II SA/Kr 1399/03

II SA/Kr 1399/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /przewodniczący/
Barbara Pasternak /sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 200/07 - Wyrok NSA z 2008-02-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. na decyzję Wojewody z dnia 13 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. l, art. 139, art. 140 ust. l i 2, art. 216 w związku z art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 -jednolity tekst), działając jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej Prezydent Miasta K. orzekł o :
1. Zwrocie W. B. byłemu właścicielowi, części działki hipotecznej nr [...], położonej w K. przy ul. W., oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. (obr. [...]) jako działka nr [...] o pow. 0,0483 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa.
2. Ustaleniu zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość, w wysokości [...] złotych,
3. Zobowiązaniu W. B. do wpłacenia ustalonego w punkcie 2 zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa, dotychczasowego właściciela zwracanej działki na konto Urzędu Miasta K., w terminie 14 dni od daty w której decyzja stanie się ostateczna, przy czym orzekł, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego.
4. Prezydent Miasta K. orzekł, że powyższa decyzja stanowi podstawę wpisów w księdze wieczystej KW [...].
W pkt. 5 decyzji Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu części działki hipotecznej nr [...] stanowiącej w ewidencji gruntów m. K. część działki nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, co następuje:
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2000 r. W. B. wystąpił z żądaniem zwrotu części działki nr [...] położonej w K. przy ul. W., nabytej na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] grudnia 1980 r., wchodzącej w skład działki obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. obr. [...] numerem [...]. Żądanie zwrotu nieruchomości, jako zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, oparte zostało o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 - z późn. zm.), która weszła w życie z dniem l stycznia 1998 roku. Nieruchomość o zwrot której wystąpił były właściciel została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie w/w ustawy z przeznaczeniem, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1980 r. Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu, pod budowę szpitala z polikliniką Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K.. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., przedmiotowa działka położona jest na terenie przeznaczonym pod usługi zdrowia, urządzenia specjalne - tereny zamknięte bezpieczeństwa wewnętrznego - w uzupełnieniu mieszkalnictwo, handel hurtowy. Przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2001 r. oględziny nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wykazały, że stanowi ona pas gruntu, który od strony ulicy P. jest ogrodzony, znajduje się na nim utwardzony plac parkingowe - manewrowy, służący do obsługi budynku garażowo - gospodarczego oraz budynku dyskontu spożywczego usytuowanego częściowo na przedmiotowej nieruchomości. W dalszej części nieruchomości w kierunku południowym, znajduje się ogrodzenie z siatki metalowej a następnie utwardzony dojazd do budynku byłej hydroforni. Pozostała część nieruchomości do ogrodzenia działki nr [...] stanowi pas nieurządzonego terenu zieleni, porośniętego trawą i chwastami, przez który przechodzi kanał ciepłowniczy.
W myśl art. 136 ust. 3 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesłanką uzasadniającą zwrot nieruchomości na rzecz byłego właściciela lub jego spadkobiercy, jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Według definicji stanu zbędności nieruchomości, zawartej w art. 137 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że część przedmiotowej nieruchomości nie jest zagospodarowana zgodnie z celem jej nabycia w związku z czym została spełniona przesłanka zbędności, określona w art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wywłaszczona działka w części odpowiadającej działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0483 ha podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela.
W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zgodnie z art. 140 ust. l i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwraca dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, wypłacone odszkodowanie, które podlega waloryzacji na datę wydania decyzji orzekającej o zwrocie.
Jak wynika z treści aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia [...] listopada 1967 r. wartość wywłaszczonej nieruchomości bez składników roślinnych ustalona została na kwotę [...],- zł. Do zwrotu przyjęta została część wypłaconego odszkodowania odpowiadająca proporcjonalnie powierzchni zwracanego gruntu tj. kwota [...],- zł, które po dokonaniu waloryzacji na datę wydania niniejszej decyzji przy zastosowaniu współczynnika waloryzacji wynoszącego 2403.3962, stanowi kwotę [...],- zł i nie przekracza 50 % aktualnej wartości rynkowej nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Wywłaszczona nieruchomość zgodnie z treścią art. 139 w/w ustawy, podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.
Pozostała część wywłaszczonej nieruchomości, stanowiąca część działki oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. jako działka nr [...] została zagospodarowana, w związku z czym nie można uznać, że stała się ona zbędna w rozumieniu przepisów art. 137 ust. l pkt l ustawy o g.n.
Od powyższej decyzji odwołał się Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K., wnosząc o jej uchylenie w punktach 1-4 i orzeczenie o odmowie zwrotu W. B. działki Nr [...] o powierzchni 0,0483 ha.
Odwołujący się zarzucił, że nie zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości, ponieważ w przedmiotowej sprawie, decyzja o której mowa w art. 137 ust. l pkt 2 ustawy nie utraciła mocy obowiązującej, zatem brak jest podstaw do częściowego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ w okresie 7 lat od daty wywłaszczenia podjęte zostały prace związane z celem wywłaszczenia. Jeżeli prace te zostały rozpoczęte w powyższym terminie, chociażby na części nieruchomości, brak jest podstaw do zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy tej części nieruchomości, na której w ciągu 7 lat nie rozpoczęto prac. Faktem jest, że działka Nr [...] stanowiąca część wywłaszczonej nieruchomości jest w chwili obecnej nie zagospodarowana, ale tut. ZOZ zamierza rozpocząć inwestycję związaną z dobudową pawilonu do polikliniki tj. do budynku znajdującego się przy ul. W.. W dobudowanym pawilonie znaleźć by się miała izba przyjęć, laboratorium, Rtg, blok operacyjny z intensywną terapią. Realizacja tej inwestycji pozwoli na stopniowe przenoszenie poszczególnych oddziałów z dotychczasowego budynku szpitala położonego przy ul. O. (wybudowanego ok. 70 lat temu) do pomieszczeń w nowym pawilonie. Umożliwiłoby to rozszerzenie świadczonych usług o odziały chirurgii urazowej i urologii. Tut. ZOZ wnioskował o przyznanie dotacji budżetowej w wysokości 740 tyś. zł. na dobudowę pawilonu oraz remonty i konserwację. Dobudowa pawilonu została uwzględniona w dokumencie Program Restrukturyzacji ZOZ MSWiA w K. na rok 2002 - 2003 (rozdział: Projekt dobudowy pawilonu do polikliniki oraz remonty konserwacje budynków, zał. Nr 6 do Metryki Zakładu Opieki Zdrowotnej). Rozpoczęcie i termin realizacji powyższej inwestycji uzależniony jest od ilości środków finansowych przeznaczonych przez organ założycielski. W odwołaniu nadmieniono także, że działka nr [...] niezbędna jest odwołującemu się jako droga dojazdowa do zbiorników wodnych. Zbiorniki te zabezpieczają wodę na wypadek pożaru, współpracują z hydrofornią znajdującą się obok, z której zasilany jest budynek polikliniki. Zwrot w/w. nieruchomości uniemożliwiłby tut. ZOZ dojazd do zbiorników, wykonania napraw i ich prawidłowe używanie. Działka [...] nie może być w oparciu o art. 137 u.g.n. uznana za nieruchomość zbędną, a co za tym idzie brak jest podstaw do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, w oparciu o art. 135 ust. 3 tej ustawy.
Odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 13 maja 2003 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 9a, art. 136 i art 137 u.g.n. w związku z art. 127 § 2 i art.138 § l pkt l kpa Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz przebiegu dotychczasowego postępowania uznał, że postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z obowiązującymi zasadami zawartymi w kpa, a rozstrzygnięcie merytoryczne jest prawidłowe i znajduje swoje uzasadnienie w ustawie o gospodarce nieruchomościami i w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W ocenie organu odwoławczego zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego. Wojewoda dokonał identycznych z organem I instancji ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności nabycia przez Skarb Państwa własności spornej nieruchomości, oraz celu jej nabycia, wynikającego z treści aktu notarialnego z dnia [...].12.1980r. nr Rep A Nr [...] zawartego w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów stanowiących przedmiot odwołania Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie dotyczącym zawartych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przesłanek "zbędności" nieruchomości, Wojewoda wskazał, iż stawiany zarzut jest nieuzasadniony. Z brzmienia wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, iż nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja orzekająca o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż część nieruchomości oznaczonej w dacie nabycia przez Skarb Państwa jako działka nr [...] (oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów miasta K. obr. [...] jako część działki nr [...]) stanowiąca działkę nr [...] o pow. 0,0483 ha, nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Z protokołu oględzin nieruchomości wynika, iż stanowi ona nieurządzony teren zieleni, porośnięty trawą i chwastami przez który przechodzi kanał ciepłowniczy. Stan zagospodarowania nieruchomości świadczy o tym, że nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia jakim była budowa szpitala z polikliniką. Faktu tego nie zmieniają wskazane w odwołaniu Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji prace zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia podjęte na sąsiedniej nieruchomości (oznaczonej jako działka nr [...]) w okresie 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Podkreślić należy iż zbędność nieruchomości ocenić należy według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie złożenia wniosku o zwrot. Bezsporną w sprawie pozostaje okoliczność, iż nieruchomość stanowiąca przedmiot zwrotu nie jest zagospodarowana i stanowi teren zaniedbany porośnięty trawą i chwastami. Organ orzekający o zwrocie nieruchomości mając na uwadze treść art. 137 wskazanej wyżej ustawy ma obowiązek zbadać wymienione przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. O rozstrzygnięciu w zakresie zwrotu nieruchomości decyduje albo zrealizowanie inwestycji albo posiadanie ważnej decyzji o ustaleniu lokalizacji. Bez znaczenia są zamierzenia inwestora który dopiero w przyszłości ma zamiar zrealizować inwestycje zgodnie z celem wywłaszczenia i przyczyny niewykorzystania nieruchomości na cel określony w dacie nabycia. Wystarczającą przesłanką do zwrotu nieruchomości jest stwierdzenie istnienia na gruncie sytuacji faktycznej, która wskazuje na niezrealizowanie celu określonego przy jej nabyciu. Okoliczność, iż nie utraciła mocy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może stanowić przedmiotu badania w przypadku gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przez okres ponad 20 lat. Jako chybiony uznał Wojewoda zarzut niezbędności zwracanej nieruchomości z uwagi na konieczność dostępu do znajdującej się na sąsiedniej działce zbiorników wodnych, które zabezpieczają wodę na wypadek pożaru w celu dokonania napraw i ich prawidłowego używania. Wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie zwrotu nieruchomości organ administracyjny bada przesłanki zwrotu nieruchomości pod kątem jej zbędności rozumianej zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestia ustanowienia ewentualnych służebności przechodu i przejazdu może stanowić przedmiot badania w postępowaniu sądowym o ustanowienie służebności gruntowej.
Decyzję Wojewody z dnia 13 maja 2003 r. znak [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, zasądzenie kosztów procesu, oraz o wstrzymanie jej wykonania w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 11. 05. 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że warunek przewidziany w art. 137 ust. l pkt. l ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiący przesłankę do uznania nieruchomości za zbędną i dający podstawę do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego następcom prawnym, odnosi się do wywłaszczonej nieruchomości, a nie do pojedynczej działki. Jeżeli w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, choćby na jednej z działek wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości, brak jest podstaw, aby uznać za zbędną którąkolwiek z pozostałych działek, na których nie rozpoczęto realizacji tych prac. Z treści art. 137 ust. 2 u.g.n. wynika, że część nieruchomości wywłaszczonej może być uznana za zbędną tylko wtedy, gdy w stosunku do tej części utraciła moc decyzja o lokalizacji lub decyzja o warunkach zabudowy a cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Natomiast jeżeli powyższe decyzje nie utraciły mocy, a prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, pomimo upływu 7-letniego okresu nie zostały rozpoczęte na jednej lub kilku działkach, wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości , nie można uznać za zbędne tej lub tych działek, na których nie rozpoczęto prac. Z gramatycznej wykładni art. 137 u.g.n. wynika, że pkt. l ust. l odnosi się tylko do całości nieruchomości, a pkt. 2 ust. l może odnosić się zarówno do całości jak i części nieruchomości. Skoro w ciągu 7 lat od dnia , w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna rozpoczęto prace związane z celem wywłaszczenia a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie utraciły mocy, brak jest podstaw, aby uznać za zbędną tę część nieruchomości, na której w ciągu 7-letniego okresu nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia, nawet, gdy od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna minął bardzo długi okres czasu. Skarżący zarzucił nadto, że organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do przedstawionych dowodów, świadczących o planowanej dobudowie pawilonu. Ta planowana dobudowa ma swoje źródło w decyzji, o której mowa w art. 137 ust. l pkt. l u.g.n, a zatem działka nr [...] nie może zostać uznana za zbędną i podlegać zwrotowi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł ojej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił Wojewoda, iż bezspornym jest, że nieruchomość stanowiąca przedmiot zwrotu nie jest zagospodarowania, co świadczy o tym, że nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia jakim była budowa szpitala z polikliniką. Nadto bez znaczenia są przyszłe zamierzenia inwestora w stosunku do nieruchomości, a także przyczyny niewykorzystania nieruchomości na cel określony w dacie nabycia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Właściwym do rozpoznania skargi jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- w skrócie ppsa, uprawniony jest do badania legalności działania jej organów. Polega ona na badaniu, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Rozpoznając sprawę sąd nie jest związany granicami skargi, orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego (art. 134, 135 ppsa).
Skarga jest niezasadna.
Mając na uwadze stan faktyczny sprawy wynikający z przedstawionych akt administracyjnych, odnośnie przebiegu postępowania, oraz zgromadzonego w jego toku materiału, zarzuty skargi uznać należy za bezzasadne, przy braku innych uchybień, o których mowa w art. 145 § l ustawy ppsa.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. nr 46 póz. 543 ze zm) w skrócie u.g.n. wprowadziła nieistniejącą uprzednio legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu . Przepis art. 137 ust. l u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1. pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo
2. utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, nieruchomość wywłaszczona może być zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sensie faktycznym, co ma miejsce w sytuacji objętej art. 137 ust. l pkt. l, albo także prawnym- w przypadku zaistnienia sytuacji objętej art. 137 ust. l pkt. 2. Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną, co w konsekwencji oznacza możliwość jej zwrotu. Podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest więc dokonanie nie budzących wątpliwości ustaleń, mających stanowić podstawę do stwierdzenia, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu . W takim bowiem tylko przypadku , stosownie do treści art. 136 pkt. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dopiero jednak precyzyjne określenie przez organ celu wywłaszczenia stwarza organowi możliwość badania i ustalenia, czy cel ten został zrealizowany, względnie czy nie rozpoczęto nawet prac związanych z jego realizacją. Przyjętym i dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem dotyczącym sposobu interpretacji celu wywłaszczenia jest pogląd wyrażony przez Ten Sąd- Ośrodek zamiejscowy w Krakowie w wyroku z dnia 22. 10. 1993 r. sygn. akt SA/Kr 477/93, iż "o tym, czy nieruchomość stała się zbędna decyduje cel, na który została wywłaszczona i to cel rozumiany bardzo ściśle". Spełnienie przez organ powyższego warunku tj. konieczności ustalenia celu wywłaszczenia w sposób ścisły i precyzyjny nie nastręcza trudności wówczas, gdy został on określony w taki właśnie sposób - tj. ścisły i precyzyjny. Jednakże w odniesieniu do nieruchomości nabytych przez Skarb państwa na podstawie umowy nabycia nieruchomości, przewidzianej w art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. nie istnieją decyzje o ich wywłaszczeniu i siłą rzeczy nie może być mowy o sprecyzowaniu celu wywłaszczenia określonego w decyzji o wywłaszczeniu, lecz o celu nabycia nieruchomości, określonym i wynikającym z zawartej w trybie tej ustawy umowie.
Odnosząc powyższe do ustaleń dokonanych przez organy, dotyczących celu, na jaki została nabyta nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot, stwierdzić należy, że zarówno te ustalenia, jak i wyprowadzony przez organy wniosek, że sporna część nieruchomości nie została wykorzystana na cel jej nabycia określony w umowie zawartej na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej, z 1958 r. - są prawidłowe.
W sprawie niesporne jest bowiem, że dnia [...] grudnia 1980 r na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] , zawartej -jak to określono w § 2 umowy (k.2 akt.) na zasadzie art. 6 ust. l ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. nr 10, poz. 64 z 1974 r.) W. B. sprzedał Skarbowi Państwa-Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej nieruchomość położoną w K., przy ul. W., oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 3334 m2. Działka ta-jak wynika z cyt. § 2 aktu notarialnego- została przeznaczona pod budowę Szpitala z Polikliniką KWMO w K. - zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1980 r. Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu. W chwili złożenia wniosku o zwrot nieruchomość była własnością Skarbu Państwa - Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia MSWiA.
Określenie celu nabycia nieruchomości na podstawie "ustawy wywłaszczeniowej" nie nastręcza w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją trudności. Nie może budzić wątpliwości, że w przypadku nabycia nieruchomości od W. B. - cel tego nabycia określony został w umowie - akcie notarialnym- ściśle i precyzyjnie.
Powyższego celu-wynikającego z zawartej umowy i ustalonego przez organy prowadzące postępowanie- skarżący nie kwestionował w toku postępowania ani w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Tak ścisłe i jasne określenie celu nabycia nieruchomości stanowi kryterium oceny sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości i rozstrzygnięcia o jej zbędności.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ścisłe i jasne określenie tego celu skutkuje możliwością dokonania nie budzących wątpliwości ustaleń w przedmiocie zrealizowania się warunków przewidzianych w art. 136 ust. 3, stanowiących przesłankę orzeczenia o zwrocie.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do słusznego zdaniem sądu ustalenia przez organy, że nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa od W. B. nie została w całości wykorzystana na cel określony w umowie nabycia nieruchomości, ponieważ jej część nie została przeznaczona pod budowę szpitala. Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej część wywłaszczonej nieruchomości objęta żądaniem zwrotu stanowi nieurządzony teren zieleni, porośnięty trawą i chwastami. Także ta okoliczność nie została zakwestionowana przez skarżącego w toku postępowania, ani w skardze.
Powyższe, prawidłowe ustalenia organów co do celu wywłaszczenia, oraz jego niezrealizowania na części nieruchomości doprowadziły do ustalenia, że w stosunku do spornej części nieruchomości zrealizowane zostały przesłanki jej zwrotu określone w przepisie art. 136 ust. 3 u.g.n.
W związku z przytoczoną w skardze interpretacją przepisu art. 137 u.g.n, która zdaniem skarżącego miałaby świadczyć o niezgodności prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że jest ona błędna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Treść art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. l pkt. l w żadnym wypadku nie wskazuje na takie rozumienie realizacji celu wywłaszczenia, jak chciałby tego skarżący, wprowadzając w sposób nie mający oparcia w przepisach pojęcie "rozpoczęcia realizacji celu wywłaszczenia choćby na jednej z działek wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości". Interpretacja przedstawiona przez skarżącego uniemożliwiłaby w każdym przypadku możliwość zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ prowadziłaby do wniosku że wykorzystanie jakiejkolwiek, choćby w minimalnym zakresie części nieruchomości wywłaszczonej zgodnie z celem oznacza wykorzystanie jej na ten cel w całości. Interpretacja taka pomija treść art. 136 ust. 3, w której ustawodawca w sposób wyraźny dopuścił możliwość zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, zaś do oceny zaistnienia przesłanek takiego orzeczenia nakazał stosować takie same kryteria, jak do zwrotu całej nieruchomości. Ma to związek z faktem, iż wywłaszczenie jest szczególną instytucją prawa polegającą na przymusowym odjęciu właścicielowi prawa do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli nieruchomość ta jest niezbędna dla określonych celów publicznych, których inaczej nie można zrealizować. Dlatego też w przypadku ustalenia zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia nawet w części, zwrotowi podlega ta niewykorzystana część. O takim też-prawidłowym rozumieniu przez organy znaczenia powyższego przepisu świadczy tok postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie. Wyodrębnienie i podział wywłaszczonej nieruchomości na część, na której zrealizowano cel wywłaszczenia, oraz na część nie wykorzystaną na cel wywłaszczenia zostało dokonane po uprzednim ustaleniu stanu faktycznego na gruncie, oraz zebraniu niezbędnych informacji. Jak już wyżej podkreślono, ustalenia co do niewykorzystania dotychczas części wywłaszczonej nieruchomości na cel przejęcia określony w umowie nabycia wynikały także z dowodów pochodzących od samego skarżącego - informacji o stanie faktycznym na gruncie na dzień złożenia wniosku o zwrot. Sugestie zawarte w skardze, z których miałoby wynikać, że organ prowadzący postępowanie ograniczył się tylko do rozpoznania stanu i faktu wykorzystania wydzielonej już działki, w oderwaniu od sposobu wykorzystania całej nieruchomości nie mogą się ostać.
Odnosząc się do kolejnych twierdzeń skarżącego stwierdzić należy, że ani w świetle obowiązujących przepisów ani zgodnie z ustalonym orzecznictwem nie mają znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jak chciałby tego skarżący - przyczyny niezrealizowania celu wywłaszczenia bądź nie rozpoczęcie realizacji tego celu (art.137 ust. l pkt. 1), ani tym bardziej plany i zamierzenia wywłaszczyciela w stosunku do niewykorzystanej dotychczas zgodnie z celem wywłaszczenia nieruchomości, lub jej części. Niewykorzystanie nieruchomości nabytej w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. przez okres ponad 20 lat, oraz brak jakiejkolwiek ważnej decyzji administracyjnej konkretyzującej co do przedmiotu i terminu zamierzenia inwestycyjne oznacza, że ta część nieruchomości jest zbędna na cel, na jaki została nabyta. Pogląd powyższy wyrażony został w wyroku NSA z 21. 10. 1991 r. IV SA 914/91 ONSA 1/1992, poz. 3 i stwierdzić należy, że zachował aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Przesłanki zwrotu części nieruchomości wynikające z ustawy o g.n. pozwalają go odnieść do stanu faktycznego będącego przedmiotem rozpatrywania przez organy w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego konieczności korzystania przez stronę skarżącą z dostępu do sieci uzbrojenia technicznego na działce nr [...] (sąsiedniej) stwierdzić należy, że konieczność taka nie stanowi przeszkody w zwrocie nieruchomości, ponieważ kwestia ta może zostać uregulowana między właścicielami sąsiadujących nieruchomości w oparciu o obowiązujące przepisy prawa cywilnego.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skargi, iż Wojewoda nie ustosunkował się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, planowanej dobudowy pawilonu, oraz przedstawionych na tę okoliczność dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się - co prawda w sposób ogólny, lecz prawidłowy , do tego zarzutu stwierdzając, że bez znaczenia są zamierzenia inwestora, który dopiero w przyszłości ma zamiar zrealizować inwestycje zgodne z celem wywłaszczenia i przyczyny niewykorzystania nieruchomości na cel określony w dacie nabycia. Stwierdzeniem tym co prawda nie odniósł się organ do treści dokumentów przedstawionych przez skarżącego, lecz z uwagi na powyższy, ustalony i prawidłowo przytoczony pogląd uchybienia tego nie można zaliczyć do skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, albowiem nie wyczerpuje ono hipotezy z art. 145 § l pkt. l lit. c) ustawy ppsa. Przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dokumenty nie mają znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek zwrotu nieruchomości. Wyrywkowe i nie potwierdzone za zgodność, nie zawierające daty sporządzenia, kserokopie te dotyczą ogólnych kwestii związanych ze stanem osobowym skarżącego oraz podziałem środków z dotacji budżetowej. Żaden przepis ustawy nie uzależnia orzeczenia o zwrocie nieruchomości od istnienia planów finansowych wywłaszczyciela.
Z uwagi na powyższe stwierdzić więc należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego a w toku postępowania nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego w sposób , który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego.
Dlatego też, w oparciu o przepis art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji Wyroku.