II SA/Kr 1423/02

II SA/Kr 1423/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Grażyna Firek /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego H.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Uzasadnienie
II SA/Kr 1423/02
UZASADNIENIE
Decyzja z dnia [...] marca 2002r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. "Prawo budowlane" (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. "Prawo budowlane" (Dz. U. Nr, 106 z 2000r poz. 1126 tekst jednolity) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06,1960r. "Kodeks postępowania administracyjnego" (jednolity tekst Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071) odmówił wydania nakazu rozbiórki murowanego śmietnika, usytuowanego na działce przy ul. R. w S., będącego własnością M.G.
W jej uzasadnieniu wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych 13 września 2001 r. jego przedstawiciele ustalili, że na przedmiotowej działce znajduje się murowany budynek gospodarczo-składowy, określany przez wnioskodawcę H.K. jako "śmietnik", że jest to obiekt parterowy o wymiarach rzutu 2,73 x 1,75 i wysokości max 1,7 m, wykonany jako murowany z bloczków żużlowo-betonowych, z dachem drewnianym jednospadowym pokrytym eternitem falistym, że budynek usytuowany jest w centralnej części działki oraz, że jest to budynek kilkudziesięcioletni i nie nosi znamion przebudowy czy rozbudowy.
Wskazał także, iż oceniając materiał dowodowy zgromadzony w toku rozprawy administracyjnej przy rozbieżnych datach budowy budynku podawanych przez strony i świadków uznał, że przedmiotowy budynek powstał w latach 70-tych, o czym świadczy stan techniczny obiektu określony w protokole z dnia 13.09.2001 r., z którego wynika, iż konstrukcja budynku i jego stan techniczny wskazuje na to, że jest to budynek kilkudziesięcioletni, a nie wybudowany w roku 2001.
W konkluzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły żadne przesłanki formalno-prawne wynikające z obowiązujących przepisów prawnych do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Od powyższej decyzji j odwołanie wniósł H.K. podnosząc, że jego zdaniem decyzja jest niekompletna i bezzasadna. Domagał się bowiem nakazu rozbiórki drewnianej komórki i murowanego śmietnika tj. budynków wykonanych ze starych elementów w sierpniu 2001 r. Twierdził również, że murowany budynek nie ma drzwi i można go wykorzystywać jako śmietnik, co jest dla niego bardzo istotne, gdyż budynek ten usytuowany jest naprzeciwko miejsca wypoczynku na jego działce.
W dniu 24.04.2002r. H.K. złożył dodatkowe pismo, w którym żądał aby M.G. przedłożyła oryginał projektu zagospodarowania działki E. M.D., potwierdzenia przez Powiatowego Geodetę w S. mapy geodezyjnej z 1992r. oraz przedłożył kserokopię mapy geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1987r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j. t. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H.K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że w wyniku przeprowadzonych w toku postępowania odwoławczego oględzin na przedmiotowej działce potwierdzone zostały ustalenia organu I instancji dotyczące usytuowania budynku, jego wymiarów jak również funkcji oraz podkreślił, że oględziny te pozwoliły ustalić, iż przedmiotowy budynek wykonany jest ze starych bloczków betonowych posadowionych bezpośrednio na gruncie, że w części spoin widoczne są uzupełnienia nową zaprawą, że górna część ściany bocznej zatarta jest nową zaprawą że pokryty jest kilkoma płytami starego eternitu przymocowanymi do drewnianej konstrukcji wykonanej z okrąglaków i kantówki, przy czym nie są to elementy całkiem nowe (środkowy zniszczony, zmurszały) oraz, że w budynku składowany jest węgiel i drewno opalowe.
Organ II instancji stwierdził, iż po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, gdyż jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek był remontowany w 2001r, to jednak nie można na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób jednoznaczny przesądzić, że budynek ten był budowany od podstaw w 2001 r.
Nadto organ II instancji podkreślił, że w myśl art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a odwołujący się H.K. nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy budynek został wybudowany w roku 2001r., oraz że pełni rolę śmietnika. Wskazał także, iż kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów nie dał wiary sprzecznym zeznaniom świadków obu stron postępowania oraz podkreślił, że za dowód świadczący o tym, iż przedmiotowy budynek został wybudowany kilkadziesiąt lat temu uznał m.in. znajdującą się w aktach sprawy kserokopię projektu realizacyjnego zagospodarowania działki przy ul. R. z 1978r., na której uwidoczniony jest budynek gospodarczy na działce przy ul. R.
Odnośnie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że skoro przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie kilkadziesiąt lat temu, to mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r, Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a w myśl powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 37 ust. l pkt 2 cyt ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakaz rozbiórki może być orzeczony tylko w stosunku do obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującym w okresie jego budowy jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia i nie istnieją możliwości dokonania zmian lub przeróbek obiektu budowlanego doprowadzających go do zgodności z przepisami, o czym stanowi art. 40 tej ustawy.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ II instancji wyjaśnił, że wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwoliły stwierdzić, iż przedmiotowy budynek nie pełni roli śmietnika, a zatem żądanie odwołującego się dotyczące rozbiórki śmietnika było nieuzasadnione, zaś argument, że przedmiotowy obiekt jest usytuowany naprzeciwko miejsca wypoczynku na działce odwołującego się nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa budowlanego, co do pozostałych obiektów wymienionych w odwołaniu organ II instancji podkreślił, że nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie H.K. domagał się uchylenia wskazanych wyżej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na nieuwzględnieniu faktycznych okoliczności wynikających z dokumentów i map. Zarzucił także, iż organy obu instancji nie odniosły się do przedłożonych przez niego: szkicu sytuacyjnego do lokalizacji budynku gospodarczego z ubikacją przy ul. M., mapy geodezyjnej złożonej do państwowego zasobu geodezyjnego, projektu zagospodarowania terenu opracowanego przez inż. M. w 1992 r., który obejmuje działki sąsiednie w stosunku do tej będącej przedmiotem projektu od strony wschodniej i strony zachodniej, a na których nie ma obiektu będącego przedmiotem postępowania oraz zarzucił, że organy dokonały błędnej oceny zeznań przesłuchanych na rozprawie administracyjnej świadków. Podniósł także, iż nie przeprowadzono dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w S. o nabycie własności nieruchomości składającej się z działek nr "1" i "2" przy ul. R.7. przez zasiedzenie, a zatem nieruchomości gdzie zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, mimo, że potrzebę przeprowadzenia tego dowodu sygnalizował w toku rozprawy administracyjnej. Skarżący podkreślił, że świadkowie i strony w tej sprawie sądowej zeznali o prowadzeniu ogrodu w środkowej części nieruchomości, nie wskazując, by w tej części był usytuowany jakiś budynek gospodarczy.
Nadto skarżący stwierdził, że kserokopia realizowanego projektu zagospodarowania działki przy ul. R.9. z 1978 r. na której oparły się organy obu instancji jest podróbką wykonaną przez amatora, o czym świadczy jego zdaniem zamalowany na czerwony kolor prostokąt, podczas gdy powszechnie wiadomo, że kopiarka nie przenosi na kserokopię kolorów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i odpowiadając na zarzuty skargi wyjaśnił, iż organ II instancji rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym dokonał własnej oceny całokształtu materiału dowodowego przyjmując za udowodnione tylko te fakty, które nie budziły jego wątpliwości.
Podniósł też, że w swojej decyzji organ II instancji wskazał jedynie, iż H.K. nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy budynek został wybudowany w roku 2001r. Podkreślił ponownie, że w myśl art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a także, iż kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów nie dał wiary sprzecznym zeznaniom świadków obu stron postępowania, uznając za dowód świadczący o dacie budowy znajdującą się w aktach sprawy kserokopię projektu realizacyjnego zagospodarowania działki przy ul R. z 1978r., na której uwidoczniony jest budynek gospodarczy na działce przy ul R., zamalowany na kolor różowy (a nie czerwony jak twierdzi skarżący) w celu uwidocznienia (podkreślenia), że o ten budynek właśnie chodzi. (zał. do KI-11)
Organ II instancji wskazał również, że trudno jest jednoznacznie wyjaśnić, dlaczego przedmiotowy budynek nie został uwidoczniony na przedstawianych przez skarżącego dokumentach dotyczących zagospodarowania jego działki przy ul. R.3 tj. szkicu sytuacyjnym z 1973r. i projekcie zagospodarowania działki z 1992r., skoro został uwidoczniony w 1978r. na projekcie realizacyjnym zagospodarowania działki przy ul. R.9., a także wskazał, że za dowód przyjęto projekt realizacyjny z 1978r. przedstawiony przez M.G. rozstrzygając tym samym na jej korzyść.
Podkreślił również, że nie może ustosunkować się do dokumentów Sądu Rejonowego w S., na które powołuje się w skardze skarżący, bowiem dokumentów tych nie załączono do skargi. Wskazał także, iż z akt sprawy (w tym z protokołu z rozprawy administracyjnej) nie wynika, ażeby skarżący powoływał się w toku prowadzonego postępowania administracyjnego na te dokumenty.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego są uzasadnione. Szczególnie należy zwrócić uwagę na zakwestionowaną ocenę dowodów dokonaną przez organy obu instancji.
Na wstępie tych rozważań trzeba wskazać, że powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę art. 6 kc nie ma zastosowania do rozpoznania spraw administracyjnych. Reguła w nim wyrażona wraz z regułą wskazaną w art. 232 kpc stanowi o rozkładzie ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym przy rozpoznaniu sprawy cywilnej. Natomiast w postępowaniu administracyjnym przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej mają zastosowanie reguły wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego. I tak stosownie do treści art. 77 kpa to organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a swobodna ocena dowodów w rozumieniu art. 80 kpa musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł oceny. W myśl tych zasad ustalenia faktyczne muszą być dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § l kpa), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania prawidłowej decyzji. Spełnienie tego warunku wymaga również przekonującego uzasadnienia decyzji z zachowaniem wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zaskarżona decyzja nie odpowiada tym wymogom, ponieważ zawarta w niej ocena dowodów jest dowolna. Materiał dowodowy w nin. sprawie to zeznania świadków zawnioskowanych przez H.K. oraz jego zeznania w charakterze strony, a także zeznania świadków zawnioskowanych przez M.G. oraz jej zeznania w charakterze strony, a także oględziny przedmiotu sporu i dowody z dokumentów tj. kopie map i planów zagospodarowania działek przedłożone przez H.K. i M.G. Swobodna ocena tego materiału dowodowego winna polegać na ocenie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenie odpowiadającej zasadom logiki i powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. Oznacza to, że organ winien był dokonać pewnej selekcji dowodów tj. dokonać wyboru tych na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiary i mocy dowodowej, co oczywiści obligowało do wskazania w uzasadnieniu decyzji, którym dowodom i dlaczego organ wiary odmówił oraz, które dowody i dlaczego uznał za wiarygodne.
Tymczasem cała ocena dowodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprowadziła się do stwierdzenia, że "...organ II instancji nie dał wiary sprzecznym zeznaniom świadków obu stron postępowania. Za dowód świadczący, że przedmiotowy budynek był wybudowany kilkadziesiąt lat temu należy uznać m.in. znajdującą się w aktach sprawy kserokopię projektu realizacyjnego zagospodarowania działki przy ul. R.9 z 1978 r., na której uwidoczniony jest budynek gospodarczy na działce przy ul. R.7". Nie wiadomo dlaczego organ nie dał wiary zeznaniom świadków zgłoszonych przez M.G. oraz zeznaniom jej samej skoro wskazany wyżej projekt zagospodarowania przyjął za wiarygodny. W ogóle nie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dlaczego organ nie dokonał oceny map i projektu zagospodarowania działki przedstawionych przez H.K. ani dlaczego nie dał wiary zeznaniom zgłoszonych przez niego świadków oraz zeznaniom H.K. złożonym w charakterze strony.
Również należy wskazać, iż jakkolwiek z treści protokołu rozprawy administracyjnej nie wynika, by H.K. wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy cywilnej o nabycie własności nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy przez zasiedzenie to należy wskazać, że w aktach sprawy na karcie KI-6 znajduje się pismo skarżącego, w którym powołuje się na tę sprawę. Zatem stosownie do zasady z art. 77 kpa organ winien był przeprowadzić dowód z akt tej sprawy, oczywistym bowiem było, że postawienie budynku gospodarczego na nieruchomości w czasie biegu terminu do nabycia jej własności przez zasiedzenie stanowiłoby zamanifestowanie władztwa nad nieruchomością, a zatem taka okoliczność powinna była znaleźć potwierdzenie w zeznaniach świadków, uczestników i wnioskodawców sprawy cywilnej, której przedmiotem była ocena czy takie władztwo nad nieruchomością skutkujące nabyciem jej własności w drodze zasiedzenia miało miejsce.. Przeprowadzenie tego dowodu pozwoliłoby na dokonanie właściwej oceny zeznań świadków i stron, a także dowodów z dokumentów zgromadzonych w nin. sprawie administracyjnej.
Stwierdzone wyżej uchybienia powodują niemożność stwierdzenia czy dokonane ustalenie o wybudowaniu przedmiotowego budynku gospodarczego "kilkadziesiąt lat temu" jest prawidłowe, a w konsekwencji czy zastosowanie przepisu art. 37ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz.229 ze zm./ było właściwe, co w konsekwencji musiało skutkować uznaniem naruszenia prawa materialnego.
Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a i c cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polecając by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzić dowód z akt [...] Sądu Rejonowego w S. z wniosku K.K. o zasiedzenie, dokonać ustalenia kiedy został wybudowany przedmiotowy budynek gospodarczy, oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wyżej przedstawiony tj. zgodny z regułą z art. 80 kpa i w zależności od wyniku tego ustalenia zadecydować czy zastosowanie w nin. sprawie mają reguły określone w przepisach prawa budowlanego z 1974r. czy też przepisy prawa budowlanego z 1994 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.