II SA/KR 1389/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-12
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja budowyrozbiórkadecyzja administracyjnaTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjność przepisusąd administracyjnyuchylenie decyzjiterminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, uznając, że organy oparły się na niekonstytucyjnych przepisach dotyczących legalizacji budowy.

Sprawa dotyczyła skargi M. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Organy administracji oparły swoje decyzje na przepisach Prawa Budowlanego, które później zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie wyłączania stosowania starszych przepisów legalizacyjnych. Sąd administracyjny, stwierdzając naruszenie prawa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Budowa zakończona w 1997 r. została zgłoszona do legalizacji w 2003 r. Organy nałożyły opłatę legalizacyjną w wysokości 30.000 zł, a po jej nieuiszczeniu wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucali naruszenie prawa przez urzędnika Urzędu Gminy oraz opóźnienie w załatwieniu sprawy, co skutkowało zastosowaniem mniej korzystnych przepisów. Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r., uznał, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach niezgodnych z Konstytucją (art. 32 Konstytucji RP), które wyłączały stosowanie korzystniejszych przepisów legalizacyjnych. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 'b' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie mogły wydać takiej decyzji, ponieważ opierały się na przepisach, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy nowelizujące Prawo Budowlane, które wyłączały stosowanie starszych, korzystniejszych przepisów legalizacyjnych do budów, gdzie pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął przed wejściem w życie nowelizacji, były niezgodne z art. 32 Konstytucji RP. Skoro organy oparły decyzję na tych niekonstytucyjnych przepisach, decyzja narusza prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.o.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo Budowlane art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

Prawo Budowlane art. 49 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

u.z.p.b. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane

k.p.a. art. 143

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p.b. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji oparły swoje decyzje na przepisach Prawa Budowlanego, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP. Skarżący złożyli wniosek o legalizację w terminie, a przepisy, które miałyby im to uniemożliwić, zostały uznane za niekonstytucyjne.

Godne uwagi sformułowania

organ oparł swoją decyzję na niekonstytucyjnym przepisie wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Rynczak

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa Budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanych w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa z lat 2003-2007. Nowelizacje Prawa Budowlanego mogły zmienić stan prawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych i jak ważne jest stosowanie przepisów zgodnych z Konstytucją.

Nawet po latach, niekonstytucyjne prawo może uchylić decyzję o rozbiórce!

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1389/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Rynczak
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K z dnia [...] 2004 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku żart. 49 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 póz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał Inwestorom M. i J. (po sprostowaniu J.) K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Ł.
Na skutek odwołania M. i J. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004 r., (znak:[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce orzekł, że podstawą decyzji są przepisy art.48 ust.1 w związku z art.49 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. oraz art.2 ust.1 ustawy o zmianie ustawy prawo budowlane z dnia 16.04.2004r (Dz.U. z 2004r Nr 93 poz.888) utrzymując w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.
1/ organ l instancji wszczął z urzędu w dniu [...] 2003 r., postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Ł., stanowiącej własność M. i J. K. Budowa obiektu zakończona została w 1997 r. Po upływie 5 lat Inwestorzy wnieśli w dniu [...] 2003r do Wójta Gminy B. wniosek o legalizację obiektu dołączając inwentaryzację powykonawczą i ocenę stanu technicznego, sporządzoną przez A. P. legitymującego się uprawnieniami nr BPP.Upr.[...], do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Urząd Gminy B. w związku ze zmiana przepisów przesłał wniosek do załatwienia wg kompetencji do PINB w W.,
2/ organ l instancji wszczął postępowanie i w dniu [...] 2003 r., wydał na podstawie art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane 1994 r., postanowienie w którym nakazał Inwestorom przedłożenie dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu. Następnie w dniu [...] 2004 r., wydał postanowienie którym po stwierdzeniu, że obowiązki nałożone na inwestorów M. i J. K. zostały spełnione-nałożył na M. i J. K. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej, którą ustalono w wysokości 30.000 zł., które utrzymane zostało w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] 2004 r. Postanowienie powyższe zostało przez strony postępowania zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
3/ po stwierdzeniu niewykonania obowiązku wniesienia opłaty legalizacyjnej przez Inwestorów, PINB w W. wydał w dniu [...] 2004 r., opisaną na wstępie decyzję.
4/ organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W dniu [...] 2004 r., organ l instancji wydał postanowienie, określające wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 30.000. zł. Wprawdzie zostało ono zaskarżone do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. który postanowieniem z dnia [...] 2004 r., ale tenże po stwierdzeniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami, utrzymał go mocy. Wspomniane postanowienie organu l instancji z dnia [...] 2004 r., zawierało w swej treści zapis "Jednocześnie wzywam w.w Inwestorów co uiszczenia powyższej opłaty w terminie do 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia." Zgodnie z przepisem art. 143 kpa wniesienie zażalenie na postanowienie, nie wstrzymywało jego wykonalności, co oznacza, iż w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia, Inwestorzy winni byli uiścić nałożoną opłatę bez względu na rozstrzygnięcie postępowania zażaleniowego,
5/ Art.49 ust.3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nierozerwalnie związany z procesem legalizacji stanowi, iż "w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 (organ przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany bada jego kompletność i zgodność z wymogami prawa), właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję te wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. W dniu 30 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16.04.2004 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz.888). W związku z powyższym organ odwoławczy zobligowany był do orzekania w trybie znowelizowanej ustawy, dlatego też skarżoną decyzję opartą na przepisach sprzed nowelizacji zreformował zgodnie z kompetencjami, na podstawie art. 138§1 pkt2kpa.
6/ w związku z wniesieniem wniosku o pozwolenie na użytkowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prawidłowo rozpoczął proces legalizacji obiektu w oparciu o obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. Zbadał przesłanki do jego zastosowania i uznał, że obiekt w związku ze zgodnością z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i spełnieniem przez inwestorów obowiązku dostarczenia dokumentów, można zalegalizować zgodnie ze znowelizowaną ustawą Prawo budowlane. Nałożył opłatą legalizacyjną zgodnie z dyspozycją art.49 Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Strony były powiadomione zgodnie z art. 10 KPA o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie przedłożenie dowodu wpłaty opłaty legalizacyjnej musiało doprowadzić do wydania skarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M. i J. K. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, że :
- decyzja o rozbiórce budynku mieszkalnego została wydana bez pełnej analizy przyczyn zaistniałej sytuacji. "MWINB w K. jako instytucja nadrzędna w stosunku do Organów Arch.-Budowlanych Gminy nie wziął pod uwagę sytuacji, że urzędnik Urzędu Gminy w B. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w skutek czego my jako obywatele jesteśmy narażeni na straty materialne/, Decyzja o naliczeniu opłaty legalizacyjnej, rozbiórka budynku itp./jak również ograniczono nam prawo do właściwego zgodnego z prawem i niezwłocznego załatwienia sprawy, zgodnie z ustawą Prawo Budowlane obowiązującą przed 11 lipca 2003 roku".
- w dniu [...] 2003 roku złożyli do Urzędu Gminy pismo o wydanie zgody na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego w 1997 roku. Urząd Gminy nie załatwił sprawy niezwłocznie i skutkiem czego nie zastosowano przepisów obowiązujących do dnia [...] 2003 roku co spowodowało znaczne pogorszenie ich sytuacji,
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1- p.o.p.s.a), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego, jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Faktem jest, że w dniu orzekania przez organy obowiązywały przepisy powołane w zaskarżonej decyzji. Nie mniej jednak wyrokiem z dnia [...] 2006 r., sygn.akt P [...] Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na pytanie sądu administracyjnego, czy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r, są zgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzekł, że:
1. Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, póz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, póz. 676), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. 2. Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Zgodnie zaś z art. 145 "a" kpa podstawą wznowienia postępowania jest także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Właśnie w niniejszym przypadku zachodzi taka sytuacja. Z ustaleń organów wynika, że przedmiotowa budowa zakończona została w 1997 r., a w dniu [...] 2003 r., inwestorzy zgłosili do Wójta Gminy B. wniosek o legalizację obiektu dołączając inwentaryzację powykonawczą i ocenę stanu technicznego a więc decyzję swoją organ oparł na niekonstytucyjnym przepisie.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "b" oraz art.135 oraz 152 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI