II SA/Kr 1390/22

II SA/Kr 1390/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 51  ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. – W. i W. D. – W. na decyzję nr 388/2022 z dnia 23 września 2022 roku Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja nr 388/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 września 2022 roku, znak: WOB.7721.590.2020.AJAN uchylająca w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (i wyznaczająca nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 stycznia 2023 roku) a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nr 1352/2020 z dnia 20 listopada 2020 roku, znak: ROIK I.5160.48.2020.IGR, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane nałożono na panią D. D.-W. i pana W. D.-W. jako współwłaścicieli wyodrębnionego lokalu usługowego nr I., usytuowanego w parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K., zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z robotami budowlanymi zrealizowanymi w lokalu nr III w budynku zabytkowym, położonym na działce nr [...], obr. [...], przy [...] w K. bez decyzji o pozwoleniu na budowę organu administracji architektoniczno - budowlanej, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie następujących dokumentów:
1. inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych zrealizowanych w lokalu nr III w budynku przy ul. [...]/ [...] w K. (należy uwzględnić wszystkie roboty zakryte i zakończone) związanych z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod.-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz robót budowlanych polegających na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu Sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla publiczności,
2. Ekspertyzy technicznej dotyczącej wszystkich zrealizowanych robót budowlanych i instalacyjnych jw., w zakresie prawidłowość ich wykonania, wraz z oceną ich wpływu na konstrukcję i statykę budynku, w którym jest zlokalizowany, a także ich zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 3 września 2019 roku radca prawny A. K., działając w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. zwróciła się do PINB w Krakowie - Powiat Grodzki o wszczęcie postępowania w celu sprawdzenia czy instalacja wentylacyjna w lokalu nr III, w których jest prowadzona działalność gastronomiczna jest sprawna, (...) czy instalacja ta została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki – dalej jako "PINB" w związku z tym pismem podjął czynności kontrolno- wyjaśniające z urzędu.
Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość wpisana została do rejestru zabytków indywidualną decyzją z dnia 09.12.1965 r. pod numerem [...] i leży na terenie układu urbanistycznego miasta Krakowa w granicach Plant, wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-1 oraz na Listę Dziedzictwa Światowego UNESCO, a także na obszarze historycznego miasta Krakowa uznanego za pomnik historii Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 08.09.1994 r. Na terenie tym obowiązują ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Stare Miasto" oraz w uchwale Rady Miasta Krakowa Nr CXV/1547/10, z dnia 03.11.2010 r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Park Kulturowy Stare Miasto".
Właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K., reprezentowana przez Zarząd. W związku z ustaleniem właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz właściciela wyodrębnionego lokalu usługowego nr III, na których w myśl art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333) – dalej jako "PrBud" ciąży obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 PrBud, koniecznym było prowadzenie czynności kontrolnych w terenie w celu ustalenia stanu faktycznego.
W ramach podjętych działań ustalono, że nieruchomość przy [...] w K., położona na działce nr [...] obręb [...] zabudowana jest budynkiem frontowym dwuskrzydłowym, oficynami bocznymi i oficyną tylną. W dniu 02 października 2019 r., upoważnieni inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w terenie w obecności przedstawiciela właściciela nieruchomości, współwłaścicieli lokalu nr III oraz przedstawiciela Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie (dalej też jako "MWKZ"), w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego. W ich trakcie ustalono, iż zgodnie z będącymi integralną częścią Protokołu PINB nr 3047/2019 z dnia 02.10.2019 r., znak: ROiK 1.5141.616.2019.IGR dokumentacją fotograficzną oraz załącznikiem graficznym na którym kolorem czerwonym naniesiono stan faktyczny w zakresie kontroli inspektorów PINB i MWKZ - w sali "naleśnikami" z wejściem od strony [...] widoczne było rozprowadzenie wentylacji mechanicznej od okapu do otworu w ścianie elewacyjnej od strony podwórca z wyprowadzeniem. W następnych salach dobudowa ścianek działowych oraz widoczne zamontowane jednostki wewnętrzne - w tym klimatyzator w naświetlu drzwi (wyjście od strony ul. [...]) bez wskazania usytuowania jednostek zewnętrznej i odprowadzenia skroplin; następna sala "\ z oknami od strony ul. [...] - widoczne otwory wentylacji grawitacyjnej brak możliwości oceny i w dniu kontroli o jej drożności; następnie wejście do lokalu "baru mlecznego " z widocznym na końcu sali j wyciągiem kuchennym wraz z przebiciem otworu poprzez ścianę do następnego pomieszczenia z zainstalowanym wyciągiem kuchennym i rozprowadzenie wentylacji mechanicznej z przebiciami przez ściany zewnętrzne od strony podwórca; zamontowanymi wewnętrznymi jednostkami klimatyzacji; wykonanie kratki ściekowej pośrodku pomieszczenia; w następnych pomieszczeniach rozprowadzenie wentylacji mechanicznej z kolejnym przebiciem przez ścianę zewnętrzną od strony podwórca; w sali nr 2 (wskazanej na załączniku graficznym do protokołu PINB) wykonanie obudowy pomieszczenia w. c. dla klientów (nie na całą wysokość pomieszczenia).
Następnie zawiadomieniem z dnia 20 lutego 2020r., znak: ROIK I.5160.48.2020.IGR, działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., PINB w Krakowie - Powiat Grodzki poinformował strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych i instalacyjnych, w zakresie lokalu nr III usytuowanego na parterze budynku przy ul. [...]/ [...] w K., związanych z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz robót polegających na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla publiczności, tj. robót wykonanych bez decyzji pozwolenia na budowę z organu administracji architektoniczno - budowlanej (k. 14 a.a. PINB).
W dniu 22 lipca 2020 r., PINB, w trybie art. 85 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." oraz art. 81 ust. 4 PrBud przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości potwierdzając w całości ustalenia zawarte w Protokole PINB nr 3047/2019 z dnia 02.10.2019 r., znak: ROiK I.5141.616.2019.IGR z ww. czynności inspekcyjno-kontrolnych.
PINB przyjął, że inwestorem przedmiotowych robót są D. i W. D. - W. . Powyższe zostało ustalone na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów - w tym - Aktu notarialnego (Rep. A [...] – not. w Krakowie A. K. – K.) potwierdzającego prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem nr [...] od 12 grudnia 2006 r. wraz z będącym w jego załączeniu projektem wyodrębnienia lokali położonych na dz. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K., opracowanym w listopadzie 2006 r. przez mgr inż. arch. M. S., nr uprawnień [...], opieczętowanym przez Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta. Na rys. nr 3 ww. projektu wyodrębnienia lokali tj. rzutu parteru przedmiotowej nieruchomości ww. robót budowlanych opisanych na stronach tekstowych i na załącznikach graficznych zarówno w Protokole PINB nr 3047/2019 z dnia 02.10.2019 jak i w Protokole PINB nr 1695/2020 z dnia 22.07.2020 r. oraz dokumentacji fotograficznej będącej integralną częścią ww. protokołów, jak wskazał organ, robót budowlanych ustalonych w trakcie prowadzonych oględzin przedmiotowego lokalu nie wskazano. Z uwagi na fakt, iż tylko P.P. D. - W. jako współwłaściciele przedmiotowego lokalu usługowego nr [...] mają prawo do dysponowania nim na cele budowlane oraz iż nie wskazali, iż prawa tego udzielili najemcy bądź dzierżawcy, organ przyjął, że są oni inwestorami ww. robót budowlanych.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustaleń z oględzin przeprowadzonych przez inspektorów PINB, tut. organ nadzoru budowlanego uznał, iż wykonane w obrębie lokalu usługowego nr III w budynku przy [...] w K., roboty budowlane w ww. zakresie, zakwalifikować należy jako budowę, przebudowę i rozbudowę budynku zabytkowego. Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8) PrBud). Takimi robotami jest np. wymiana instalacji wewnętrznych. Z kolei przebudowa to, zgodnie z art. 3 pkt 7a) PrBud, cyt.: " wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji", w definicji której mieszczą się roboty związane z wykonaniem rozwinięcia instalacji wewnętrznych i zmianą układu przestrzennego poprzez usunięcie i wykonanie nowych ścian działowych.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 PrBud roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 PrBud pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Art. 28 PrBud stanowi natomiast, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Zgodnie z art. 29 ust. 4 PrBud, cyt.: Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonane:
1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają pozwolenia na budowę,
2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1
- przy czym do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Zatem wykonywanie robót budowanych związanych z remontem i przebudową budynku wpisanego / do rejestru zabytków przy ul. [...] / ul. [...] w K. w zakresie lokalu nr [...], w opisanym powyżej zakresie, wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę z organu administracji architektoniczno - budowlanej, poprzedzonej pozyskaniem pozwolenia Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, przed podjęciem robót.
Po dokonaniu kwerendy w wewnętrznej bazie danych PINB, nie stwierdzono, by inwestor dokonał zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia powyższych robót budowlanych, ani też nie odnotowano wpływu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla zamierzenia jw. - przekazywanej do tut. organu zgodnie z przepisami PrBud przez Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa.
Wobec stwierdzenia nielegalnego wykonania określonych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do wdrożenia odpowiedniej procedury. W przypadku wykonania robót budowlanych o charakterze remontu i przebudowy bez wymaganego pozwolenia zachodzi stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 PrBud, wobec czego tut. organ zobligowany jest do wdrożenia postępowania naprawczego uregulowanego przepisami art. 50 i 51 PrBud.
W myśl art. 50 ust. 1 PrBud, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 PrBud, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych, cyt.:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Z kolei art. 51 ust. 1 pkt 1) PrBud stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Badając możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem - o jakim jest mowa w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50-51 PrBud, organ zobligowany jest każdocześnie ustalić, czy przedmiotowe roboty nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych oraz art. 5 PrBud.
Wobec powyższego postanowieniem PINB nr 1005/2020 z dnia 21.09.2020 r., znak: ROIK 1.5160.48.2020.IGR, nie wstrzymano prowadzenia robót budowlanych z uwagi na ich faktyczne zakończenie i nałożono na właściciela przedmiotowego lokalu obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji, która stanowić miała materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia dalszych działań przez organ nadzoru budowanego I instancji.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2) PrBud, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia określonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania,
Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków na określony podmiot - jak wskazuje art. 52 Prawa budowlanego - inwestora, właściciela bądź zarządcę obiektu budowlanego nie może cechować się dowolnością w wyborze jednego z tych podmiotów. Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 Prawa budowlanego jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Opolu z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 206/13).
Organ podkreślić także, że w doktrynie wyrażany jest pogląd, iż kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 PrBud podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz. Gdańsk 2004 str. 150).
Zgodnie z dyspozycją art. 52 PrBud, który stanowi, cyt.: Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 adresatem niniejszej decyzji są współwłaściciele przedmiotowego wyodrębnionego lokalu usługowego nr III, usytuowanego w parterze nieruchomości przy [...] w K., tj. D. D. - W. i W. D. - W.. Właściciela przedmiotowej nieruchomości ustalono na podstawie treści elektronicznej księgi wieczystej nr [...] Dla lokalu nr [...] w dziale II własność w treści księgi wieczystej nr [...] wpisano D. D.-W. i W. D.-W..
W związku z powyższym PINB decyzją nr 1352/2020 z dnia 20 listopada 2020 roku, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud nałożono na D. D.-W. i W. D.-W. jako współwłaścicieli wyodrębnionego lokalu usługowego nr [...], usytuowanego w parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K., zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z robotami budowlanymi zrealizowanymi w lokalu nr [...] w budynku zabytkowym, położonym na działce nr [...], obr. [...], przy ul. [...]/[...] w K. bez decyzji o pozwoleniu na budowę organu administracji architektoniczno - budowlanej, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłożenie następujących dokumentów:
1. Inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wszystkich wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych zrealizowanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]/ [...] w K. (należy uwzględnić wszystkie roboty zakryte i zakończone) związanych z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod.-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz robót budowlanych polegających na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu Sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla publiczności
2. Ekspertyzy technicznej dotyczącej wszystkich zrealizowanych robót budowlanych i instalacyjnych jw., w zakresie prawidłowość ich wykonania, wraz z oceną ich wpływu na konstrukcję i statykę budynku, w którym jest zlokalizowany, a także ich zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, oraz zasadami wiedzy technicznej,
w terminie do dnia 20 marca 2021 roku.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. D.-W. i W. D.-W. działający przez pełnomocnika adw. B. K..
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej jako "MWINB" decyzją z dnia 23 września 2022 roku, znak: WOB.7721.590.2020.AJAN uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 stycznia 2023 roku, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 20 listopada 2020 roku.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu do wydanej decyzji wskazał, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż co do zasady podziela stanowisko PINB wyrażone w skarżonej decyzji odnoszące się do konieczności przedłożenia wskazanych w zaskarżonej decyzji PINB dokumentów.
Zdaniem MWINB organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej wykonanych w wyodrębnionym lokalu usługowym nr [...], robót budowlanych.
MWINB wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 1) PrBud (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020r. nowelizacji) roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonywane: przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają pozwolenia na budowę. Ponadto zgodnie z art. 39 § 1 u.p.b.: Prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Organ podkreślił przy tym, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana na działce nr [...] obręb [...]l przy ul. [...]/ [...] w K. została wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...] na mocy decyzji z dnia 27 października 1982 r..
W toku postępowania ustalono, iż roboty budowlane związane z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz roboty polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla klientów - zostały wykonane bez odpowiedniej zgody z organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie roboty budowlane związane z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz roboty polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla publiczności, przy ul. [...]/ ul. [...] w K., dz. nr [...] obr. [...] w zakresie lokalu usługowego nr [...], zrealizowanego w parterze przedmiotowej nieruchomości - zostały przez organ I instancji właściwie zakwalifikowane jako podlegające reżimowi trybu tzw. postępowania naprawczego, prowadzonego w oparciu o ściśle powiązane ze sobą artykuły 50-51 u.p.b.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, wedle których organ pierwszej instancji winien ustalić, czy odwołujący się wykonywali jakieś prace budowlane, a jeżeli tak - to czy były one wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a ponadto wdrażanie procedury naprawczej względem D. D.-W. i W. D.-W. jako współwłaścicieli lokalu usługowego nr [...] może dotyczyć jedynie prac budowlanych prowadzonych po dniu 12 grudnia 2006 roku, MWINB wskazał, że prawidłowo obowiązki wykonania określonych czynności zostały nałożone na współwłaścicieli wyodrębnionego lokalu usługowego nr [...], usytuowanego w parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K.. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 PrBud Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie przepis art. 52 PrBud należy tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu, tj. aby nałożony obowiązek został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Dlatego w sytuacji, gdy inwestor nie posiada uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albo jeżeli dane inwestora nie mogą zostać ustalone, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych, właściwe organy powinny obciążyć właściciela nieruchomości obowiązkiem wykonania nałożonego nakazu.
Odnosząc się do zarzutów, że przedmiotowy lokal od lat 60-tych był wykorzystywany do działalności gastronomicznej i od tego czasu był dostosowany do takiej działalności przez poprzedniego użytkownika, MWINB wskazał, że w aktach zalega uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kserokopia inwentaryzacji lokalu usługowego nr III, usytuowanego na parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K., sporządzonej w listopadzie 2006r. przez mgr inż. arch. M. S. (vide: k. 49 akt PINB). Zestawienie w/w inwentaryzacji sporządzonej w listopadzie 2006r. przez mgr inż. arch. M. S. oraz załącznika graficznego do protokołu nr [...] z oględzin przeprowadzonych w dniu 22 lipca 2020r. przez upoważnionych pracowników organu I instancji (vide: k. 30 akt PINB) wykazało bezspornie, iż w lokalu usługowym nr [...] usytuowanym na parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K., zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] wykonano roboty budowlane związane z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod.-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz roboty budowlane polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu Sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla klientów.
Skargę na powyższą decyzję złożyli Skarżący D. D. – W. i W. D. – W. – reprezentowani przez adwokata B. K., podnosząc zarzuty naruszenia:
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpujących ustaleń odnośnie: (1) daty wykonywania robót budowlanych stwierdzonych w trakcie oględzin przedmiotowego lokalu w dniach 2 października 2019 roku oraz 27 lipca 2020 roku, jak również (2) objęcia robót budowlanych stwierdzonych w trakcie oględzin przedmiotowego lokalu w dniach 2 października 2019 roku oraz 27 lipca 2020 roku pozwoleniem lub pozwoleniami na budowę wydanymi dla poprzedników prawnych skarżących,
art. 80 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na podstawie projektu wyodrębnienia lokali położonych na działce nr [...] obręb [...] ewidencyjna Ś. , mimo że projekt ten był sporządzony jedynie dla potrzeb wyodrębnienia lokalu z listopada 2006 roku, jak również pominięcie dowodów z dokumentów załączonych do pisma skarżących z dnia 7 i 14 października 2019 roku, a także braku weryfikacji, czy roboty budowlane, które mają być objęte inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną oraz ekspertyzą techniczną, były objęte pozwoleniami na budowę wydanymi dla poprzedników prawnych skarżących (ewentualnie zgłoszeniami), zgodnie z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi w dacie ich wykonywania,
art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane przez jego nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo, że brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący prowadzili roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od Wojewody Małopolskiego na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie z powodu jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak - to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Uczestnicy postępowania nie odpowiedzieli na to wezwanie. Dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie, w kontekście podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, należy wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.).
Analizując zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ na gruncie niniejszej sprawy, należy uznać że materiał ten został zebrały w sposób możliwie pełny i adekwatny do potrzeb przedmiotowego postępowania. Obejmuje on także dokumentację fotograficzną, wykonany w listopadzie 2009 roku "Projekt wyodrębnienia lokali mieszkalnych /ustanowienie odrębnej własności/ nr [...] oraz lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalny nr: [...] w budynku położonym na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w K." (k. 55 – 46 a.a. PINB) – dalej też jako "Projekt wyodrębnienia", ale również np. protokół nr [...] (k. 26 a.a. PINB) z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 1 czerwca 2019 roku, podczas której stwierdzono, że "w pomieszczeniach Baru na parterze gdzie jest podłączony prawidłowo kocioł centralnego ogrzewania gazowy [...], znajduje się wentylacja podłączona prawidłowo. W pomieszczeniach lokalu znajduje się wentylacja mechaniczna".
Jak słusznie wskazały organy zestawienie inwentaryzacji sporządzonej w listopadzie 2006 r. przez mgr inż. arch. M. S. oraz załącznika graficznego do protokołu nr [...] z oględzin przeprowadzonych w dniu 22 lipca 2020r. przez upoważnionych pracowników organu I instancji (vide: k. 30 akt PINB) wykazało bezspornie, iż w lokalu usługowym nr [...], usytuowanym na parterze nieruchomości przy ul. [...]/ ul. [...] w K., zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] wykonano roboty budowlane związane z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod.-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz roboty budowlane polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu Sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla klientów. Dlatego też – jak zauważa organ – roboty te przy tym musiały być wykonane już po listopadzie 2006 roku, a więc już w okresie kiedy to właścicielami nieruchomości byli Skarżący.
Ustalenie powyższych okoliczności, to jest faktu wykonania we wskazanym lokalu m.in. wentylacji mechanicznej, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości.
Trafne jest ustalenie, że w lokalu usługowym nr [...] usytuowanym na parterze nieruchomości budynkowej znajdującej się przy ul. [...] / ul. [...] w K. prowadzone były roboty budowlane związane z budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod-kan, gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz robót polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszanych oraz wykonaniu w pomieszczeniu sali nr [...] – ściany obudowującej w.c. dla publiczności.
Jakkolwiek do kwestii nałożenia na Skarżących określonych w decyzji obowiązków przyjdzie jeszcze wrócić, to w tym miejscu reasumując powyższe należy wskazać, że organy zarówno I jak i II instancji szczegółowo przeanalizowały zebrany w sprawie materiał, nie pomijając przy tym żadnych istotnych zagadnień czy okoliczności, które z tego materiału dowodowego wynikają. Ustalone okoliczności pozwoliły organom na dokonanie oceny, zarówno co do prac które zostały wykonane jak i osób, na które powinien być nałożony obowiązek w trybie art. art. 51 ust. 1 pkt. 2) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
W kontekście podnoszonych w skardze zarzutów, trzeba podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20 – oraz powołane tam orzecznictwo).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował. W tym świetle trzeba także zwrócić uwagę, że organy nadzoru stosownie do art. 81 ust. 1 pkt. 1) PrBud w ramach swoich uprawnień sprawują kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. W przypadku natomiast ustalenia okoliczności, które wskazują na prowadzenie określonych robót z naruszeniem przepisów obowiązane są do przeprowadzenia właściwego postępowania. Z perspektywy tej kontroli bez znaczenia jest jednak okoliczność, że określona nieruchomość została zbyta. Tym samym podnoszona przez Skarżących okoliczność, że nabyli oni przedmiotową nieruchomość (współwłasność lokalu usługowego nr [...]) dopiero w 2006 roku są w świetle niniejszej sprawy irrelewantne, a podniesiony zarzut – w świetle przede wszystkim art. 52 PrBud, o czym szerzej będzie mowa jeszcze poniżej – nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest zatem trafne stanowisko, że wdrażanie procedury naprawczej względem D. D. – W. i W. D. – W. jako współwłaścicieli lokalu usługowego nr [...] może dotyczyć jedynie prac budowlanych prowadzonych po dniu 12 grudnia 2006 roku.
Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił stan faktycznych i nie pozostawił niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.
Dlatego też zasadnicze zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. są pozbawione podstaw.
Również nie są uzasadnione podniesione zarzuty naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na podstawie projektu wyodrębnienia lokali położonych na działce nr [...] obręb [...] ewidencyjna Ś., mimo że projekt ten był sporządzony jedynie dla potrzeb wyodrębnienia lokalu z listopada 2006 roku, jak również pominięcie dowodów z dokumentów załączonych do pisma skarżących z dnia 7 i z dnia 14 października 2019 roku, a także braku weryfikacji, czy roboty budowlane, które mają być objęte inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną oraz ekspertyzą techniczną, były objęte pozwoleniami na budowę wydanymi dla poprzedników prawnych skarżących (ewentualnie zgłoszeniami), zgodnie z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi w dacie ich wykonywania.
Wbrew podniesionemu zarzutowi organ zweryfikował te okoliczności. Jak wskazano w uzasadnieniu do decyzji PINB organ dokonał kwerendy w wewnętrznej bazie danych i nie stwierdzono, aby inwestor dokonał zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia powyższych budowlanych ani też nie odnotowano decyzji Prezydenta Miasta Krakowa zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie wskazanych robót (por. s. 4 uzasadnienia PINB decyzji nr 1352/2020 z dnia 20 listopada 2020 roku). Tym samym organ ustalił powyższe okoliczności nie tylko w oparciu o sam tylko projekt z listopada 2006 roku, który był sporządzony dla potrzeb wyodrębnienia lokalu. W toku postępowania nie ujawniono przy tym jakichkolwiek innych dokumentów (decyzji), z których wynikałoby, że prace te zostały wykonane z zachowaniem przewidzianego ustawą trybu, a to przede wszystkich stanowi podstawę do działań ze strony organu nadzoru budowlanego.
Zatem stanowisko Skarżących jakoby wskazane roboty budowlane miały być już uprzednio objęte pozwoleniami na budowę (decyzjami) wydanymi dla poprzedników prawnych Skarżących nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Również sami Skarżący nie byli w stanie przedstawić żadnego potwierdzenia, że taka decyzja została wydana.
W świetle zebranych w sprawie materiałów trafne jest stanowisko organów, że pozwolenie na wykonanie wskazanych robót nie zostało wydane.
Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 roku, poz. 782) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (to jest ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Na gruncie niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wszczął postępowanie w lutym 2020 roku, w związku z czym zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomniana nowelizacją, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 roku.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 roku, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud stanowi jedno z rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego wydawanego w toku tzw. procedury naprawczej, to jest w sprawach dotyczących wykonywania robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, jednak innych niż budowa, kiedy to mają zastosowanie przepisy art. 48 i art. 49b PrBud.
Słuszne jest stanowisko organu nadzoru, iż roboty budowlane związane z "budową, przebudową i rozbudową w zakresie instalacji: wod-kan., gazowej, mechanicznej, klimatyzacji, elektrycznej oraz roboty polegające na przebiciach ścian konstrukcyjnych wewnętrznych i zewnętrznych dla prowadzenia instalacji wentylacji mechanicznej, na wykonaniu ścianek działowych, sufitów podwieszonych, oraz wykonaniu w pomieszczeniu sali nr [...] - ściany obudowującej w.c. dla klientów" zostały wykonane bez odpowiedniej zgody z organu administracji architektoniczno – budowlanej, która była wymaga stosownie do art. 29 ust. 4 pkt. 1) PrBud i art. 39 ust. 1 PrBud z tego powodu, że odnoszą się one do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Trafnie zatem organ zakwalifikował te roboty jako podlegające reżimowi tzw. postępowania naprawczego, prowadzonego na zasadzie art. 50-51 PrBud.
Nie jest również uzasadniony zarzut Skarżących, wedle którego obowiązek nałożony w decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud, nie powinien być nałożony na osoby, które nie wykonywały przedmiotowych prac budowlanych.
Rozważając na kogo może być nałożony przez organy nadzoru budowlanego obowiązek w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud, trzeba wskazać, że jak wynika z treści art. 52 PrBud "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51."
Oznacza to, że decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud można nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. O tym natomiast na kogo w realiach konkretnej sprawy powinien być nałożony stosowny obowiązek rozstrzyga organu nadzoru budowlanego, mając jednakże na uwadze przede wszystkim tę okoliczność, że wydana decyzja musi zostać wykonana i adresat decyzji musi mieć możliwość jej wykonania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie "decyzje, o których mowa w art. 52, dotyczą samowoli budowlanych lub innych naruszeń przepisów prawa budowlanego, dlatego adresatem tych decyzji powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca tych wykroczeń (art. 90). Inwestor bowiem jako jeden z uczestników procesu budowlanego (art. 17) jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy (art. 18), on też jest adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę czy też podmiotem, który dokonuje zgłoszenia. Najczęściej też inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, na terenie której został usytuowany sporny obiekt budowlany. Nie zawsze jednak tak musi być, gdyż prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innego tytułu prawnego niż prawo własności (art. 3 pkt 11). Inwestor może w ogóle nie posiadać takiego prawa, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej Poza tym inwestor mający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie popełnienia samowoli budowlanej lub innych naruszeń przepisów prawa, o których mowa w art. 50 ust. 1, mógł później utracić to prawo, np. przez zbycie nieruchomości. I w dacie wydawania decyzji na podstawie przepisów art. 48, 50a lub 51 prawo do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 3 pkt 11 może mieć już inny podmiot. W takiej sytuacji decyzje wydawane na podstawie wymienionych przepisów powinny być zawsze skierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześniej dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Tak więc obowiązek likwidacji samowoli budowlanej, w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, przechodzi na następców prawnych, na aktualnych właścicieli, wieczystych użytkowników nieruchomości (wyroki NSA w Warszawie: z dnia 5 października 1998 r., IV SA 1796/96; z dnia 21 marca 2001 r., IV SA 232/99, oraz z dnia 7 marca 2002 r., II SA/Po 2107/00; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 1070/05). Nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a lub 51 PrBud, w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie w pierwszym rzędzie powinien być zawsze skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia takiego obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu budowlanego, gdyż to uniemożliwia wykonanie tego obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07; z dnia 23 lipca 2009 r., II OSK 1234/08; z dnia 9 listopada 2010 r., II SA/Lu 448/10; z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 338/11; z dnia 30 maja 2012 r., II OSK 431/11; z dnia oraz 26 czerwca 2012 r., II OSK 577/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2008 r., II SA/Kr 388/08)" (cyt. A. Gliniecki komentarz do art. 52 teza 2 i 3 [w:] pod red. A. Glinieckiego, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, LEX/el).
W świetle powyższego nie jest zatem uzasadnione stanowisko, że obowiązek nałożony w decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2) PrBud, nie może być nałożony na osoby, które nie wykonywały określonych prac budowlanych
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.