II SA/Lu 74/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-02-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipostępowanie administracyjnewadliwość postępowaniastrony postępowaniainteres prawnyuchylenie decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego z powodu wadliwości postępowania administracyjnego, w szczególności braku należytego ustalenia stron i ich interesów prawnych.

Skarżący S.K. złożył skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i proceduralnych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził istotne wady postępowania przed organami administracji, w tym brak należytego ustalenia stron postępowania (właścicieli sąsiedniej nieruchomości oraz inwestora/właściciela nieruchomości objętej inwestycją) oraz ich interesów prawnych. Z tego powodu, mimo że sprawa dotyczyła samowoli budowlanej, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego. Budynek został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, z naruszeniem zgłoszenia dotyczącego wymiarów i odległości od granicy działki sąsiedniej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa budowlanego, w tym art. 48 Prawa budowlanego, oraz przepisów proceduralnych, twierdząc m.in. że nie miał wiedzy o odstępstwach od zgłoszenia i że właściciele sąsiedniej nieruchomości nie zgłaszają sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie. Kluczowe wady to brak należytego ustalenia stron postępowania, w szczególności właścicieli sąsiedniej nieruchomości (do której budynek był zbyt blisko usytuowany) oraz niejasny status inwestora i właściciela nieruchomości objętej inwestycją. Sąd wskazał, że zawiadomienia kierowano do osób nieżyjących, a nie ustalono aktualnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej ani nie wyjaśniono, czy nieruchomość stanowi majątek odrębny czy wspólność ustawową małżonków. Te uchybienia, naruszające art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogły istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Z tego powodu, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nieprawidłowo ustalił strony postępowania, w szczególności nie ustalił aktualnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej oraz nie wyjaśnił statusu inwestora i właściciela nieruchomości objętej inwestycją.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na konieczność ustalenia aktualnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej, do której obiekt został usytuowany zbyt blisko, oraz na potrzebę wyjaśnienia statusu inwestora i właściciela nieruchomości objętej inwestycją, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 52

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego. Niewyjaśnienie statusu inwestora i właściciela nieruchomości objętej inwestycją. Kierowanie korespondencji do osób nieżyjących zamiast do aktualnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa budowlanego (art. 48 Prawa budowlanego) i planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty dotyczące braku możliwości legalizacji obiektu. Zarzuty dotyczące naruszenia warunków technicznych i przepisów o planowaniu przestrzennym.

Godne uwagi sformułowania

kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. bezwzględnie należy przypisać właścicielom nieruchomości sąsiedniej obowiązkiem organu rozstrzygającego było ustalenie aktualnych uprawnionych do tej nieruchomości pod tytułem właścicielskim jurydycznej racji alternatywnego skierowania nakazu rozbiórki do właściciela, podlegał obligowi jednoznacznego wyjaśnienia statusu inwestora oraz właściciela nieruchomości objętej kwestionowaną inwestycją wadliwości w instancyjnym procedowaniu w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowią naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., mogące w swych następstwach istotnie wpływać na wynik sprawy

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność prawidłowego ustalenia stron postępowania administracyjnego i ich interesów prawnych, nawet w sprawach dotyczących samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wad proceduralnych w kontekście prawa budowlanego i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet w oczywistych przypadkach samowoli budowlanej, błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla to wagę prawidłowego prowadzenia postępowania przez organy administracji.

Błędy proceduralne zniweczyły nakaz rozbiórki samowoli budowlanej – co poszło nie tak?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 74/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, 77 par.1, 80, 145 par.1 pkt.4, 156 par.1 pkt.5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit. b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. K. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Lu 74 / 05
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ drugiej instancji, po rozpatrzeniu odwołania S.K., decyzją z dnia [...] listopada 2004r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r. o nakazaniu odwołującemu się rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 8 m x 5 m, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce o numerze ewidencyjnym 44, położonej w Z.
W uzasadnieniu organ powołał się na ustalenie, że S.K. zrealizował opisany w osnowie decyzji obiekt budowlany przy odstąpieniu od warunków dokonanego przezeń zgłoszenia, które dotyczyło zamiaru realizowania budynku gospodarczego o wymiarach 4,80 m x 7,20 m, a odsuniętego od granicy z działką o numerze ewidencyjnym 43 na odległość 3 m, gdy faktyczne usytuowanie kontrolowanego obiektu na gruncie tej minimalnej odległości nie zachowuje, stanowiąc w rzeczywistości wymiar zaledwie 1,70 m. W kontekście stwierdzonych miar, organ rozstrzygający jednoznacznie przesądził wymóg uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, skoro przekraczają progowe wielkości, stanowione mocą art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. Brak pozwolenia na budowę skutkuje zastosowaniem rygoru z art. 48 ust. 1 ostatnio przywołanej ustawy, w postaci nakazu rozbiórki, gdy nie zachodzą podstawy do zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej, uwarunkowanej przesłankami zawartymi w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w pierwszym rzędzie z racji braku aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy. W dalszej kolejności wywiódł, w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, brak możliwości nakazania wykonania określonych prac dla doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem, odmawiając jurydycznej racji także pozostałym argumentom podnoszonym przez S.K..
Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył S.K., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 48 rozważanej w sprawie ustawy Prawo budowlane, poprzez stwierdzenie, że zrealizowana budowa narusza postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, skoro aktualnie taki plan nie obowiązuje, a w dalszej kolejności stwierdzenie o braku podstaw do legalizacji wzniesionego budynku; § 12 ust. 1 obowiązujących warunków technicznych poprzez niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie odnośnie usytuowania otworów okiennych w ścianie równoległej do granicy z działką sąsiednią, gdy w rzeczywistości znajdują się one w ścianach południowej i północnej; przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy działki, co pozbawiło skarżącego informacji o dopuszczalności zrealizowanej zabudowy bez konieczności zmian planu; przepisów proceduralnych poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w procedowaniu administracyjnym, polegającym na braku informacji o charakterze objętej kwestionowaną zabudową działki. W uzasadnieniu podnosił, iż odstępstwo od zgłaszanych wymiarów obiektu nastąpiło bez jego wiedzy, a właściciele nieruchomości sąsiedniej o numerze ewidencyjnym 43 nie zgłaszają sprzeciwu wobec zbyt bliskiego usytuowania wzniesionego budynku, gdy nadto planuje nabyć ich nieruchomość. Akcentował stanowisko o możliwości legalizacji kwestionowanego obiektu, jako zgodnego z założeniami planu, który zostanie uchwalony.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji, odmawiając jurydycznej racji zarzutom formułowanym w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badane niniejszym , objęte skargą decyzje powzięte w toku instancji, tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, co podlegało stwierdzeniu ponad granicami zarzutów formułowanych w skardze, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W badanym postępowaniu administracyjnym przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. bezwzględnie należy przypisać właścicielom nieruchomości sąsiedniej o numerze ewidencyjnym 43, gdy zważyć zbliżenie zakwestionowanego obiektu budowlanego w wymiarze 1,70 m do jej granicy , który to wymóg w istocie został pominięty, skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz dalsza w jego toku korespondencja, kierowane były do osób już nieżyjących. Natomiast obowiązkiem organu rozstrzygającego było ustalenie aktualnych uprawnionych do tej nieruchomości pod tytułem właścicielskim, w kontekście zweryfikowania aktualności zapisów ewidencji gruntów, w szczególności skoro każdorazowo administracyjną korespondencję odbierali krewni.
W dalszej kolejności, gdy rozważać ustawowo zakreślone interesem prawnym, grono stron postępowania administracyjnego, w tym inwestora i właściciela, a to wobec jurydycznej racji alternatywnego skierowania nakazu rozbiórki do właściciela, podlegał obligowi jednoznacznego wyjaśnienia status inwestora oraz właściciela nieruchomości objętej kwestionowaną inwestycją, przede wszystkim w kontekście realizowania proceduralnego obligu prawidłowego określenia adresata decyzji nakładającej oblig rozbiórki, któremu to obowiązkowi organy rozstrzygające w toku instancji nie uczyniły zadość, pomijając w pierwszym rzędzie wyjaśnienie czy S.K. ma status jedynego inwestora, czy też jest to grono podmiotowo szersze, w szczególności gdy zważyć podpisanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do realizacji robót budowlanych również przez A.K., a dalej czy nieruchomość stanowi przedmiot majątku odrębnego jednego z małżonków, czy też jest objęta małżeńską wspólnością ustawową, gdy małżonkom ten status przynależy w sposób łączny, bezudziałowy, przez czas trwania małżeńskiej wspólności majątkowej i w odniesieniu do składników tą wspólnością objętych.
Wskazane okoliczności, o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, nie zostały wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, w świetle twierdzeń skarżącego, gdy dodatkowo notatka służbowa z dnia 14 września 2004 r. pozbawiona jest waloru dokumentu, stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości gruntowej, stanowiącej przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego. W tym zakresie organ winien zgromadzić dokumenty źródłowe, które legły u podstaw stosownych zapisów w ewidencji gruntów, po czym dokonać ich jurydycznej oceny w aspekcie omawianej prawnej okoliczności, co zostało pominięte.
Każdorazowo prawidłowo ustalone grono podmiotów o statusie inwestora oraz właściciela, a w dalszej kolejności uprawnionych do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, wobec zbliżenia usytuowania obiektu przy niezachowaniu minimalnej miary trzech metrów dla ściany bez otworów , winno mieć przyznany status stron postępowania administracyjnego, zważywszy bezsprzecznie przynależny im interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., jak też o charakterze bezwzględnie obowiązującym wymóg prawidłowego określenia adresata rygoru rozbiórki, w sposób realizujący przepis art. 52 przywołanej wyżej ustawy Prawo budowlane.
Konkludując, stwierdzone wadliwości w instancyjnym procedowaniu w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowią naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., mogące w swych następstwach istotnie wpływać na wynik sprawy w aspekcie wykonalności zaskarżonej decyzji w świetle przesłanki wymienionej mocą art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. , jak też w kontekście przesłanki dającej asumpt do wznowienia postępowania administracyjnego, formułowanej treścią hipotezy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero materialnoprawna ocena powzięta ze strony organów rozstrzygających w toku instancji, poprzedzona zrealizowaniem ustawowych wymogów administracyjnego procedowania w sposób wyczerpujący, podlegać będzie mogła już w tym właśnie aspekcie kontroli legalności w trybie sądowoadministracyjnym, stosownie do ewentualnego wyczerpania inicjatywy ze strony osób zainteresowanych, a legitymowanych,
Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz przy zastosowaniu dyspozycji art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego ze strony organu administracji na rzecz strony skarżącej znajduje podstawę w art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI