II SA/KR 1401/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-09-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
ewidencja gruntówzmiana wpisudecyzja administracyjnaczynność materialno-technicznaprawo geodezyjne i kartograficznewłaściwość organówpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej.

Sprawa dotyczyła uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji Burmistrza Miasta w przedmiocie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów. Skarżący zarzucał niewłaściwość organu i brak podstaw prawnych. Sąd uchylił decyzję Inspektora, uznając, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów, nawet jeśli finalnie polega na czynności materialno-technicznej, musi być poprzedzona decyzją administracyjną rozstrzygającą o dopuszczalności takiej zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów. Burmistrz dokonał zmiany wpisu dotyczącego działki gruntu, wykreślając ją z jednostki rejestrowej Urzędu Miasta i wpisując jako współwłasność osób fizycznych, opierając się m.in. na odpisie z księgi wieczystej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów ma charakter czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej, i że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Skarżący zarzucał niewłaściwość organu I instancji oraz brak podstaw prawnych dla decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż zmiana wpisu w ewidencji gruntów nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że choć finalny wpis jest czynnością materialno-techniczną, to poprzedza go decyzja rozstrzygająca o dopuszczalności i aktualności żądanej zmiany, co jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem NSA. Sąd rozważył również kwestię właściwości organów, uznając, że Burmistrz Miasta był właściwy do wydania decyzji na podstawie obowiązującego wówczas porozumienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zmiana wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli finalnie polega na czynności materialno-technicznej, musi być poprzedzona decyzją administracyjną rozstrzygającą o dopuszczalności i aktualności żądanej zmiany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów, zainicjowane wnioskiem strony, stanowi sprawę administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 104 k.p.a. i utrwalonym orzecznictwem NSA, a nie jedynie czynnością materialno-techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

Prawo o p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, jeśli stwierdzi, że decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą nieważności.

k.p.a. art. 156 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej jest przesłanką nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest przesłanką nieważności decyzji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Załatwianie spraw administracyjnych w formie decyzji.

u.p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Definicja ewidencji gruntów i budynków.

u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Zakres informacji objętych ewidencją gruntów (położenie, granice, powierzchnia, rodzaje użytków, oznaczenie ksiąg wieczystych).

u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Wykazywanie właściciela w ewidencji gruntów.

u.p.g.k. art. 22 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek zgłaszania zmian danych objętych ewidencją przez właścicieli i władających.

u.p.g.k. art. 23

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Obowiązek przesyłania organowi prowadzącemu ewidencję odpisów prawomocnych decyzji, orzeczeń i aktów notarialnych.

u.p.g.k. art. 6a § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Porozumienie w sprawie prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej.

u.p.g.k. art. 6a § ust. 6

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Warunki powierzenia przez starostę gminie prowadzenia spraw z zakresu ewidencji gruntów.

u.p.g.k. art. 26 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa do wydawania rozporządzeń wykonawczych w sprawie ewidencji gruntów.

u.p.w.u.r.a.p. art. 89 § ust. 1 i 3

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Utrzymanie w mocy porozumień zawartych przed dniem 1 stycznia 1999r.

u.p.w.u.r.a.p. art. 90

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Realizacja zadań z zakresu geodezji i kartografii przez gminy po wejściu w życie ustawy.

Prawo o p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności uchylonej decyzji.

Prawo o p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Prawo o p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Prawo o u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem.

u.p.w.u.p.s.a. art. 97 § §1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie spraw przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów nowej ustawy.

u.z.u.f.a.p. art. 74

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej

Utrata mocy przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

u.z.u.k.o.a.p. art. 60 § pkt 18 lit. a

Ustawa o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa

Przejście zadań w zakresie ewidencji gruntów na starostę.

u.z.u.k.o.a.p. art. 60 § pkt 8

Ustawa o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa

Dodanie przepisu art. 6a do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

u.z.u.u.w.a.n. art. 31

Ustawa o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw

Zmiana przepisu art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Z.M.R.G.K. art. 64 § ust. 2 i 3

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r

Wskazywało na decyzję organu prowadzącego ewidencję jako formę aktu załatwiającego sprawę o wprowadzenie zmiany.

R.M.G.P.B.R.G.Ż. art. 31 § ust. 1

Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r

Wskazywało na decyzję organu prowadzącego ewidencję jako formę aktu załatwiającego sprawę o wprowadzenie zmiany.

R.M.R.R.i B. art. 46

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r

Instytucja aktualizacji ewidencji.

R.M.R.R.i B. art. 47

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r

Instytucja aktualizacji ewidencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana wpisu w ewidencji gruntów wymaga formy decyzji administracyjnej. Burmistrz Miasta był organem właściwym do wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy błędnie uznał, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów jest czynnością materialno-techniczną. Organ odwoławczy błędnie uznał, że Burmistrz Miasta nie był organem właściwym do wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków ma charakter czynności materialno-technicznej decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji przepisy nie przewidują, dotknięta jest wadą nieważności ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjny, a podstawową je cechą jest systematyczna aktualizacja informacji objętych tą ewidencją wprowadzenie zmiany w ewidencji w swej finalnej postaci polega na czynności materialno-technicznej, tzn. naniesieniu odpowiednich danych w części opisowej czy kartograficznej operatu na podstawie danych uzyskanych w trybie art. 22 czy 23 ustawy istota operatu ewidencji sprzeciwia się wprowadzaniu zmian nieaktualnych akt taki ma zatem charakter decyzji administracyjnej, jako przewidzianej art. 104 kpa formy załatwiania co do istoty spraw administracyjnych

Skład orzekający

Krystyna Kutzner

przewodniczący

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Bożenna Blitek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zmiany w ewidencji gruntów wymagają formy decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej, oraz kwestie właściwości organów w kontekście porozumień."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku, choć zasady interpretacji przepisów mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej w administracji – czy dana czynność wymaga formy decyzji, czy jest tylko czynnością materialno-techniczną, co ma kluczowe znaczenie dla możliwości zaskarżenia i ochrony praw.

Czy wpis do rejestru to tylko formalność? Sąd wyjaśnia, kiedy czynność administracyjna wymaga decyzji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1401/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Krystyna Kutzner /przewodniczący/
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia : NSA Krystyna Kutzner Sędziowie : NSA Piotr Lechowski (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2004r sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2001r Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego A. B. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł ([...]), III. orzeka, że opisana w punkcie I decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie A. B. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2001r znak [...] , orzekającej o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...] w odniesieniu do działki ewid. Nr [...] o pow. 0.0745 ha decyzją z dnia 6 kwietnia 2001r [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Decyzję organu odwoławczego oparto na przepisach art. 138 §1 pkt 2 kpa oraz art. 7 "b" ust 2 pkt 2 , art. 20, 21, 22, 23, i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Rozpatrując sprawę z wniosku A. B., B. B. i A. B., Burmistrz Miasta [...] , decyzją z dnia [...] 2001r ( znak [...] )dokonał zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej rejestru gruntów obrębu [...] , działki Nr [...] o pow. 0.0745 oznaczonej jako droga we władaniu Urzędu Miasta i Gminy w [...] i wpisania tej działki do nowej jednostki rejestrowej obrębu [...] , z wykazaniem jako współwłaścicieli ; P. K. w 3/8 częściach, A. P. i M. P. po 1/16 części, oraz A. B., B. B. i A. B. po 1/6 części.
Burmistrz Miasta [...] oparł rozstrzygnięcie na przepisach art. 10 kpa art. 7 "b" ust 2 pkt 2, art. 20 ust. 1 pkt 1, ust 2 pkt 1 i 2 art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz §§ 23 ust 1 i ust. 2 pkt 1, 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 4 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów ( M.P. Nr 11, poz. 98 ) w związku z §65 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz, U. Nr 158, poz. 813 ), a także na porozumieniu z dnia 8 kwietnia 1991r w sprawie powierzenia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W[...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej zatwierdzonym przez Wojewodę [...], i na art. 89 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998r przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133 , poz. 872 z późn. zm.). Za podstawę faktyczną zmiany wpisu w rejestrze przyjął organ odpis z księgi wieczystej Nr KW [...] obejmującej działkę gruntową Nr [...] o pow. 745 mkw wraz z wykazanymi jej współwłaścicielami, oraz postanowienie Sądu Rejonowego w W[...] z 25.04.1997r w przedmiocie stwierdzenia działu spadku po J. K., wpisanym w księdze wieczystej jako współwłaściciel.
Odwołanie od tej decyzji złożył A. B., podnosząc, iż decyzja nie określa numeru obecnej i nowej jednostki rejestrowej założonej dla działki Nr [...] , oraz, że nie jest oparta na porozumieniu przewidzianym w art. 6a ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Rozpatrując odwołanie przy ustaleniu, że dotychczas działka wpisana była w jednostce rejestrowej Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie podzielił zarzutów odwołania, akcentując, że " brak określenia w sentencji decyzji numeru nowej jednostki rejestrowej nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż jednostka ta wskazana została przez informację przedmiotowe i podmiotowe dotyczące wykazanej w niej nieruchomości ". Odnosząc się do zarzutu braku jako podstawy prawnej decyzji powołania art. 6a ust 1 pkt 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazano, że kompetencja Burmistrza do prowadzenia sprawy wynika z przepisu art. 89 ustawy z dnia 13 października 1998r- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), na podstawie którego pozostało w mocy zawarte w dniu 8 kwietnia 1991r porozumienie, zatwierdzone przez Wojewodę [...] w sprawie prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej.
Za podstawę swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyjął stanowisko, że dokonywanie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących podmiotu, nie ma charakteru decyzji, lecz jest to czynność materialno - techniczna, w wyniku której rejestruje się i wykazuje informacje objęte przez art. 20-26 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wprowadzona zmiana nie ma - zdaniem organu- charakteru materii decyzyjnej i "odpis z księgi wieczystej winien być ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, gdyż nie ma podstaw do kwestionowania w trybie administracyjnym praw wymienionych osób do przedmiotowej nieruchomości". Odwołując się do bliżej nieokreślonego orzecznictwa NSA, podkreślono, że akcentuje ono, iż podstawę prawną decyzji stanowić mogą wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a także, że decyzja administracja wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji przepisy nie przewidują, dotknięta jest wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej.
Bezprzedmiotowość wszczętego postępowania dotyczącego wpisania w ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości wymienionych w dziale II księgi wieczystej KW [...] jako nie podlegającego załatwieniu w formie decyzji, zdaniem organu odwoławczego uzasadniała oparte na przepisie art. 138 §1 pkt 2 kpa rozstrzygnięcie, uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie pierwszej instancji.
Motywując swoje stanowisko, organ odwoławczy przyjął, że w okresie wydania zaskarżonej decyzji jak i podejmowania decyzji w instancji odwoławczej nie obowiązywały już przepisy rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisy zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów, powołane jako podstawa prawna decyzji organu I instancji.
Przytaczając treść przepisów art. 20 ust. 1 i 22 ust 2 oraz 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przyjął organ, iż nie wynika z nich, że załatwienie zgłaszanych zmian danych objętych ewidencją gruntów, nastąpić ma w formie decyzji administracyjnej, a przez żądanie wprowadzenia zmian nie można dochodzić ani udowadniać swych praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.
Podkreślono, że wprowadzona zmiana jako czynność techniczno-deklaratoryjna nie kończy sprawy, ani jej nie rozstrzyga co do istoty. Zdaniem organu " jedynie w razie stwierdzenia błędu zaistniałego w operacie ewidencji gruntów i budynków prostuje się go ostateczną decyzją administracyjną na podstawie której dokonuje się dopiero odpowiedniej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków".
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. B.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa. Zdaniem skargi organem właściwym do załatwienia sprawy w I instancji jest Starosta [...], a nie Burmistrz Miasta [...] . Skarżący przywołując przepis art. 90 ustawy z dnia 13 października 1998r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( DZ. U. Nr 133, poz. 872) oraz art. 6 a ust 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stoi na stanowisku, że to Starosta był władny do zawarcia porozumienia w sprawie prowadzenia spraw z zakresu ewidencji gruntów z Burmistrzem Miasta. Nadto podniesiono w skardze, że nie wskazano jakie przepisy wykonawcze obowiązywały w czasie wydania decyzji, a nowe rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz . U. Nr 38, poz. 454) jeszcze ( w czasie złożenia skargi) nie obowiązywało.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano , że z przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie wynika by organy prowadzące ewidencję były obowiązane do określenia numeru jednostki rejestrowej, gdyż zawierające w tym zakresie definicję rozporządzenie nie obowiązywało oraz podtrzymano stanowisko, iż Burmistrz Miasta [...] był organem umocowanym do prowadzenia części opisowej operatu ewidencji gruntów dla miasta i gminy [...] , oraz, że przedmiotowa zmiana podlegała załatwieniu w formie czynności materialno- technicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póź zm.), skoro postępowanie nie zostało zakończone przed powyższą datą, sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta prowadzona jest pod kątem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. Nr 153, poz. 1269- dalej Prawo o p.s.a). W sprawowaniu tej kontroli nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną, rozstrzygając o skardze w granicach danej sprawy ( art. 134 §1 ustawy Prawo o p.s.a).
Na płaszczyźnie kontroli zgodności z prawem skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione na jej poparcie.
Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu odwoławczym, w następstwie złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [...] . W toku postępowania odwoławczego w świetle brzmienia art. 138 kpa wyłączone jest stosowanie sankcji nieważności. W wypadku ustalenia, w toku postępowania odwoławczego, że zaskarżona decyzja organu I instancji dotknięta jest jedną z przesłanek nieważności wyczerpująco wyliczonych w art. 156 §1 kpa, organ mógł podjąć decyzję której treść określa przepis art. 138 kpa.
Wydanie decyzji bez podstawy prawnej jest przesłanką nieważności przewidzianą art. 156 §1 pkt 2 kpa. Przyjęcie istnienia takiej przesłanki przez organ odwoławczy, stało się podstawą wydania opartej na przepisie art.138 §1 pkt 2 kpa decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i umarzającej postępowanie przed organem I instancji. Uznał bowiem organ odwoławczy, że wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów objętej decyzją organu I instancji, ma wyłącznie charakter czynności materialno- technicznej, gdyż brak podstawy prawnej do załatwienia sprawy o tym charakterze w drodze decyzji.
Z kolei jeden z zarzutów skargi, oparty jest na twierdzeniu, że organem właściwym do załatwienia sprawy w I instancji był starosta. Potwierdzenie się tego zarzutu przemawiałoby za trafnością zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż również decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, dotknięta jest wadą nieważności ( art. 156 §1 pkt 1 kpa). I w tym wypadku, organ odwoławczy winien był stwierdzając, iż decyzję wydał organ właściwy, podjąć takie samo- jak zaskarżone- rozstrzygnięcie. Jednakże ten zarzut skargi nie jest uzasadniony o czym niżej.
Na plan pierwszy wysuwa się charakter sprawy zainicjowanej wnioskiem o wprowadzenie zmian podmiotowych w ewidencji gruntów, a w szczególności kwestia czy załatwienie takiej sprawy następuje w drodze czynności materialno- technicznej, czy też w formie decyzji administracyjnej.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t,j Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z poźn. zm.), - zwanej dalej ustawą- przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości)- rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy art. 20 ust 1, 2, 3, i 3a ustawy. Informacje te mają charakter przedmiotowy ( dotyczący gruntów) i podmiotowy ( dotyczący właścicieli względnie podmiotów, w których władaniu grunty i budynki się znajdują). Stosownie do przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone nieruchomości w skład której wchodzą grunty.
Z kolei, w świetle art. 20 ust 2 pkt 1 w ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych- inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Zasadą jest zatem, iż w zakresie podmiotowym ewidencja dotyczy właścicieli gruntów, a władających wykazuje się tylko co do gruntów stanowiących własność państwową lub samorządową. Odstępstwo od tej reguły zawiera przepis art. 51 ustawy, zawartej w jej przepisach przejściowych i końcowych, w myśl którego w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z 2 lutego 1955r o ewidencji gruntów i budynków ( DZ. U. Nr. 6 poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania własności, wykazuje się także osobę władającego.
Wprowadzona zatem decyzją organu I instancji zmiana, polegająca na wykreśleniu z jednostki rejestrowej prowadzonej dla jednostki samorządowej, działki gruntu o nieuregulowanym stanie prawnym i przeniesienie jej do innej jednostki rejestrowej prowadzonej dla osób fizycznych oraz odnotowanie, że dla działki tej założona jest księga wieczysta miało charakter podmiotowo- przedmiotowy, a nie tylko podmiotowy, jak to przyjął organ odwoławczy.
Informacje o gruntach i budynkach zawiera operat ewidencyjny , który składa się z map , rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów ( art. 24 ust 1 ustawy). Przepis art. 23 nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania organowi prowadzącemu ewidencję odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Z powyższych regulacji wynika, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjny, a podstawową je cechą jest systematyczna aktualizacja informacji objętych tą ewidencją, a więc co do stanu faktycznego i prawnego gruntów i budynków. O treści wprowadzanych danych decydują w zasadzie dokumenty ( orzeczenia, decyzje administracyjne, akty notarialne) sporządzone poza postępowaniem ewidencyjnym w innych postępowaniach. O zakresie i rodzaju zbieranych informacji decyduje ustawa ( art. 20 ) i ewentualnie przepisy wykonawcze.
Niezależnie od określonych przepisem art. 23 organów obowiązanych do przesyłania dokumentów z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją, przepis art. 22 ust 2 ustawy obliguje do zgłaszania takich zmian właścicieli i władających. Nie może zatem budzić wątpliwości, że organ prowadzący ewidencję dokonuje zmian w ewidencji z urzędu lub na wniosek , a zatem jak to podkreślono w utrwalonym orzecznictwie NSA ( por. np. wyrok NSA z dnia 4.10.1999r II SA 1191/98-Lex Nr 46254, wyrok z 06.11.2001r II SA 2051/00- Lex Nr 82002), według procedury określonej przepisami kpa , w tym dotyczącej wszczęcia postępowania, sposobu jego prowadzenia, rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji i zaskarżania orzeczeń do sądu administracyjnego.
Złożenie zatem przez skarżącego i innych współwłaścicieli wniosku o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów, zaowocowało wszczęciem postępowania w tym przedmiocie. Wprawdzie, rzeczywiście ustawa w przepisach dotyczących prowadzenia ewidencji nie stanowi wyraźnie, że wprowadzenie zmian w postępowaniu wszczętym na wniosek następuje w formie decyzji, jednakże nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż jest to równoznaczne z brakiem podstawy prawa materialnego do załatwienia sprawy w tej formie.
To prawda, że wprowadzenie zmiany w ewidencji w swej finalnej postaci polega na czynności materialno- technicznej, tzn. naniesieniu odpowiednich danych w części opisowej czy kartograficznej operatu na podstawie danych uzyskanych w trybie art. 22 czy 23 ustawy. Jednakże jest zarazem oczywiste, że istota operatu ewidencji sprzeciwia się wprowadzaniu zmian nieaktualnych. Materialno- techniczne czynności wpisu zmiany, są zatem poprzedzone decyzją, rozstrzygnięciem opartym na ocenie organu prowadzącego ewidencję czy żądana zmiana co do stanu faktycznego lub prawnego podlega opisowi, czy też żądanie wprowadzenia zmiany jako nieaktualnej, ulega odmowie. W istocie zatem decyzja organu prowadzącego ewidencję gruntów w przedmiocie wprowadzenia zmiany lub jej odmowy, jest rozstrzygnięciem zainicjowanej wnioskiem strony sprawy, czy żądana zmiana nie tylko wynika z dokumentu wystawionego poza postępowaniem ewidencyjnym, ale nadto czy wynikający z tego dokumentu stan mający wpływ na ewidencję jest aktualny i podlega rejestracji. Praktyka dowodzi, iż na tym tle w postępowaniu ewidencyjnym dochodzi do rozbieżności stanowisk stron i właśnie w decyzji organ prowadzący ewidencję rozstrzyga czy żądanie wpisu zmiany jest dopuszczalne, bo spełnia przymiot aktualności. W dotychczasowym orzecznictwie organów prowadzących ewidencję, oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeważające jest stanowisko, że rozstrzygnięcie o żądaniu strony wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów następuje w formie decyzji administracyjnej. Dotyczy to zarówno decyzji odmawiających wprowadzenia żądanych zmian ( por. np. wyroki NSA z dnia 1999.10.04 II SA 1191/00- Lex nr 46254, z dnia 2001.04.19 II SA 862/00 - Lex nr 53361, z dnia 2001.11.06 II SA 2051/00 - Lex nr 82002), jak i decyzji orzekających o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów ( por. np. wyroki NSA z dnia 1998.10.15 II SA 810/98 - Lex nr 41304, i z dnia 1998.11.03 II SA 1381/98- Lex nr 41306).
Wprowadzenie na wniosek strony zmiany danych objętych ewidencją gruntów lub odmowa wprowadzenia takiej zmiany przez organ administracji publicznej (art. 5 §2 pkt 3 kpa), stanowi władczy przejaw woli organu prowadzącego ewidencję, o charakterze zewnętrznym skierowanym do strony i rozstrzygający konkretną indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej. Akt taki ma zatem charakter decyzji administracyjnej, jako przewidzianej art. 104 kpa formy załatwiania co do istoty spraw administracyjnych.
Powyższej oceny prawnej nie zmienia także, trafnie wskazana okoliczność, że w dacie wydania decyzji organu I instancji, jak i w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie obowiązywało już Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz. 813 z późn. zm.)
Wprawdzie organ odwoławczy nie motywował swego stanowiska, lecz jest ono zbieżne z poglądem Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie stoi na stanowisku, że z dniem 1 lipca 2000r utraciły moc przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów, a tym samym ustała podstawa stosowania do istniejących operatów gruntów, do czasu założenia operatów przewidzianych tym Rozporządzeniem - przepisów Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów.
Utrata mocy przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji i gruntów z dniem 1 lipca 2000r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz. U. Nr 12 , poz. 136 z późń. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjnym i kartograficzne ( stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999r., przepisem art. 60 pkt 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106 poz. 668). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001r sygn II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002r II SA/Kr 1442/01 i z dnia 17.05.2004 II SA/ Kr 3031/00.
W okresie od dnia 1 lipca 2000r, do dnia 3 czerwca 2001r., brak było przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie ( §89 ) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ).Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001r przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 120, poz.1268).
Zarówno zarządzenie z 20 lutego 1969 r ( § 64 ust 2 i 3, §72 ust 4) jak i Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996r ( § 31 ust 1, § 30 ust. 4) wyraźnie wskazywały na decyzję organu prowadzącego ewidencję gruntów, jako na formę aktu załatwiającego sprawę o wprowadzenie zmiany w ewidencji. Treść tych aktów wykonawczych, tylko potwierdzała wyżej wywiedzione stanowisko z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 104 kpa, iż formą załatwienia spraw w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w postępowaniu ewidencyjnym jest w zasadzie decyzja, chyba, że przepis szczególny stanowiłby inaczej.
Z tych względów zaskarżona decyzja ulegała uchyleniu.
Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania, będzie organ miał na uwadze, iż przedmiotem części zarzutów (brak oznaczenia jedn. ewidencyjnej) jest nieistniejące orzeczenie, jak również, że regulowane przepisami obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r (Dz. U. Nr 38, poz. 454), postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, posługuje się instytucją aktualizacji ewidencji (§§ 46, 47).
W związku z podnoszonym w skardze zarzutem, iż decyzja organu I instancji wydana została przez organ niewłaściwy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża następującą ocenę prawną.
Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 1990r o terenowych organach rządowej administracji ogólnej ( Dz. U. Nr 32, poz. 176), stosownie do jej przepisu art. 36 ust 1, określone w ustawach szczególnych zadania kompetencyjne rządowej administracji ogólnej przeszły na kierowników urzędów rejonowych.
Kierownicy Urzędów Rejonowych byli do dnia 31 grudnia 1998r organami prowadzącymi na podstawie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1998r Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów, od dnia 1 stycznia 1999r na podstawie art. 60 pkt 18 lit "a" ustawy z dnia 24 lipca 1998r o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej- w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz . U. Nr 104, poz. 668) stał się starosta. Przepisem art. 60 pkt 8 tej samej ustawy, dodany został m .in. cały przepis art. 6a, przewidujący w ust 4 możliwość powierzenia przez starostę na wniosek gminy wójtowi ( burmistrzowi, prezydentowi miasta) , w drodze porozumienia, prowadzenia spraw należących do zakresu jego zadań i kompetencji, w tym wydawania decyzji administracyjnych, po spełnieniu warunków o których mowa w ust. 6 (a więc organizacyjnych, kadrowych i technicznych).
Przepis powyższy nie dotyczył porozumień zawartych przed dniem 1 stycznia 999r przez Kierowników Urzędów Rejonowych z wójtami (burmistrzami, prezydentami miast), których przedmiotem było prowadzenie spraw z zakresu ewidencji gruntów.
W świetle przepisu art. 89 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) zawarte przed dniem 1 stycznia 1999r porozumienia, których przedmiotem było udzielenie przez organ uprzednio właściwy m. in. do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków upoważnienia dla gminy do załatwiania spraw z tego zakresu, pozostają w mocy do czasu rozwiązania, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Wstąpienie z dniem 1 stycznia 1999r z mocy powołanego przepisu starostów w prawa i obowiązki organu, którego zadania i kompetencje w zakresie prowadzenia ewidencji przejęto, nie naruszało mocy wiążącej porozumień.
W tym kontekście treść art. 90 tej ustawy, stanowiącego, że gminy, które przed dniem wejścia w życie ustawy przejęły zadania z zakresu geodezji i kartografii nadal realizują te zadania z zastrzeżeniem warunków o których mowa w art. 6a ust. 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, możne być rozumiana tylko w ten sposób, że niespełnienie warunków o których mowa w art. 6a ust 6 może stanowić przesłankę rozwiązania zawartego przed dniem 1 stycznia 1999r porozumienia. Burmistrz który wydał decyzję w zakresie przejętych przez gminę zadań i kompetencji w czasie gdy porozumienie obowiązywało, był organem właściwym w rozumieniu art. 156 §1 pkt 1 kpa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I -szym w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącego poniesionych kosztów postępowania na opłatę sądową oparto na przepisie art. 200 w/w ustawy. Mając na uwadze, że do czasu uprawomocnienia się wyroku uchylona decyzja wywoływałaby skutek równoznaczny z brakiem decyzji organu I instancji na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w pkt III - cim wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI