II SA/Po 452/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-05-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowywznowienie postępowaniastrona postępowaniainteres prawnyuciążliwośćochrona środowiskanieruchomościzagospodarowanie przestrzenneWSA

WSA w Poznaniu uchylił decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy, uznając, że skarżący mieli status strony ze względu na potencjalne uciążliwości inwestycji.

Skarżący J. i J.M. domagali się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy hali produkcyjnej, twierdząc, że nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie są stroną. WSA w Poznaniu uchylił te decyzje, stwierdzając, że skarżący mieli status strony ze względu na potencjalne uciążliwości inwestycji (hałas, zapach, pył) dla ich nieruchomości, nawet jeśli nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę J. i J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy hali produkcyjnej Zakładów "A" sp. z o.o. Organy administracji odmówiły wznowienia, argumentując, że skarżący, jako użytkownicy wieczyści działki nr [...], nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu, ponieważ ich działka nie graniczyła bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, a inwestycja miała na celu wyeliminowanie uciążliwości. Skarżący podnosili, że inwestycja będzie realizowana w bliskiej odległości od ich posesji, spowoduje degradację środowiska i uciążliwości (hałas, zapach, pył), a także że zostali pozbawieni statusu strony. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, które nie przylegają bezpośrednio do terenu inwestycji, jeśli skutki decyzji mogą wpłynąć na ich interes prawny, w tym ze względu na uciążliwości związane z eksploatacją obiektu. Sąd podkreślił, że ochrona interesów osób trzecich obejmuje m.in. ochronę przed hałasem, pyłami i ostrymi zapachami. W związku z tym, skarżący mieli status strony, a odmowa wznowienia postępowania była nieuzasadniona. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, nawet nie przylegających bezpośrednio, mogą być stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli skutki decyzji, w tym uciążliwości związane z eksploatacją obiektu (hałas, pył, zapach), mogą wpłynąć na ich interes prawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja strony (art. 28 kpa) oraz przepisy dotyczące zagospodarowania przestrzennego (w tym ochrona interesów osób trzecich) pozwalają na uznanie za stronę podmiotów, których interes prawny może być naruszony przez planowaną inwestycję, nawet jeśli ich nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a inwestycja wiąże się z potencjalnymi uciążliwościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego; interes prawny musi mieć podstawę w przepisach prawa materialnego i może być naruszony przez wynik sprawy.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 3 § pkt 2

Prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 42 § ust. 1 pkt 5

Obowiązek określenia w decyzji ustalającej warunki zabudowy wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.

Pomocnicze

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Podmiotowa niedopuszczalność wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wznowienia postępowania.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Uchylenie zaskarżonej decyzji.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący, jako użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiedniej, posiadali status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy ze względu na potencjalne uciążliwości inwestycji (hałas, zapach, pył) wpływające na ich interes prawny. Organy administracji błędnie uznały skarżących za niebędących stroną w postępowaniu, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że skarżący nie są stroną, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i inwestycja ma na celu wyeliminowanie uciążliwości.

Godne uwagi sformułowania

każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób ochrona interesów osób trzecich obejmuje w szczególności ochronę uciążliwościami powodowanymi przez hałas, emisję pyłów, ostrych zapachów, zanieczyszczeniami powietrza projektowana zmiana sposobu zagospodarowania terenu, która polega na rozbudowie hali produkcyjnej i której eksploatacja wiąże się z uciążliwościami dla otoczenia, może wpływać na interes prawny właścicieli nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, ale także właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliskim sąsiedztwie, w obszarze oddziaływania inwestycji.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

przewodniczący

Barbara Kamieńska

członek

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zwłaszcza w kontekście potencjalnych uciążliwości inwestycji dla nieruchomości sąsiednich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o warunki zabudowy i wznowienia postępowania, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych dotyczących uciążliwości i wpływu na interes prawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, szczególnie gdy inwestycje mogą wpływać na środowisko i jakość życia mieszkańców.

Czy sąsiad zza płotu też ma głos w sprawie Twojej budowy? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 452/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /przewodniczący/
Barbara Kamieńska
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi J. i J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta w N. z dnia [...]r. Nr [...], znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta w N., po rozpatrzeniu wniosku J. i J. M., na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hali produkcyjnej Zakładów "A" sp. z o.o. w N.
W uzasadnieniu organ podał, iż J. i J. M. będący użytkownikami wieczystymi działki nr [...] w N. wnieśli o wznowienie określonego wyżej postępowania uzasadniając swój wniosek tym, że nie brali udziału w postępowaniu jako strona. Podmiot ubiegający się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu musi wykazać interes prawny oparty na konkretnych przepisach prawa materialnego. Legitymacji procesowej nie stwarza interes faktyczny podmiotu. Działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Zakłady "A" istnieją na tym terenie od lat 50-tych ubiegłego wieku oddziaływując negatywnie na środowisko poprzez wydzielanie przykrego zapachu w czasie produkcji proszku jajecznego. Rozbudowa i modernizacja zakładu zmierza do wyeliminowania jego uciążliwości dla otoczenia. Skarżący obejmując teren w użytkowanie wieczyste w [...] r. byli świadomi istnienia zakładu i jego uciążliwości. Ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zawierają zapisów dotyczących specjalnej ochrony interesów osób trzecich. Przedmiotowa decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wkracza w sferę praw i obowiązków użytkowników wieczystych działki nr [...], zatem nie została spełniona przesłanka z art. 28 kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania J. i J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta N.
W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, iż podziela stanowisko i argumentację organu I instancji. Nadto stwierdził, że legitymacja procesowa i ochrona interesów osób trzecich nie dotyczą nieruchomości nie przylegających, nie graniczących z działką na której ma być realizowana dana inwestycja. Działka nr [...], której właścicielami są J. i J. M., przylega do działki nr [...] stanowiącej własność spółki "A". Jednak zamierzenie inwestycyjne objęte przedmiotową decyzją ustalającą warunki zabudowy przewidziane jest do realizacji na działkach nr [...] i [...], z którymi działka skarżących nie graniczy. W przedmiotowej sprawie zaistniała niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych.
Od powyższej decyzji skargę złożyli J. M. i J. M.
Skarżący podnieśli, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 kpa. Inwestor planuje budowę nowej hali, a nie rozbudowę istniejącej. Skutki tej inwestycji będą odczuwalne w promieniu kilku kilometrów, dojdzie do degradacji środowiska. Skutki inwestycji dotkną także skarżących jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Inwestycja będzie realizowana w odległości około 20-15 m od ich posesji. Proces produkcyjny zakładu wiąże się z hałasem, smrodem i zapylaniem atmosfery-wywiewami w postaci żółtego proszku. Inwestor dwukrotnie dopuszczał się samowoli budowlanej z przekroczeniem granic nieruchomości skarżących. Skarżący oświadczyli, że nie wyrażają zgody na tę inwestycję. Skarżącym z uwagi na prawa do działki nr [...] przysługuje status strony, którego zostali pozbawieni w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto skarżący opisali przebieg postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta N. odmówiono skarżącym J. i J. M. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta N. nr [...] z dnia [...] r., w której ustalono dla inwestora spółki z o.o. Zakłady "A" warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hali produkcyjnej na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w N.
Podstawą odmowy wznowienia było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż skarżącym nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony, ponieważ należąca do nich działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, a projektowana inwestycja zmierza do wyeliminowania dotychczasowej uciążliwości zakładu dla otoczenia.
Skarżący żądali wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a przysługujący im status strony uzasadniali tym, że inwestycja zlokalizowana ma być w odległości 20-15 metrów od ich działki, polegać ma ona na rozbudowie istniejącej hali produkcyjnej, co z uwagi na rodzaj działalności produkcyjnej inwestora wiązać się będzie z emisją hałasu, pyłów i ostrego zapachu.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe m.in. w przypadku podmiotowej niedopuszczalności wznowienia, gdy wniosek o wznowienie złożony został przez podmiot nie mający przymiotu strony postępowania.
Definicję strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawnych.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stroną mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, w tym działek nie przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości, zmiana sposobu zagospodarowania terenu i skutki decyzji mogą dotknąć sfery ich interesów. W myśl art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która obowiązywała w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób, zaś zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowywania terenu winna określać m.in. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich obejmuje w szczególności ochronę uciążliwościami powodowanymi przez hałas, emisję pyłów, ostrych zapachów, zanieczyszczeniami powietrza.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy projektowana zmiana sposobu zagospodarowania terenu, która polega na rozbudowie hali produkcyjnej i której eksploatacja wiąże się z uciążliwościami dla otoczenia, tj. emisją hałasu, pyłów i ostrych zapachów, może wpływać na interes prawny właścicieli nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, ale także właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliskim sąsiedztwie, w obszarze oddziaływania inwestycji. Z tych względów uznać należy, że właściciele i użytkownicy wieczyści tych działek, w tym skarżący, spełniali warunki z art. 28 kpa i mieli status strony.
W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodziła podmiotowa niedopuszczalność wznowienia i brak było podstaw do odmowy wznowienia postępowania, a decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 28, art. 147 i art. 149 kpa.
Natomiast ocena czy spełnione zostały wymagania ochrony uzasadnionych interesów prawnych skarżących przy planowanej zmianie zagospodarowywaniu terenu działek inwestora winna nastąpić na etapie następnym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W tej fazie postępowania organ może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 147 i art. 149 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję oraz wcześniejszą decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy zastosować właściwe przepisy regulujące wznowienie postępowania, mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania Sądu.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
MarK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI