II SA/Kr 1446/22

II SA/Kr 1446/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art 234 ust 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145 par 1 pkt 1 lit a ic
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 10 października 2022 r. znak: SKO.PW/4171/72/2022 w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżących R. P. i R. P. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nakazuje zwrócić stronie skarżącej R. P. i R. P. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 maja 2020 r., znak: WOŚ.0331.5.2019.SS Prezydent Miasta Tarnowa odmówił nakazania R. i R. P., właścicielom działki nr [...] obr. [...] w T. , przywrócenia do stanu pierwotnego poziomu terenu działki nr [...] obr. [...] w T. oraz wykonania na działce nr [...] obr. [...] w T. urządzeń zapobiegających powstaniu szkód na działce nr [...] obr. [...] w T. .
Decyzją z dnia 6 lipca 2020 r. znak: SKO.PW/4171/32/2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania.
Zdaniem Kolegium zasadnie zarzucono w odwołaniu naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez przyjęcie przez organ l instancji za okoliczność udowodnioną, że woda w rowach wykopanych wzdłuż ogrodzenia na działce nr [...] obr. [...] (dokumentacja fotograficzna zgłoszona pismem skarżącej z dnia 10 marca 2020 r.) to woda gruntowa (powołując się na opinię geologiczną z października 2017 r.), pomimo, że jak wynika z treści opinii z października 2019 r. zwierciadło wód gruntowych ustabilizowało się na głębokości 1,00 m ppt, natomiast rów wzdłuż ogrodzenia na dz. [...] obr. [...] był wykopany znacznie płycej na głębokości ok. 30 - 40 cm (jak twierdzi Odwołująca). Nie sposób więc bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie stwierdzić, iż woda ta to z pewnością woda gruntowa, nie zaś woda opadowa, odprowadzona z działki nr [...] obr. [...] na dz. nr [...] obr. [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zadaniem organu I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, uzupełnienie opinii przez powołaną w sprawie biegłą, w zakresie szczegółowo opisanym w decyzji organu odwoławczego, umożliwienie stronom zapoznania się
z dowodami i zajęcia co do nich stanowiska, a następnie uwzględnienie przeprowadzonych i dopuszczonych w sprawie dowodów w wydanym rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu.
Decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. znak: WOS.6331.5.2019.SS Prezydent Miasta Tarnowa nakazał R. P. i R. P. zam. w [...] wykonanie urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód na gruncie działki sąsiedniej nr [...]. [...] w T. , polegających na: 1. wykonaniu na działkach [...] obr. [...] kanalizacji opadowej Ř160 mm podłączonej do studzienki rewizyjnej Ř 400 mm zlokalizowanej na rowie PKP [...] SA. na działce nr [...] obr. [...] w T. , 2. uszczelnieniu dna studni chłonnych zlokalizowanych na działce nr [...] obr[...], 3. wykonaniu powierzchniowego odwodnienia działki nr [...] obr. [...] przy ogrodzeniu z działką nr [...] obr. [...] i skierowaniu wody opadowej do kanalizacji opadowej, o której mowa w pkt. 1, 4. wykonaniu czynności, o których mowa powyżej, do 30 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie ze wskazówkami Kolegium wystąpiono do biegłej o uzupełnieni opinii z października 2019 r.
W odpowiedzi na powyższe biegła stwierdziła, że teren przedmiotowych działek od zawsze charakteryzował się znacznym spadkiem z północy (ul. [...] na południe (w kierunku działki nr [...] obr. [...]), budowa domu na działce nr [...] obr. [...] nie zmieniła tego stanu, a ponadto, że przepłaszczony teren nie wpłynął na zmianę kierunku spadku, a jedynie z uwagi na złagodzenie spadku terenu wywołał spowolnienie natężenia spływu wód opadowych i częściowe ich zatrzymanie na tej działce. Opinia uzupełniona została o informacje dotyczące wykonanych na działce nr [...] obr. [...] dwóch studni z kręgów betonowych DN1,0 i 1,2 o głębokościach 2,5 m o nieszczelnych dnach, których rolą jest miejscowe zatrzymanie wody z odwadnianego dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr. [...] Dołączono obliczenia dotyczące pojemności studni chłonnych. Biegła podtrzymała swoje stanowisko, że "zmiany dokonane na działce nr [...] obr. [...], związane z podniesieniem poziomu terenu nie spowodowały zmiany stanu wody na gruncie tej działki ze szkodą dla działki nr [...] obr[...] i nie podlegają one pod art. 234 ustawy Prawo wodne".
W dniu 19 listopada 2020 r. K. C. przedłożyła dowód w postaci Ekspertyzy geologicznej określającej warunki gruntowo-wodne na terenie działki nr [...] obr. [...] i na terenach sąsiednich przy ul. [...] w T. wykonanej na jej zlecenie przez uprawnionego geologa T. B. oraz kopię protokołu z wyznaczenia punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] obr. [...] w T. .
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym R. i R. P. złożyli w dniu 12 stycznia 2021 r. pismo, w którym odnieśli się do stanu nieruchomości
z przeszłości tj. sprzed podziału działki nr [...] na działki nr [...] obr. [...]. Wskazali, że na terenie obecnej działki [...] istniała stodoła drewniana
o powierzchni zabudowy około 120 m2. Po wyburzeniu stodoły w 2017 r. na jej miejscu postawili budynek mieszkalny.
Zdaniem organu pierwszej instancji, w oparciu o rozbieżne opinie trudno było jednoznacznie stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie doszło na działce nr [...] obr. [...] do zaistnienia szkody, która miałaby bezpośredni związek ze zmianą stanu wody na gruncie działki nr [...] obr. [...]. Z tego też powodu postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. powołał nowego biegłego -specjalistę w zakresie hydrologii, hydrogeologii oraz zmian stosunków wodnych dr hab. inż. B. R., prof. UJ na biegłego w przedmiotowej sprawie i zwrócił się o przygotowanie i dostarczenie pisemnej opinii i jednoznacznej odpowiedzi na wskazane pytania.
W dniu 17 maja 2021 r. ww. biegły przekazał opinię, w której przedstawił analizę problemu występującego na dz. [...] obr. [...] w rejonie ul. [...] w T. . Uwagi do przedstawionej opinii złożyli R. i R. P..
W piśmie z dnia 29 lipca 2021 r. biegły B. R. przedstawił swoje stanowisko co do zgłoszonych uwag. Wyjaśnił, że opinie w sprawach dot. zmiany stanu wody obejmują stan aktualny na działce (zazwyczaj po powstaniu kontrowersyjnej inwestycji) i opierają się na jednorazowych oględzinach połączonych z rozbudowanym wywiadem oraz wykonanych niezbędnych pomiarach terenowych. Wyniki zawarte w opinii obejmują analizę jakościową, a nie ilościową, która zazwyczaj oparta jest na danych uzyskanych z wieloletnich obserwacji i przeprowadzanych cyklicznych pomiarach. Biegły podtrzymując swoją opinię z dnia 13 maja 2021 r. uznał, że podane w niej wnioski są wystarczające i w pełni wiarygodne dla rozstrzygnięć w postępowaniach administracyjnych czy też sądowych.
Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 11 października 2021 r. strony zgodnie potwierdziły, że najbardziej skutecznym rozwiązaniem problemu zalegania wody na działkach nr [...] obr. [...] jest skierowanie jej do rowu PKP przebiegającego przed nasypem kolejowym, a uchodzącego do potoku [...]
Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 21 października 2021 r. uzgodniono, że najlepszym i najbardziej skutecznym rozwiązaniem kwestii odwodnienia działek nr. [...] obr[...] jest odprowadzanie wód do rowu odwadniającego tereny kolejowe. Wprowadzanie wód do studni na rowie kolei wymaga uzyskania zgody od PKP [...] SA- właściciela działki nr [...] obr. [...] w T. . W przypadku odmowy PKP na włączenie wód opadowych z systemu kanalizacyjnego odwadniającego działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w T. przedstawiciel Wydziału Infrastruktury Miejskiej Urzędu Miasta T. wyraził zgodę na wprowadzanie wód opadowych do rowu Olszynowego przebiegającego po zachodniej stronie ul. [...]. Odnośnie odwodnienia pasa drogowego ulicy [...] i ulicy [...] przedstawiciel Zarządu Dróg i Komunikacji poinformował, że ZDiK podjął działania w celu wykonania projektu odwodnienia ul. [...]. Zorganizowane odwodnienie systemem kanalizacyjnym ulicy [...] nie jest przez ZDiK przewidywane. Ustalono, że R. P. wystąpi do PKP [...] S.A. Zakładu Linii Kolejowych w K. o zgodę kolei na włączenie wód opadowych do studni kanalizacyjnej na rowie odwadniającym tereny kolejowe na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w T. oraz że zainteresowane strony rozpoznają zakres finansowy przedsięwzięcia związanego z budową przez nich sieci kanalizacyjnej przebiegającej od działki nr [...] przez działki nr [...] obr. [...] do miejsca włączenia do studni kanalizacyjnej na rowie na działce nr [...] obr. [...] należącej do PKP.
W dniu 15 listopada 2021 r. ze względu na brak stanowiska PKP [...] S.A co do przejęcia wód opadowych, omówiona została sprawa wykonania odwodnienia działki nr [...] wzdłuż ogrodzenia znajdującego się między działkami nr [...] obr. [...] Ustalono że ułożone zostaną, począwszy od południowo-wschodniego narożnika działki nr [...] wzdłuż ogrodzenia z działka nr [...] korytka betonowe z włączeniem spływu wody do planowego do wykonania odcinka sieci kanalizacyjnej (oznaczonego na załączniku graficznym B-B1). Ustalono, że dalszy ciąg rozmów będzie kontynuowany po otrzymaniu odpowiedzi z PKP [...] S.A.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...] w K. w piśmie z 4 maja 2022 r. skierowanym do R. P., po dokonaniu analizy możliwości odprowadzania wód opadowo-drenażowych z terenu działek nr [...] obr. [...] w T. , uzgodniły pozytywnie korzystanie z urządzenia wodnego jakim jest studzienka rewizyjna o średnicy DN 400 mm, z której zostanie wyprowadzony wylot o średnicy 160 mm do rowu studzienki zlokalizowanej na działce nr [...] obr[...] w T. .
W dniu 30 maja 2022 r. przed organem stawili się: R. P.
z pełnomocnictwem R. P. do złożenia woli w jej imieniu oraz K. C..
W protokole zostały zawarte propozycje dla stron podziału rzeczowego robót oraz propozycja udziału w kosztach jego finansowaniu. Ostatecznie zawarcia ugody odmówiła pani K. C.. Natomiast w piśmie z dnia 7 lipca 2022 r. K. C. oświadczyła, że będąc współwłaścicielem działki nr [...] obr. [...] w T. wyraża zgodę na wykonanie na tej działce stosownych prac służących do odwodnienia działek nr [...]/ obr[...].
W podsumowaniu organ wskazał, iż orzekając miał na względzie, że całość postępowania ukierunkowana była w głównej mierze na ugodowe załatwienie sprawy jako najkorzystniejszą formę zakończenia postępowań spornych, a przy tym miał na względzie fakt odstąpienia jednej ze stron od ugody, opinię biegłego B.. R. wskazującą, że w wyniku dokonanych zmian na gruncie działki nr [...] doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla działki nr [...], a jedynym i najbardziej korzystnym sposobem poprawy warunków gruntowo - wodnych na działkach nr [...] obr. [...] w T. są roboty (czynności) kanalizacyjne, które rozwiążą problem nadmiaru wody na działkach nr [...]
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli R. P. i R. P., podnosząc że "w toku całego postępowania pominięto ważną rzecz - zbadanie czy warunki hydrologiczne na działce [...] pogorszyły się po rozpoczęciu budowy domu na działce nr [...] Oparto się w tym jedynie na stwierdzeniu Pani C. , która nie może mieć wiedzy (...), gdyż w momencie rozpoczęcia budowy nie była jeszcze właścicielką działki nr [...]
Decyzją z dnia 10 października 2022 r. znak: SKO.PW/4171/72/2022, na podstawie art. art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 234 ust. 1 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy powołał treść przepisów art. 234 ust. 1 Prawa wodnego
i wskazał, że zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być m.in. zmiana naturalnego ukształtowania terenu w tym - tak jak to ma miejsce w rozpoznawanym przypadku - nawiezienie ziemi i podwyższenie terenu własnej nieruchomości.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że w sprawach
o naruszenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 234 ustawy - Prawo wodne, niezbędna jest opinia biegłego do spraw badania stosunków wodnych.
Wydana w sprawie jako pierwsza, w październiku 2019 r. przez biegłą mgr inż. R. Ł. (posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania, nadzorowania i kierowania robotami w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej - sieci i inst. wod-kan, gaz, c.o., wentylacja), będącą biegłym SO w T. w zakresie "inżynierii i ochrony środowiska" została w poprzednio wydanej w sprawie przez Kolegium ostatecznej decyzji oceniana krytycznie. Opinia ta nie została również uzupełniona w pełni nakazanym zakresie, w konsekwencji nie może zdaniem Kolegium stanowić podstawy dla wiążącego rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.
Kolejna opinia z dnia 25 lutego 2021 r. sporządzona przez biegłego dr hab. inż. B. R., specjalistę w zakresie hydrologii, hydrogeologii oraz zmiany stosunków wodnych (z 13 maja 2021 r.), formułuje diametralnie odmienne wnioski od tych, które zostały zawarte w opinii biegłej R. Ł..
Jak wskazał biegły B. R. pierwszym celem sporządzonej przez niego opinii było określenie "czy prace przeprowadzone na działce [...] położonej w T. , w obrębie ewidencyjnym [...] spowodowały szkodliwą zmianę stosunków wodnych na działkach sąsiednich (w szczególności na działkach [...])". Ustalił, że działki będące przedmiotem postępowania administracyjnego, znajdują się na łagodnie nachylonym stoku (ok. 6%), opadającym w kierunku południowym; w stronę niewielkiego cieku - potoku [...] Od koryta tego cieku omawiane działki są oddzielone wysokim nasypem kolejowym.
Organ odwoławczy wskazał następnie na ustalenia biegłego, zgodnie
z którymi miejscowy układ warstw podłoża sprzyja tworzeniu się lokalnego poziomu wód podziemnych (gruntowych), którego zwierciadło znajduje się płytko pod powierzchnią terenu. Wynika to z tego, że ucieczka wody w głąb gruntu jest uniemożliwiona poprzez występowanie praktycznie nieprzepuszczalnej warstwy płytko w podłożu, natomiast nachylenie stoku jest niewystarczające by wymusić szybką migrację wód podziemnych w kierunku najbliższego cieku (migracja ta jest dodatkowo ograniczana fundamentami budynków i innymi konstrukcjami). Z tego powodu - jak podkreślił biegły - nawet niewielkie opady czy zmiany wprowadzone na powierzchni działek mogą przełożyć się na problemy związane z występowaniem nadmiaru wody tuż pod powierzchnią terenu. Niezaprzeczalnym jest, że na terenie działki nr [...] doszło do nadsypania terenu, na wysokość maksymalnie około 60 cm.
Obserwowane nadmierne zawilgocenie na działkach objętych postępowaniem, wynika z kilku przyczyn. Ogólną prawidłowością jest, że wykonanie nawet niewielkiego nasypu powoduje podniesienie zwierciadła płytkich wód podziemnych pod nim. Podniesienie poziomu zwierciadła wód podziemnych pod nasypem powoduje, że podwyższone jest wówczas także zwierciadło wód podziemnych wokół tego nasypu. Migracji wód na obszary przyległe nie zapobiegają płytkie podmurówki czy mury oporowe. Wody podziemne (jeśli nie napotkają warstwy całkowicie nieprzepuszczalnej) i tak - pod wpływem różnicy ciśnień - zdołają się przedostać pod nimi dalej w dół stoku, a następnie, poprzez napór ciśnienia hydraulicznego, wypłynąć się na powierzchnię lub w jej pobliże. W konsekwencji ich poziom poniżej przeszkody będzie wyższy niż poziom naturalny. Nakładanie (dodawanie) takiego oddziaływania na i tak płytkie zwierciadło wód podziemnych może prowadzić do stagnowania wód na powierzchni terenu lub zalegania tuż pod powierzchnią (co obserwować można na działce [...] Sytuację tę potęguje fakt, że znajdujące się na działce [...] studnie chłonne (jak zresztą i drenaż rozsączający) mimo swej znacznej głębokości, nie są skuteczne. Oczywiście, wskutek oddziaływania studni chłonnych i drenażu rozsączającego wody nie przybywa, tak samo jak nie przybywa jej ze względu na uszczelnienie działki [...] dachem domu, jednak jest koncentrowana w pewnych miejscach i w czasie, co podnosi punktowo poziom zwierciadła wód podziemnych. Świadczy o tym zwiększona wilgotność gruntu poniżej studni chłonnych, w miejscach gdzie odpływ wód podziemnych jest ograniczony podmurówkami płotów (czy to płotu pomiędzy działkami [...], czy pomiędzy działką [...] a drogą na wschód od tej działki) oraz wybitnie płytkie zaleganie zwierciadła wód podziemnych w odwiercie przy granicy działek [...]
System drenażowy wykonany na działce nr [...] także jest nieskuteczny - jest on posadowiony zbyt płytko pod powierzchnią terenu, przez co nie może właściwie odwodnić głębiej położonych warstw gleby i skał podłoża. W dodatku nie został sensownie rozwiązany problem pozbywania się wody zebranej tym drenażem - pozostaje ona na obszarze posesji i podnosi stopień jej zawilgocenia.
Na pogłębienie problemów z wodą na obszarze objętym postępowaniem wpływa także zaobserwowana dostawa wód spływających po powierzchni terenu
z ulicy [...]. Wykonane doraźnie prowizoryczne zabezpieczenia (rów i niewielki wał przy drodze) są niewystarczające dla ograniczenia ich wpływu na grunty leżące poniżej.
Główną kwestią, którą należy rozwiązać jest obniżenie poziomu do którego odprowadzana będzie woda. Jej dopływ do studni chłonnych, a następnie rozsączanie nie zmienia ogólnej ilości wody w systemie, ze względu na płytkie zaleganie warstw nieprzepuszczalnych. Najwłaściwsze byłoby odprowadzenie wody rurą lub rowem wzdłuż ulicy [...] do znajdującego się dużo niżej koryta (rowu) odprowadzającego wody do potoku [...]. Sprawiłoby to, że wody gruntowe zostałyby pozbawione podparcia w warstwach nieprzepuszczalnych, w związku z czym zostałyby one trwale zdrenowane. Jedynie otwarcie drogi do stałej i wydajnej ewakuacji wód poza omawiane działki może skutecznie i trwale poprawić ich sytuację hydrologiczną. Działania zastępcze, polegające na kopaniu kolejnych studni chłonnych, tworzeniu drenaży (rozsączających i zbierających) i zbiorników retencyjnych, czy wreszcie na pogłębianiu podmurówek do poziomu warstwy nieprzepuszczalnej byłoby nieskuteczne i w żadnym wypadku nie mogłoby rozwiązać problemów hydrologicznych działek [...] oraz działki [...].
Zmiany wprowadzone na działce [...], w postaci podniesienia poziomu gruntu przez wykonanie nasypu, powodują zmianę stosunków wodnych (stanu wody na gruncie), która niekorzystnie wpływa na stosunki wodne na działkach [...] oraz [...]. Zmiany te szkodliwie oddziałują poprzez podniesienie poziomu wód gruntowych na działkach [...], a co za tym idzie prowadzą do silnego zawilgocenia tych działek (zwłaszcza [...]).Wpływa to na stan roślinności oraz na możliwość wykorzystywania terenu. Zawilgacana jest także działka [...]. Cały stok, na którym położone są analizowane działki ([...]), w warunkach naturalnych odwadniany był w dół, w kierunku południowym, w stronę dzisiejszego nasypu kolejowego i koryta potoku [...]. Wody opadowe częściowo wsiąkały zasilając głębsze warstwy wodonośne, częściowo wyparowywały, ale znaczna ich część spływała po stoku, po powierzchni terenu i - zwłaszcza - płytko w gruncie tworząc tak zwany spływ podskórny (hipodermiczny). Ten spływ został obecnie zakłócony, przez liczne bariery (budynki, ogrodzenia, murki itp.). Dlatego generalnie na omawianych działkach znacząco wzrosły zawilgocenie gruntu - stale mamy tam do czynienia z nadwyżką wody. Nasyp wykonany na działce [...] oczywiście jeszcze lokalnie pogorszył warunki (zwiększył zawilgocenie gruntu, głównie na działce [...]
Nie da się jednak sensownie docelowo rozwiązać problemów działek [...] w oderwaniu od sytuacji w ich otoczeniu.
Jedyny sensowny sposób rozwiązania problemu nadmiernego zawilgocenia analizowanych działek [...] polega na tym, aby otworzyć (przywrócić) jakąś drogę ewakuacji wód opadowych w dół stoku, w kierunku cieku. Wody muszą być
z omawianych działek skutecznie odprowadzane na zewnątrz. Magazynowanie tych wód na stoku i "rozsączanie" ich w gruncie po prostu nie działa, bo woda pozostaje
w gruncie, a chodzi właśnie o to, aby się jej na bieżąco pozbywać. Nadwyżka wody pozostająca na stoku szkodliwie oddziałuje na wszystkie omawiane działki. Dlatego
w pierwszym rzędzie ewakuowane powinny być wody opadowe z działki [...]. To
w zasadniczy sposób poprawiałoby nie tylko sytuację działek [...], ale też samej działki [...] (oraz oczywiście na przykład działki [...] Jednak utworzenie skutecznego systemu odprowadzania wody z działki [...] pozwoliłoby także łatwo "wpiąć" do tego systemu wody z działek [...] W efekcie stosunki wodne działek [...] zostałyby wyraźnie poprawione, i to od razu dwutorowo: z jednej strony zmniejszyłaby się ilość wód ciążących do nich od góry stoku (czyli z działki [...]), a z drugiej - wody z tych działek byłyby szybko, skutecznie i tanio odprowadzane na zewnątrz, do cieku.
Jednocześnie biegły zaznaczył proponowany przebieg linii odprowadzającej wody opadowe z omawianych działek (żółta strzałka) wskazując, iż najlepszym rozwiązaniem byłoby sprowadzenie nadmiaru wody wzdłuż ulicy [...] w stronę rowu (przy nasypie kolejowym), który odprowadza wody do potoku [...]. Zaznaczył również, że konieczne jest zabezpieczenie omawianego obszaru przed zalewaniem wodami opadowymi z ulicy [...].
W ocenie Kolegium powołane w opinii biegłego twierdzenia są jasne
w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że wbrew twierdzeniom R. i R. P., w przeprowadzonym postępowaniu oraz decyzji jednoznacznie wykazane zostało, że wykonanie przez odwołujących nasypu ziemnego na działce [...] stanowi zmianę stanu wody, która szkodliwie oddziałuje na obszar sąsiednich działek nr [...] i nr [...] (stanowiących własność występującej z wnioskiem K. C.) poprzez podniesienie poziomu wód podziemnych na tych działkach, co - jak potwierdził biegły - przekłada się na realne straty poprzez "silny wzrost wilgotności gruntu, utrudniona hodowla roślin, występowanie podmokłości, obniżone możliwości korzystania z działek". Nie "oparto się w tym względzie jedynie na twierdzeniach Pani C. ". Nie ma również decydującego znaczenia, że w momencie rozpoczęcia budowy domu przez odwołujących wnioskodawczyni "nie była jeszcze właścicielką działki nr [...]". To nie budowa domu przez odwołujących spowodowała niedozwolona zmianę stosunków wodnych, a wykonanie nasypu ziemnego podnoszącego teren Ich działki o ok. 60 cm w stosunku do nieruchomości sąsiedniej. Kolegium dostrzegło również (i cytuje w uzasadnieniu) ustalenia i stwierdzenia biegłego co do tego jaka jest skuteczność drenażu na działce K. C. (podobnie zresztą jak i studni chłonnych i drenażu rozsączającego na działce odwołujących), jednakże zdaniem organu odwoławczego to nie studnie chłonne, czy drenaż, a spowodowana wykonaniem nasypu ziemnego zmian stosunków wodnych stanowi powód wydania w sprawie decyzji.
Organ wskazał, że wobec odstąpienia przez K. C. od podpisania ugody, brak jest na drodze prowadzonego postępowania administracyjnego podstaw prawnych do obciążenia jej, częścią kosztów niezbędnych dla wykonania nakazanego odwodnienia. W tym zakresie odwołującym pozostaje ewentualnie droga cywilna.
Na powyższą decyzję R. P. i R. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1) art. 24 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy pracownicy organu wydającego decyzję w l instancji podlegali wyłączeniu, gdyż pozostawali ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógł mieć wpływ na ich prawa i obowiązki;
2) art. 28 kpa polegające na pominięciu Prezydenta Miasta Tarnowa jako strony postępowania administracyjnego;
3) art. 7, 77, oraz 80 kpa polegające na:
- oparciu rozstrzygnięcia tylko na jednej opinii wydanej w niniejszej sprawie podczas gdy w sprawie zostały wydane dwie sprzeczne ze sobą opinie,
- nieuwzględnienie wniosku o sporządzenie trzeciej rozstrzygającej opinii biegłego pomimo istnienia dwóch całkowicie wykluczających się opinii;
- uznaniu, że ekspertyza geologiczna przedłożona przez Panią K. C., która została sporządzona na jej zlecenie jest opinią biegłego wydaną w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego;
- uznaniu, że doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie Skarżących wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich podczas gdy zmiana nie została w żaden sposób wykazana w trakcie postępowania,
- pominięciu w trakcie dokonywania ustaleń innych przyczyn mających wpływ na powstawanie szkód na działce [...] obr. [...] w T. ;
- niewykazaniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy działaniami Skarżących, a powstaniem szkód na działce [...] obr. [...] w T. należącej do K. C.;
- brak ustaleń na jakiej części działki nr [...] obr[...] w T. został wykonany nasyp;
4) art. 78 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii trzeciego biegłego pomimo istnienia dwóch rozbieżnych opinii biegłych;
5) art. 234 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 234 ust. 3 w zw. z art. 16 pkt 68 i 69 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez jego zastosowanie
w niniejszej sprawie podczas gdy hipoteza powołanej normy prawnej nie odnosi się do wód podziemnych (gruntowych);
6) art. 234 ust. 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nakazaniu Skarżącym wykonania urządzeń na działkach nie stanowiących ich własności, oraz urządzeń, które mają na celu rozwiązanie istniejącego od wielu lat na tym terenie problemu z nadmiarem wód opadowych, a nie urządzeń zapobiegających szkodom za które mieliby odpowiadać skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Swoje stanowisko w piśmie z 24 stycznia 2023 r. wyraziła uczestniczka postępowania K. C., wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.), w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 r. poz. 2233, dalej: p.w.). Zgodnie z art. 234 ust. 1 właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). Zgodnie z art. 234 ust. 4, nakaz o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (ust. 5).
Przesłanką do wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. jest zatem ustalenie, że spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Obowiązki na tej podstawie mogą zostać nałożone wyłącznie na aktualnego właściciela nieruchomości, niezależnie, czy to wskutek jego działań doszło do zmian stanu wody na gruncie. Tym samym aktualny właściciel nieruchomości może ponosić konsekwencje działań poprzednich właścicieli.
Podobnie, jak na podstawie art. 29 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy – Prawo wodne z 2001 r., dla wydania decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. konieczne jest wykazanie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, tzn. czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą na nieruchomości sąsiedniej istnieje związek przyczynowo-skutkowy (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 marca 2019 r., II SA/Rz 192/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z punktu widzenia przywołanych wyżej przepisów nie ma natomiast znaczenia rozmiar powstałej szkody. Ustawodawca nie uzależnia bowiem skutku od rozmiaru szkody, lecz w ogóle od jej zaistnienia, w związku z czym nie ma potrzeby jej szacowania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2011 r., II SA/Bd 438/11, LEX nr 950530).
Charakterystykę zmian stanu wody na gruncie uzasadniających podjęcie działań na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2017 r., sygn. II OSK 159/16, i wypowiedź ta zachowuje aktualność i na tle obowiązującego art. 234 ust. 3 p.w. Zalicza się tu "takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływała z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody. Także spowolnienie spływu wody z gruntów spowodowane podwyższeniem terenu sąsiedniej działki stanowi jedną ze zmian stosunków wodnych na gruncie, o którym mowa w art. 29 p.w. Również roboty budowlane takie jak niwelacja terenu, podniesienie rzędnej terenu, wprowadzenie systemu drenażowego wokół budynku, czy też samo wybudowanie fundamentów może powodować zmiany stanu wody na gruncie jeżeli ich efektem będzie zmiana naturalnego, dotychczasowego kierunku odpływu wód opadowych, naruszenie istniejącego systemu drenażowego, czy też przecięcie kierunku migracji wód podziemnych."
Dodać wypada wreszcie, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 234 ust. 3 p.w., wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, przede wszystkim, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, zwłaszcza czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak, to na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i w konsekwencji do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. II OSK 613/07, orzecznia.nsa.gov.pl). Nie ulega przy tym wątpliwości, że sprawy z zakresu naruszenia stosunków wodnych dotyczą skomplikowanej problematyki, wymagającej najczęściej wiadomości specjalnych, przeważnie z geologii, hydrologii, melioracji. Z tego względu w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. kluczowym dowodem może być opinia biegłego. Biegły nie może jednak zastąpić organu administracji w ustaleniu stanu faktycznego, jako że to na organie administracji publicznej ciążą obowiązki wynikające m.in. z przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, 77, 80 k.p.a.
Wyjść należy od tego, że przedmiotowe postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku uczestniczki K. C., która żądała nakazania R. P. i R. P. przywrócenia do stanu pierwotnego poziomu terenu dz. ewid. nr [...] obr[...] położonej w T. , ewentualnie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. We wniosku tym wskazała, że 2 lipca 2018 r. zakupiła działkę nr [...], która sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...]. Właściciele tej działki – R. P. i R. P. – rozpoczęli budowę domu jednorodzinnego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...], a w dniu 3 lipca 2018 r. wzdłuż całej linii granicznej z działką K. C. nawieźli ziemię.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego wyjaśniono bezspornie, że w istocie na działce nr [...] został wykonany nasyp w związku z budową na tej działce budynku jednorodzinnego, a przy tym, że działka ta znajduje się na naturalnie łagodnie nachylonym stoku (6%) powyżej działek K. C. nr [...]. Stok opada w kierunku południowym, w stronę cieku – potok [...]. W ocenie Sądu jako udowodniony należy również przyjąć zakres i wysokość nadsypania (60 cm), które to okoliczności znajdują odzwierciedlenie w szczególności w protokole oględzin (k. 6), w mapie stanowiącej załącznik do pisma K. C. z 9 października 2019 r. (k. 12), mapie stanowiącej załącznik do pisma PKP [...] S.A. do R. P. (k. 55), opinii biegłego B. R. (k. 42).
W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione na podstawie opinii biegłego B. R., w takim zakresie, w jakim potwierdził on, że podniesienie powierzchni ziemi na terenie działki nr [...] poprzez wykonanie nasypu, na którego części wybudowano dom, stanowi zmianę stosunków wodnych, o której stanowi art. 234 ust. 3 P.w., która szkodliwie oddziałuje na działki sąsiednie, tj. działki nr [...], w ten sposób, że powoduje podniesienie poziomu wód gruntowych na działkach nr [...] co prowadzi do silnego zawilgocenia tych działek, zwłaszcza działki nr [...]. Zdaniem Sądu opinia biegłego w tym zakresie jest przekonująca i logiczna. Biegły przedstawił w sposób jasny analizę problemu, nawiązując do wyników przeprowadzonych pomiarów oraz badań naukowych. W opinii zostały zamieszczone rysunki obrazujące wyniki analizy, które należy uznać za czytelne i zrozumiałe. Jednocześnie należało zauważyć, że wystąpienie szkodliwego oddziaływania na nieruchomości K. C. znajduje potwierdzenie w przedłożonych przez nią fotografiach terenu, których strony skarżące nie kwestionowały.
Wątpliwości Sądu budzi natomiast brak jednoznacznego stanowiska biegłego i orzekających organów co do wybudowanego na działce K. C. nr [...] ogrodzenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że budowa ogrodzenia miała miejsce w podobnym czasie lub po wykonaniu nasypu na działce nr [...]. Z opinii biegłego wynika, że budowa tego rodzaju obiektów zakłóca naturalny spływ wody (k. 12 opinii). Na kwestię tę skarżący zwracali uwagę w piśmie z 14 czerwca 2021 r. (k. 44), jednak biegły w piśmie z 29 lipca 2021 r. (k. 47) stanowiącym odpowiedź na wniesione do opinii uwagi, nie odniósł się do niej jednoznacznie.
Poważniejszym problemem w sprawie jest jednak zaproponowany przez biegłego sposób rozwiązania problemów hydrologicznych działek nr [...], co – jak zauważył biegły – będzie niezwykle trudne lub nawet niemożliwe w oparciu o obszar tych działek. Biegły wskazał mianowicie, że jedyny sensowny – w jego ocenie – sposób rozwiązania polega na tym, aby otworzyć (przywrócić) jakąś drogę ewakuacji wód opadowych w dół stoku, w kierunku cieku, tak by wody z omawianych działek skutecznie odprowadzić na zewnątrz. Wskazano w związku z tym: "Magazynowanie tych wód na stoku i "rozsączanie" ich w gruncie po prostu nie działa, bo woda pozostaje w gruncie, a chodzi właśnie o to, aby się jej na bieżąco pozbywać. Nadwyżka wody pozostająca na stoku szkodliwie oddziałuje na wszystkie omawiane działki. Dlatego w pierwszym rzędzie ewakuowane powinny być wody opadowe z działki nr [...]. To w zasadniczy sposób poprawiałoby nie tylko sytuację działek nr [...], ale też samej działki [...] (oraz oczywiście na przykład działki [...]). Jednak utworzenie skutecznego systemu odprowadzania wody z działki [...] pozwoliłoby także łatwo "wpiąć" do tego systemu wody z działek [...]. W efekcie stosunki wodne działek [...] zostałyby wyraźnie poprawione, i to od razu dwutorowo: z jednej strony zmniejszyłaby się ilość wód ciążących od góry stoku (czyli z działki [...] a z drugiej – wody z tych działek byłyby szybko, skutecznie i tanio odprowadzane na zewnątrz, do cieku." Dalej biegły wskazał, że na rysunku zaznaczył proponowany przebieg linii odprowadzającej wody opadowe z omawianych działek, podkreślając, że najlepszym rozwiązaniem byłoby sprowadzenie nadmiaru wody wzdłuż ulicy [...] w stronę rowu (przy nasypie kolejowym), który odprowadza wody do potoku [...].
W kontekście powyższego zauważyć trzeba, że niewątpliwie, z akt sprawy i opinii biegłego wyłania się szerszy kontekst sprawy, związany z trudnymi stosunkami wodnymi na stoku, na którym znajdują się działki skarżących i uczestniczki K. C.. Niewątpliwie też, najbardziej pożądane byłoby kompleksowe rozwiązanie narosłych problemów w tym rejonie i to w sposób ugodowy, z udziałem właścicieli innych działek, w tym gminy zarządzającej znajdującą się powyżej ulicą [...]. Rzecz jednak w tym, że zaproponowane przez biegłego rozwiązanie nie było adekwatne do przedmiotu postępowania, który wyznaczył przede wszystkim wniosek K. C., tj. zmiany stosunków wodnych wynikających z nadsypania ziemią działki nr [...] w związku z wybudowaniem na tej działce budynku mieszkalnego. W konsekwencji biegły powinien sformułować propozycję rozwiązań takich, które umożliwią zniwelowanie skutków tej zmiany stosunków wodnych, która wynikała z nadsypania ziemią działki nr [...], tzn. tej zmiany, która pozostawała w związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą.
W konsekwencji powyższego, organ I instancji błędnie zastosował art. 234 ust. 3 P.w., zobowiązując skarżących w punkcie 1 decyzji do wykonania kanalizacji opadowej nie tylko na działce skarżących (nr [...]), lecz także na działce uczestniczki K. C. ([...] a nadto na działkach nr [...] obr. [...], których właściciele nie brali udziału w postępowaniu. Stanowisko takie bezkrytycznie zaaprobował organ odwoławczy.
Należało zatem podzielić stanowisko skarżących, zgodnie z którym bezpodstawnie, wbrew art. 234 ust. 3 p.w., nakazano skarżącym wykonanie urządzeń na działkach, do których nie posiadają tytułu prawnego, który to obowiązek nie jest też adekwatny do wykazanego naruszenia stosunków wodnych. Nie zmienia powyższego stanowiska w żaden sposób fakt przedłożenia w toku postępowania zgód wszystkich właścicieli działek, po których miałaby przebiegać wskazana kanalizacja opadowa. Zgody te, co wypada przypomnieć, przedłożone były w związku z negocjacjami mającymi na celu zawarcie ugody, która finalnie nie została zawarta. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżących co do tego, że hipoteza normy wynikającej z art. 234 ust. 3 P.w. nie odnosi się do wód podziemnych (gruntowych). Wniosek przeciwny niż wywodzą skarżący wynika, w ocenie Sądu, już z samej wykładni literalnej art. 234 ust. 1. W konsekwencji sankcjonowane art. 234 ust. 3 p.w. naruszenia stosunków wodnych mogą obejmować również naruszenia w obrębie wód gruntowych, na co też wskazano we wstępnej części rozważań.
Sąd nie podziela również zarzutów skarżących co do innych niż wskazano powyżej naruszeń przepisów postępowania. Niezasadnie zarzucono w szczególności naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i art. 28 k.p.a. w związku z poruszonym w sprawie wątkiem możliwego pogorszenia stosunków wodnych w rejonie przedmiotowych spowodowanego oddziaływaniem urządzeń towarzyszących ulicy [...], której zarządcą jest Prezydent Miasta T.. Zauważyć należy, że ani Miasto T. ani Prezydent Miasta T. nie byli stronami tego postępowania. Nie sposób w okolicznościach sprawy dopatrzeć się przesłanek wyłączenia pracowników urzędu lub samego Prezydenta z rozpoznania sprawy.
Nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania w związku z wykorzystaniem w postępowaniu ekspertyzy geologicznej opracowanej przez T. B. i M. H., przedłożonej przez uczestniczkę K. C. (k. 36). Chociaż nie miała ona waloru opinii biegłego, to jednak mogła ona stanowić dowód w sprawie. Wszak z art. 75 § 1 k.p.a. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przedłożona ekspertyza, jako opinia prywatna, mogła być przez organ wykorzystana. Nie doszło też do naruszenia art. 78 k.p.a. z powodu nieuwzględnienia wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego. Nie doszło bowiem w sprawie do sytuacji, że organ dysponował rozbieżnymi opiniami biegłego, skoro pierwsza sporządzona w sprawie opinia biegłej R. Ł. została słusznie zakwestionowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie w decyzji z 6 lipca 2020 r.
Wobec tego, ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu. W szczególności zwróci się do biegłego o uzupełnienie opinii w wymaganym granicami sprawy zakresem. Tylko na marginesie Sąd wskazuje na zasadność dążenia, również i na dalszym etapie sprawy, do jej ugodowego załatwienia, co pozwoliłoby na uzyskanie – jak się wydaje – rozwiązania korzystniejszego dla wszystkich stron postępowania niż to, jakie może wynikać z decyzji nakazowej.
Wobec stwierdzonych naruszeń prawa Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje należny wpis (300 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). W punkcie III sentencji wyroku orzeczono o zwrocie nadpłaconego wpisu (200 zł).