II SA/Kr 1417/25

II SA/Kr 1417/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Kopeć
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 września 2025 r. nr 874/2025 znak: WOB.7722.141.2025.KMAT w przedmiocie nakazu wstrzymania budowy skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r. nr 378/2025 działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1, art. 83 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a. wstrzymał inwestorowi T. N. roboty budowlane przy budynku gospodarczym na działce nr [...] w miejscowości O., prowadzone bez wymaganego prawem zgłoszenia robót budowlanych do organu administracji architektoniczno-budowlanej. PINB poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Wydanie decyzji o legalizacji następuje po wniesieniu opłaty legalizacyjnej. Wysokość opłaty legalizacyjnej oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W uzasadnieniu organ podał, że podczas oględzin dnia 28 kwietnia 2023 r. stwierdzono, że budynek posadowiony na działce nr [...] jest wolnostojącym parterowym z dachem jednospadowym. Obiekt służy do przechowywania narzędzi gospodarczych. Wymiary obiektu w rzucie wynoszą ok. 4,0 x 5,0 m oraz wysokość wynosi od 1,9 do 2,1 m. Konstrukcja budynku jest lekka stalowa - ściany i połać dachowa wykonane są z blachy panelowej. Konstrukcja budynku jest oparta na płycie betonowej. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną. Przedmiotowy budynek jest usytuowany w odległości: od strony wschodniej ok. 9,25 m do istniejącego budynku położonego na działkach nr [...] i [...] - własnością T. N., od strony południowej ok. 8,0 m do istniejącego budynku położonego na działce nr [...] (ok. 7,0 do granicy z działką). Według oświadczenia inwestora budynek został wykonany w 2022 r. Budowa budynku nie została zgłoszona do Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego. Mając powyższe na uwadze, w celu umożliwienia inwestorowi legalizację wykonanych robót budowlanych i doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami postępowanie administracyjne jest prowadzone w trybie z art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł T. N..
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wstępnym przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego postanowieniem z dnia 28 lipca 2025 r., w trybie art. 136 K.p.a. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego min. poprzez przeprowadzenie oględzin w celu ustalenia czy roboty budowlane zostały zakończone oraz wykazania sposób wykonania posadowienia obiektu; ustalenie czy ww. działka jest objęta zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. PINB dla powiatu krakowskiego- ziemskiego w Krakowie w dniu 30 lipca 2025 r., przesłał pismo do Burmistrza Miasta i Gminy S. z prośbą o udzielenie informacji czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuję dz. nr [...] w m. O. (akta PINB, k: 44). Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r., Urząd Miasta i Gminy w S. poinformował, że dz. nr [...] w m. O. nie jest objęta mpzp. W dniu 22 sierpnia 2025 r., uprawnieni pracownicy PINB bez udziału właściciela w obecności Komendanta Straży Parku O. Parku Nagrodowego ustalili, iż budynek gospodarczy na dz. [...] w m. O. nie uległ zmianie od poprzednich przeprowadzonych kontroli. Stwierdzono, że roboty budowlane zostały zakończone. Zaznaczano także, że od strony wschodniej na dz. [...] i [...] należącej również do T. N. znajduje się budynek stanowiący zespół budynków "Z. o nr [...], który się w bardzo złym stanie technicznym, nie nadającym się do użytkowania. Podczas sporządzania protokołu Komendant Straży Parku O. Parku Nagrodowego wskazał "że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany dla celów rolniczych - ustalono podczas wykonywania czynności służbowych przy patrolowaniu szklaku turystycznego przebiegającego przy granicy działki T. N. ". W dniu 16 września 2025 r., MWINB zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. z prośbą o udzielenie informacji czy działka nr [...] w m. O. (jako otoczenie) jest objęta ochroną konserwatorską czy wyłącznie znajdujący się na przedmiotowej działce budynek willi nr [...] "Z. W dniu 18 września 2025 r., Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, że otoczenie działki tj. [...] wraz z willą nr [...] "Z. " jest objęte ochroną konserwatorską na podstawie decyzji z dnia 9 lutego 1993 r.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 26 września 2025 r. nr 874/2025 znak: WOB.7722.141.2025.KMAT uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. o wstrzymaniu właścicielowi T. N. budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,0m x 5,0m, zlokalizowanego na działce [...] w miejscowości O., gm. S., zrealizowaną bez wymaganego prawem zgłoszenia robót budowlanych do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ poinformował o możliwości złożenia w wniosku o legalizację obiektu budowlanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce [...] w miejscowości O., gm. S., (kat. obiektu budowlanego: III), w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego konieczne jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, która w niniejszym przypadku jest obliczana według zasad określonych w art. 49d ust. pkt 2 lit. a) Pr. bud., tj.: Wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku: budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1: pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29 - wynosi 5000 zł. Ponadto poinformował, że wniosek o legalizację obiektu budowlanego winien zostać złożony do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie. Brak złożenia w wymaganym terminie wniosku o legalizację wskazanego wyżej obiektu budowlanego skutkować będzie koniecznością wydania decyzji o rozbiórce w myśl art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą materialnoprawną skarżonego postanowienia jest przepis art. 48 ust. 1 ust. 2 Pr. bud, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W realiach niniejszej sprawy ustalono, że roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowego obiektu budowlanego został zrealizowany przez inwestora w 2022 r. bez dokonywania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ustawie Prawo budowlane zostało zdefiniowane pojęcie robót budowlanych jako budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Pr. bud). Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Pr. bud). Natomiast obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego należy rozumieć jako budynek, budowlę bądź obiekt malej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 Pr. bud). Dalej, ustawa Prawo budowlane wskazuje na definicję budynku - "należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". W tym miejscu należy odnieść się do poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, choćby w wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1327/17: "Obiekt ten posiada również fundament rozumiany jako element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli i za pomocą którego jest umocowany i zakotwiony w gruncie. Betonowa wylewka na jakiej posadowiony jest obiekt ma bowiem zapewnić trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody - a więc pełni funkcję fundamentu. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania tegoż fundamentu, aczkolwiek wykonanie go w formie wylewki betonowej jest typowe dla tego rodzaju elementu konstrukcyjnego, czy też akcentowane przez autora skargi kasacyjnej wymiary tego elementu, czy też brak jego usytuowania w wykopie. Zauważyć bowiem trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, a pogląd ten podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż fundament obecnie nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (por. wyroki NSA z 21 października 2015 r., sygn. I OSK 253/14, z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1596/09 oraz z dnia l października 2009, sygn. II OSK 1461/08 - wszystkie dostępne w CBOSA)." MWINB przychylił się do zaprezentowanej w powyższym wyroku linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednocześnie wskazując, iż organ I instancji zasadnie ustalił, że przedmiotowy obiekt spełnia wymóg trwałego związania z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma więc znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie, o ile takowe w ogóle występuje. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne obiektu. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie (tak: wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt: II SA/Łd 348/23). Przedmiotowy obiekt w ocenie organu nie może być przesunięty czy zniszczony poprzez działanie typowych czynników zewnętrznych, jest posadowiony na płycie betonowej służącej jako fundament, w związku z czym, zgodnie z zaprezentowanymi wyżej poglądami, należało uznać przedmiotowy obiekt za budynek gospodarczy posiadający cechę trwałego związania z gruntem. Tak więc po analizie protokołów kontroli oraz załączonej do ww. protokołów dokumentacji fotograficznej (obrazującej obiekt zewnątrz jak i wewnątrz) MWINB wskazał, iż przedmiotowy obiekt spełnia kryteria definicyjne budynku, ponieważ jest trwale związany z gruntem (obiekt posadowiony jest na podłożu specjalnie przygotowanym pod budowę - klasyczne fundamentowanie zostało w tym przypadku zastąpione fundamentowaniem powierzchniowy) oraz jest wydzielony z przestrzeni poprzez ściany, bezsprzecznie posiada również fundamenty i dach. Wskazać w tym miejscu należy, że budynek gospodarczy ma wymiary 4,00 m x 5,00, wysokość w najwyższym punkcie 2,10 m a najniższym 1,9 m (powierzchnia zabudowy: 20 m2). Co więcej, w ocenie MWINB organ powiatowy prawidłowo ustalił, iż przedmiotowy budynek spełnia funkcję budynku gospodarczo. Powyższe wynika z analizy materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu kontroli z dnia 28 kwietnia 2023 r., a także powyższe nie jest kwestionowane przez samego inwestora - właściciela, który podpisując protokołów nie wniósł żadnych uwag, zastrzeżeń. Pojęcie budynku gospodarczego znalazło swoją legalną definicję w § 3 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wskazuje, że przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W toku postępowania skarżący nie wykazał mimo wezwania jakichkolwiek okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt jest związany z produkcją rolną, nie wniósł żadnych dokumentów mogących świadczyć, że posiada status rolnik, które umożliwiałby postawienie budynku gospodarczego bez pozwolenia oraz zgłoszenia o powierzchni do 150 m2. Niezależnie od powyższego MWINB wskazał, iż w toku postępowania przed organem II instancji doszło do ujawniania okoliczności, która powoduje, iż w analizowanej sprawnie przedmiotowy obiekt i tak nie mógłby korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 29 ust. 2 pkt 33 Pr. bud. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego zostało ustalone bowiem, iż obszar na której powstała przedmiotowa inwestycja jest objęty ochroną konserwatorską na mocy decyzji z dnia 9 lutego 1993 r. cyt.: "orzekam wpisać do rejestru zabytków województwa krakowskiego willę zw. "Z. " w O. nr [...] gm. S. wraz z otoczeniem tj. działką nr [...] w całości". Organ odwoławczy zaznacza, że obiekt objęły niniejszym postępowaniem tj., budynek gospodarczy znajduje się na działce nr [...] w m. O. jednak wskutek dokonanych zmian danych ewidencyjnych aktualnie działka objętą ochroną konserwatorską na mocy ww. decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest min. działka o nr [...] w m. O. Tak więc z zebranego materiału dowodowego wynik, że działka nr [...] w m. O. wpisana została do rejestru zabytków ww. decyzją jako otoczenie zabytku. Zgodnie z art. 9 ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. 2. W trybie określonym w ust. 1, do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku (...)" Wpisane do rejestru zabytków otoczenia zabytku ma za zadanie ochronić obszar wokół tego zabytku. O ile wpis obiektu budowlanego do rejestru powoduje, że obiekt taki objęty jest szeroką ochroną (ochrona obiektu zewnątrz jak i wewnątrz), to należy uznać, że wpis otoczenia powoduje objęcie ochroną pewnego obszaru. Wobec powyższego, inwestor na wykonanie wszelkich robót budowlanych ujętych w katalogu art. 29 ust. 1-4 Pr. bud. winien legitymować się zgłoszeniem zamiaru wykonania robót, nawet mimo zwolnienia ich z pod reglamentacji Pr. bud., a to z uwagi na treść art. 29 ust. 7 Pr. Bud. MWINB wskazał, iż PINB w osnowie skarżonego postanowienia błędnie powołał art. 48 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud. mimo prawidłowego wskazania, że obiekt wymagał zgłoszenia - co wyartykułował w orzeczeniu (sentencji) jak i uzasadnieniu. PINB prawidłowo poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej celem zalegalizowania budowy w tym o zasadach jej obliczania, niemniej jednak w kwestii wskazania sposobu obliczania opłaty należy wskazać, że samo przywołanie art. 49d ust. 1 Pr. bud. należy uznać za niewystarczające i naruszające art. 9 Kpa.
Ma powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. N. zarzucając naruszenie:
1/ art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i w konsekwencji uznanie, iż obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] w miejscowości O. służy do przechowywania narzędzi gospodarczych;
2/ art. 6, art. 7, art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia w zakresie poczynionych przez organ ustaleń i brak wyczerpującego wskazania w oparciu o jakie dowody organ uznał, iż obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] w miejscowości O. służy do przechowywania narzędzi gospodarczych,
3/ art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania w warunkach braku ochrony praworządności, niewyjaśnienia przez organ wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz braku uwzględnienia przez organ słusznego interesu skarżącego, co w sposób negatywny wpływa na zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez niezweryfikowanie jakie jest rzeczywiste przeznaczenie budynku,
4/ art. 7, 77 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., poprzez wydanie reformatoryjnego orzeczenia w sprawie w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniom organu II instancji konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
5/ art. 15 K.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności objawiające się wydaniem orzeczenia reformatoryjnego, w sytuacji, gdy organ I instancji zupełnie pominął okoliczność ewentualnego podlegania otoczenia willi Z. ochronie konserwatorskiej;
6/ art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy prawo budowlane oraz art. 105 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe. zastosowanie i wstrzymanie robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości O., w sytuacji, gdy jego budowa nie wymagała zarówno uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i nie wymagała zgłoszenia;
7/ art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 9 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wstrzymanie robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości O., jako zrealizowanemu w otoczeniu zabytku, w sytuacji, gdy teren na którym obiekt budowlany powstał ochronie takiej nie podlega.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji, o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganej zgody budowlanej. Organ, obiekt ten klasyfikuje jako budynek gospodarczy, na realizacje którego wymagane było zgłoszenie budowy, do organu administracji architektoniczno – budowlanej, którego to zgłoszenia inwestor nie dokonał. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z art 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.(dalej; ustawa) organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust 1).
Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia (ust 2).
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust 3).
Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust 4).
Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust 5).
Wyżej wskazane przepisy regulują kwestię likwidacji tzw. samowoli budowlanej, tj. stanu w którym organ nadzoru budowlanego stwierdza, że nastąpiła realizacja obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy, a także pomimo wniesienia sprzeciwu do złożonego zgłoszenia. Postępowanie to prowadzi bądź do legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu, bądź nakazu jego rozbiórki i podzielone jest na kilka etapów, z których pierwszy to właśnie wydanie przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu budowy. Jak mowa wyżej, postanowienie to organ wydaje, jeżeli stwierdzi, że roboty budowlane bez wymaganej tzw. zgody budowlanej polegały na realizacji obiektu budowlanego lub jego części.
Zgodnie z 28 ust 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art 3 pkt 1 ustawy przesądza, że obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei art 3 pkt 2 ustawy stanowi, że budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Odnośnie klasyfikacji przedmiotowego obiektu dokonanej przez organ, w ocenie sądu jest ona prawidłowa. Przedmiotowy obiekt jest bez wątpliwości wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z całą pewnością jest to budynek. Odnośnie zaś przypisania temu obiektowi gospodarczego charakteru wskazać należy, że w trakcie kontroli, wykonanej obecności inwestora (skarżącego) dokonanej w dniu 24 marca 2023 r. na okoliczność której sporządzono protokół, obiekt ten opisany został jako budynek gospodarczy, a skarżący okoliczności tej do protokołu nie negował. Kształt i konstrukcja tego obiektu mogłaby, w ocenie sądu, wskazywać że jest to garaż, jednak taki charakter żaden sposób nie zmieniłby jego klasyfikacji, jako obiektu, na realizację którego wymagane jest dokonanie zgłoszenia budowy. Zgodnie bowiem z art 29 ust 1 pkt 14 ustawy, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących:
a) parterowych budynków gospodarczych,
b) garaży,
c) wiat
- o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Obojętnie prawnie jest zatem czy przedmiotowy obiekt pełni rolę budynku gospodarczego zdefiniowanego przez § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy ma funkcję garażową. Obiekty o tych funkcjach podlegają bowiem wspólnej reglamentacji ustawowej, jako obiekty objęte obowiązkiem dokonania zgłoszenia ich budowy.
Zgodzić należy się też z organem, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie tylko z uwagi na swój charakter (rodzaj), ale też uwagi na miejsce jego realizacji był objęty wymogiem dokowania zgłoszenia budowy, oraz uzyskania zgody konserwatorskiej.
Zgodnie bowiem z art 29 ust 7 ustawy Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane:
1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę,
2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia
- przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Przedmiotowy obiekt znajduje się bowiem w otoczeniu willi "Z. " która willa wraz z otoczeniem, na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 9 lutego 1993 r. wraz z otoczeniem została wpisana do rejestru zabytków województwa krakowskiego. Jak wyjaśnia organ, wprawdzie jako otoczenie zabytkowej willi w decyzji z dnia 9 lutego 1993 r. wpisana została działka nr [...] to jednak na skutek zmian danych ewidencji gruntów, teren działki na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt, jest otoczeniem willi "Z. ". Podlega więc wymogom dokonania zgłoszenia budowy jak i uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków
Zarzuty odwołania są bezzasadne. Przedmiotowy obiekt w sposób ewidentny nie ma rolniczego charakteru. Nie korzysta więc ze zwolnienia jakie daje przepis art 29 ust 2 pkt 33 ustawy. Przepis ten stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
Teren na którym posadowiony jest przedmiotowy obiekt, to ścisłe historyczne, zabytkowe centrum O. a nie obszar rolniczy. Organ wzywał zresztą skarżącego by ten przedstawił swój status rolnika, czego jednak ten nie próbowała wykazać. Żadne też okoliczności poza powołaniem się na przepis (zarzut naruszenia art 48 ust 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy) na tą okoliczność, nie zostały też zaprezentowane przez skarżącego na etapie postępowania przed sądem.
Obojętnym jest, co przechowywane jest w przedmiotowym obiekcie. Organ nie miał możliwości dokonać szczegółowych i pewnych ustaleń w tym przedmiocie, bez współpracy po stronie samego skarżącego, który mógł w trakcie oględzin okazać wnętrze obiektu będącego przedmiotem postępowania. Istotnym jest jego charakter i miejsce posadowienia, a nie co w nim skarżący przechowuje. Aczkolwiek zaznaczyć należy, że materiał zdjęciowy zamieszczony na kartach 14-15 akt administracyjnych organu pierwszej instancji, obrazuje (prawdopodobnie) wnętrze przedmiotowego obiektu i zaleganie w nim bliżej nieokreślonych (nieopisanych) przedmiotów. Poza tym, jak mowa wyżej, skarżący nie negował okoliczności opisanych w protokole oględzin dokonanych przez organ w dniu 18 kwietnia 2023 r. gdzie opisano, że "obiekt służy do przechowywania narzędzi gospodarczych". Co do okoliczności, że aktualnie willa "Z. " zlokalizowana jest w obrębie dwóch działek ewidencyjnych tj. nr [...] i [...], to wskazać należy, że w dacie wpisania jej do rejestru zabytków, położona była w obrębie jednej działki ewidencyjnej. Wyjaśnienia dokonane w tym przedmiocie przez organ są w ocenie sądu wystarczające.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.