II SA/Kr 1444/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowykryterium dochodoweuznanie administracyjnepostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjikontrola sąduprawo socjalne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego z powodu niewystarczającego uzasadnienia organu co do wysokości świadczenia i jego uznaniowego charakteru.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję GOPS o przyznaniu zasiłku okresowego w kwocie 200 zł. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji uznaniowej. Podkreślono, że organ powinien szczegółowo wyjaśnić przesłanki swojej decyzji, w tym możliwości finansowe ośrodka oraz sytuację strony, a nie opierać się na ogólnikach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przyznaniu zasiłku okresowego w kwocie 200 zł miesięcznie. Skarżąca uznała przyznaną kwotę za niewystarczającą na podstawowe potrzeby. Sąd, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące zasiłku okresowego, stwierdził, że choć decyzja ma charakter uznaniowy, organ administracji nie może działać dowolnie. Kluczowe było naruszenie przepisów art. 7, 77 i 107 k.p.a. Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji uznaniowej musi precyzyjnie przedstawiać zarówno możliwości finansowe organu (dostępne środki, liczba wnioskodawców), jak i sytuację materialną strony ubiegającej się o świadczenie. Twierdzenie organu o przyznawaniu najwyższych świadczeń nie zostało poparte dowodami, a możliwości finansowe ośrodka nie wynikały z ustaleń. Wobec powyższego, sąd uznał, że uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie uzasadnił prawidłowo wysokości przyznanego zasiłku okresowego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie decyzji uznaniowej musi precyzyjnie wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ, w tym możliwości finansowe ośrodka oraz sytuację strony. Ogólnikowe stwierdzenia i brak dowodów na poparcie twierdzeń organu stanowią naruszenie przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 7

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust.1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust.3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 17 § ust.1 pkt 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 38 § ust.1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 38 § ust.2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 38 § ust.3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 38 § ust.4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 106

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 109

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 147 § ust.1 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 159

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie decyzji organu co do wysokości przyznanego zasiłku okresowego. Brak wykazania przez organ możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Naruszenie przez organ przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na organie administracji rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek szczegółowego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji. Uzasadnienie decyzji w zakresie wyjaśnienia podstaw co do wysokości przyznanego świadczenia nie jest wystarczające. Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w decyzji.

Skład orzekający

Jan Zimmermann

przewodniczący

Joanna Tuszyńska

sprawozdawca

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji uznaniowych w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i finansowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń z pomocy społecznej i procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące decyzji uznaniowych i ich uzasadnienia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nawet decyzja uznaniowa musi mieć solidne uzasadnienie: sąd wyjaśnia, jak przyznawać zasiłki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1444/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Jan Zimmermann /przewodniczący/
Joanna Tuszyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska (spr.) WSA: Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004r, wydaną na podstawie art.104, art.107 i art.108 kpa oraz art.7, art.8, art.17 ust.1 pkt 4 , art.38 , art.104 , art.106, art.109 , art.147 , art.159 ustawy zz dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie 200 zł miesięcznie na okres od [...] 2004r do [...] 2004r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał , że M. K. jest osobą bezrobotną i nie ma żadnych dochodów.
Podał , iż zgodnie z art.38 ust.3 pkt 1 w związku z art.147 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w wysokości nie mniejszej niż 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, czyli 92,20 zł W myśl art.38 ust.4 ustawy kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
W odwołaniu od tej decyzji M. K. wniosła o jej uchylenie, zarzucając , że przyznany zasiłek nie wystarcza nawet na podstawowe artykuły żywnościowe.
Decyzją z dnia [...] 2004r znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N., na podstawie art.138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano , że odwołanie jest nieuzasadnione a zaskarżona decyzja została podjęta prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Kolegium przytoczyło treść art.8 ust.1 , art.8 ust.3 oraz art.38 ust.1 ustawy o pomocy społecznej.
Wyjaśniło, że zgodnie z art.38 ust.2, 3 i 4 ustawy zasiłek okresowy ustala się w wysokości:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Podkreśliło , że minimalna kwota zasiłku stałego w 2004r , zgodnie z brzmieniem art.147 ust.1 pkt 1 ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie powołanych przepisów, w przypadku odwołującej się, wysokość zasiłku powinna się zawierać w przedziale między kwotą 92.20 zł a 418 zł.
Skoro zatem przyznany został zasiłek okresowy w kwocie 200 zł, to mieści się on w we wskazanym przedziale kwotowym i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji podkreślił, że odwołująca się jest objęta stałą pomocą ośrodka i otrzymuje zasiłki celowe, okresowe a świadczenia te należą do najwyższych przyznanych na obszarze działalności tamtejszego ośrodka.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. K. wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej zasiłku w kwocie 418 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja nie jest zgodna z prawem.
Podstawą prawna zaskarżonej decyzji był przepis art.38 ustawy o pomocy społecznej , stanowiący, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustala się:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
Stosownie do ustępu trzeciego tego przepisu kwota zasiłku okresowego ustalona nie może być niższa niż 50 % różnicy między:
1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Jednakże, zgodnie z art.,147 ust. pkt1 w 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.
Z treści przepisu art. 38 ustawy wynika zatem, że sztywno została określona tylko dolna i górna granica zasiłku. Oznacza to , że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Na organie administracji rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek szczegółowego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji.
Uzasadnienie decyzji w zakresie wyjaśnienia podstaw co do wysokości przyznanego świadczenia nie jest wystarczające.
Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika , że uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu wypływające z art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią (por. wyrok WSA z dnia 23.09.2005r I SA/Wa 1553/04 LEX nr 192950).
Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w decyzji.
Twierdzenie organu, iż skarżąca jest objęta stałą pomocą ośrodka i otrzymuje zasiłki celowe, okresowe a świadczenia te należą do najwyższych przyznanych na obszarze działalności tamtejszego ośrodka, nie jest poparte żadnym dowodem.
W uzasadnieniu decyzji w ogóle nie powołano się na możliwości finansowe ośrodka.
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, jedynie osoba dokonująca aktualizacji wywiadu wpisała w rubryce dotyczącej form i zakresu proponowanej pomocy: " wnioskuję o zasiłek okresowy 2 x (V,VI) 04 z uwagi na brak możliwości".
Stwierdzenie takie (zawarte zresztą nie w decyzji) jest niewystarczające, bowiem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinien spełniać skarżący, ażeby przyznać mu świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania w maksymalnej wysokości.
Wobec powyższego uznać należy , że zaskarżona decyzja narusza przepisy art.7, 77 i 107 kpa.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi, że narusza ona przepisy postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, że opisane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie powołanego wyżej przepisu, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI