania oraz ich efekty w postaci informacji nt. jak przebiegała ta opieka i jakie formy przybierała (kto, kiedy i w jakiej formie dbał o żywienie i leczenie zwierząt):
1) zrzuty rozmów - korespondencji SMS-owej z której wynika, że Właścicielka zwierząt przebywając w szpitalu pozyskała osoby do dozoru nad zwierzętami. Osoby te były szczegółowo instruowane przez nią o stanie poszczególnych psów, ich zwyczajach (np. sikaniu do kuwety), sposobie ich karmienia i pojenia oraz potrzebach. Rozmowy prowadzone były w różnych dniach w okresie pomiędzy 12 a 22 marca 2024 r.
2) rachunek - przelew [...] zł za opiekę nad psami (przelew w dniu 26.03.2024 r.),
3) zaświadczenie o szczepieniu psów w dniu 18.03.2024 r.
Z wyżej wymienionych dokumentów, w tym szczególnie "zrzutów" SMS-owych rozmów wyłania się obraz starań Właścicielki zapewnienia zwierzętom odpowiedniego pokarmu, wody oraz opieki, prośby o wyprowadzanie zwierząt na spacery, konieczności czyszczenia kucyka (konia), przekazywania informacji gdzie znajduje się odpowiednia dla zwierząt karma, a także prośby o przekazywanie jej informacji zwrotnych kiedy następowało pojenie i karmienie zwierząt. W dokumentacji złożonej przez Stronę znajdują się dodatkowo wydane na jej nazwisko:
1) legitymacja instruktora hipoterapii,
2) certyfikat ukończenia kursu groomerskiego,
3) certyfikat ukończenia kursu kynoterapii,
4) dyplom technika weterynarii, oraz
5) oświadczenie lekarza weterynarii B. Z. o dobrostanie psów we własności Strony, z którego wynika, że podczas konsultacji weterynaryjnych prowadzonych w domu Strony przy ul. K. nie stwierdził on nigdy zaniedbań dotyczących pielęgnacji, karmienia zwierząt,
6) dokumentacja weterynaryjna obrazująca wizyty weterynaryjne, leczenie zwierząt będących pod opieką Strony w okresie drugiej połowy roku 2023 i pierwszego kwartału 2024 r.
Z przedłożonych przez Stronę dokumentów wyłania się obraz iż posiadała ona wykształcenie i wiedzę związane z profesjonalną opieką nad zwierzętami, oraz że psy Strony nie były zaniedbywane w zakresie ich zdrowia, w tym i w okresie bezpośrednio poprzedzającym nagły wypadek Strony.
Dodatkowo Strona w swoim e-mailu datowanym na dzień 8 maja 2024 r., opisała całe zdarzenie będące przyczyną zabezpieczenia zwierząt w dniu 22 marca 2024 r. Wynika z niego, że wypadek, któremu uległa był nagły i zakończony interwencją medyczną wraz z przewiezieniem jej do szpitala. Przez cały czas pobytu Strony w szpitalu opiekę nad zwierzętami sprawowały różne osoby, wymienione przez nią z imienia i nazwiska. W tym czasie psy nie tylko były karmione i pojona przez te osoby, ale otrzymywały także przypisane im wcześniej lekarstwa, były także wożone do lecznicy weterynaryjnej na konieczne zabiegi. W dniu 18 marca 2024 r. w domu gdzie utrzymywane były zwierzęta był lekarz weterynarii - wymieniony wcześniej (w aktach znajduje się jego oświadczenie), który nie stwierdził rażących zaniedbań.
W przypadku zabezpieczonego konia - dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy nie świadczy o przebywaniu zwierzęcia w złych warunkach, czy skrajnym zaniedbaniu. Koń jest czysty, zadbany, w stosunkowo dobrej kondycji. Ze zdjęć wynika także, że utrzymywany był na ściółce, która była czysta i miał dostęp do siana (rozrzucone na podłodze boksu). Organ nie otrzymał obdukcji lekarsko-weterynaryjnej konia, ani innych dokumentów sporządzonych po zabezpieczeniu zwierzęcia, z których mogłoby wynikać, że zachodziły przesłanki do jego odbioru (poza zeznaniem świadka o braku dostępu do wody i pożywienia tego zwierzęcia w dniu odbioru, co z kolei nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji fotograficznej zalegającej w aktach). Przerost kopyt, o którym mowa w dokumentacji nie stanowi wystarczającej podstawy do odbioru konia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.
Z zebranego materiału dowodowego wyłania się spójny obraz sytuacji, w której właściciel zwierząt uległ nagłemu, niespodziewanemu wypadkowi i utracił tym samym możliwość samodzielnego opiekowania się własnymi zwierzętami w okresie 12-25.03.2024 r.
W tym czasie, mimo przebywania w szpitalu, Strona organizowała im opiekę (podawanie pożywienia i wody, wyprowadzanie na spacery) i kontynuację leczenia (w przypadku psów będących w jego trakcie). Przeprowadzone obdukcje lekarsko-weterynaryjne zwierząt wykonane przez lekarza w Schronisku po ich odbiorze potwierdzają, że opieka ta była sprawowana odpowiednio.
W dniu 25/26 marca 2024 r. Strona opuściła szpital i mogła już samodzielnie świadczyć opiekę nad swoimi zwierzętami, zatem przesłanki, które były przyczyną zabezpieczenia zwierząt przestały istnieć.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji wskazał, że nie było podstaw do interwencji w trybie art. 7 ust. 3, gdyż nie zachodziły okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić zaistnienie stanu, o którym mowa w art. 6. ust. 2 u.o.z. oraz zaklasyfikować ten przypadek jako "niecierpiący zwłoki" ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia zwierząt.
Dalej organ podkreślił, że pomimo dokumentacji zdjęciowej obrazującej utrzymywanie części zwierząt w brudzie, w klatkach, umożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji - zwierzęta nie były brudne, co świadczy o tym, że w klatkach musiały znajdować się przez krótki okres czasu. Gdyby bowiem pozostawały zamknięte w tych klatkach od dnia 12 marca 2024 r. (wypadek właścicielki), i wcześniej, ich sierść byłaby w złym stanie (sierść pozlepiana brudem, odchodami, skołtuniona, śmierdząca, zdredowana).
Braku dostępu do wody i pożywienia nie potwierdzają z kolei wykonane bezpośrednio po odbiorze obdukcje lekarsko-weterynaryjne psów. Psy nie były wycieńczone, skrajnie chude, nie posiadały ran czy innych obrażeń zagrażających życiu lub zdrowiu. Złe warunki utrzymania były zatem zdecydowanie chwilowe, wynikające z zaistniałej, opisanej powyżej sytuacji, w jakiej znalazł się właściciel zwierząt. W przypadku konia nie wykazano przesłanek do jego odbioru, a jedyny świadek stwierdził, że zwierzę nie miało dostępu do pożywienia i wody, co podobnie jak w przypadku psów - nie miało wpływu na stan kondycyjny zwierząt (u psów potwierdzone przez lekarza weterynarii w obdukcjach), było zatem stanem chwilowym, który nie wyczerpuje przesłanek z art. 6 ust. 2 u.o.z.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, zaistniała w domu Strony sytuacja zaobserwowana przez osoby odbierające zwierzęta w dniu 22 marca 2024 r., była bezpośrednim wynikiem nagłego wypadku Właścicielki zwierząt, a nie stanem świadomie wytworzonym i utrzymywanym przez nią. Ponadto Strona mimo swojej ciężkiej sytuacji zdrowotnej (pobyt w szpitalu i przygotowania do operacji) nie przestała dbać o swoje zwierzęta i podejmowała dostępne jej starania, aby im zapewnić opiekę (podawanie karmy i leków, wody, wyprowadzanie na spacery). W takim stanie rzeczy trudno się dopatrzyć, aby w tym przypadku zachodziło znęcanie się nad zwierzętami, przez które ustawodawca rozumie "zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpienia".
Z tych względów Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 4 czerwca 2024 roku orzekł o odmowie wydania decyzji o czasowym odbiorze 9 psów w typie rasy jack russel terier, 1 psa w typie rasy gończy oraz konia, które były utrzymywane w K. przy ul. K. I. Z., zamieszkałej w K., ul. K.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Krakowskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami z siedzibą w K..
W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik KTOZ wniósł o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w K. P. w K. w związku z prowadzoną sprawą o znak. [...] nadzorującą dochodzenie prowadzone przez Komisariat Policji VI w K., sygn. [...] dotyczące znęcania się nad zwierzętami należącymi do I. Z. o udzielenie informacji, na jakim etapie jest obecnie dochodzenie i udostępnienie kopii wydanych w toku dochodzenia opinii biegłych.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. (wpływ do tut. Kolegium w dniu 8 sierpnia 2024 r.) I. Z. wniosła o dopuszczenie dowodu z przedłożonych odpisów aktów notarialnych (4 egz.) - umów darowizny psów objętych postępowaniem. Jednocześnie oświadczyła, że w przypadku konia (kucyka) objętego niniejszym postępowaniem nastąpiło przeniesienie własności umową darowizny i w dniu 4 lipca 2024 r. zwierzę zostało wydane J. G..
Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Kolegium wystąpiło do Prokuratury Rejonowej K.-P. o udzielenie informacji na temat dochodzenia prowadzonego przez Komisariat Policji VI w K., sygn. [...] dot. znęcania się nad zwierzętami należącymi do I. Z., w szczególności na jakim etapie jest obecnie dochodzenie. Jednocześnie Kolegium zwróciło się o przesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów zgromadzonych w toku dochodzenia, w szczególności opinii biegłych (innych niżeli dołączonych do pisma z dnia 16 kwietnia 2024 r., znak MKHD1252/24).
W dniu 2 września 2024 r. wpłynęło do Kolegium pismo Prokuratora Rejonowego K. P. w K. z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. [...] do których dołączono kopie opinii wydanych w toku postępowania.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23 września 2024 roku uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 czerwca 2024 roku i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie odebrania zwierząt dokonał uprawniony według ustawy podmiot, tj. Policja i Krakowskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami, które przekazało zwierzęta tj. 10 psów do schroniska przy ul. R. w K. oraz kuca do gospodarstwa z którym Urząd Miasta K. ma podpisaną umowę na zabezpieczenie zwierząt gospodarskich. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Komisariatu Policji VI w K. z dnia 4 kwietnia 2024 r. o odbiorze interwencyjnym zwierząt z wnioskiem o wydanie decyzji o czasowym odbiorze psa (w aktach sprawy - k. 4 - wpływ w dniu 10 kwietnia 2024 r.). Z treści w/w wniosku wynika, że zwierzęta przebywające pod adresem ul. K. w K. "znajdowały się w stanie rażącego zaniedbania" i zostały interwencyjnie odebrane w dniu 22 marca 2024 r. Do w/w pisma dołączono protokół z czynności czasowego odebrania zwierząt.
W tej sprawie ocenie została poddana sytuacja 10 psów i 1 konia (kuca), które przebywały pod opieką I. Z. w K., ul. K. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wyłania się spójny obraz sytuacji, w której właściciel zwierząt uległ nagłemu, niespodziewanemu wypadkowi i utracił tym samym możliwość samodzielnego opiekowania się własnymi zwierzętami w okresie 12 marca 2024 r. do 25 marca 2024 r. W tym czasie I. Z. organizowała im opiekę (podawanie pożywienia i wody, wyprowadzanie na spacery) i kontynuację leczenia (w przypadku psów będących w jego trakcie). Przeprowadzone obdukcje lekarsko-weterynaryjne zwierząt wykonane przez lekarza w Schronisku po ich odbiorze potwierdzają, że opieka ta była sprawowana odpowiednio. W dniu 25/26 marca 2024 r. Strona opuściła szpital i mogła już samodzielnie świadczyć opiekę nad swoimi zwierzętami, zatem przesłanki, które były przyczyną zabezpieczenia zwierząt przestały istnieć. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do interwencji w trybie art. 7 ust. 3, bowiem nie zachodziły okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić zaistnienie stanu, o którym mowa w art. 6. ust. 2 u.o.z. oraz zaklasyfikować ten przypadek jako "niecierpiący zwłoki" ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia zwierząt. Organ I instancji wskazał, że zaistniała w domu Strony sytuacja zaobserwowana przez osoby odbierające zwierzęta w dniu 22 marca 2024 r., była bezpośrednim wynikiem nagłego wypadku Właścicielki zwierząt, a nie stanem świadomie wytworzonym i utrzymywanym przez nią. Ponadto Strona mimo swojej ciężkiej sytuacji zdrowotnej (pobyt w szpitalu i przygotowania do operacji) nie przestała dbać o swoje zwierzęta i podejmowała dostępne jej starania, aby im zapewnić opiekę (podawanie karmy i leków, wody, wyprowadzanie na spacery). W takim stanie rzeczy trudno się dopatrzyć, aby w tym przypadku zachodziło znęcanie się nad zwierzętami, przez które ustawodawca rozumie "zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpienia". Bezpośrednio po opuszczeniu szpitala I. Z. podjęła starania o odzyskanie zwierząt.
Jak wskazało jednak Kolegium w toku postępowania odwoławczego I. Z. przedłożyła pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. do akt sprawy umowy darowizny psów tj. odpisy aktów notarialnych z dnia 29 lipca 2024 r., Rep. A nr [...], z dnia 30 lipca 2024 r., Rep. A nr [...], z dnia 1 sierpnia 2024 r., Rep. A nr [...] i z dnia 2 sierpnia 2024 r., Rep. A nr [...] oraz oświadczyła, że kuca również podarowała.
Kolegium zwraca uwagę na treść dołączonych w toku postępowania odwoławczego opinii biegłego sądowego wydanych w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt, w których wskazał, że "psy były utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, a opisane działania noszą znamiona przestępstwa określonego w treści art. 35 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt".
Kolegium wskazuje, że przedmiotową decyzję organ wydaje w okolicznościach faktycznych przewidzianych w art. 7 ust. 3 ustawy, tym samym dla wydania tej decyzji konieczne jest ustalenie, czy w dacie interwencii/momencie odebrania zwierzęcia, obok podstawowych przesłanek wynikających z art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 tej ustawy, wystąpiły także przesłanki takie jak: przypadek niecierpiący zwłoki oraz stwierdzenie, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu.
Należy podkreślić, iż mimo że organ I instancji uzasadniając odmowę wydania decyzji o interwencyjnym odbiorze wskazał, że w sprawie nie występuje przypadek niecierpiący zwłoki, to należy zauważyć, iż I. Z. w dniu interwencji przebywała od wielu dni w szpitalu, a mimo podjętych przez nią starań zwierzęta pozostawały bez opieki przez wiele dni.
Co więcej, w sprawie toczy się postępowanie pod sygn. akt [...] w sprawie znęcania się nad zwierzętami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania. Okoliczności te jednak nie zostały wzięte pod uwagę przez organ I instancji.
Mając na uwadze przedłożone w toku postępowania odwoławczego dowody Kolegium postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy nie może bowiem zastąpić organu I instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia, określonej w art. 15 k.p.a., zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a więc prawa strony do ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji. W tych okolicznościach przeprowadzenie postępowania dowodowego i rozpoznanie sprawy przez organ II instancji w trybie art. 136 § 1 k.p.a. byłoby niedopuszczalne. Przekraczałoby bowiem zakres uzupełniającego postępowania dowodowego i prowadziłoby do naruszenia zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż sprawa administracyjna w istocie byłaby rozpatrzona w pełnym zakresie tylko raz i tylko przez organ drugiej instancji.
W ramach ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organ I instancji winien podjąć czynności zmierzających do zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie i poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych w zakresie pozwalającym na niebudzące wątpliwości rozstrzygnięcie, czy w odniesieniu do odebranych zwierząt została spełniona przesłanka wynikająca z art. 7 ust. 3 ustawy.
Organ I instancji winien w szczególności ustalić na nowo krąg stron postępowania, bowiem jak wynika z dołączonych do akt sprawy umów darowizn Pani I. Z. nie jest już właścicielką zwierząt.
Nadto skoro toczy się postępowanie w sprawie znęcania się nad zwierzętami to ewentualnie, organ I instancji może po przeprowadzeniu swojego postępowania i jego uzupełnieniu zgodnie z podanymi powyżej zaleceniami, rozważyć zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli okoliczności badane w w/w postępowaniu będą miały charakter prejudycjalny, a organ administracyjny nie będzie w stanie wyjaśnić wszystkich istotnych okoliczności w świetle art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Skargę na powyższą decyzję wniosła I. Z., która podniosła zarzuty:
I/ Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy :
a/ art. 31 §1 pkt 2 k.p.a. - poprzez błędne uznanie, że K. Towarzystwu Opieki nad Zwierzętami (KTOZ) zostało prawidłowo dopuszczone do niniejszego postępowania na prawach strony, podczas gdy już wstępna kontrola wniosku o dopuszczenie do postępowania wymienionego stowarzyszenia - prowadziła do konkluzji przeciwnych, czyli do braku spełnienia przez KTOZ we wniosku wszystkich wymogów wskazanych w 31 § 1 pkt 2 k.p.a przy czym, wymienione naruszenie miało istotny wpływ na postępowanie odwoławcze, gdyż w konsekwencji tego uchybienia Organ II instancji nie dopatrzył się oczywistej okoliczności, iż odwołanie od decyzji Organu I Instancji wniesione przez KTOZ wniósł podmiot nieuprawniony, gdyż K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami, w złożonym wniosku o dopuszczenie do postępowania na prawach strony z powołaniem się na art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a, nie spełniło przesłanek do zastosowania wymienionego przepisu, gdyż nie uzasadniło, iżby za dopuszczeniem KTOZ do postępowania przemawiał interes społeczny.
b/ Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 31 §1 pkt 2 kpa - poprzez niedokonanie przez SKO umorzenia postępowania odwoławczego, pomimo, że już wstępna kontrola do której Organ II Instancji był zobligowany wskazuję, że K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami na skutek nieprawidłowego dopuszczenia do postępowania na prawach strony w związku z niespełnieniem przesłanek wskazanych w art. 31 § 1 pkt 2 kpa jest podmiotem nieuprawnionym do złożenia odwołania od decyzji Organu I Instancji.
c/ Naruszenie art 138 § 2 K.p.a. - poprzez uchylenie przez SKO w Krakowie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, na skutek błędnej oceny przez SKO, iżby decyzja Organu I Instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a także iżby istniał zakres sprawy niezbadany przez Organ I Instancji, który miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, pomimo oczywistego braku takich okoliczności. Ponadto Organ II Instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, jako okoliczności, które organ I Instancji powinien wziąć pod uwagę okoliczności, które faktycznie nie mają żadnego znaczenia dla niniejszego postępowania, a to:
- okoliczności, że po około pół roku po dokonaniu przez Policję fizycznego odebrania zwierząt, zwierzęta te w miesiącach sierpień - wrzesień 2024, zostały podarowane notarialnymi aktami umów darowizny nowym właścicielom, co SKO wskazuje jako podstawę do weryfikacji kręgu stron postępowania - co jest stanowiskiem błędnym, gdyż nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia czy odebranie fizyczne zwierząt w dniu 22 marca 2024 r było uzasadnione
- okoliczności, że w sprawie dotyczącej zwierząt objętych niniejszym postępowania toczy się postępowanie karne - gdyż postępowanie administracyjne w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt, aczkolwiek toczy się zazwyczaj równolegle do postępowania karnego- nie jest od niego zależne.
d/ Naruszenie art. 6 kpa, który mówi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, w tym przypadku przez wskazanie w zaskarżanej decyzji SKO wadliwej podstawy prawnej tj art. 138§ 1 pkt 1 kpa , który to przepis uzasadniałby orzeczenie przeciwne do zawartego w treści zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie.
e/ Naruszenie art. 11 i art. 107 §3 k.p.a - z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji gdyż organ Organ II Instancji:
- zaniechał odniesienia się do kwestii istotnych dla orzeczenia czyli SKO nie odniosło się do kwestii, iż K. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami we wniosku o dopuszczenie do postępowania na prawach strony uchybiło dyspozycji art. 31 § 1 pkt 2 poprzez brak uzasadnienia, że za dopuszczeniem KTOZ do postępowania przemawia interes społeczny, które to wadliwe dopuszczenie KTOZ do postępowania powinno skutkować umorzeniem przez Organ II Instancji postępowania odwoławczego jako złożonego przez podmiot nieuprawniony,
- natomiast Organ II Instancji dla uzasadnienia słusznego - w jego opinii, a faktycznie opinii błędnej - dopuszczenia KTOZ do postępowania - w uzasadnieniu decyzji błędnie przywołał argumentacje i wyroki dotyczących innej sytuacji faktycznej i prawnej, niż występująca w niniejszej sprawie, a to, sytuacji, kiedy organizacji społecznej przysługuje status strony postępowania z uwagi, że to przedstawiciel organizacji dokonał faktycznego odebrania zwierząt, które zainicjowało postępowanie w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. Przywołane przez Organ II Instancji argumenty, nie mogą uzasadniać dopuszczenia KTOZ do niniejszego postępowania, gdyż w realiach niniejszej sprawy fizycznego odebrania zwierząt dokonała Policja, i to Policja złożyła do Urzędu Miasta Krakowa o dokonanym odbiorze 4 kwietnia 2024 r, natomiast pracownicy KTOZ zostali wezwani przez Policję do wykonania technicznej czynności zawiezienia psów do schroniska. Podobnie KTOZ nie posiada interesu wynikającego - jak błędnie wskazał Organ II Instancji - wynikającego z ponoszenia kosztów utrzymania odebranych zwierząt, co wskazywano w przywoływanych przez Organ II Instancji wyrokach dotyczących jak już nadmieniono innej sytuacji faktycznej i prawnej - gdyż KTOZ jest jedynie zarządcą miejskiego schroniska, którego właścicielem jest gmina K. , a KTOZ w niniejszej sprawie jest wyłącznie podmiotem prowadzącym na podstawie umowy z Miastem schronisko miejskie gdzie zostały umieszczone psy po zdecydowaniu przez Policje o ich zabezpieczeniu, co nie daje KTOZ podstawy do uzyskania statusu strony, podobnie jak nie przysługuje status strony właścicielowi gospodarstwa rolnego, gdzie umieszczono odebranego przez Policje kuca. Jak wynika z wniosku pełnomocnika KTOZ o dopuszczenie KTOZ do postępowania na prawach strony, posiadał on świadomość o braku statusu strony wynikającego z art. 28 kpa, dlatego wniosek został złożony z powołaniem się na art. 31 § 1 pkt 2 kpa,- jednak nie został właściwie uzasadniony, co skutkuje brakiem podstaw do dopuszczenia KTOZ do postępowania i w konsekwencji sytuacją, w której odwołanie od decyzji Organu I Instancji złożył podmiot nieuprawniony.
II/Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy :
a/ Naruszenie art. 7 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o ochronie zwierząt ( u.o.z.) - poprzez błędną wykładnię wymienionego przepisu i błędne uznanie, że przepis ten może stanowić podstawę do czasowego odebrania zwierząt właścicielowi w sytuacji w której w dacie fizycznego odbioru zwierząt, zwierzęta te nie znajdowały się faktycznie pod opieką tego właściciela, natomiast znajdowały się pod opieką opiekunów. Taka błędna wykładnia, która prowadzi do sytuacji, w której to tylko i wyłącznie właścicielowi odbierano by zwierzę w każdej sytuacji, także gdy powierzył opiekę nad zwierzęciem innej osobie, a zastrzeżenia co do standardów tej opieki powstały w okresie czasu, gdy faktyczną opiekę sprawowałaby opiekun, jest sprzeczna z oczywistą intencją prawodawcy który w art. 7 ust 3 u.o.z. wymienia zarówno właściciela jak też opiekuna zwierzęcia, stanowiąc, że uprawniony podmiot odbiera "mu" zwierzę - odnoszą ten zaimek osobowy zarówno do osoby właściciela jak też do osoby opiekuna wymieniając w wymienionym przepisie te osoby alternatywnie. Stosując zasadę racjonalności prawodawcy, gdyby intencją prawodawcy było ustanowienie możliwości czasowego odebrania zwierzęcia wyłącznie właścicielowi - nie wymieniałby w art. 7 ust 3 u.o.z. także "opiekuna" Taką wykładnię zgodną z intencją prawodawcy, potwierdzają funkcjonujące W obrocie prawnym decyzje o tymczasowym odebraniu zwierząt np. podmiotowi prowadzącemu schronisko dla bezdomnych zwierząt - jako opiekunowi, pomimo, że właścicielem zwierząt bezdomnych są gminy. Tak więc w niniejszej sprawie, ponieważ fizyczne odebranie zwierząt zostało dokonane w okresie czasu, gdy zwierzęta pozostawały pod opieka opiekunów, a nie właścicielki - brak było podstaw do orzeczenia o czasowym odebraniu tych zwierząt właścicielce. Niezależnie bowiem od kwestii braku spełnienia warunków uprawniających zastosowanie art. 7 ust 3 u.o.z - podnosi się, że w dacie fizycznego odebrania zwierząt z posesji przez Policję, zwierzęta znajdowały się pod opieka opiekunów, a nie właścicielki, a więc nie było możliwości orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt wobec niej.
Naruszenie art. 7 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o ochronie zwierząt (dalej: u.o.z.) - poprzez błędną wykładnię i błędne przyjęcie zarówno z punktu widzenia językowego jak formalnego, że "stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłokfj str 4 decyzji SKO) podczas, gdy zarówno z punktu widzenia analizy językowej sformułowanie "stworzenie zagrożenia" , czy też "zagrożenie" nie jest równoznaczne z pojęciem "przypadku niecierpiącego zwłoki" jak także samo sformułowanie przez prawodawcę treści przepisu art. 7 ust 3 u.o.z.- takie utożsamienie pojęć wyklucza. Prawodawca w art. 7 ust 3 u.o.z. określił bowiem, że aby odebrać zwierzę z powołaniem się na ten przepis, musi następować zarówno zagrożenie życia lub zdrowia" oraz musi zachodzić "przypadek niecierpiący zwłoki" czyli wymienia jako oddzielne okoliczności; okoliczność "zagrożenia" oraz okoliczność "przypadku niecierpiącego zwłoki"- które to dwie niezależne okoliczności musza zachodzić łącznie, by była możliwość dokonania czasowego odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust 3 u.o.z.
W tej sytuacji, nawet gdyby zachodziło zagrożenie czy to zdrowia czy życia zwierzęcia - to w sytuacji jeśli nie zachodził "przypadek niecierpiący zwłoki" - a taki przypadek "niecierpiący zwłoki" w niniejszym postępowania w sposób oczywisty nie zachodził, a jedynie SKO poprzez błędne utożsamianie pojęcia stworzenia "zagrożenia" z pojęciem "przypadku niecierpiącego zwłoki" próbowało wykreować taka okoliczność - brak jest podstaw do wydania decyzji orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust 3 u.o.z" gdyż nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających zastosowanie tego przepisu. W takiej sytuacji, gdy nie zachodzi "przypadek niecierpiący zwłoki" dalsze badanie okoliczności w zakresie zagrożenia zdrowia lub życia jest nieuzasadnione, gdyż jest bez znaczenia wobec braku orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust 3 u.o.z. w związku z brakiem zaistnienia "przypadku niecierpiącego zwłoki".
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o oddalenie sprzeciwu jako pozbawionego uzasadnionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu - co do zasady, ilekroć jest uruchamiana skargą na decyzję lub postanowienie - polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 64d § 1 p.p.s.a.
Konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli decyzji kasacyjnej. Znaczącemu ograniczeniu uległa możliwość badania i weryfikacji przez materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka ocena stałaby się determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik może dotyczyć i przy braku pełnej kontroli instancyjnej nie można pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych spełnione są przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną. Oceniając legalność decyzji kasacyjnej obowiązkiem sądu administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, wyrok WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 695/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Także w wyroku z dnia 5 listopada 2019 r. II OSK 3238/19 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż przepisy art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
Wniesiony sprzeciw okazał się bezzasadny.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Natomiast w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a., to braki dowodowe nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Zastosowanie dyspozycji art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. jest zatem uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (patrz: Barbara Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 2017, s. 728).
Przedmiotem sprzeciwu (pismo Skarżącej oznaczone jest jako "skarga") jest decyzja Kolegium o uchyleniu wydanej na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1580 ze zm.) – dalej też jako "u.o.z." decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o orzekającej o odmowie wydania decyzji o czasowym odbiorze 9 psów w typie rasy jack russel terier, 1 psa w typie rasy gończy oraz konia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 – 3 u.o.z.:
"1. Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
1a. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
1b. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane.
1c. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
2a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni.
3. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia."
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt przewiduje dwa tryby odebrania zwierzęcia.
Pierwszy z trybów uregulowany w art. 7 ust. 1 polega na czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta. W tym trybie podstawą do odebrania zwierzęcia jest decyzja wójta wydawana w sytuacji, gdy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. W tym trybie najpierw wydana zostaje decyzja wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaś dopiero w oparciu o nią – zwierzę zostaje faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi.
Drugi tryb uregulowany jest w art. 7 ust. 3 u.o.z., który różni się od trybu uregulowanego w art. 7 ust. 1 kolejnością podejmowanych czynności zarówno formalnych i faktycznych w sprawie. Najpierw dochodzi do fizycznego odebrania zwierzęcia, jeżeli dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża zdrowiu lub życiu zwierzęcia, a dopiero następczo, na podstawie zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta przez podmiot, który zwierzę odebrał, wszczynane jest postępowanie administracyjne celem wydania decyzji w przedmiocie odebrania (decyzja orzekająca o odebraniu albo odmawiająca odebrania zwierzęcia).
Podkreślić przy tym należy, że tryb interwencyjny opiera się na tych samych przesłankach co tryb zwykły odebrania zwierzęcia, przy czym dodatkowym warunkiem skorzystania z niego jest stan niecierpiący zwłoki. Istotną różnicą jest również to, że odebranie zwierzęcia w trybie zwykłym ma charakter fakultatywny, a zatem upoważniony w ustawie organ ma możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie, zaś w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki interwencyjnego odebrania zwierzęcia, ustawa stanowi, że policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt – odbiera zwierzę – jest to jego obowiązek (por. K. Kuszlewicz komentarz do art. 7 teza 3 [w:], K. Kuszlewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, LEX/el).
Decyzja o odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., odmiennie niż w przypadku z art. 7 ust. 1 u.o.z., jest wydawana zatem wtedy kiedy dane zwierzę już zostało faktycznie odebrane. Organ orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli łącznie spełnione są przesłanki określone w art. 7 ust. 3 u.o.z.
Oznacza to, że postępowanie organu w tej sprawie nie może się ograniczać tylko do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia.
Postępowanie dotyczące odebrania zwierzęcia jest postępowaniem, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.". Zatem organ prowadząc postępowanie w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).
W przedmiotowej sprawie analiza akt postępowania, a także treści wydanej decyzji zarówno przez organ I instancji jak organu odwoławczego prowadzą do wniosku, że będąca przedmiotem sprzeciwu decyzja Kolegium jest prawidłowa. Trafnie zauważa Kolegium, że organ I instancji nie przeprowadził stosownie do wymagań wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. postępowania i nie ustalił w sposób wyczerpujący i dokładny stanu faktycznego.
Organ I instancji wydając decyzję oparł się jedynie na wybiorczo zebranym materiale. Zaznaczyć należy, że po wydaniu postanowienia z dnia 29 kwietnia 2024 roku Prezydent Miasta Krakowa o wszczęciu postępowania, organ nie przeprowadził w istocie żadnych czynności, które zmierzałyby to ustalenia dodatkowych elementów stanu faktycznego. Prezydent oparł się wyłącznie na materiałach przedstawionych przez strony postępowania, to jest m.in. na pismach, oświadczeniach stron, protokole kontroli (wraz z materiałem zdjęciowym), czy wykonanej przez lek. wet. M. Ł. obdukcji 10 odebranych psów (opinia weterynaryjna). Tymczasem ustanowiona w Kodeksie postępowania administracyjnego zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. To organ jest obowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Co istotne między wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu a zawiadomieniem o zgromadzeniu przez organ całego materiału dowodowego w sprawie (zawiadomienie z dnia 9 maja 2024 roku) upłynęło 10 dni (w tym czasie wypadał weekend majowy /1 maja 2024 roku wypadał w środę, a 3 maja 2024 roku w piątek/).
Ponadto – jak prawidłowo wskazuje organ odwoławczy – Prezydent całkowicie pominął okoliczność, że w toku jest dochodzenie prowadzone przez Komisariat Policji VI w K., znak: [...] dotyczące znęcania się nad zwierzętami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania. W tym postępowaniu zostały zgromadzone środki dowodowe, których treść może mieć istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a przede wszystkim pozwoli organom na zgromadzenie w sposób pełny, zgodnie z wymaganiami K.p.a., materiałów dokumentujących stan faktyczny przedmiotowej sprawy, w tym pozwalający na dokonanie oceny, czy ewentualnie nie doszło do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. W tym zakresie organy powinny wziąć chociażby pod uwagę opinie sporządzone w toku postępowania prowadzonego przez policję, które dotyczą stanu zwierząt oraz warunków w jakich przebywały.
Na marginesie można jeszcze wskazać, że organ I instancji nawet nie przeanalizował środków dowodowych – co wynika z treści uzasadnienia decyzji z dnia 4 czerwca 2024 roku – przedstawionych bezpośrednio przez strony (por. np. pismo policji z dnia 16 kwietnia 2024 roku), a ukazujących warunki, w jakich przebywały zwierzęta (np. pies zamknięty w klatce o wymiarach około 0,5 metra na 0,5 metra – co obrazuje zapis na płycie DVD).
W takim przypadku w istocie trudno uznać, aby organ I instancji w sposób rzetelny i dokładny zgromadził i rozpoznał materiał dowodowy, który pozwoliłby mu na załatwienie sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji ma w znacznej mierze charakter incydentalny, co sprowadza się w praktyce wyłącznie materiałów zaoferowanych i dostarczonych organowi przez strony, z których – jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 kwietnia 2024 roku – organ nawet nie skorzystał.
Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że obowiązkiem sądu administracyjnego, który rozpoznaje sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. W takim przypadku niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Sytuacja taka będzie miała miejsce, np. gdy w trakcie rozpoznawania sprawy niezbędne okaże się przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy nie będą możliwe do wyeliminowania w trybie art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Analiza akt sprawy zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji oraz stwierdzony zakres niezbędnego koniecznego uzupełnienia tego materiału, prowadzi do przyjętej przez Kolegium konkluzji o istnieniu podstaw do uchylenia wydanej przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzji na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a., a to z tego powodu, że zakres niezbędnego uzupełnienia materiału dowodowego jest na tyle obszerny, że nie może być przeprowadzony przez Kolegium na zasadzie art. 136 § 2 K.p.a. Ustalenia organu I instancji maja charakter lakoniczny, szczątkowy i nie są oparte nawet na całości (i tak wybiorczo zgromadzonym materiale dowodowym). Niezależnie trzeba wskazać, że organ powinien przeprowadzić postepowanie dowodowe, które pozwoli mu na ocenienie, czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (na dzień podjęcia interwencji), a także czy w sprawie zachodził przypadek nieciepiący zwłoki – czego jednak organnie przeprowadził. Z tego względu podniesione zarzuty sprzeciwu, dotyczące naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. są pozbawione uzasadnionych podstaw.
Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu kwestii czy przesłanki te zostały spełnione, czy też nie. Powyższa uwaga dotyczy jedynie wskazania na niezbędny zakres ustaleń faktycznych, które powinien przeprowadzić organ I instancji. W tym zakresie zgodzić się należy z Kolegium, że poczynienie po raz pierwszy tak szeroko zakrojonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy i dokonywania ocen, co do zaistnienia przesłanek z art. 7 ust. 3 u.o.z. stanowiłoby o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Odnosząc się natomiast dodatkowo do zarzutów dotyczących legitymacji KTOZ, to wskazać należy, że decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą; stanowi ona bowiem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, ziściły się ustawowe przesłanki.
Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Strona występuje w sprawie z określonym roszczeniem prawnym. Roszczenie to musi się opierać na przepisie prawa materialnego; musi bowiem istnieć przepis stanowiący podstawą roszczenia jednostki do określonego zachowania się organu władzy. Treścią pojęcia interesu prawnego będzie publiczne prawo podmiotowe, rozumiane, jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny oraz bezpośredni. Interes prawny powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany środek zaskarżenia. Obowiązek, tak samo jak interes prawny, wynika z prawa materialnego. Również powinien on być indywidualny, konkretny, aktualny, wsparty okolicznościami faktycznymi będącymi przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 230). Jakkolwiek bezpośrednio Towarzystwo nie zawiadomiło organu o odebraniu zwierząt, to jednakże uczyniły to organy policji, które razem z Towarzystwem dokonały odebrania zwierząt, co wynika wprost z protokołu. Co więcej ta okoliczność została również zaakcentowana przez policję we wniosku skierowanym do Prezydenta Miasta Krakowa. Ponadto trzeba wskazać, ze Towarzystwo w tym postępowaniu dysponuje własnym konkretnego, aktualnym i obiektywnie sprawdzalnym interesem prawnym i obowiązkiem organizacji społecznej. Jego treść przesądza o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, albo jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (w razie podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia – art. 7 ust. 4 u.o.z.), albo organizacji społecznej, w razie prawomocnego odmówienia wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Pokrywając koszty związane z odebraniem zwierząt Stowarzyszenie jest stroną postępowania. Wobec tego, że Towarzystwo odebrało zwierzęta poniosło koszty ich transportu, utrzymania i leczenia, to nie musiało wnioskować o dopuszczenie do postępowania o wydanie decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierząt, jako strona, ponieważ z mocy prawa jest stroną tego postępowania. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że organ I instancji uznał Stowarzyszenie za stronę, gdyż doręczył skutecznie Stowarzyszeniu decyzję i pouczył o prawie wniesienia odwołania. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 5 u.o.z., do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trudno sobie wyobrazić, aby organizacja społeczna, której działanie lub zaniechanie w sprawie czasowego odebrania cudzego zwierzęcia w sytuacji, gdy dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażało jego życiu lub zdrowiu, może dla tej organizacji wywoływać bezpośrednie, poważne konsekwencje finansowe, nie mogła bronić swego własnego interesu prawnego w postępowaniu, które sama zainicjowała. W takiej sprawie organizacja społeczna występuje również we własnej sprawie, a nie tylko w sprawie dotyczącej innej osoby (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 39/18). Nie potrzebuje więc i nie może sięgać do określonych w art. 31 § 1 K.p.a. uprawnień, aby uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony, gdyż sama, z mocy prawa, jest stroną tego postępowania. Na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, realizuje własne uprawnienia materialnoprawne, występując w postępowaniu w przedmiocie odebrania zwierzęcia, jako strona legitymująca się interesem prawnym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 30 października 2018 roku, sygn. II OSK 2684/16).
Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.