II SA/Kr 1426/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-03-23
NSAbudowlaneWysokawsa
rozbiórkasamowola budowlanagrzywnapostępowanie egzekucyjnetytuł wykonawczyupomnieniewady formalnekontrola sądu WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki z powodu wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy grzywnę nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych boksów garażowych. Skarżący podnosił kwestie odroczenia terminu rozbiórki, jednak Sąd uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia są wady formalne postępowania egzekucyjnego, w szczególności brak dowodów doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego oraz niekompletność samego tytułu wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych boksów garażowych. Skarżący wnosił o odroczenie terminu rozbiórki i zawieszenie postępowania egzekucyjnego, argumentując swoją sytuację życiową i zawodową. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że argumenty skarżącego dotyczące odroczenia terminu nie miały wpływu na prawidłowość nałożenia grzywny, która wiąże się z odrębnym postępowaniem administracyjnym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się jednak wady formalne postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał na brak dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego oraz brak dowodu doręczenia samego tytułu wykonawczego. Ponadto, skserowany tytuł wykonawczy nie zawierał wszystkich wymaganych przez art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji elementów, takich jak pouczenia o skutkach niezawiadomienia o zmianie miejsca pobytu czy o prawie zgłoszenia zarzutów. Niespełnienie tych wymogów, w tym brak doręczenia upomnienia, mogło stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji lub nawet umorzenia postępowania. Brak dowodu doręczenia tytułu wykonawczego uniemożliwiał stwierdzenie, czy egzekucja została prawidłowo wszczęta. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie grzywny było nieprawidłowe z powodu wad formalnych postępowania egzekucyjnego, w szczególności braku dowodów doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego oraz niekompletności tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak dowodu doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, a także niekompletność samego tytułu wykonawczego (brak wymaganych pouczeń) stanowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co czyni egzekucję niedopuszczalną lub stanowi podstawę do jej umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 119

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego. Brak dowodu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Niekompletność tytułu wykonawczego, w tym brak wymaganych pouczeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące odroczenia terminu rozbiórki boksów garażowych (uznane za nieistotne dla oceny prawidłowości nałożenia grzywny).

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności podniesione przez skarżącego w uzasadnieniu skargi nie miały żadnego wpływu na prawidłowość nałożenia przez organy egzekucyjne grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym może stanowić podstawę zarzutu [...] w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Brak chociażby jednego z elementów wskazanych w art. 27 cyt. ustawy powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia [...] może być podstawą zarzutu [...] a nawet podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Brak dowodu doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu [...] uniemożliwia w ogóle stwierdzenie czy została wszczęta i toczy się egzekucja administracyjna.

Skład orzekający

Andrzej Irla

przewodniczący

Grażyna Firek

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia formalne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczące doręczeń i treści tytułu wykonawczego, mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych wad formalnych postępowania egzekucyjnego w administracji i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się oczywista. Podkreśla znaczenie prawidłowego doręczenia dokumentów i kompletności tytułów wykonawczych.

Wady formalne w postępowaniu egzekucyjnym: dlaczego brak jednego dokumentu może zniweczyć całą egzekucję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1426/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Grażyna Firek
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Grażyna Firek WSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego M.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].02.2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. na podstawie art.119, art.121 i art.122 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 1991r. Dz.U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.) nałożył na zobowiązanego M.K. grzywnę w wysokości 30 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 27.09.1993r., nr [...].
W zażaleniu na to postanowienie M.K. (zwany dalej skarżącym) zwrócił się o "niestosowanie grzywny oraz o odroczenie terminu wybudowanych na działkach nr "1" przy ul. B. w K. boksów garażowych do końca grudnia 2005r." W uzasadnieniu swojego zażalenia skarżący podniósł, iż prowadzi transport ciężarowy i użytkuje trzy samochody ciężarowe dla których jedynym miejscem garażowania są w/w boksy garażowe. Nadto wskazuje na fakt zatrudniania trzech osób oraz na swój wiek, brak innego zawodu i możliwości podjęcia innej pracy. Tym samym wnosi o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania rozbiórki przedmiotowych boksów garażowych.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...].07.1993r., nr [...] nakazano inwestorowi M.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanych boksów garażowych przy ul. B. w K. "Ponieważ inwestor nie wykonał w terminie wyżej wymienionego obowiązku organ I instancji zobowiązanemu stosowne upomnienie, a następnie tytułem wykonawczym z dnia 27.09.1993r. wszczął postępowanie egzekucyjne i kolejnymi postanowieniami nałożył 3 grzywny celem przymuszenia." Decyzją z dnia [...].10.1995r., znak [...] odroczono skarżącemu termin rozbiórki przedmiotowych boksów garażowych do dnia 31.12.2000r. "W związku z tym, iż upłynął oznaczony w powyższej decyzji termin odroczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego Pan M.K. wystąpił w dniu 30.12.2000r. z ponownym wnioskiem o dalsze odroczenie terminu rozbiórki tj. do końca 2001r., jednakże organ I instancji po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzja z dnia [...].07.2001r. odmówił inwestorowi odroczenia terminu wykonania przymusowej rozbiórki przedmiotowych boksów garażowych." Decyzja ta utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy. Ponieważ skarżący w dalszym ciągu nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej organ przesłał zobowiązanemu kolejne upomnienie z dnia 7.09.2001r., a następnie postanowieniem nałożył grzywnę. W celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. "Związku z tym, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte tytułem wykonawczym z dnia 27.09.1993r., przedmiotowa grzywna została nałożona w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym (...), tj. przepis art.121, który stanowi, iż grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może jednak przekroczyć sumy 30 zł. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 150 zł." Natomiast kwestie dotyczące odroczenia terminu rozbiórki przedmiotowych boksów garażowych oraz sposobu wykorzystania terenu, na którym znajduje się ten obiekt budowlany były już rozstrzygnięte na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji odmawiającej odroczenia terminu rozbiórki, a pozostałe okoliczności podniesione w zażaleniu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M.K. wnosząc u uchylenie, zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji zarzucając naruszenie jego interesu prawnego "ponieważ organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygnęły w formie decyzji mojego wniosku o odroczenie terminu rozbiórki boksów garażowych jaki złożyłem wraz z zażaleniem na postanowienie o ukaraniu grzywną w celu przymuszenia. W uzasadnieniu skargi wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego oraz podniesiono, iż wniosek o odroczenie terminu rozbiórki boksów zawarty w zażaleniu od postanowienia nakładającego grzywnę nie został rozpoznany. Skarżący uważa tym samym, że został pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw oraz że nie zgadza się z argumentacją zawartą "w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. a tym, że kwestie dotyczące rozbiórki boksów garażowych były już rozstrzygnięte na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji odmawiającej odroczenia terminu rozbiórki. Uważam, że organ nadzoru budowlanego powinien ustosunkować się do mojego wniosku o odroczenie terminu rozbiórki boksów w formie decyzji administracyjnej. Nie robiąc tego organ nadzoru budowlanego pozbawił mnie prawa do odwołania się od ewentualnie niekorzystnego rozstrzygnięcia do organu II instancji, co moim zdaniem narusza mój interes prawny,"
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie.
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było wyłącznie postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002r., nr [...] - prawidłowość jego wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych.
Zdaniem Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. W sposób jednoznaczny stwierdzić należy, iż okoliczności podniesione przez skarżącego w uzasadnieniu skargi nie miały żadnego wpływu na prawidłowość nałożenia przez organy egzekucyjne grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Okoliczności te wiążą się bowiem z odrębnym postępowaniem administracyjnym, które dopiero po zakończeniu decyzją ostateczną może oddziaływać na samo postępowanie egzekucyjne.
Natomiast istotne znaczenie dla rozpatrzenia prawidłowości nałożenia przez organy egzekucyjne grzywny w celu przymuszenia jest kwestia prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Dokument ten winien zawierać elementy wskazane w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu (na dzień wydania zaskarżonej decyzji) tytuł wykonawczy ma zawierać:
1) oznaczenie wierzyciela,
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację,
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń,
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej,
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela,
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu,
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej,
11)wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności
pieniężnych.
Nadto do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku.
Jeżeli chodzi o przedmiotową sprawę to brak jest w przedstawionych aktach administracyjnych sprawy: dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego oraz dowodu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a zamieszczona w aktach kserokopia tytułu wykonawczego z 27.03.1993r. (nie potwierdzona za zgodność z oryginałem) nie wskazuje czy oryginał tytułu wykonawczego zawiera wszystkie wymienione w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji elementy (brak jest np. pouczenia zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, czy też pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego).
Zauważyć należy, iż niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym może stanowić podstawę zarzutu określoną w art. 33 pkt 10 cyt. ustawy w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Brak chociażby jednego z elementów wskazanych w art. 27 cyt. ustawy powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 6.05.1998r., sygn. akt SA/Sz 1477/97).
Natomiast brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § l cyt. ustawy może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art.33 pkt 7 cyt. ustawy), a nawet podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § l pkt 7 cyt. ustawy).
Jeżeli zaś chodzi o brak dowodu doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu, to uniemożliwia on w ogóle stwierdzenie czy została wszczęta i toczy się egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego.
Dlatego też organ odwoławczy winien usunąć wyżej wskazane braki postępowania egzekucyjnego, aby w sposób jednoznaczny można było przyjąć czy w przedmiotowej sprawie w stosunku do zobowiązanego prawidłowo wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne.
Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI