II SA/KR 1390/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki bacówki, wskazując na błędy proceduralne organów i konieczność prawidłowego ustalenia adresata nakazu.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej bacówki. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzję nakazującą rozbiórkę właścicielom działki, pomijając fakt, że inwestorem był inny podmiot, który został dopuszczony do postępowania dopiero na etapie odwoławczym. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia adresata nakazu rozbiórki oraz konieczności rozważenia możliwości legalizacji obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi N. L., D. L. oraz D. L. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu kubaturowego (bacówki). Bacówka została wybudowana na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. bez wymaganego zgłoszenia. Organy obu instancji uznały, że obiekt stanowi budynek gospodarczy podlegający obowiązkowi zgłoszenia, a ponieważ zgłoszenia nie dokonano, nakazały rozbiórkę właścicielom działki. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, stwierdził, że organy obu instancji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowym błędem było nieprawidłowe ustalenie adresata postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz decyzji nakazującej rozbiórkę. Organy nałożyły obowiązek na właścicieli nieruchomości, pomimo że inwestorem obiektu był D. L., który został dopuszczony do postępowania dopiero na etapie odwoławczym. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki jest sankcją ostateczną i powinien być poprzedzony dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego oraz rozważeniem wszystkich możliwości, w tym legalizacji obiektu. Wskazano również na naruszenie przepisów intertemporalnych w zakresie stosowania art. 52 Prawa budowlanego. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności poprzez nieprawidłowe ustalenie adresata postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz decyzji nakazującej rozbiórkę. Obowiązek ten powinien być skierowany do inwestora, który został dopuszczony do postępowania dopiero na etapie odwoławczym, a nie wyłącznie do właścicieli nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym kto jest inwestorem obiektu, i nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące adresata nakazu rozbiórki, pomijając inwestora, który powinien być stroną postępowania od początku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 30 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, wymaga, w zależności od potrzeb, uzupełnienia zgłoszenia.
u.p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W przypadku obiektu budowlanego wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wstrzymania robót budowlanych.
u.p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
u.p.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Pomocnicze
u.p.b. art. 48a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
u.o.p.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody
Przepisy dotyczące zadań Pienińskiego Parku Narodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 132
Kodeks postępowania administracyjnego
Przekazanie akt organowi odwoławczemu.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.
k.p.a. art. 57 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Obliczanie terminów w przypadku dni wolnych od pracy.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Łączenie spraw do wspólnego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydawanie wyroku na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo ustaliły adresata nakazu rozbiórki, pomijając inwestora, który powinien być stroną postępowania od początku. Organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Organy naruszyły przepisy prawa materialnego, w tym przepisy intertemporalne dotyczące stosowania Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki jest sankcją ostateczną i powinien być poprzedzony rozważeniem możliwości legalizacji obiektu.
Godne uwagi sformułowania
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.) wskutek czego wadliwie ustaliły adresata obowiązku, o którym mowa w art. 49b p.b. (nie zaś, jak wskazuje organ 49e p.b., który wszedł w życie z dniem 19 września 2020 r.), pomijając osobę inwestora i nie badając okoliczności związanych z możliwością adresowania do niego postanowienia i ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki, w niemożności zalegalizowania obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Paweł Darmoń
przewodniczący
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalenie stron postępowania w sprawach samowoli budowlanej, stosowanie przepisów intertemporalnych, zasady stosowania nakazu rozbiórki i możliwości legalizacji obiektu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście przepisów Prawa budowlanego i procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są prawidłowe procedury administracyjne i ustalenie stron postępowania, nawet w przypadku oczywistej samowoli budowlanej. Pokazuje też, że prawo budowlane ma swoje niuanse, a nakaz rozbiórki nie jest jedynym możliwym rozwiązaniem.
“Samowola budowlana i błędy urzędników: dlaczego nakaz rozbiórki bacówki został uchylony?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1390/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-01-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Paweł Darmoń /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art 29 ust 1 pkt 2 w zw z art 30 ust 1 pkt 1 , art 49 b , art 52 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skarg D. L., N. L. i D. L. na decyzję nr 374/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2024 r., znak: WOB.7721.199.2022.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz N. L. i D. L. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz D. L. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 374/2024 r. z dnia 21 sierpnia 2024 r. orzeczono uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 9 czerwca 2022 r. nakazującej P. N. L. oraz P. D. L. rozbiórkę obiektu kubaturowego (bacówki), wolnostojącego w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,10 x 7,90 m zrealizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. i orzeczono w ten sposób, że nakazano właścicielom działki ewid. nr [...] położonej w miejscowości K. P. N. L., zam. ul. [...],[...] oraz P. D. L., zam. [...] K. dokonać rozbiórki wolnostojącego budynku gospodarczego (tzw. bacówki) w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,05 m x 7,90 m zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości K.. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 15 kwietnia 2020 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo Pienińskiego Parku Narodowego z dnia 9 kwietnia 2020 r., znak: SP-023-50/20 informujące o powstaniu nowej inwestycji w postaci bacówki zlokalizowanej na terenie otuliny Pienińskiego Parku Narodowego, w gminie K. nad D. w K. . Bacówka zlokalizowana jest na działce nr [...] znajdującej się na terenie gminy K. nad D. . Inwestor nie dokonał bowiem zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji (k. 1 akta PINB). Wezwaniem z dnia 18 maja 2020 r., organ I instancji wezwał P. N. L. i P. D. L. do złożenia wyjaśnień w sprawie budowy obiektu kubaturowego - bacówki zlokalizowanej na terenie otuliny Pienińskiego Parku Narodowego na dz. nr ewid. [...] w miejscowości K. (k. 15 akta PINB). W dniu 29 maja 2020 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo P.P. N. D. L. podpisane przez P. D. L., w którym wyjaśniono, że budynek zlokalizowany w K. na działce nr ewid. [...] jest budynkiem altany o powierzchni zabudowy do 35 m˛ (wymiary w obrysie ścian parteru 4,0 m x 6,5 m) (k. 18 akta PINB). Upoważnieni pracownicy PINB w dniu 24 lipca 2020 r. przeprowadzili czynności kontrolne na działce ewid. nr [...] w miejscowości K., w trakcie których ustalono, że na dz. nr ewid. [...] w m. K. zrealizowany jest budynek bacówki w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym przekrytym dranicami o wym. w rzucie 7,90 x 4,10 m. Budynek użytkowany. Do sporządzonego z czynności protokołu dołączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną (k. 19-22 akta PINB). Zawiadomieniem z dnia 18 października 2021 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 zawiadomiono ustalone strony postępowania o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu kubaturowego (bacówka) wolnostojącego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., wybudowanego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane (k. 25 akta PINB). Następnie, postanowieniem nr 197/2021 z dnia 29 listopada 2021 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 organ I instancji działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 upb wstrzymał budowę obiektu kubaturowego (bacówki) wolnostojącego w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,10 x 7,90 m zrealizowaną na dz. nr ewid. [...] w miejscowości K., prowadzoną przez N. i D. L. z naruszeniem ustawy Prawo budowlane tj. bez wymaganego zgłoszenia robót budowlanych, nie wprowadzono obowiązku zabezpieczenia obiektu i terenu budowy, a także poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (k. 31 akta PINB). PINB zawiadomieniem z dnia 1 lutego 2022 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 zawiadomił ustalone strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia (k. 37 akta PINB). W dniu 9 marca 2022 r. organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję nr 31/2022, znak: PINB.5160.Kr.2.2021, którą działając na podstawie art. 48 ust. 1 upb nakazano P. N. L. i P. D. L. rozbiórkę obiektu kubaturowego (bacówki), wolnostojącego w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,10 x 7,90 m zrealizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. (k. 43 akta PINB). Od ww. decyzji odwołanie w ustawowo przewidzianym terminie wnieśli P. N. L., P. D. L. i P. D. L.. Organ I instancji przekazując rzeczone odwołanie nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 kpa. Po analizie przesłanych przez organ I instancji akt sprawy, organ odwoławczy uznał za konieczne uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, czemu dano wyraz w postanowieniu nr 432/2024 z dnia 14 maja 2024 r., znak: WOB.7721.199.2022.JKUR. Ww. postanowieniem działając na podstawie art. 136 kpa zlecono organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Realizując ww. postanowienie, organ I instancji dołączył do akt sprawy wypisy z ewidencji gruntów i budynków oraz wydruki z ksiąg wieczystych dła działek ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości K. (k. 52-61 akta PINB). Następnie, pismem z dnia 31 maja 2024 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 organ I instancji zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Nowym Targu Wydział Administracji Architektoniczno-Budowlanej o udzielenie informacji czy zostało uzyskanie pozwolenie na realizację na ww. działce jakiegokolwiek typu obiektu kubaturowego lub dokonano zgłoszenia robót budowlanych na realizację ww. obiektu w latach 2014- 2023 r. oraz o przekazanie kopii dokumentów załączonych do ewentualnie dokonanych zgłoszeń (k. 70 akta PINB). Starostwo Powiatowe w Nowym Targu Wydział Administracji Budowlano-Architektonicznej pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., znak: BA.6740.9.21.2024.PM poinformowało, że w rejestrach prowadzonych przez Wydział Administracji Budowlano-Architektonicznej Starostwa Powiatowego w Nowym Targu, pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę z okresu 2014 r. - 2023 r. nie widnieją sprawy dotyczące działki ewid. nr [...] położonej w miejscowości K. (k. 73 akta PINB). W dniu 26 czerwca 2024 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny budynku kubaturowego (bacówki) zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...], w trakcie których ustalono, że na dz. nr ewid. [...] w m. K. zlokalizowany jest obiekt kubaturowy — bacówka pasterska służąca do wyrobu serków i oscypków. Obiekt w konstrukcji drewnianej, przekryty dachem dwuspadowym z poszyciem z desek. Na dachu zamontowane dwa panele fotowoltaiczne. Budynek posadowiony na punktowych fundamentach betonowych wyposażony w przyłącz instalacji wodnej oraz kanalizacyjnej z odprowadzaniem do pobliskiego rowu przydrożnego. Wewnątrz obiektu znajduje się odkryte palenisko. Obiekt posiada dwa wejścia do wewnątrz strony wschodniej i zachodniej. Od strony wschodniej przed wejściem mały taras i schody drewniane (3 stopnie). Wymiary obiektu przedstawiono na odrębnym szkicu - załącznik do protokołu. Od strony zachodniej do obiektu przylega wiata gospodarcza o wym. 4,0 x 1,9 m. Od stronu pn. obiektu zrealizowano obiekt stanowiący pomieszczenie do przechowywania pojemników do produkcji sera z wyposażeniem w instalację wodną i kanalizacyjną. Usytuowanie obiektu względem charakterystycznych punktów ilustruje szkic sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu. Do obiektu prowadzi ścieżka żwirowa mająca swój początek na nieurządzonym placu postojowym przy poboczu drogi wojewódzkiej. Na dzień oględzin obiekt użytkowany, w trakcie oględzin pracowały w nim 4 osoby przy wytworzeniu produktów serowych. Nie potwierdzono w terenie lokalizacji punktów geodezyjnych. Kanalizacja z obiektu bacówki i pomocniczego prowadzi w kierunku skarpy za obiektem oznaczonym nr 2 na szkicu - widoczne przewody kanalizacyjne. Wg właścicieli brak na końcu instalacji montażu zbiornika, a w dniu kontroli teren porośnięty pokrzywą z brakiem dostępu. Wg. przedstawicieli Narodowego Parku Pienińskiego otulina Parku przebiega skrajem drogi wojewódzkiej a inwestycja znajduje się na jej terenie. Dojście do obiektu prowadzące przez dz. p. J. jest zrealizowane za ich zgodą. Strony z poz. 1,2,3 oświadczają, iż obiekt powstał w 2020 r. Strony z poz. 4,5 iż obiekt powstał w 2020 roku. Strony z poz. 6,7 potwierdzają, iż obiekt powstał w 2020 roku. Do sporządzonego z czynności protokołu dołączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną (k. 74-88 akta PINB). Zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2024 r., znak: WOB.7721.199.2022.JKUR tut. Organ zawiadomił ustalone strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem w sprawie rozstrzygnięcia (k. 39 akta WINB). Rozpatrując odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu Organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy PINB.5160.Kr.2.2021 (karty ponumerowane od 1 do 88). Organ odwoławczy wypowiedział się co do prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania.Wskazano, że w przedmiotowej sprawie co do zasady krąg stron winien być ustalony w oparciu o wskazania zawarte w art. 28 kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Krąg podmiotów legitymujących się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu winien więc z zasady obejmować inwestora obiektu, właścicieli nieruchomości zabudowanych spornym obiektem, a także właścicieli nieruchomości sąsiednich, których prawa i obowiązki mogą być kształtowane w efekcie objęcia tych gruntów sferą oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania. Odnosząc się do kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji MWINB uznał, że PINB w sposób właściwy zaliczył w krąg stron postępowania P. N. L. oraz P. D. L. - właścicieli działki ewid. nr [...] w K. na której usytuowany jest przedmiot postępowania, Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. jako właściciela działki ewid. nr [...] - znajdującej się w sferze oddziaływania obiektu, a także P. M. J. i P. Z. J. - właścicieli działki ewid. nr [...] - znajdującej się w sferze oddziaływania obiektu. W tym miejscu tut. Organ wskazuje, że odwołanie od skarżonej decyzji wnieśli P. N. L., P. D. L. oraz P. D. L.. W rzeczonym odwołaniu zawarto wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony P. D. L. oraz informacje, iż wyżej wymieniony jest inwestorem obiektu będącego przedmiotem postępowania. Zatem z uwagi na fakt bycia inwestorem spornego obiektu P. D. L. legitymuje się interesem prawnym do udziału w niniejszym postępowaniu. Ponadto, MWINB uznał za zasadne włączenie w krąg stron postępowania Pienińskiego Parku Narodowego z uwagi na fakt, że działka ewid. nr [...] w K. na której zlokalizowany jest sporny obiekt leży w strefie ochronnej - otulinie Pienińskiego Parku Narodowego. Pienińskiemu Parkowi Narodowemu przysługuje zatem status strony w niniejszym postępowaniu z uwagi na zadania nałożone na ten podmiot przez przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2024 r. O ochronie przyrody. Zarówno P. D. L., jak i Pieniński Park Narodowy zostali przez tut. Organ włączeni w krąg stron postępowania. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek obiekt kubaturowego (bacówki) wolnostojącego w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,10 x 7,90 m zrealizowaną na dz. nr ewid. [...] w miejscowości K. stanowi budynek gospodarczy objęty w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane obowiązkiem zgłoszenia, czego nie uczyniono. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego lub będące w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wstrzymania robót budowlanych wydając stosowne postanowienie, w którym informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i zasadach jej obliczania. Ponadto w ww. postanowieniu organ w razie konieczności może użyć także odpowiednich środków zabezpieczających (nakaz zabezpieczenia obiektu budowlanego lub terenu budowy, nakaz usunięcia stanu zagrożenia). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 upb). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 upb). Jeżeli rzeczony wniosek o legalizację zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Mając na uwadze powyższe unormowanie prawne PINB postanowieniem nr 197/2021 z dnia 29 listopada 2021 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 postanowił wstrzymać budowę obiektu kubaturowego (bacówki) wolnostojącego w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,10 x 7,90 m zrealizowaną na dz. nr ewid. [...] w miejscowości K., prowadzoną przez N. i D. L. z naruszeniem ustawy Prawo budowlane tj. bez wymaganego zgłoszenia robót budowlanych, nie wprowadził obowiązku zabezpieczenia obiektu i terenu budowy, a także poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Na dzień wydania przedmiotowego postanowienia roboty budowlane przy spornym obiekcie były zakończone (vide: ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych mających miejsce w dniu 24 lipca 2020 r.). Ww. postanowienie nie było przedmiotem środka skarżenia, a zatem jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji oraz prawomocne. Przesyłka pocztowa zawierająca ww. postanowienie adresowana do P. N. L. została doręczona dorosłemu domownikowi P. N. L. tj. P. D. L. w dniu 3 grudnia 2021 r. W tym też dniu została doręczona przesyłka pocztowa zawierająca ww. postanowienie, a adresowana do P. D. L. i doręczona bezpośrednio. Podkreślono, że legalizacja obiektu jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Strona może skorzystać z możliwości legalizacji, ale jest to tylko jej uprawnienie. Ponadto tut. Organ wskazuje, iż P. N. L. i P. D. L. w postanowieniu PINB nr 197/2021 z dnia 29 listopada 2021 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 zostali pouczeni o konsekwencjach niezłożenia w wymaganym terminie wniosku o legalizację tj. wydaniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Wskazano, że zgodnie z art. 48a ust. 1 upb: w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Zatem mając na uwadze ww. przepis wskazać należy, iż termin na złożenie przez P. N. L., jak i P. D. L. wniosku o legalizację upłynął w dniu 3 stycznia 2022 r. (30 dni liczone od dnia 3 grudnia 2021 r. tj. od dnia doręczenia postanowienia PINB nr 197/2021 z dnia 29 listopada 2021 r., znak: PINB.5160.Kr.2.2021 P. N. L. i P. D. L. to 2 styczeń 2022 r. (niedziela) - dzień ustawowo wolny od pracy, a zatem zgodnie z art. 57§4 kpa termin ten upłynął w dniu 3 stycznia 2022 r.). Z akt sprawy wynika, że P. N. L. i P. D. L. (właściciele działki ewid. nr [...] w miejscowości K., a także i spornego obiektu, o czym będzie jeszcze mowa w akapitach poniżej) nie skorzystali z możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 49e upb: Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; wycofania wniosku o legalizację; nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 49e upb wskazać należy, że niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie powoduje (zgodnie z art. 49e pkt 1 upb) wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Podkreślono, że organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja wydana na podstawie art. 49e pkt 1 upb ma bowiem charakter związany, co oznacza, że w przypadku ziszczenia się określonego warunku organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydania decyzji o ustalonej w tymże przepisie treści. Wskazano, iż "legalizacja jest uprawnieniem podmiotu, a więc może on przystąpić do działań prowadzących do legalizacji (wykonać postanowienie) lub z nich zrezygnować, a nie obowiązkiem. W zależności od wybranego rozwiązania albo dochodzi do legalizacji samowolnych robót w przypadku spełnienia wszystkich wymogów, albo organy nakazują rozbiórkę." (Wyrok NSA z 28.01.2016 r., II OSK 1309/14). Organ w pełni podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uzasadnieniu ww. wyroku. Ponadto jak wskazuje się w literaturze, "Termin określony w art. 48a ust. 1 p.bud. jest terminem procesowym, ma więc do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu. Uprawnione podmioty mogą skorzystać z prawa do złożenia określonego wniosku, nie mają natomiast takiego obowiązku " (A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski. Wobec brzmienia aktualnie obowiązujących przepisów nie było więc podstaw do kontunuowania postępowania legalizacyjnego. W przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni wskazanego w art. 48a upb organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nałożyć na zobowiązanego nakaz rozbiórki, co wynika z bezwzględnie wiążącej normy przepisu art. 49e upb. Zgodnie z art. 52 ust. 1 upb obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (por również, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 725/21). Wobec faktu, że jak wynika z akt postępowania roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie zostały zakończone należy uznać, że organ I instancji prawidłowo nałożył przedmiotowy nakaz rozbiórki na P. N. L. i P. D. L. - właścicieli działki ewid. nr [...] w miejscowości K., będących zarazem właścicielami przedmiotowego budynku gospodarczego (bacówki). Co do uwag zawartych w odwołaniu MWINB wskazuje, że odpowiedź na nie zawarta jest w uzasadnieniu niniejszej decyzji. W kwestii podnoszonej w odwołaniu niezbędności przedmiotu postępowania dla celów prowadzenia działalności rolniczej oraz uwag skarżących dotyczących poprawy walorów ekologicznych i ochrony bioróżnorodności, MWINB wskazuje, że są to okoliczności nieistotne z punktu widzenia mniejszej sprawy. Na poparcie tego stanowiska tut. Organ przytacza wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Bk 336/10: Kategoryczne brzmienie przepisów prawa budowlanego normujących kwestie samowoli budowlanej (art. 48) nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego, organ nie może zatem brać pod uwagę sytuacji rodzinnej inwestora, powodów, dla których popełnił samowolę budowlaną czy szkód związanych z rozbiórką. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Organ kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy z uwagi na konieczność doprecyzowania przedmiotu rozbiórki tak by nie było żadnych wątpliwości co do aktualnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu - obiekt stanowi budynek gospodarczy (bacówkę) oraz co do jego wymiarów. Ponadto, wskazano, że P. N. L. i P. D. L. są zobowiązani do wykonania nakazu rozbiórki jako właściciele działki ewid. nr [...] w miejscowości K., a zarazem spornego obiektu, a nie jako inwestorzy. W ocenie organu odwoławczego niniejsze rozstrzygnięcie mieści się w normie art. 138§1 pkt 2 kpa z uwagi na wydanie przez tut. organ decyzji w ramach tej samej podstawy materialnoprawnej tj. art. 48 upb. Ponadto zdaniem tut. Organu powyższe działanie nie narusza również art. 139 kpa stanowiącego, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, gdyż nie powoduje pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej. W ocenie MWINB wydanie niniejszej decyzji nie narusza także zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wskazanej w art. 15 kpa, ze względu na to, iż organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego skorzystał z przysługującego mu prawa reformatoryjnego. Na powyższą decyzję skargi złożyli N. i D. L. oraz D. L.. Skarżący N. i D. L. zarzucają zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów o postępowaniu, mające istotny wpływ na wynik postępowania to jest: a. art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem przepisów postępowania oraz naczelnej zasady prawa administracyjnego; b. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy; c. naruszenie zasady zawartej w art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu w/w postanowienia; 2. naruszenie prawa materialnego określonego w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi wskazali oni, że choć działka ewid. nr [...] poł. w K. , stanowi ich własność to jednak nie polegają na prawdzie twierdzenia, że szałas ten został zrealizowany przez nich bowiem jest ona na mocy stosownych porozumień użyczona D. L. (bratu D. L.) który zajmuje się i utrzymuje z rolnictwa - wypasu owiec. Przedmiotowy szałas został wzniesiony przez D. L. w ramach i w związku z kulturowym wypasem owiec. Przedmiotowy szałas pasterski był bowiem niezbędnym elementem do prowadzonej działalności rolniczej - bacy D. L.. W naszej ocenie skarżących wykonanie przedmiotowej decyzji tj. rozbiórki szałasu na dz. ewid. nr [...] położonej w K. spowoduje, iż D. L. nie będzie mógł prowadzić działalności gospodarczej. Działalność ta zostanie znacznie ograniczona co w konsekwencji może doprowadzić do jej zamknięcia co spowoduje nieodwracalne skutki dla jego sytuacji materialnej i rodzinnej. Wskazują również, że w ich ocenie postępowanie prowadzone przed MWINB w Krakowie nie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą oficjalności oraz obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych, które to spoczywają na organie administracji. W naszej ocenie WINB w Krakowie nie podjął wszelkich możliwych kroków zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i dopuszczenia jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Prowadzone zaś postępowanie nie spełnia wymogów art. 1, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 KPA oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do treści art. 77 § 1 KPA. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie bowiem możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, co w przedmiotowej sprawie nie zostało uczynione. Ich zdaniem nie można uznać, iż zgromadzony w niej materiał dowodowy jest pełny i pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu sprawy. Wskazują również, iż w sprawie uniemożliwiono im czynny udział w postępowaniu. Nie zawiadomiono o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości składania oświadczeń. Stwierdzić zatem trzeba, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia norm tak prawa procesowego, jak materialnego, co miało wypływ na wynik sprawy i przyjęcie prawidłowych norm prawa materialnego dlatego powyżej stwierdzone uchybienia których dopuściły się organ I instancji, prowadzą do wniosku, iż zachodzi konieczność orzeczenia jak w petitum niniejszej skargi. W ocenie skarżących przedmiotowy szałas nie powstał w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego MINB w Krakowie naruszył przepisy i niewłaściwie nakazał dokonanie rozbiórki w przedmiotowej bacówki. MINB w Krakowie naruszył przepisy postępowania jak też przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej podczas, gdy w realiach niniejszej sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, co powoduje nadmierną ingerencję w uprawnienia właścicielskie. W oparciu o ustalenia w obowiązującym miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego, na którym został wybudowany obiekt budowlany, istnieje możliwość wzniesienia takiego obiektu dlatego też w przedmiotowej sprawie powinno zostać rozważone, mając na uwadze zasadę proporcjonalności, czy w tym stanie faktycznym sprawy zastosowanie użytego w zaskarżonej decyzji środka prawnego nie jest zbyt uciążliwe dla strony wobec możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w drodze stosownych postępowań. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo. Skoro w stanie faktycznym sprawy istniała i istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez jego legalizację to organy powinny tę możliwość rozważyć. Brak tej oceny wskazuje na naruszenie przez Organ przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 KPA, a w konsekwencji, naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego co najmniej przedwczesne zastosowanie. Skarżący D. L. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów o postępowaniu, mające istotny wpływ na wynik postępowania to jest: a. art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem przepisów postępowania oraz naczelnej zasady prawa administracyjnego; b. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy; c. naruszenie zasady zawartej w art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu w/w postanowienia; 2. naruszenie prawa materialnego określonego w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi wskazał on, że na mocy stosownych porozumień z właścicielami jest wyłącznym dysponentem, zarządcą i użytkownikiem działki ewid. nr [...] w m. K. na której wzniósł bacówkę. W dniu 24 września 2024 r, kiedy wrócił do domu z wypasu otrzymałem od żony Z. L. która aktualnie jest w ciąży z licznymi zaleceniami lekarskim kopertę zamkniętą, która zawierała decyzję MWINB w Krakowie z dnia 21.08.20214 r. Małżonka nie była wstanie wskazać mi kiedy i przez kogo została ona odebrana wskazując, że prawdopodobnie to żona lub teściowa mieszkająca wspólnie tj. K. R. w dniu 27 sierpnia 2024 r., odebrała tę przesyłkę. Po zapoznaniu się z treścią decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21.08.2024 r., WOB.7721.199.2022JKUR otrzymał informację o możliwości zalegalizowania wzniesionego przeze mnie budynku. Wskazuje, że dopiero po zapoznaniu się z treścią decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21.08.2024 r, WOB.7721.199.2022JKUR otrzymał informację o możliwości zalegalizowania wzniesionego budynku, nie był do początku stroną postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu. Nie otrzymał wcześniejszej korespondencji w sprawie, ani stosownych postanowień Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu i pouczeń. W jego ocenie WINB w Krakowie nie podjął wszelkich możliwych kroków zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i dopuszczenia jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Prowadzone zaś postępowanie nie spełnia wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 KPA oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do treści art. 77 § 1 KPA. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie bowiem możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, co w przedmiotowej sprawie nie zostało uczynione. Zdaniem odwołujących nie można uznać, iż zgromadzony w niej materiał dowodowy jest pełny i pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu sprawy. Wskazuje również, iż w sprawie uniemożliwiono mu czynny udział w postępowaniu. Nie zawiadomiono o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości składania oświadczeń. Stwierdzić zatem trzeba, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia norm tak prawa procesowego jak materialnego co miało wypływ na wynik sprawy i przyjęcie prawidłowych norm prawa materialnego dlatego powyżej stwierdzone uchybienia których dopuściły się organ I instancji, prowadzą do wniosku, iż zachodzi konieczność orzeczenia, jak w petitum niniejszej skargi. Podkreśla, że przedmiotowy szałas nie powstał w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego w jego ocenie MINB w Krakowie naruszył przepisy i niewłaściwie nakazał dokonanie rozbiórki w przedmiotowej bacówki. MINB w Krakowie naruszył przepisy postępowania, jak też przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej podczas, gdy w realiach niniejszej sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej co również stanowi nadmierną ingerencję w uprawnienia właścicielskie. W oparciu o ustalenia w obowiązującym miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego, na którym został wybudowany obiekt budowlany, istnieje bowiem możliwość wzniesienia takiego obiektu dlatego też w przedmiotowej sprawie powinno zostać rozważone, mając na uwadze zasadę proporcjonalności, czy w tym stanie faktycznym sprawy zastosowanie użytego w zaskarżonej decyzji środka prawnego nie jest zbyt uciążliwe dla strony wobec możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w drodze postępowania legalizacyjnego. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Dlatego należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez prawo. Skoro w stanie faktycznym sprawy istniała i istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem przez jego legalizację to organy powinny tę możliwość rozważyć. Brak tej oceny wskazuje na naruszenie przez zaskarżoną decyzję art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 KPA, a w konsekwencji, naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego co najmniej przedwczesne zastosowanie. W odpowiedzi na skargi organ wnosi o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył obie skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je odtąd pod sygnaturą II SA/Kr 1390/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). W pierwszej kolejności skontrolować należy prawidłowość ustalenia stanu prawa materialnego przez organy obu instancji w związku z nowelizacją ustawy prawo budowlane, która miała miejsce na mocy ustawy z dnia z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 poz. 471). Zgodnie z art. 25 tej ustawy do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawa p.b.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa zmieniająca weszła w życie 19 września 2020 r. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte przez organ z urzędu. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem judykatury i doktryny postępowanie wszczyna się z urzędu przez podjęcie pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej, który według swej oceny jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte 18 maja 2020 r. (k. 15 akt PINB), kiedy to organ dokonał pierwszej czynności procesowej polegającej na wezwaniu N. i D. L. do złożenia wyjaśnień w sprawie budowy obiektu kubaturowego (bacówki) na działce [...] w miejscowości K.. Nie ma zatem decydującego znaczenia, jak zdaje się przyjęły organy, okoliczność, że o prowadzonym z urzędu postępowaniu strony zostały zawiadomione już po wejściu w życie nowelizacji, czyli 18 października 2021 r. Zatem postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 13 lutego 2020 r.(zmiany weszły w życie 19 września 2020 r.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z punktu widzenia przedmiotowej sprawy istotny jest art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., według stanu obowiązującego w dacie zrealizowania samowoli, zgodnie z którym nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że zrealizowany obiekt budowlany - budynek gospodarczy (tzw. bacówki) w konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 4,05 m x 7,90 m zlokalizowany na działce ewid. nr [...] w miejscowości K. - podlegał obowiązkowi zgłoszenia oraz, że takiego zgłoszenia nie dokonano. W tym zakresie ustalenia stanu faktycznego organów są prawidłowe, nie kwestionują tego także skarżący. Natomiast wadliwość decyzji organów administracji publicznej polega na błędnym ustaleniu podmiotu, do którego powinno być adresowane postanowienie o wstrzymaniu budowy oraz decyzja nakazująca rozbiórkę. Organy obu instancji przyjęły, że powinien nim być właściciel nieruchomości. Organ I instancji nie badał, kto jest inwestorem zamierzenia budowlanego, zaś organ II instancji uzyskał w toku postępowania odwoławczego informacje, że inwestorem jest Pan D. L., który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji i został dopuszczony do udziału w postępowaniu dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Pomimo tych okoliczności faktycznych organy nałożyły obowiązek na właścicieli, stosując przy tym – wbrew przepisom intertemporalnym - art. 52 p.b. w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie nowelizacji z dnia 13 lutego 2020 r. W brzmieniu sprzed nowelizacji art. 52 p.b. stanowił, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51, co tym bardziej uzasadniało konieczność uwzględnienia przez organy podmiotu, który był inwestorem wykonanego obiektu budowlanego. Przepis art. 52 ust. 1 p.b. umożliwiał skierowanie obowiązków, w postępowaniu legalizacyjnym, do takiego podmiotu, który w danych okolicznościach mógł i powinien je ponosić, względnie także można sądzić, że jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy. W przypadku, gdy taką osobą jest inwestor, koniecznym jest ustalenie, czy przysługuje mu tytuł prawny do nieruchomości, który w realiach danej sprawy wystarczy do wykonania obowiązków nałożonych na niego w ramach procedury legalizacyjnej. Zaakcentowania wymaga, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą i najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Celem nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. W każdym jednak przypadku przed podjęciem decyzji nakazującej rozbiórkę organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1416/10, LEX nr 1083609). Tym samym zarzuty obu skarg uznać należy za uzasadnione. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.) wskutek czego wadliwie ustaliły adresata obowiązku, o którym mowa w art. 49b p.b. (nie zaś, jak wskazuje organ 49e p.b., który wszedł w życie z dniem 19 września 2020 r.), pomijając osobę inwestora i nie badając okoliczności związanych z możliwością adresowania do niego postanowienia i ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki, w niemożności zalegalizowania obiektu budowlanego. Ponownie rozpatrując sprawę organu uwzględnią powyższe wskazania Sądu. Z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd w pkt I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W pkt II orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. o kosztach postępowania zasądzając na rzecz N. L. i D. L. solidarnie kwotę 500 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz na rzecz D. L. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (na kwotę tę składają się kwota uiszczonego wpisu od skargi 500 złotych, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych). ----------------------- ,'
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI